Wyrok z 6 sierpnia 2021, sygn. II Ca 537/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 sierpnia 2021 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Dariusz Mizera

po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2021 roku w Piotrkowie Trybunalskim

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa M. K. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową P. J.

przeciwko A. K.

o podwyższenie alimentów

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 28 kwietnia 2021 roku, sygn. akt III RC 111/19

I.  z apelacji pozwanego zmienia zaskarżony wyrok w punktach:

1/ pierwszym w ten sposób, że:

a/ podwyższa alimenty od pozwanego A. K. na rzecz małoletniej M. K. z kwoty po 500,00 zł miesięcznie ustalonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2014r. w sprawie sygn. akt I C 636/13 do kwoty po 900,00 zł ( dziewięćset złotych) miesięcznie w okresie od dnia 3 kwietnia 2019r. do dnia 30 kwietnia 2020r. ;

b/ podwyższa alimenty od pozwanego A. K. na rzecz małoletniej M. K. z kwoty po 500,00 zł miesięcznie ustalonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2014r. w sprawie sygn. akt I C 636/13 do kwoty po 600,00 zł ( sześćset złotych) miesięcznie poczynając od dnia 1 maja 2020r. pozostawiając bez zmian dotychczasowe warunki płatności;

c/ oddala powództwo w pozostałej części;

2/ trzecim w ten sposób, że zasądzoną od A. K. na rzecz P. J. kwotę 1.368,00 zł obniża do kwoty 250,00 zł ( dwieście pięćdziesiąt złotych);

II.  oddala apelację pozwanego w pozostałej części;

III.  oddala apelację powódki w całości;

IV.  znosi wzajemnie między stronami koszty procesu za instancję odwoławczą.

Dariusz Mizera

Sygn. akt II Ca 537/21

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 03.04.2019r. pełnomocnik P. J. przedstawicielki ustawowej powódki M. K. domagał się podwyższenia alimentów od A. K. na rzecz małoletniej do kwoty po 1500 zł miesięcznie.

W odpowiedzi na pozew z dnia 14.02.2020 r. pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Bełchatowie po rozpoznaniu sprawy z powództwa M. K. przeciwko A. K. o podwyższenie alimentów

1. podwyższył alimenty od pozwanego A. K. na rzecz małoletniej powódki M. K. z kwoty po 500,00 złotych miesięcznie ustalonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2014 roku w sprawie sygn. akt IC 636/13 do kwoty 900,00 (dziewięćset) złotych miesięcznie, poczynając od dnia 03 kwietnia 2019 roku, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z kwot, z pozostawieniem bez zmian pozostałych dotychczasowych warunków płatności;

2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie;

3. zasądził od pozwanego A. K. na rzecz przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki P. J. kwotę 1368,00 (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego;

4. nie obciążył pozwanego opłatą;

5. nadał wyrokowi w punkcie pierwszym rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawą rozstrzygnięcia były przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego:

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. wydanym w dniu 12.02.2014 r. w sprawie IC 636/13 rozwiązano przez rozwód związek małżeński P. J. i A. K.. W orzeczeniu tym zasądzono alimenty od A. K. na rzecz małoletniej M. K. w kwocie po 500 zł miesięcznie.

Przedstawicielka ustawowa P. J. ma 30 lat. Z zawodu jest pracownikiem biurowym. Od maja 2020 nie pracuje. Nie jest zarejestrowana jako bezrobotna i nie poszukuje pracy. Przed majem 2020 roku obywała staż w Urzędzie Gminy w S.. Staż trwał 2 miesiące. Z tego tytułu otrzymywała świadczenie w kocie 900 zł netto miesięcznie. Przed rozpoczęciem stażu kilka lat nie pracowała.

W majątku małżeńskim ma nieruchomość o powierzchni (...) arów. Na zakup działki razem z mężem zaciągnęła kredyt w 2017 r. w kwocie 80 tys. zł. Jego miesięczna spłata stanowi kwotę 970 zł. Małżonkowie są również właścicielami samochodu osobowego marki O. (...) rocznik 2010.

P. J. mieszka z mężem K. J. w jej domu o powierzchni (...). Mąż przedstawicielki ustawowej pracuje jako menadżer i zarabia brutto 30 tys. zł miesięcznie, netto 20 tys. zł. Małżonkowie na utrzymaniu mają syna F. urodzonego w grudniu 2019 r. Dziecko ogólnie jest zdrowe.

Miesięczne koszty utrzymania domu, w którym małżonkowie zamieszkują stanowią kwotę ok. 500 zł.

Małoletnia powódka ma 10 lat. Jest uczennicą klasy (...)Szkoły Podstawowej. Nie uczęszcza na zajęcia pozalekcyjne. Składki szkolne ( ubezpieczenie, klasowa, komitet rodzicielski) stanowią łączną kwotę 140 zł rocznie.

Powódka leczy się okulistycznie, ma wadę wzroku -3 dioptrie. Leczenie odbywa się prywatnie. Raz do roku powódka jest konsultowana kardiologicznie z uwagi na szmery w sercu. Wizyta kosztuje 200 zł. Małoletnia nie ma majątku, dochodów.

Miesięczne potrzeby M. K. jej matka oszacowała na kwotę ok. 2300 zł.

Pozwany A. K. ma 30 lat. Z zawodu jest elektrykiem. Przez 5 lat pracował w (...) w charakterze montera instalacji sanitarnych. Zarabiał średnio miesięcznie 20-22 tys. (...), około 7-8 tys. zł. netto. Do Polski wrócił w marcu 2020 r. m. in. z powodu pandemii. Po przyjeździe do Polski nawiązał współpracę z firmą (...) we W. w ramach umowy zlecenia. Z tego tytułu uzyskiwał dochód w kwocie około 2500 zł netto.

W sierpniu 2020 r. zdiagnozowano u pozwanego nowotwór (...). Podjął leczenie w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Leczenie chemioterapią ukończył na początku br. Od czasu zdiagnozowania nowotworu A. K. korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Pozwany obecnie leczy powikłania po chemioterapii. Koszt leczenia to kwota ok. 300 zł miesięcznie. A. K. obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Utrzymuje się z oszczędności i z pomocy rodziców, z którymi mieszka w gospodarstwie rolnym w miejscowości Z.. Pozwany partycypuje w kosztach utrzymania domu, przekazując rodzicom łączną kwotę ok. 400 zł miesięcznie.

A. K. pozostaje w nieformalnym związku, z którego ma córkę G. 1. 4. Małoletnia nie leczy się specjalistycznie. Partnerka A. K. nie pracuje. Jest zarejestrowana jako bezrobotna.

Pozwany spotyka się z córką M. raz w miesiącu od piątku do niedzieli. Na każde święta, urodziny kupuje małoletniej prezenty.

Mając takie ustalenia Sąd zważył, iż powództwo jest zasadne w części.

Podstawą prawną roszczenia jest przepis art. 138 kro, w myśl którego każda ze stron może domagać się zmiany orzeczenia o alimentach w razie zmiany stosunków. Przez zmianę stosunków rozumieć należy istotne zwiększenie bądź zmniejszenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub też możliwości zarobkowych, majątkowych zobowiązanego do alimentacji w związku z czym zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga zmiany.

W przedmiotowej sprawie wskazana zmiana stosunków nastąpiła.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż od czasu ustalenia zakresu obowiązku alimentacyjnego A. K. wobec małoletniej M. K. upłynęło 7 lat. W tym czasie istotnie zmieniły się usprawiedliwione potrzeby uprawnionej ( w 2014 r. powódka mała 3 lata, obecnie ma lat 10 i uczęszcza do szkoły) oraz możliwości zarobkowe zobowiązanego. Z uwagi na to Sąd na nowo ustalił wysokość usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego.

Należy zaznaczyć, iż przez usprawiedliwione potrzeby rozumie się nie tylko te elementarne polegające na zapewnieniu minimum egzystencji. Chodzi bowiem o stworzenie uprawnionemu właściwych warunków bytowania odpowiadających jego wiekowi, stanowi zdrowia, zainteresowaniom, umożliwiających przy tym prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy dziecka. Ponadto przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego są usprawiedliwione trzeba uwzględnić także możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego (art. 135 kro). 

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd określił miesięczne usprawiedliwione potrzeby M. K. na kwotę po ok. 1500 zł. Obejmują one m.in. wydatki na żywność, odzież i obuwie, kosmetyki i art. chemiczne, przypadający na małoletnią udział w kosztach utrzymania domu, wydatki związane z edukacją szkolną, opieką zdrowotną, organizacją wypoczynku. W tym miejscu podnieść trzeba, że podane przez przedstawicielkę ustawową usprawiedliwione potrzeby małoletniej M. są zawyżone. Niektóre kwoty, wydatki wskazała ona w sposób wygórowany (np. koszt wyżywienia, odzieży i obuwia, środków higieny). Wbrew stanowisku strony powodowej do zakresu usprawiedliwionych potrzeb małoletniej nie mogą być zaliczone wydatki związane z przechowywaniem krwi pępowinowej oraz koszty organizacji przyjęcia komunijnego, w którym uczestniczyła tylko rodzina P. J..

Co do możliwości zarobkowych A. K. podnieść trzeba, że w ostatnim czasie uległy one zmniejszeniu z uwagi na powrót pozwanego z (...) do kraju. Ponadto w związku z chorobą nowotworową możliwości te uległy dodatkowemu ograniczeniu. Dlatego Sąd ustalił, że w chwili obecnej możliwości zarobkowe A. K. wynoszą ok. 3 tys. zł. miesięczne. Podnieść trzeba, że strona powodowa nie wykazała, że pozwany posiada dochody, które w toku niniejszego postępowania ukrywał.

Nowa wysokość świadczenia alimentacyjnego jest adekwatna do usprawiedliwionych potrzeb małoletniej powódki. Realizuje również zasadę prawa do równej stopy życiowej dzieci i rodziców. Leży ponadto w granicach możliwości zarobkowych zobowiązanego. Zauważyć przy tym należy, że A. K. poza małoletnią powódką ma na utrzymaniu córkę z obecnego związku. Wskazać również trzeba, iż pozwany oprócz łożenia alimentów kupuje powódce prezenty oraz utrzymuje z nią osobisty kontakt.

W pozostałej części usprawiedliwione potrzeby M. K. zaspakajać powinna jej matka, na której także ciąży obowiązek finansowego udziału w kosztach utrzymania córki.

Wobec powyższego i na podstawie ww. przepisu orzeczono jak w punktach 1-2 wyroku.

Zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego zasądzono na podstawie art. 100 kpc uwzględniając § 2 i 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).

W przedmiocie kosztów sądowych rozstrzygnięto w oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 102 kpc.

Na podstawie art. 333§1 pkt. 1 k.p.c. orzeczono o rygorze natychmiastowej wykonalności.

Apelacje od powyższego rozstrzygnięcia złożyły obie strony.

Powódka zaskarżyła wyrok w części oddalającej powództwo powyżej kwoty po 900 zł miesięcznie tj.:

I. w punkcie 1. podwyższającym od pozwanego na rzecz powódki alimenty z wysokości po 500 zł miesięcznie do wysokości po 900 zł miesięcznie poczynając od dnia 03 kwietnia 2019 roku z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z kwot, z pozostawieniem bez zmian pozostałych dotychczasowych warunków płatności; 

II. w punkcie 2. oddalającym powództwo w pozostałym zakresie tj. ponad kwotę alimentów po 900 zł miesięcznie;

III. w punkcie 3 powyżej kwoty 1 368 zł z tytułu zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, a to art. 135 k.r.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:

1. przyjęciu, że możliwości zarobkowe pozwanego wynoszą obecnie na poziomie tylko po ok. 3 000 zł miesięcznie, w sytuacji, kiedy:

a) żaden dowód złożony do sprawy na datę wydania wyroku nie wskazywał na to, by pozwany korzystał z przedłużonego zwolnienia lekarskiego, miał stwierdzoną jakąkolwiek przeszkodę do podjęcia pracy zarobkowej, a złożone do akt „zaświadczenie” nie wskazuje w żadnym miejscu na istniejące przeciwwskazania do powrotu pozwanego do pracy;

b) pozwany de facto posiada znaczące możliwości zarobkowe, bo nawet biorąc pod uwagę przebytą chorobę, nie została u niego stwierdzona trwała, czy czasowa niezdolność do pracy lub pracy określonego rodzaju, a pozwany ma bogate doświadczenie zawodowe jako wykwalifikowany pracownik w swej dziedzinie, z zawodu jest elektrykiem, a przez lata pracy w (...) wykonywał zawód montera instalacji sanitarnych zarabiając ok. 7000-8000 zł miesięcznie, wobec czego trudno uznać, że obecnie jego możliwości zarobkowe uległy zmniejszeniu prawie aż o 2/3 jak to przyjął Sąd I instancji;

c) materiał dowodowy sprawy wyraźnie wskazuje na to, że pozwany musi osiągać nieudokumentowane dochody, gdyż z wyciągu z rachunku w (...) nie wynika dysponowanie środkami na tym rachunku w sposób umożliwiający normalne bieżące wydatkowanie na codzienne potrzeby;

2. ustaleniu miesięcznych usprawiedliwionych potrzeb powódki na kwotę po ok. 1 500 zł w sytuacji, kiedy żaden ze wskazanych przez Sąd w uzasadnieniu rzekomo zawyżonych wydatków (wyżywienie, odzież i obuwie, środki higieny) nie zostały w ogóle zakwestionowane przez pozwanego, ani tym bardziej udowodnione, iż są zawyżone;

II. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na tym, że Sąd I instancji:

1. nie ocenił w ogóle dowodów w postaci złożonych przez pozwanego wydruków z rachunku w (...);

2. bezpodstawnie uznał wiarygodność twierdzeń oraz zeznań pozwanego i wysnuł z nich wniosek, iż „obecnie leczy powikłania po chemioterapii, obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, utrzymuje się z oszczędności i z pomocy rodziców, partycypuje w kosztach utrzymania domu przekazując rodzicom kwotę po 400 zł miesięcznie” w sytuacji, kiedy:

a) takiego rozumowania nie można poprzeć żadnym przeprowadzonym w sprawie dowodem;

b) takie rozumowanie jest wewnętrznie sprzeczne, bo z czego pozwany ma rodzicom przekazywać po 400 zł miesięcznie na utrzymanie domu, skoro nie ma żadnych dochodów, to rodzice go utrzymują, a wyciąg z rachunku bankowego nie potwierdza, by taką kwotę co miesiąc pozwany wypłacał i przekazywał rodzicom;

które to naruszenia miały bezpośredni wpływ na wynik wyroku w zaskarżonej części.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez podwyższenie od pozwanego na rzecz powódki alimentów do kwoty po 1 500 zł miesięcznie, względnie do innej kwoty powyżej kwoty po 900 zł miesięcznie według uznania Sądu II instancji;

2. stosownie do rozstrzygnięcia rozliczenie kosztów postępowania za I i za II instancję, w tym kosztów zastępstwa prawnego powódki;

3. ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Pozwany za pośrednictwem swojego pełnomocnika zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie pkt. 1, 3 i 5.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1. art. 233 § 1 w zw. z art. 245 i art. 299 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd wybiórczej i dowolnej zamiast swobodnej oceny materiału dowodowego i błędne ustalenie, iż:

a) do usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniej, mających wpływ na wysokość świadczenia alimentacyjnego pozwanego, należy zaliczyć wydatki związane z organizacją wypoczynku małoletniej, podczas gdy z zeznań pozwanego, niezakwestionowanych zarówno przez stronę powodową, jak i Sąd, wynika, iż pozwany we własnym zakresie organizował córce wyjazdy letnie i zimowe,

b) obecne możliwości zarobkowe pozwanego wynoszą ok. 3.000,- zł miesięcznie, a w konsekwencji, iż podwyższenie alimentów do kwoty po 900,- zł miesięcznie jest właściwie zwymiarowane i odpowiada aktualnym możliwościom zarobkowym A. K., podczas gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym medycznej oraz dowodu z przesłuchania pozwanego wynika, że od czasu zdiagnozowania u niego choroby nowotworowej oraz podjęcia procesu leczenia i rehabilitacji, tj. od sierpnia 2020 r., A. K. w ogóle nie wykonuje pracy zarobkowej i nie osiąga jakichkolwiek dochodów, jak również, że najprawdopodobniej nie będzie mógł pracować w dotychczasowym wyuczonym zawodzie nawet po zakończeniu podjętego leczenia i rehabilitacji,

c) w sprawie zasadnym jest podwyższenie wymiaru świadczenia alimentacyjnego począwszy już od dnia wytoczenia powództwa, a zwłaszcza za okres od sierpnia 2020 r., tj. od czasu zdiagnozowania u pozwanego choroby nowotworowej oraz podjęcia procesu leczenia i rehabilitacji,

2. art. 233 § 1 w zw. z art. 245 oraz art. 316 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd wybiórczej i dowolnej zamiast swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci zaświadczenia lekarza specjalisty onkologii klinicznej M. H. z dnia 29 marca 2021 r. i brak ustalenia istotnej okoliczności faktycznej, iż w dacie wyrokowania proces leczenia w związku z rozpoznaną u pozwanego chorobą nowotworową oraz wystąpieniem powikłań po odbytej chemioterapii nie był zakończony, co uniemożliwiało podjęcie przez pozwanego pracy, a także błędne ustalenie, jakoby możliwości zarobkowe pozwanego oscylowały w kwocie 3.000,- zł miesięcznie, a w konsekwencji, iż podwyższenie alimentów do kwoty po 900,- zł miesięcznie jest właściwie zwymiarowane i odpowiada aktualnym możliwościom zarobkowym pozwanego,

3. art. 3271§ 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 138 w zw. z art. 135 k.r.o. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek podstaw oraz sposobu dokonania przez Sąd ustalenia, jakoby:

a) obecne możliwości zarobkowe pozwanego A. K. wynosiły około 3.000,- zł miesięcznie,

b) zwiększenie usprawiedliwionych potrzeb małoletniej powódki od czasu pierwotnego orzekania o wymiarze świadczenia alimentacyjnego w ramach postępowania rozwodowego w 2014 r. uzasadniało podwyższenie wysokości alimentów niemalże dwukrotnie (do 180% dotychczasowego świadczenia),

c) w sprawie zasadnym było zwiększenie wymiaru świadczenia alimentacyjnego począwszy już od dnia wniesienia pozwu, a zwłaszcza za okres od sierpnia 2020 r., tj. od czasu zdiagnozowania u pozwanego choroby nowotworowej oraz podjęcia procesu leczenia i rehabilitacji;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 138 w zw. z art. 135 k.r.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji podwyższenie świadczeń alimentacyjnych pomimo:

a) braku porównania stanu istniejącego w chwili pierwotnego orzekania o alimentach ze stanem istniejącym w dacie orzekania o powództwie z art. 138 k.r.o. i oparcie się przez Sąd wyłącznie na samej okoliczności upływu czasu,

b) ustalenia przez Sąd meriti, iż po stronie pozwanego doszło do ograniczenia jego możliwości zarobkowych, wpierw w związku z jego powrotem do kraju i zmniejszeniem osiąganych zarobków (od marca 2020 r.), a następnie z uwagi na całkowitą i niezawinioną utratę dochodów ze względu na jego stan zdrowia (od sierpnia 2020 r.), a zatem przy braku należytego uwzględnienia „zmiany stosunków”, jaka nastąpiła również po stronie pozwanego.

Jednocześnie skarżący wnosił o:

1. dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia wystawionego w dniu 13 maja 2021 r. przez lekarza specjalistę onkologii klinicznej M. H. na okoliczność aktualnego stanu zdrowia pozwanego i jego możliwości zarobkowych, a zwłaszcza na okoliczność wystąpienia u pozwanego powikłań po chemioterapii w postaci połineuropatii obwodowej ruchowo-czuciowej, która uniemożliwia pozwanemu m.in. wykonywanie precyzyjnych prac manualnych, dźwigania ciężkich przedmiotów i długotrwałego przebywania w pozycji stojącej, a także stwierdzenia przez lekarza prowadzącego konieczności poddania się przez pozwanego rehabilitacji oraz wskazania na możliwość podjęcia przez pozwanego pracy w niepełnym wymiarze czasowym i dopiero po zmniejszeniu dolegliwości związanych z przebytym leczeniem przeciwnowotworowym;

2. zobowiązanie przez Sąd strony powodowej przez przedstawicielkę ustawową P. J. do udzielenia informacji o sposobie rozpoznania przez właściwą instytucję samorządową złożonego przez nią wniosku o przyznanie na rzecz małoletniej M. K. świadczenia w ramach programu (...) na okoliczność faktu rozpoczęcia pobierania przez matkę dziecka świadczenia w kwocie 500,- zł z programu (...)

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o :

1. zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich wydanego w dniu 28 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt: III RC 111/19 poprzez oddalenie powództwa w całości;

2. zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, za obie instancje według norm przepisanych;

3. z ostrożności procesowej - w przypadku braku uwzględnienia złożonego środka zaskarżenia w jakiejkolwiek części - nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego, w tym kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. art. 391 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja pozwanego jest częściowo zasadna, natomiast apelacja powódki nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Obie apelacje zarzucają naruszenie art. 233 k.p.c., co uzasadnia ich łączne omówienie w tym zakresie.

Działająca w imieniu powódki pełnomocnik, zarzucając naruszenie art. 233 k.p.c. podkreśla, iż sąd bezpodstawnie uznał wiarygodność twierdzeń oraz zeznań pozwanego i błędnie ustalił, iż pozwany leczy powikłania po chemioterapii i nie uzyskuje dochodów, co nie zostało poparte żadnym dowodem. Tymczasem w aktach sprawy znajdują się 3 zaświadczenia lekarskie, w których wskazano, iż pozwany jest w trakcie leczenia, nie ma możliwości podjęcia pracy i wymaga rehabilitacji. Skoro zatem strona powodowa twierdzi inaczej, winna złożyć stosowne wnioski dowodowe. Skoro tego nie czyni, to trudno obecnie kwestionować takie ustalenie sądu, dodatkowo poparte kolejnym zaświadczeniem lekarskim, złożonym już na etapie postępowania apelacyjnego.

Trudno także zaakceptować twierdzenia skarżącej powódki, iż pozwany ma jakieś nieudokumentowane źródła dochodu. Okoliczność ta, nie została bowiem w żaden sposób wykazana. Tymczasem zeznania pozwanego w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, należy ocenić jako wiarygodne. Błędne jest także ustalenie sądu, iż pozwany ma możliwości zarobkowe na poziomie ok. 3 tys. zł. Pomija ono istotne dowody, w postaci zaświadczeń lekarskich złożonych do akt sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego, możliwości te na chwilę obecną można ocenić na poziomie ok. 2 tys. netto. Co uwzględnia już okoliczność pożytkowania przez powoda zgromadzonych oszczędności.

Sąd Rejonowy okazał się być niekonsekwentny albowiem z jednej strony ustalił, iż pozwany obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż leczy powikłania po chemioterapii i utrzymuje się z oszczędności, a z drugiej strony, ocenił mimo to, że ma możliwości zarobkowe na poziomie 3 tys. netto, przy czym ustalenie to co podkreślono wyżej, w żaden sposób nie koreluje ze złożonym zaświadczeniem lekarskim i innymi dowodami .

Nie oznacza to jednak, że apelacja pozwanego jest w pełni uzasadniona.

W przypadku zobowiązań alimentacyjnych przyjmuje się, że zarówno potrzeby uprawnionego do alimentów jak i możliwości zobowiązanego do ich świadczenia z biegiem czasu ulegają zmianie tym samym może ulegać zmianie także wysokość alimentów. Do stwierdzenia zmiany stosunków w rozumieniu art. 138 krio należy brać pod uwagę czy istotnie warunki i możliwości mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpując te przesłanki w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego.

Nie sposób nie dostrzec, iż od ostatniego orzeczenia o alimentach do chwili orzekania przez Sąd Rejonowy upłynęło nieco ponad 7 lat, w tym czasie wzrosły w sposób naturalny potrzeby małoletniej córki stron.

Trzeba także pamiętać, iż sprawa o podwyższenie alimentów zawisła przed sądem 1 kwietnia 2019 roku, a zatem ponad dwa lata temu i 5 lat od poprzedniego orzekania o alimentach. W chwili wytoczenia powództwa o podwyższenie alimentów pozwany jeszcze pracował w (...) zarabiając ok. 7 tys. zł netto miesięcznie. Przy czym z tej kwoty musiał się utrzymać, a nadto alimentować dodatkowo swoje drugie dziecko. Trudno zatem bronić tezy, iż pomimo upływu czasu jaki nastąpił od pierwotnego orzekania o alimentach nie zwiększyły się potrzeby małoletniej powódki, oraz nie poprawiła się sytuacja pozwanego. Zachodziła zatem podstawa do podwyższenia alimentów, co wydaje się oczywiste. Dlatego też, podwyższenie alimentów z kwoty po 500 zł do kwoty po 900 zł, od wniesienia pozwu, wydaje się być racjonalne i znajduje swoją podstawę w zebranym materiale dowodowym. Zasadność takiego żądania nie może jednak obejmować całego okresu od wniesienia pozwu do wyrokowania przez Sąd I instancji, gdyż w międzyczasie zaszła istotna zmiana po stronie pozwanego który z chwilą zdiagnozowania nowotworu, utracił możliwość zarobkowania od sierpnia 2020 roku. Pozwany co prawda zaprzestał pracy w (...) już w marcu 2020 roku, niemniej jednak po powrocie do kraju pracował, mógł osiągać odpowiednie wynagrodzenie, a dodatkowo mógł korzystać także ze zgromadzonych oszczędności. Do chwili zatem zdiagnozowania nowotworu, miał możliwości zarobkowe, które usprawiedliwiały do tego czasu podwyższenie alimentów na rzecz małoletniej powódki do kwoty po 900 zł miesięcznie.

Poczynając jednak od chwili zachorowania i następnie przez okres leczenia i następnie leczenia powikłań należało skorygować alimenty mając na uwadze z jednej strony trudną sytuacje pozwanego, a z drugiej jednak zwiększające się potrzeby małoletniej powódki. Z pola widzenia nie może także umykać obowiązek alimentacji drugiego dziecka powoda. W efekcie w ocenie Sądu Okręgowego poczynając od sierpnia 2020r. i na przyszłość należało ustalić alimenty na rzecz małoletniej powódki na poziomie 600 zł miesięcznie oddalając przy tym dalej idące powództwo .

Konsekwencją obniżenia zasądzonych alimentów była także zmiana rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania stosownie do stopnia wygrania sprawy stosownie do art. 100 k.p.c. . Dlatego też na podstawie at. 386§ 1 k.p.c. orzeczono jak w pkt pierwszym wyroku. Dalej idąca apelacja pozwanego oraz apelacja małoletniej powódki w całości podlegały oddalaniu jako bezzasadne, a to na podstawie art. 385 k.p.c. .

O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. znosząc wzajemnie koszty między stronami za instancję odwoławczą.

Dariusz Mizera