sygn. I ACa 2749/23 26 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Wyrok z 26 listopada 2025, sygn. I ACa 2749/23

Data orzeczenia 26 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Małgorzata Zwierzyńska

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Gdańsku #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 4 kpc art. 5 kc art. 69 kpc art. 98 kpc art. 108 kpc art. 174 kpc art. 203 kpc art. 227 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)

art. 233 kpc art. 235 kpc art. 327 kpc art. 361 kpc art. 385 kpc art. 386 kpc art. 387 kpc art. 480 kpc art. 481 kc art. 505 kc art. 720 kc

Sygn. akt I ACa 2749/23
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 26 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie:
<table>
<colgroup>
<col width="269"/>
<col width="430"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
Przewodniczący:
</td>
<td>
SSA Małgorzata Zwierzyńska
</td>
</tr>
<tr>
<td>
Protokolant:
</td>
<td>
starszy sekretarz sądowy Anita Musijowska
</td>
</tr>
</table>
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. w Gdańsku
na rozprawie
sprawy z powództwa R. L.

przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w G.

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt XV C 1012/20

I.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II (drugim) w ten sposób, że przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gdańsku na rzecz adwokata M. S. kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pełnienie obowiązków kuratora dla pozwanej spółki;

II.
oddala apelację w pozostałej części;

III.
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4.050 (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;

IV.
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gdańsku na rzecz adwokata M. S. kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pełnienie obowiązków kuratora dla pozwanej spółki w postępowaniu apelacyjnym.

Na oryginale właściwy podpis.


Sygn. akt I ACa 2749/23 

</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie z powództwa R. L. przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej w G. o zapłatę zasądził od pozwanej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w G. na rzecz powoda R. L. kwotę 91.303,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 maja 2020 r. do dnia zapłaty (punkt pierwszy); przyznał adw. M. S. kwotę 2.160 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za ogół czynności w sprawie, dokonanych przezeń jako kuratora w imieniu pozwanej spółki — którą nakazuje wypłacić tymczasowo ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Gdańsku (punkt drugi); pozostawił szczegółowe wyliczenie kosztów procesu Referendarzowi sądowemu -z tym ustaleniem, iż poniesie je pozwana, w całości (punkt trzeci).


Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Powód R. L. w powództwie wniesionym przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w G. domagał się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 91.303,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powód wniósł o zwrot kosztów postępowania. W przypadku skierowania sprawy do postępowania zwykłego lub wniesienia przez pozwaną sprzeciwu, wywiódł powyżej opisane roszczenie o zapłatę wraz z kosztami procesu.
W uzasadnieniu powód wskazywał, iż w dniu 22 lutego 2018 r. udzielił pozwanej pożyczki w kwocie 80.000 zł. Kwota pożyczki została przelana na rachunek bankowy pozwanej w dniach 23, 26, 27 lutego 2018 r. i 8 marca 2018 r. Termin zwrotu pożyczki strony określiły na dzień 20 sierpnia 2018 r. Pozwany nie spłacił pożyczki w wyznaczonym terminie. W związku z powyższym powód w związku wezwał go do zapłaty pismem z dnia 14 listopada 2019 r. Pozwany jednak nie zadośćuczynił wezwaniu. Tym samym powód wystąpił z powództwem przeciwko pozwanemu, w którym wskazał, że na dochodzoną pozwem kwotę składają się: a) kwota 80.000 zł stanowiąca kwotę udzielnej pożyczki, b) kwota 1.917,81 zł stanowiąca kwotę odsetek kapitałowych liczonych: - co do kwoty 25.000 zł od dnia 23.02.2018r. do dnia 20.08.2018r., - co do kwoty 25.000 zł od dnia 26.02.2018r. do dnia 20.08.2018r., - co do kwoty 25.000 zł od dnia 27.02.2018r. do dnia 20.08.2018r., - co do kwoty 5.000 zł od dnia 8.03.2018r. do dnia 20 sierpnia 2018r., c) kwota 9.385,21zł stanowiąca kwotę skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w wysokości ustawowej kwoty pożyczki na dzień 27 kwietnia 2020 r.
W dniu 3 czerwca 2020 r. Referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Gdańsku wydał w postępowaniu upominawczym, mocą którego uwzględniono żądanie powoda w całości.
Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty (k.35-113) domagając się oddalenia powództwa w całości i o zasądzenie od powoda na rzecz spółki kosztów postępowania. Przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy spółka zgłosiła potrzebę wzięcia pod uwagę z urzędu okoliczności braku organu powołanego do reprezentowania pozwanej i niemożności obrony swych praw w postępowaniu, co zdaniem pozwanej powinno skutkować uchyleniem nakazu zapłaty w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 480(2);art. 480(2) § 5)">art. 480
2§5 k.p.c.</a>
 i zawieszeniem postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 174;art. 174 § 1;art. 174 § 1 pkt. 2)">art. 174§1 pkt 2 k.p.c.</a> Pozwany podniósł również zarzut potrącenia oraz nadużycia prawa procesowego.
Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2020 r. (k.115) Referendarz Sądowy uznał, iż w związku z brakiem wniosku pozwanego o uchylenie nakazu zapłaty i zawieszenie postępowania, a jedynie wnioskami o oddalenie powództwa w całości pismo zgodnie z nazwą stanowi sprzeciw od nakazu zapłaty, zostało wniesione w terminie, w związku z czym przekazał sprawę do postępowania zwykłego.
Następnie, postanowieniem z dnia 28 grudnia 2020 r. (k. 133) Sąd Okręgowy w Gdańsku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 69;art. 69 § 1)">art. 69§1 k.p.c.</a> ustanowił z urzędu dla pozwanej spółki kuratora w osobie adw. M. S. - celem reprezentowania pozwanej spółki w niniejszej sprawie.
W piśmie z dnia 2 lutego 2021 r. (k.151) kurator procesowy pozwanej oświadczył, że potwierdza czynności dokonane przez r.pr. P. Ś. w złożonym przez niego piśmie z dnia 26 czerwca 2020 r. stanowiącym sprzeciw od nakazu zapłaty i tym samym wniósł o potraktowanie go jako sprzeciwu od nakazu zapłaty z dnia 3 czerwca 2020 r. wydanego w sprawie XV NC 76/20.
W dalszej kolejności, powód pismem z dnia 28 maja 2021 r. (k.163) podtrzymał wszelkie wnioski i twierdzenia zawarte w pozwie, a nadto zaprzeczył prawdziwości zarzutów podniesionych w pozwie.
Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. (k.288) kurator procesowy pozwanej wniósł o przeprowadzenie dowodów osobowych z zeznań świadków i stron, podtrzymał dotychczasowe wnioski o oddalenie powództwa w całości, o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przyznanie od Skarbu Państwa -Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku na jego rzecz wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora pozwanej w wysokości 100 % stawki minimalnej, powiększonego o należny podatek od towarów i usług.
W odpowiedzi na pismo kuratora, powód pismem z dnia 9 lutego 2023 r. (k.300) wniósł o pominięcie dowodów zgłoszonych przez stronę pozwaną.
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 22 lutego 2018 r. pomiędzy powodem R. L. (jako pożyczkodawcą) i pozwaną (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółką komandytową w G. reprezentowaną przez pełnomocnika P. G. (jako pożyczkobiorcą) zawarta została pisemna umowa pożyczki, na mocy której powód udzielił pozwanej pożyczki pieniężnej w kwocie 80.000 zł.
Pożyczka została przekazane pozwanej w formie przelewu bankowego.
Pozwany nie spłacił pożyczki w terminie, mimo że był wzywany do jej zwrotu pismem z dnia 14 listopada 2019 r. Do chwili obecnej pożyczka nie została zwrócona.
W kwietniu 2019 r. pozwany skierował do powoda pisma (k.90-96), w których wezwał go do podjęcia działań, które umożliwią windykację należności mających przysługiwać spółce od Ł. W. (1), do udzielenia wyjaśnień i złożenia podpisów pod dokumentami przygotowanymi przez spółkę.
Pismem z dnia 16 maja 2019 r. (k.97) pozwany skierował do powoda wezwanie do zapłaty kwoty 129 280.06 zł wraz z ustawowymi odsetkami na dzień zapłaty wskazując, iż zachowanie powoda stoi w sprzeczności z twierdzeniem, że w przestępczym procederze nie brał udziału i nie czerpał z niego korzyści. Wskazał na współudział i zmowę współdziałając z Ł. W. (2) w popełnieniu przestępstwa przeciwko pozwanej spółce, w związku z czym powinien za to ponieść odpowiedzialność.
Wyrokiem z dnia 16 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie o sygn. IX GC 682/19 rozwiązał pozwaną spółkę (k.41). Następnie postanowieniem z dnia 24 maja 2021 r. Sąd Apelacyjny w G. w sprawie o sygn. I AGa 113/20 uchylił powyższy wyrok i umorzył postępowanie wobec cofnięcia przez powodów T. G. i P. G. pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.
Pismem z dnia 3 lipca 2020 r. powód wezwał T. i P. G. do współpracy w zakresie uzyskania przez pozwaną spółkę zwrotu podatku VAT.
Wierzyciel pozwanej spółki (...) wniósł o ogłoszenie upadłości spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej, obejmującej likwidację majątku upadłego. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku w sprawie o sygn. akt VI GU 1119/20 wniosek oddalił.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego przez strony niniejszego postępowania. Sąd pierwszej instancji ocenił wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>). Ustalenia w zakresie stanu faktycznego Sąd Okręgowy poczynił przede wszystkim o dokumentację złożoną do akt sprawy i przesłuchanie stron.
Sąd ten uznał także, że część z dokumentów dołączonych do akt sprawy nie miała znaczenia dla jej rozpoznania i w istocie stanowiła dodatkowe uzasadnienie przyjętego przez stronę pozwaną stanowiska procesowego, nie zaś dowody mające na celu ustalenie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sporu o zwrot udzielonej pozwanej pożyczki wraz z odsetkami – jak w szczególności dokumenty mające na celu wykazanie popełnienie przez Ł. W. (1) czynu niedozwolonego na rzecz spółki.
W ocenie Sądu I instancji powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
W pierwszej kolejności Sad meriti uznał, iż w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, w którym Sąd może z urzędu ustanowić kuratora dla osoby prawnej, mimo braku wniosku strony przeciwnej. W ocenie tego Sądu pozwana spółka niewątpliwie znalazła się w szczególnym położeniu, w którym powód z jednej strony wnosi pozew, ale również pozostaje nadal ujawniony w rejestrze jako członek zarządu komplementariusza. Tym samym Sąd I instancji postanowieniem z dnia 28 grudnia 2020 r., na podstawie wyżej przywołanego przepisu ustanowił z urzędu dla pozwanej spółki kuratora w osobie adw. M. S., w celu reprezentowania pozwanej spółki w niniejszym postępowaniu i w konsekwencji podjęcia przez nią skutecznej obrony swych praw.
Strony zawarły umowę pożyczki, co nie było przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.
Zgodnie z treścią przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 §1 k.c</a>, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
Sąd Okręgowy wskazał, że łącząca strony umowa pożyczki została przez powoda wykonana, albowiem wykonał on na rzecz pozwanej cztery przelewy bankowe w okresie od 23 lutego 2018 r. do 8 marca 2018r. w łącznej wysokości 80.000 zł.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie wywiązał się ze zobowiązania wynikającego z zawartej z powodem umowy i na dzień zamknięcia rozprawy pożyczka nie została zwrócona powodowi.
Według Sądu I instancji spór w niniejszej sprawie koncentrował się na podnoszonych przez pozwaną zarzutach.
W ocenie Sądu meriti zgłoszony przez kuratora procesowego zarzut potrącenia nie mógł odnieść skutku.
Sąd I instancji wskazał, iż kurator pozwanej pierwotny zarzut potrącenia wskazany w sprzeciwie od nakazu zapłaty oparł o podstawę deliktową (czyny niedozwolone), co zostało omówione powyżej. W piśmie z dnia 13 stycznia 2023 r. dokonał przekształcenia tegoż zarzutu (zarzut zgłoszony w formie ustnej jak na k. 280 z uwagi na niezachowanie formy pisemnej pozostawał bezskuteczny) podnosząc, że jego podstawą jest nienależnie pobrane świadczenie, które w przypadku powoda odpowiada kwocie co najmniej 64.640,03 zł. Tym samym Sąd I instancji uznał, mając na uwadze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1))">art. 203
1 k.p.c</a>, że zgłoszenie innej podstawy zarzutu potrącenia – na tym etapie postępowania – a więc długo po wniesieniu przez kuratora sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, pozostaje spóźnione z uwagi na cytowany przepis.
Sąd meriti w tym zakresie całkowicie poparł wywody Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 sierpnia 2019r., II CSK 551/18 (na które powoływał się też powód), zgodnie z którymi „powinność powołania koniecznych twierdzeń faktycznych i dowodów dotyczących podstawy potrącenia aktualizuje się dopiero ze złożeniem oświadczenia o potrąceniu, a punktem odniesienia przy badaniu, czy określone twierdzenia faktyczne lub dowody związane z potrąceniem powinny podlegać pominięciu, jest chwila złożenia tego oświadczenia. Reguły powołania się na potrącenie w postępowaniu sądowym określa prawo procesowe, co pociąga za sobą tę konsekwencję, że podstawa faktyczna potrącenia i dowody przedstawiane w celu jej wykazania podlegają rygorom czasowym przewidzianym dla powoływania faktów i dowodów w toku postępowania”. W świetle więc powyższego w ocenie Sądu I instancji twierdzenia i dowody wywiedzione przez kuratora spółki w piśmie z dnia 13 stycznia 2023r., mające na celu wykazać nową podstawę zgłoszonego zarzutu potrącenia należało pominąć jako spóźnione.
W ocenie tego Sądu niewątpliwie żądanie zwrotu nienależnie wypłaconej kwoty nie ma związku z pożyczką, stanowiącą podstawę niniejszego sporu – a tym samym wierzytelność pozwanego nie ma charakteru wierzytelności z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda. Nadto, wobec rozbieżnych stanowisk stron nie sposób uznać, iżby była niesporna. Nie została także uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego. Mając na uwadze również te argumenty, tak sformułowany przez stronę pozwaną zarzut potrącenia nadal nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu okręgowego nie pozostawał także zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> wywodzony przez pozwaną. Kurator pozwanej uzasadniał podniesiony wyżej zarzut tym, że powód pozostaje członkiem zarządu komplementariusza pozwanej, gdzie przewidziana jest łączna reprezentacja wszystkich członków zarządu, więc decyzja o nieudzieleniu pełnomocnictwa do reprezentowania pozwanej w sporze zmierza wprost do uprawomocnienia się nakazu zapłaty.
Sąd meriti podkreślił, że to pozwana nie wywiązując się z zawartej z powodem umowy, w której określono termin zwrotu pożyczki do dnia 20 sierpnia 2018r., naruszył w ten sposób zasady uczciwości. A zatem działanie powoda podjęte w celu dochodzenia swoich roszczeń wynikających z ważnej czynności prawnej nie może być ocenione jako nadużycie prawa.
Nie budziło też wątpliwości Sądu a quo, iż przedmiot niniejszego postępowania obejmuje jedynie niewielką część wzajemnych powiązań między stronami i że wskutek powstałego między nimi konfliktu, pozwana ma problem z bieżącym podejmowaniem działań. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało także, iż spółka pozostaje w trudnej sytuacji finansowej - czego wyrazem stało się oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości prawomocnym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r., wobec uznania przez Sąd upadłościowy, iż spółka nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Okoliczności te nie mogą jednak w ocenie Sądu meriti prowadzić do oddalenia powództwa z uwagi na uznanie, iż powód dochodząc zwrotu udzielonej bezspornie pozwanej pożyczki, miałby naruszać tym samym zasady współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>) czy też nadużywać przysługującego mu prawa procesowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 4(1))">art. 4
1 k.p.c</a>).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I wyroku. Podstawę prawną zasądzonego roszczenia stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>

W punkcie II wyroku działając na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, przyznał kuratorowi ustanowionemu dla spółki adw. M. S. kwotę 2.160 zł tytułem wynagrodzenia, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za ogół czynności w sprawie, dokonanych przezeń jako kuratora w imieniu pozwanej spółki – którą nakazał wypłacić tymczasowo ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gdańsku.
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik.
Apelację od wyroku wywiodła pozwana, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwana zarzuciła:
- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>,
- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 4(1))">art. 4
1 k.p.c.</a>,
- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235
2 §1 pkt 2 i 5 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>,
-§1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie,
- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1)">art. 327
1 §1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 361)">art. 361 k.p.c.</a>

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, przyznanie kuratorowi wynagrodzenia w wysokości 5400 zł, powiększonego o należny podatek od towarów i usług stosownie do treści uchwały Sądu Najwyższego z 5 listopada 2021 r., III CZP 68/20 (OSNC 2022/6/58), łącznie w kwocie 6642 zł, zgodnie z § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. 2018, poz. 536) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800 ze zm.), zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu przed Sądem II instancji oraz o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora w niniejszym postępowaniu w kwocie 4050 zł, powiększonego o należny podatek od towarów i usług .
Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. G., Ł. W. (1) oraz stron, a nadto o zobowiązanie powoda oraz Ł. W. (1) do przedłożenia potwierdzeń przelewów wykonanych między nimi w okresie od 1 lutego 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.
Powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanego i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.


Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie dotyczącym wynagrodzenia kuratora, w pozostałej części podlegała oddaleniu.
Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji i czyni je także podstawą własnego rozstrzygnięcia, co nie wymaga ich ponownego przytaczania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2
1 pkt 1 k.p.c.</a>).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu uchybienia przepisom postępowania w związku z pominięciem przez Sąd pierwszej instancji wniosków o przesłuchanie świadków, Sąd Apelacyjny wyjaśnia, że okoliczności, które miałyby być wykazane ich zeznaniami, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Dotyczyły one bowiem relacji pozwanej z Ł. W. (1) oraz z powodem, rozliczeń pomiędzy spółką i powodem z udziałem Ł. W. (1), co słusznie zostało ocenione przez Sąd Okręgowy jako wykraczające poza przedmiot niniejszego postępowania. Z kolei kwestie dotyczące działań powoda jako sprzecznych z zasadami współżycia społecznego - bo i tę okoliczność pozwany zamierzał wykazać zeznaniami zawnioskowanych świadków i przedstawiciela pozwanej spółki – nie wymagały tego typu dowodów, lecz były przedmiotem samodzielnej oceny sądu.
Dlatego też Sąd Odwoławczy nie dostrzegł potrzeby przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów w postępowaniu apelacyjnym, o co wnosił skarżący.
Strona pozwana nie kwestionowała faktu udzielenia jej pożyczki przez powoda oraz że pożyczka ta nie została zwrócona. W celu odparcia żądania powoda pozwana podniosła zarzut potrącenia, który trafnie został oceniony przez Sąd pierwszej instancji jako nieskuteczny. Sąd Okręgowy wyczerpująco omówił swoje stanowisko podkreślając, że wierzytelność pozwanej nie mogła być zgłoszona do potrącenia z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 505;art. 505 pkt. 3)">art. 505 pkt 3 k.c.</a> jak i z uwagi na ograniczenia wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1))">art. 203
1 k.p.c.</a>

Zauważyć należy, że skarżący w istocie nie kwestionuje takiego stanowiska Sądu pierwszej instancji, a jedynie poprzez zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 4(1))">art. 4
1 k.p.c.</a> próbuje wykazać, że to wskutek postawy powoda pozwana spółka nie mogła skutecznie zgłosić w niniejszym postępowaniu zarzutu potrącenia. Status powoda nie ma tu jednak nic do rzeczy, gdyż to charakter wierzytelności przysługującej rzekomo spółce względem powoda, a wynikającej – wedle jej pierwotnych twierdzeń - z czynu niedozwolonego, nie pozwalał na zgłoszenie jej do potrącenia z wierzytelnością powoda o zapłatę z tytułu niezwróconej pożyczki.
Z kolei powołanie przez pozwaną w piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2023 r. nowej podstawy wierzytelności zgłoszonej do potrącenia, słusznie zostało ocenione przez Sąd Okręgowy jako spóźnione w świetle terminu dwutygodniowego wymaganego przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1))">art. 203
1 k.p.c.</a>

Zatem podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące współdziałania powoda z Ł. W. (1) nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, w tym dla możności podniesienia zarzutu potrącenia przez pozwaną,
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, to zastosowanie wynikające z tego przepisu klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego w konkretnych okolicznościach faktycznych możliwe jest jedynie w wypadkach rażącego nadużycia prawa
 (por. postanowienie SN z dnia 22 sierpnia 2022 r., II CSK 588/22). Zasadą bowiem jest, że ten kto korzysta ze swego prawa postępuje zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który w postawie powoda domagającego się zwrotu udzielonej spółce pożyczki nie dopatrzył się naruszenia zasad współżycia społecznego. Sąd ten dostrzegł jednocześnie, że przedmiot postepowania obejmuje tylko wycinek wzajemnych powiązań stron oraz ich rozliczeń oraz że pozwana spółka na skutek konfliktu z powodem ma problem z bieżącym podejmowaniem działań. Nie może to być jednak okolicznością uwalniającą pozwaną od obowiązku zwrotu pożyczki, która miała być zwrócona w sierpniu 2018 r., natomiast działania na szkodę spółki ujawniły się dopiero w kwietniu 2019 r. i dopiero wówczas pozwana zaczęła domagać się od powoda podjęcia działań celem wyegzekwowania należności od Ł. W. (1).
Było to już osiem miesięcy po upływie terminu przewidzianego na zwrot pożyczki, a przez ten czas pozwana nie podejmowała żadnych starań, aby rozliczyć się chociaż częściowo z powodem naruszając tym samym zasady uczciwości. Zgodnie zaś z przyjętym w orzecznictwie zapatrywaniem, strona, która nie zachowuje się uczciwie i lojalnie wobec drugiej strony, nie może powoływać się wobec niej na nadużycie prawa, o którym stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> 
(por. postanowienie SN z dnia 3 października 2024 r., I CSK 332/24, LEX nr 3764191 i przywołane tam orzeczenia).

Z powyższych względów nie sposób również zgodzić się z zarzutem nadużycia przez powoda prawa procesowego; wniesienie pozwu jest bowiem uprawnieniem strony określonego stosunku prawnego, która nie mogąc zaspokoić inaczej swoich roszczeń, w ten sposób poszukuje ochrony prawnej.
Dla pozwanej spółki został ustanowiony kurator, który podjął aktywną obronę, a niemożność uwzględnienia zarzutu potrącenia wynikała – jak wyżej wskazano - z charakteru wierzytelności zgłaszanej do potrącenia oraz niedochowania terminu na podniesienie takiego zarzutu w sytuacji, gdy pozwana zdecydowała o zmianie podstawy prawnej wierzytelności rzekomo przysługującej jej wobec powoda.
Zasadny był jedynie zarzut apelacji odnoszący się wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla spółki, gdyż nakład jego pracy był znaczny – obejmował sporządzenie trzech merytorycznych pism procesowych, stawiennictwo na terminach rozpraw, a przedmiot sprawy był zawiły i obejmował szereg zagadnień związanych również z samym funkcjonowaniem pozwanej spółki i jej rozliczeniami. W tym stanie rzeczy należało uznać, że spełniła się przesłanka z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. 2018.536) pozwalająca przyznać kuratorowi wyższe wynagrodzenie niż w § 1 ust. 1 rozporządzenia.
Z tych przyczyn Sąd apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w sposób opisany w sentencji, a dalej idącą apelację oddalił na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>

O kosztach postępowania apelacyjnego należnych stronie powodowej Sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 2;art. 108 § 2 pkt. 6)">§ 2 pkt 6</a> w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a o wynagrodzeniu kuratora pozwanej - zgodnie z 1 ust. 3 przywołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 2;art. 108 § 2 pkt. 6)">§ 2 pkt 6</a> w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 przywołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. mając na uwadze obszerność apelacji wywiedzionej przez kuratora w imieniu spółki i jego stawiennictwo na rozprawie apelacyjnej.
Na oryginale właściwy podpis.
</div>