Wyrok z 7 października 2024, sygn. V GC 115/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

K., dnia 07 października 2024 r.

Sąd Rejonowy w Kaliszu w V Wydziale Gospodarczym w składzie:

Przewodniczący: sędzia Katarzyna Górna - Szuława

Protokolant: M. G.

po rozpoznaniu w dniu 09 września 2024 r. w Kaliszu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko Fundacji (...) z siedzibą w K.

o zapłatę

1.  oddala powództwo,

2.  zasądza od powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzez pozwanej Fundacji (...) z siedzibą w K. kwotę 917,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

sędzia Katarzyna Górna - Szuława

Sygn. akt V GC 115/24

UZASADNIENIE

W dniu 30 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego) powód (...) S.A. z siedzibą w W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł
o zasądzenie od pozwanej Fundacji (...) z siedzibą w K. kwoty 4.815,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 4.500,00 zł od dnia 23 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzona pozwem kwota stanowi świadczenie nienależne, wynikające z wydanej przez niego decyzji o obowiązku zwrotu przez pozwanych udzielonej im subwencji.

W odpowiedzi na pozew z dnia 13 marca 2024 r. (data wpływu) pozwana reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz
o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych. Podniosła zarzut nieudowodnienia istnienia i wysokości roszczenia przez powoda, zużycia w całości subwencji na pokrycie działalności gospodarczej fundacji oraz nadużycia prawa podmiotowego przez powoda.

Uzasadniając swoje stanowisko pozwana przyznała, że zawarła z powodem umowę subwencji finansowej oraz że otrzymała środki pieniężne w kwocie 4.500,00 zł. Zakwestionowała natomiast, aby zobowiązana była do jej zwrotu.

W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód (...) S.A. z siedzibą w W. jest wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem (...). Prowadzi działalność gospodarczą m.in.
w zakresie zarządzani funduszami. Pozwana Fundacja (...) z siedzibą w K. jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...).

Dowód: fakty bezsporne, a nadto: KRS powoda k. 9-12, KRS pozwanej k. 98-101.

W dniu 15 lutego 2021 r. strony zawarły umowę subwencji nr (...)
w ramach programu rządowego „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M.,(...). Do zawarcia umowy doszło z wykorzystaniem instrumentów bankowości elektronicznej oraz danych uwierzytelniających w postaci użycia profilu zaufanego. W imieniu pozwanej umowę zawierał uprawniony do reprezentowania pozwanej Prezes Zarządu T. C., który dodatkowo oświadczył w umowie, iż jest do tej czynności uprawniony.

Dowód: umowa subwencji k. 13-17, regulamin k. 23-33, 34-45, 46-57, KRS pozwanej k. 74v-75v, 98-101 .

Stosownie do brzmienia §3 ust. 1 i 2 lit. a) na warunkach określonych w umowie, powód mógł wypłacić wnioskującemu subwencję finansową w ramach programu rządowego „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M., (...). Po zawarciu umowy Fundusz miał zweryfikować na podstawie informacji uzyskanych z rejestrów prowadzonych przez organy publiczne, w tym między innymi z danych uzyskanych z ZUS
i MF dane przedstawione przez beneficjenta we wniosku i złożone oświadczenia i miał podjąć decyzję o:

(i)  o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej,

(ii)  wypłacie subwencji finansowej w wysokości mniejszej niż wnioskowana lub

( (...))  odmowie wypłaty subwencji finansowej.

Zgodnie z treścią §3 lit. b) powodowy Fundusz podejmował decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana jeśli, między innymi, przedstawione dane nie znajdowały potwierdzenia w informacjach uzyskanych przez niego z rejestrów prowadzonych przez organy publiczne, m.in. z ZUS i MF, ale z tych informacji będzie wynikało, że wnioskujący spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone
w dokumentach programowych, jednak w wysokości niższej niż wnioskowana. Stosownie natomiast do brzmienia § 3 lit. c) umowy powód mógł podjąć decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej, jeśli na podstawie uzyskanych informacji z ww. rejestrów i instytucji dane i oświadczenia wskazane we wniosku okazałby się nieprawdziwe. W zakresie nieuregulowanym bezpośrednio w umowie do praw i obowiązków funduszu oraz beneficjenta miał zastosowanie regulamin ubiegania się o udział w programie „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M., (...) (§2 pkt 3 umowy).

Dowód: umowa subwencji k. 13-17, regulamin k. 23-33, 34-45, 46-57.

W trakcie obowiązywania umowy Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) (...)” był zmieniany.

Dowód: regulamin k. 23-33, 34-45, 46-57.

Na podstawie decyzji z dnia 16 lutego 2021 r. powód dokonał wypłaty na rzecz pozwanej subwencji finansowej w wysokości 4.500,00 zł. Była to całkowita wnioskowana przez nią kwota wsparcia. Została przelana przez powoda na wskazany w umowie rachunek bankowy pozwanej następnego dnia.

Dowód: decyzja k. 18, potwierdzenie przelewu k. 22.

Zgodnie z §12 ust. 9 lit. a) ii regulaminu programu beneficjent subwencji zobowiązany był do przekazania do banku dokumentów poświadczających umocowanie osoby upoważnionej przed podpisaniem umowy subwencji finansowej, w tym do przekazania do banku odpisu
z KRS lub wydruku z (...) (w zależności od formy prawnej beneficjenta), z którego będzie wynikało: (A) umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa albo (B) umocowanie osoby upoważnionej do samodzielnego reprezentowania beneficjenta. Natomiast zgodnie z § 14 ust. 1 lit. k) regulaminu programu „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M., (...)” beneficjent subwencji zobowiązany był, w terminie nie później niż 30 dni roboczych od dnia uzyskania subwencji finansowej, dokonać wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Dowód: regulamin k. 23-33, 34-45, 46-57.

Pozwana została wpisana przez Prezesa Zarządu do przedmiotowego rejestru w dniu 29 stycznia 2022 r.

Dowód: wpis podmiotu w (...) k. 97.

Dnia 26 lutego 2022 r. pozwana złożyła powodowi oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej wskazując, iż uzyskana przez nią korzyść w postaci subwencji finansowej została zużyta w całości na pokrycie działalności gospodarczej pozwanej w oparciu o zapisy zawarte w §8 regulaminu. Zgodnie z §1 pkt 12 złożonego oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej beneficjent miał obowiązek wpisu do (...) w terminie nie późniejszym niż do dnia złożenia oświadczenia, co pozwana uczyniła.

Dowód: oświadczenie k. 19-20, wpis podmiotu w (...) k. 97.

Pismem z dnia 25 października 2022 r. oraz w dniu 08 listopada 2022 r. powód wezwał prezesa Zarządu pozwanej do dostarczenia poprawnych dokumentów w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem wydania decyzji wzywającej do zwrotu subwencji oraz wypełnienie oświadczenia i podpisanie go podpisem elektronicznym z uwagi na powzięte wątpliwości czy osoba, która podpisała się pod umową była do tego uprawniona.

Dowód: korespondencja elektroniczna wraz z załącznikami k. 75v-77v.

Zakreślony pozwanej termin upłynął bezskutecznie.

Fakt bezsporny.

Dnia 14 grudnia 2022 r. wydał decyzję w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej, którą wezwał pozwaną do zwrotu całej przyznanej kwoty wsparcia. Decyzja udostępniona została pozwanej w bankowości elektronicznej banku. Spłata subwencji finansowej udzielonej stronie pozwanej w ramach programu „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M., (...)” miała zostać dokonana do dnia 26 stycznia 2023 r. Jako podstawę jej wydania powód wskazał nieprzedłożenie przez beneficjenta dokumentów poświadczających umocowanie do zawarcia umowy subwencji finansowej (§ 14 ust. 1 lit. k) w zw. z §16 ust. 1 lit. i Regulaminu).

Dowód: decyzja k. 21.

Zakreślony pozwanej termin upłynął bezskutecznie.

Fakt bezsporny.

W dniu 09 lutego 2023 r. powód wezwał pozwaną do spłaty zadłużenia wraz
z naliczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Pismami z dnia 28 marca 2023 r. oraz dnia 05 maja 2023r. powód ponowił wezwanie.

Dowód: wezwania do zapłaty wraz z załącznikami i potwierdzeniami doręczeń k. 58-66.

Pozwana nie dokonała zwrotu subwencji.

Fakt bezsporny.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci dokumentów załączonych przez strony do akt sprawy, których autentyczność oraz prawdziwość stwierdzonych w nich faktów nie budziła jego wątpliwości. Nadto nie zostały one zakwestionowane przez pełnomocników stron (art. 210§2 kpc i art. 230 kpc).

Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. Sąd na fakt umowy łączącej strony, świadczeń wzajemnych oraz sposobu i terminu ich spełnienia dopuścił dowód z dokumentów zawartych w aktach sprawy. Zaś na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 1 kpc w zw. z art. 458 ¹⁰ i art. 458 ¹¹ kpc oraz art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 kpc i art. 299 kpc pominął pozostałe wnioski dowodowe pełnomocnika pozwanej zawarte w odpowiedzi na pozew. Miał na uwadze fakt, że sprawa była rozpoznawana w oparciu o przepisy o postępowaniu gospodarczym. Pełnomocnik pozwanej nie złożył w tym zakresie zastrzeżeń do protokołu w trybie art. 162 kpc.

Sąd zważył, co następuje:

W przedmiotowej sprawie powód domagał się od pozwanej zwrotu udzielonej jej subwencji finansowej wskazując, iż stanowi ona świadczenie nienależne.

Pomiędzy stronami bezsporny był fakt zawarcia umowy z dnia 15 lutego 2021 r., której przedmiotem było udzielenie pozwanej subwencji finansowej w wysokości 4.500,00 zł
w ramach w ramach programu rządowego „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M., (...). Sporna była natomiast kwestia przedłożenia przez pozwaną dokumentów poświadczających umocowanie osoby do zawarcia umowy subwencji finansowej oraz dokonanie w terminie nie później niż 30 dni roboczych od dnia uzyskania subwencji finansowej wpisu przez pozwaną do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, a w konsekwencji również ustalenie, czy w związku z treścią złożonych oświadczeń przez Prezesa Zarządu pozwanej fundacji, pozwana winna była zwrócić uzyskaną subwencję.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W procesie cywilnym strony mają obowiązek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoliczności (faktów), które stosownie do art. 227 kpc mogą być przedmiotem dowodu. Reguły rozkładu ciężaru dowodu, stosowane przez Sąd w fazie wyrokowania, mają fundamentalne znaczenie dla dokonania prawidłowej oceny wykonania przez każdą ze stron obowiązku dowodzenia
w zakresie przesłanek uzasadniających roszczenie lub zwalniających stronę pozwaną od konieczności jego spełnienia. Obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy strona inicjująca proces wykazała okoliczności faktyczne, których zaistnienie determinuje możliwość jego skutecznego wpisania (subsumcji) w odpowiednią podstawę prawną. Jeśli ustalenia takiego dokonać nie można, to fakt ten samoistnie niweczy zasadność powództwa i to niezależnie od tego, czy pozwany z kolei udowodnił podstawy faktyczne przyjętej linii obrony czy też nie (tak wyrok SA w Szczecinie z dnia 04 października 2012 r., I ACa 510/12). Jeżeli zaś materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje
z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Wskazać również przy tym należy, iż sytuacji, gdy powódka dochodziła konkretnego roszczenia, to na niej, w myśl art. 6 kc, spoczywał ciężar udowodnienia zarówno faktu, iż dana wierzytelność rzeczywiście jej przysługuje, jak i wysokości tej wierzytelności. Dopiero zatem w razie przedstawienia przez stronę powodową konkretnych dowodów na okoliczność istnienia i wysokości wierzytelności, pozwany winien przedstawić własne dowody w celu obalenia jej twierdzeń. Wówczas bowiem konkretyzuje się w stosunku do pozwanego ciężar dowodowy wynikający treści art. 6 kc i art. 232 kpc.

Zaznaczyć należy, iż dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony (ani materialno-prawnym, ani procesowym), a tylko spoczywającym na niej ciężarem procesowym. Nie istnieje zatem żadna możliwość egzekwowania od strony aktywności
w sferze dowodowej – Sąd nie może nakazać czy zobowiązać do przeprowadzenia dowodu. Jedynie od woli strony zależy, jakie dowody zostaną przez sąd przeprowadzone. Przeciwko stronie natomiast – co wynika z art. 6 kc – skierują się ujemne następstwa jej pasywnej postawy. Fakty nieudowodnione zostaną pominięte i nie wywołają skutków prawnych z nimi związanych, co ostatecznie może prowadzić do przegrania procesu.

Zgodnie z powyższymi zasadami powód winien był wykazać, że pozwana na skutek naruszenia postanowień regulaminu była zobowiązana do zwrotu wypłaconej subwencji. Jako podstawę roszczenia powód wskazał na brak złożenia przez nią dokumentów poświadczających umocowanie osoby do zawarcia umowy subwencji finansowej, a także co zostało podniesione przez powoda w kolejnych pismach procesowych, brakiem uzyskania przez pozwaną w zakreślonym terminie wpisu do (...).

Odnosząc się do przytoczonych przez powoda zapisów umowy subwencji i regulaminu na wstępie wskazać należy, że nie budzi wątpliwości, iż umowa zawarta między stronami miała charakter umowy adhezyjnej. Powód określał jednostronnie wszystkie postanowienia umowy, bez możliwości wprowadzenia modyfikacji przez wnioskującego o pomoc finansową. To z kolei rodzi konsekwencje w sferze wykładni zapisów umowy subwencji. Zaś ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych lub nieścisłych postanowień umowy, nie dających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała umowę.

Sąd nie podzielił poglądu strony powodowej, aby w sprawie zaszły przesłanki do wydania decyzji o zwrocie subwencji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że zgodnie z §12 pkt 6 lit. d regulaminu umowa subwencji winna zostać podpisana przez osobę upoważnioną w bankowości elektronicznej banku za pomocą narzędzi autoryzacyjnych przekazanych beneficjentowi przez bank. To zatem bank, który pośredniczył w zawarciu umowy weryfikował, czy w imieniu pozwanej podpisała umowę osoba do tego umocowana. Dopiero po podpisaniu umowy przez osobę upoważnioną do działania
w imieniu beneficjenta, bank podpisywał ją w imieniu (...), działając w charakterze jego pełnomocnika, na podstawie udzielonego bankowi przez (...) pełnomocnictwa, opatrując umowę pieczęcią banku, kwalifikowanym podpisem elektronicznym osób uprawnionych do reprezentowania banku lub innym odpowiednim narzędziem informatycznym stosowanym przez bank, a następnie udostępniał ją beneficjentowi w bankowości elektronicznej oraz przekazywał wniosek do (...), który miał rozpatrzyć go zgodnie z procedurą opisaną
w dokumentach programowych i ogólnie przedstawioną w § 13 (§ 12 pkt 6 lit e i f regulaminu).

W tym miejscu wskazać należy, że subwencja została przekazana przez powoda na konto pozwanej Fundacji, co wprost wynika z przedłożonego przez powoda potwierdzenia przelewu subwencji finansowej. Zatem, aby założyć konto Fundacji, Prezes Zarządu Fundacji musiał wykazać w banku przed jego założeniem, że jest uprawniony do działania w jej imieniu dostarczając odpowiednich dokumentów już dużo wcześniej. Nadto, co wynika również wprost z postanowień umowy subwencji a dokładnie z jej §3 lit. b) powód mógł podjąć decyzję o wypłacie subwencji w kwocie niższej od wnioskowanej. Zgodnie z tym postanowieniem umownym, mógł podjąć omawianą decyzję w sytuacji, w której wskazane przez przedsiębiorcę we wniosku dane nie znalazłyby potwierdzenia w informacjach uzyskanych przez powoda z rejestrów prowadzonych przez organy publiczne, ZUS i MF, ale przedsiębiorca spełniałby przesłanki do wypłacenia subwencji, jednak w niższej wysokości. Stosownie natomiast do §3 lit. c) umowy powód mógł podjąć decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej jeśli na podstawie uzyskanych informacji z rejestrów i instytucji dane
i oświadczenia wskazane we wniosku okazałby się nieprawdziwe. Tymczasem,
z przedłożonego przez powoda potwierdzenia przelewu subwencji wynika, że subwencja ta została udzielona pozwanej w pełnej wnioskowanej przez nią wysokości tj. w kwocie wynoszącej 4.500,00 zł. Powyższe potwierdza, że powód musiał mieć pewność, że pozwana spełniała przesłanki do wypłacenia subwencji, a umowę subwencji nr (...) podpisała w imieniu pozwanej Fundacji osoba posiadająca umocowanie do działania w jej imieniu, tj. przez prezesa zarządu T. C.. To, że był on umocowany do zawarcia umowy subwencji z powodem znajduje także potwierdzenie w przedłożonej przez pozwaną informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pozwanej, czyli rejestru prowadzonego przez organy publiczne, który powód miał weryfikować przed podpisaniem umowy z beneficjentem. Z informacji KRS wynika bowiem, że jedyną osobą od początku założenia pozwanej Fundacji w 2016 r., uprawnioną do działania w jej imieniu jest właśnie prezes jej zarządu T. C.. Wskazać jednocześnie należy, że oświadczył on dodatkowo podpisując umowę, iż jest do tej czynności uprawniony. Nie może w tym wypadku twierdzić powód, że co do tego faktu podjął jakiekolwiek wątpliwości na co wskazywał w kierowanej do pozwanej korespondencji elektronicznej z dnia 25 października 2022 r. oraz z dnia 08 listopada 2022 r., tj. tuż przez wydaniem w dniu 14 grudnia 2022 r. decyzji wzywającej pozwaną do zwrotu całej przyznanej kwoty subwencji. Na marginesie warte również podkreślenia jest to, że w treści umowy subwencji finansowej nie istniał żaden zapis nakładający na beneficjenta konieczność potwierdzenia umocowania do zawarcia umowy subwencji finansowej w formie podpisu kwalifikowanego.

W ocenie Sądu powód nie wykazał w żaden sposób, że umowę subwencji finansowej nr (...) z dnia 15 lutego 2021 r. z ramienia pozwanej podpisała osoba nieuprawniona.

Nie może również być mowy o naruszeniu przez stronę pozwaną warunków umowy polegającego na niedokonaniu w terminie nie później niż 30 dni roboczych od dnia uzyskania subwencji finansowej wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (§ 14 ust. 1 lit. k) Regulaminu). Jak już to było wcześniej wspomniane powód jest stroną, która zredagowała umowę. Ryzyko zatem wszelkich wątpliwości wynikających z niejasnych lub nieścisłych postanowień umowy, nie dających usunąć się w drodze wykładni powinien ponieść zatem powód. Z jednej bowiem strony regulamin ubiegania się o udział w programie „Tarcza (...) 2.0 (...) Funduszu (...) dla M., (...)” stanowił, że beneficjent zobowiązuje się w terminie nie później niż 30 dni roboczych od dnia uzyskania subwencji finansowej do dokonania wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, natomiast z drugiej strony w § 1 pkt 12 oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej widniał zapis, że beneficjent miał obowiązek wpisu do (...) w terminie nie późniejszym, niż do dnia złożenia oświadczenia. Tak sprzeczne zapisy wynikające z zawartej umowy powinny być interpretowane w takim wypadku na korzyść pozwanej, która uzyskała wpis do przedmiotowego rejestru w dniu 29 stycznia 2022 r. Oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej zostało natomiast powodowi złożone przez pozwaną dnia 26 lutego 2022 r. Obowiązek wpisu został zatem wypełniony przez pozwaną prawie miesiąc wcześniej przed złożeniem oświadczenia i prawie dwanaście miesięcy przez wydaniem przez powoda decyzji z dnia 14 grudnia 2022 r. o konieczności dokonania zwrotu subwencji. W tej sytuacji słuszny zatem, zdaniem Sądu, był podniesiony przez pozwaną zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez pozwaną.

Zgodnie bowiem z treścią art. 5 kc nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Powołana regulacja, jako klauzula generalna, ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub mijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione. Ma przy tym charakter wyjątkowy, a możliwość odmowy udzielenia ochrony prawnej musi być uzasadniona istnieniem i wykazaniem okoliczności szczególnych, rażących
i nieakceptowalnych w świecie powszechnie uznanych w społeczeństwie w danym miejscu
i czasie wartości (por. wyrok SN z dnia 28.10.2015r., II CSK 831/14).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego odchodzi się od konieczności wskazania, jaką zasadę współżycia społecznego narusza wykonywanie prawa przez uprawnionego. Wymogiem zastosowania przez Sąd orzekający art. 5 kc nie jest sprecyzowanie i oznaczenie zasady współżycia społecznego rzekomo naruszonej przez stronę postępowania. Odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa, a przez zasady współżycia społecznego należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania (por. wyrok SN z dnia 08.05.2014r., V CSK 322/13).

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pozwana nie naruszyła żadnych ram programowych przy składaniu wniosku. Nie złożyła nieprawdziwych informacji, ani oświadczeń o przyznanie subwencji finansowej. Zasadniczym celem programu Tarcza finansowa była realizacja podstawowego interesu ekonomicznego Rzeczypospolitej Polskiej w postaci zapewnienia stabilności przedsiębiorstw i gospodarki. Program miał na celu zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią C.-19. Sama zaś tarcza finansowa przewidywała, w różnych formach i wysokościach, wsparcie dla mikro, małych, średnich i dużych przedsiębiorców. Przedsiębiorcy składając wnioski kierowali się przede wszystkim zaufaniem do aparatu państwowego, który obiecał im pomoc w czasach, kiedy możliwości były znacznie ograniczone właśnie przez sam aparat państwowy. Dlatego, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło w szczególności do naruszenia zasady pacta sunt servanta oraz zasady działania obywateli w zaufaniu do organów państwowych. Zauważyć bowiem należy, że to powód był organizatorem ww. programu subwencji, weryfikował status kontrahentów, decydował z kim zawiera umowę
o subwencję i komu przyznać pochodzące z niej środki oraz w jakiej wysokości. To powód dysponował stosownym aparatem urzędniczym i prawnym w celu wspomnianej wyżej weryfikacji i to od niego pochodził wzorzec umowy subwencji, którą podpisała pozwana. Błędy popełniały obie strony procesu. Ryzyka jednak tych błędów na etapie weryfikacji i dalszej realizacji programu subwencji nie sposób jednakże w ocenie Sądu przerzucać na pozwaną, która w zasadzie dopełniła wszystkich warunków umowy.

W konsekwencji roszczenie powoda Sąd ocenił, jako nadużycie prawa podmiotowego, które nie zasługiwało na ochronę w świetle art. 5 kc.

Mając na uwadze powyższe rozważania faktyczne i prawne Sąd oddalił powództwo
w całości, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z art. 98 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik.

Na koszty procesu w rozpoznawanej sprawie złożyła się opłata sądowa od pozwu
w kwocie 400,00 zł obliczona zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 473 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego stron w kwocie po 900,00 zł obliczone zgodnie z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) i §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwota po 17,00 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa wynikająca z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.).

Powód w całości przegrał proces dlatego też Sąd zasądził od niego na rzecz pozwanej kwotę 917,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu – kosztów zastępstwa procesowego, o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.

sędzia Katarzyna Górna-Szuława