Wyrok z 17 grudnia 2025, sygn. VII P 1285/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

17 grudnia 2024 roku

Sąd Rejonowy Katowice – Zachód w Katowicach VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: sędzia Dagmara Tkaczek-Słowik

Protokolant: Elżbieta Szebestik

po rozpoznaniu na rozprawie 10 grudnia 2024 roku w K.

sprawy z powództwa I. S.

przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w K.

o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powódki I. S. na rzecz pozwanej I. Administracji Skarbowej w K. kwotę 675,00 zł (sześćset siedemdziesiąt pięć złotych i zero groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

sędzia Dagmara Tkaczek-Słowik

sędzia Dagmara Tkaczek-Słowik

Sygn. akt VII P 1285/22

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach z 17 grudnia 2024 roku

Powódka I. S. wniosła w pozwie o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 2306,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 10 grudnia 2019 r. oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 3-6).

W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że jest zatrudniona u pozwanej na podstawie aktu mianowania. Wobec nowelizacji wprowadzającej ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej od 1 maja 2017 r. pozwana stała się pracodawcą powódki. Na podstawie tego aktu powódka zatrudniona jest w pełnym wymiarze czasu pracy. Powódka wskazała, że w dniu 15 listopada 2019 r. pracodawca, w drodze jednostronnego polecenia, przeniósł powódkę z dotychczasowego miejsca zatrudnienia, tj. z Urzędu Skarbowego w B., do Piątego Referatu Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K.. Powódka podała, że świadcząc pracę w Urzędzie Skarbowym w B. posiadała mnożnik wynagrodzenia na poziomie 2,703, natomiast po przeniesieniu do Urzędu Skarbowego w S. do końca 2018 r. mnożnik powódki kształtował się na poziomie 2,5, a w 2019 r. wyniósł 2,697. W związku z przeniesieniem oraz upływem okresu pełnienia obowiązków kierownika Pierwszego Referatu Podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług w S. od 1 grudnia 2019 r. pracodawca przeniósł powódkę na stanowisko starszego eksperta skarbowego z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości 4109,92 zł przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 2,144. W ocenie powódki na 1 grudnia 2019 r. powinna ona posiadać mnożnik 2,697. Powódka wskazała, że w komórce (...)Skarbowego prowadzone są zarówno kontrole celno-skarbowe i postępowania podatkowe, a struktura wynagrodzenia pracowników składa się z wynagrodzenia zasadniczego, ustalanego według mnożnika stosowanego do kwoty bazowej i dodatku kontrolerskiego. Dodatek kontrolerski do grudnia 2019 r. ustalany był procentowo w stosunku do wynagrodzenia zasadniczego. Powódka podała, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił jej przyznania dodatku kontrolerskiego za ten okres, z uwagi na późny wpływ wniosku i poprosił o wystąpieniem z nowym wnioskiem na nowy rok. Dodatek kontrolerski za grudzień wypłacany jest w okresie wypłaty dodatku za listopad, tj. do 10 grudnia. Pismem z 20 stycznia 2020 r. Zastępca Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. wystąpiła o dodatek dla powódki w wysokości 400,00 zł. Taki dodatek powódka otrzymywała do września 2020 r., kiedy to zmieniły się zasady przyznawania dodatków w USC i dodatek w znacznej części włączono do wynagrodzenia, co spowodowało w ocenie powódki powstanie jeszcze wyższych dla niej strat w wynagrodzeniu. Od października 2020 r. pracownikom USC pobierającym dodatek włączono go do wynagrodzenia w taki sposób, że podwyższono wynagrodzenie zasadnicze o nadwyżkę dodatku ponad 200 zł, a pozostały dodatek kontrolerski, tj. 200,00,00 zł, podwyższono o kolejne 200,00 zł, ustalając ten dodatek w wysokości 400,00 zł na pracownika. Zmiana ta spowodowała wzrost mnożnika powódki z 2,228 do 2,31, a dodatek kontrolerski pozostał bez zmian. Powódka podnosiła, że gdyby wynagrodzenie na etapie przejścia zostało przyznane zgodnie z mnożnikiem 2,697, to od 1 stycznia 2020 r. powódka posiadałaby mnożnik 2,781, a od października 2021 r. nastąpiłoby kolejne podwyższenie mnożnika. Powódka wskazała, że za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18 ^3a § 1 k.p., którego skutkiem jest w szczególności niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą, chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.

Pozwana Izba Administracji Skarbowej w K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (k. 42-44).

W pierwszej kolejności pozwana podniosła, że powódka wymagalność roszczenia określiła na 10 grudnia 2019 r., a zatem roszczenie przedawniło się z dniem 10 grudnia 2022 r., zaś pozew został wniesiony 29 grudnia 2022 r.

Motywując swoje stanowisko pozwana wskazała, że wynagrodzenie urzędnika służby cywilnej składa się z wynagrodzenia zasadniczego, przewidzianego dla zajmowanego stanowiska pracy, dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej oraz dodatku służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego, natomiast dodatek kontrolerski nie jest składnikiem wynagrodzenia. Podała, że powódka w sposób bezpodstawny podwyższyła mnożnik jaki posiadała w US w B., bowiem wynosił on 1,928, a nie jak wskazała powódka 2,703. Pozwana podkreśliła, że powódce na okres pełnienia obowiązków kierownika referatu wzrósł mnożnik kwoty bazowej do 2,697, natomiast gdyby powódce nie zostały powierzone obowiązki kierownika działu i wykonywałaby ona obowiązki na stanowisku starszego eksperta skarbowego w Urzędzie Skarbowym w B., to po podwyżkach wynagrodzeń, jakie były przeprowadzone od 1 stycznia 2019 r., mnożnik wynagrodzenia zasadniczego powódki wynosiłby 2,138. Natomiast w Urzędzie C.-Skarbowym w K. powódka otrzymała mnożnik 2,144, pozostałe składniki wynagrodzenia pozostały bez zmian. Wobec tego w ocenie pozwanej nie sposób uznać, że miała miejsce dyskryminacja płacowa powódki po zakończeniu pełnienia obowiązków kierownika referatu. Strona pozwana wyjaśniła, że mnożnik powódki jest zgodny z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia stanowisk urzędniczych wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej. Jak podkreśliła, większość pracowników (...)Skarbowego wywodzi się z byłego Urzędu Kontroli Skarbowej i zostali oni włączeni w struktury KAS w 2017 roku z wyższymi wynagrodzeniami niż pracownicy urzędów skarbowych. Jak zaznaczyła pozwana, byli pracownicy (...) to byli Inspektorzy Kontroli Skarbowej, którzy musieli, by zajmować to stanowisko, legitymować się doświadczeniem pozyskanym na stanowisku związanym z kontrolą skarbową lub podatkową, odpowiednio 3 lub 5 lat, oraz złożyć egzamin państwowy organizowany przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Pracodawca powierzył powódce pełnienie obowiązków kierownika referatu w Pierwszym Referacie Podatków Dochodowych i Podatku od towarów i usług w Urzędzie Skarbowym w S. na okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r. oraz ustalił na ten okres odpowiednie wynagrodzenie. Po zakończonym okresie pełnienia obowiązków na ww. stanowisku powódka powróciła na poprzednio zajmowane stanowisko, tj. starszego eksperta skarbowego. Pełnienie obowiązków zostało więc powierzone czasowo, a nie na stałe, zatem zakończenie pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym nie obligowało pracodawcy do awansowania pracownika na wyższe stanowisko niż to, które pracownik zajmował przed powierzeniem tych obowiązków. Pismem z 16 grudnia 2019 r. Naczelnik (...)Skarbowego w K. wnioskował o przyznanie powódce dodatku kontrolerskiego w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego, co daje kwotę 383,38 zł. Powódka otrzymała ten dodatek w wysokości 400,00 zł miesięcznie, natomiast sposób wyliczenia dodatku kontrolerskiego przez powódkę w wysokości 1034,00 zł w ocenie pozwanej nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa ani w okolicznościach sprawy.

W piśmie procesowym z 11 maja 2023 r. powódka wskazała, że w zakresie zarzutu przedawnienia roszczenia dokonuje sprostowania daty wymagalności i wskazuje, że jest to 10 stycznia 2020 r. Podała, że roszczenia odszkodowawcze pracownika z tytułu naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu, jako roszczenia ze stosunku pracy, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Roszczenia te stają się wymagalne z chwilą, w której pracownik dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, zatem roszczenie powódki, w związku z wypłatą wynagrodzenia w styczniu 2020 r., stało się wymagalne 10 stycznia 2020 r. (k. 65-66).

W piśmie procesowym z 23 czerwca 2023 r. pozwana odnosząc się do zarzutu przedawnienia podała, że powódka otrzymała wynagrodzenie za grudzień 2019 r. na swoim rachunku bankowym 23 grudnia 2019 r., więc tę datę należy uznać za najpóźniejszą chwilę, w której dowiedziała się o swojej szkodzie. Pozew został wniesiony 29 grudnia 2022 r., więc po terminie przedawnienia roszczenia. Pozwana podała, że wymienione przez powódkę osoby (A. W., M. G. (1), K. W. i D. N.) w dacie 10 stycznia 2020 r. nie zajmowały stanowiska starszego eksperta skarbowego, tylko głównego eksperta skarbowego, zatem niezasadne jest przedkładanie zestawienia tych pracowników jako pracowników porównawczych, ponieważ zajmują oni wyższe stanowiska niż powódka (k. 69-70v).

Na posiedzeniu przygotowawczym 10 listopada 2023 r. pełnomocnik powódki wskazał, że kwota odszkodowania objęta pozwem dotyczy należności za grudzień 2019 roku, a to: 1) straty w wynagrodzeniu zasadniczym (dla powódki przyjęto niższy mnożnik aniżeli przed przeniesieniem), 2) straty w wysłudze lat oraz 3) straty w dodatku kontrolerskim (k. 95).

Po ostatecznym sprecyzowaniu żądania pozwu na posiedzeniu przygotowawczym z 10 listopada 2023 r. powódka domagała się zasądzenia kwoty 2306,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 27 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 97).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka I. S. została zatrudniona w Urzędzie Skarbowym w B. na podstawie umowy o pracę na czas określony od 20 czerwca 1994 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku starszego referenta. Od 28 czerwca 1995 r. pracowała na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Dowód: umowa o pracę z 20 czerwca 1994 r. (k. 1 część B akt osobowych powódki); umowa o pracę z 28 czerwca 1995 r. (k. 15 część B akt osobowych powódki)

Z dniem 1 listopada 2006 r. – na podstawie art. 113 ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej – powódka została mianowana urzędnikiem służby cywilnej.

Dowód: akt mianowania z 31 października 2006 r. (k. 152 część B akt osobowych powódki)

Dodatek kontrolerski obliczany był od kwoty wynagrodzenia zasadniczego brutto.

(okoliczność bezsporna)

Pismem z 27 kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej – na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej – złożył powódce propozycję określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w K. tj.:

1/ rodzaj stosunku pracy – mianowanie,

2/ stanowisko służbowe – starszy ekspert skarbowy, zaliczany do grupy stanowisk samodzielnych w służbie cywilnej,

3/ miejsce wykonywania pracy – B.,

4/ komórka organizacyjna – D. Kontroli Podatkowej w Urzędzie Skarbowym w B.,

5/ wynagrodzenie miesięczne: wynagrodzenie zasadnicze według mnożnika 1,684 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej; dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej w wysokości wynoszącej po pięciu latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, dodatek ten wzrasta o 1% za każdy następny rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego; dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego I stopnia służbowego ustalony według mnożnika 0,47 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej,

6/ wymiar czasu pracy – pełny etat.

W treści wskazano, że zaproponowane wyżej warunki zatrudnienia, po ich przyjęciu, będą obowiązywać od 1 maja 2017 r.

W piśmie z 9 maja 2017 r. powódka oświadczyła, że przyjmuje złożoną jej ww. propozycję zatrudnienia.

Dowód: pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 27 kwietnia 2017 r. (k. 238 część B akt osobowych powódki); oświadczenie powódki z 9 maja 2017 r. (k. 239 część B akt osobowych powódki)

Z dniem 1 marca 2017 r. pozwana przyznała powódce dodatek kontrolerski w wysokości 30% zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego w kwocie 947,00 zł.

Dowód: pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 19 maja 2017 r. (k. 242 część B akt osobowych powódki)

Od 1 grudnia 2017 r. ustalono jej mnożnik wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 1,928.

Dowód: pismo pozwanego z 2 stycznia 2018 r. (k. 247 część B akt osobowych powódki)

W 2018 r. powódka otrzymywała dodatek kontrolerski w wysokości 1 083,83 zł.

Dowód: zaświadczenie pozwanej z 28 października 2022 r. (k. 52 – w aktach sprawy o sygn. VII P 538/22)

Z dniem 1 grudnia 2018 r. powódka została przeniesiona do Urzędu Skarbowego w S. i jednocześnie, z tym samym dniem na okres 6 miesięcy, tj. do 31 maja 2019 r., powierzono jej pełnienie obowiązków kierownika referatu w Pierwszym Referacie Podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług w Urzędzie Skarbowym w S.. Na ten okres ustalono jej następujące wynagrodzenie miesięczne:

- wynagrodzenie zasadnicze według mnożnika 2,500 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej;

- dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej w wysokości wynoszącej po pięciu latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, dodatek ten wzrasta o 1% za każdy następny rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego;

- dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego I stopnia służbowego ustalony według mnożnika 0,47 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 27 listopada 2018 r. (k. 259 część B akt osobowych powódki)

Z dniem 1 grudnia 2018 r. powódka utraciła prawo do dodatku kontrolerskiego w związku z zaprzestaniem wykonywania czynności kontrolnych.

Dowód: pismo Naczelnika US w B. z 7 grudnia 2018 r. (k. 261 część B akt osobowych powódki); pismo Dyrektora IAS z 12 grudnia 2018 r. (k. 264 część B akt osobowych powódki)

Od 1 stycznia 2019 r. kwota bazowa stanowiąca postawę do wyliczenia przysługującego powódce wynagrodzenia wyniosła 1916,94 zł. W związku z powyższym od tego dnia, na okres pełnienia obowiązków kierownika referatu, wynagrodzenie miesięczne powódki wynosiło:

- wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4 792,35 zł przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej wynoszącego 2,5;

- dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego I stopnia służbowego przy zastosowaniu mnożnika 0,47 kwoty bazowej w wysokości 900,96 zł;

- dodatek za wysługę lat zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 28 lutego 2019 r. (k. 270 część B akt osobowych powódki)

Z dniem 1 stycznia 2019 r. zostało ustalone dla powódki, na okres pełnienia obowiązków kierownika referatu na stanowisku p.o. Kierownika referatu, zaliczonym do grupy stanowisk koordynujących, następujące wynagrodzenie miesięczne:

- wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 5169,99 zł przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej wynoszącego 2,697;

- dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego I stopnia służbowego przy zastosowaniu mnożnika 0,47 kwoty bazowej w wysokości 900,96 zł;

- dodatek za wysługę lat zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 29 marca 2019 r. (k. 274 część B akt osobowych powódki)

W związku z wnioskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Dyrektor I. Administracji Skarbowej w K. przedłużył powódce okres pełnienia obowiązków kierownika referatu w Pierwszym Referacie Podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług w Urzędzie Skarbowym w S. na okres kolejnych 6 miesięcy, tj. od 1 czerwca 2019 r. do 30 listopada 2019 r. Na ten okres ustalono jej następujące wynagrodzenie miesięczne:

- wynagrodzenie zasadnicze według mnożnika 2,697 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej;

- dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej w wysokości wynoszącej po pięciu latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, dodatek ten wzrasta o 1% za każdy następny rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego;

- dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego I stopnia służbowego ustalony według mnożnika 0,47 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 15 maja 2019 r. (k. 272 część B akt osobowych powódki)

W okresie od 1 czerwca 2019 r. do 30 listopada 2019 r. wynagrodzenie powódki wynosiło łącznie 7104,94 zł, w tym 5169,99 zł wynagrodzenia zasadniczego, 1033,99 zł dodatku stażowego oraz 900,96 zł dodatku do służby cywilnej.

(okoliczność bezsporna)

Z dniem 1 grudnia 2019 r., na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, powódka została przeniesiona, z uwagi na uzasadnione potrzeby urzędu, do Piątego Referatu Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) ( (...)-5) w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K.. Jednocześnie od 1 grudnia 2019 r. na stanowisku starszego eksperta skarbowego ustalono powódce następujące miesięczne wynagrodzenie:

- wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4109,92 zł przy ustalonym mnożniku kwoty bazowej wynoszącym 2,144;

- dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego I stopnia służbowego w kwocie 900,96 zł ustalony według mnożnika 0,47 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej;

- dodatek za wysługę lat zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 15 listopada 2019 r. (k. 281 część B akt osobowych powódki)

Za grudzień 2019 roku powódka nie otrzymała dodatku kontrolerskiego.

(okoliczność bezsporna)

Powódka zajmowała stanowisko starszego eksperta skarbowego, natomiast E. K. zajmowała stanowisko głównego eksperta skarbowego i na moment zatrudnienia powódki była kierownikiem referatu, przełożoną powódki. Do obowiązków powódki należało prowadzenie kontroli celno-skarbowych i postępowań podatkowych. Pracownikom (...)Skarbowego w K. w momencie transformacji, czyli likwidacji Urzędu Kontroli Skarbowej w K., wyodrębniono z ich dotychczasowego wynagrodzenia dodatek kontrolerski, który wynosił około 20%. Na samym początku kontrolami zajmowali się tylko pracownicy byłego Urzędu Kontroli Skarbowej w K.. W trakcie istnienia (...)Skarbowego w K. były przyjmowane do komórek kontrolnych osoby, które pracowały wcześniej w Urzędzie Skarbowym, w przypadku tych osób o wysokości dodatku decydował Naczelnik i to on proponował wysokość dodatku. Propozycja była kierowana do I. Administracji Skarbowej. W trakcie pracy powódki nastąpiła zmiana, w przypadku pracowników byłego Urzędu Kontroli Skarbowej dodatek został wcielony do ich wynagrodzenia. Została przydzielona pula na wszystkich pracowników w wysokości przeciętnie 400,00 zł na każdego pracownika. Wysokość dodatku była uzależniona od kryteriów wynikających z rozporządzenia Ministra Finansów, tj. od: rodzaju wykonywanej pracy, złożoności wykonywanych zadań, czasochłonności wykonywanych zadań, zaangażowania pracownika w wykonywanie zadań i wyników osiąganych przez pracownika w okresie bezpośrednio poprzedzającym przyznanie dodatku. Kierownicy przedstawiali Naczelnikowi propozycje wysokości tych dodatków z uzasadnieniem, ale o wysokości dodatków decydował Naczelnik (...) w K.. Wysokość dodatków była ustalana zazwyczaj raz na pół roku. Przełożona powódki Kierownik E. K. nie wnioskowała o taką samą wysokość dodatków dla wszystkich pracowników, ponieważ wysokość ta zależała od ww. kryteriów. Do dodatku kontrolerskiego uprawnia podjęcie pierwszych czynności kontrolnych i dopiero po podjęciu tych pierwszych czynności składany był wniosek o przyznanie dodatku. O wysokości pierwszego dodatku decydował Naczelnik, E. K. wnioskowała jedynie o przyznanie powódce dodatku, dopiero w przypadku kolejnego dodatku, po następnym okresie, wskazywała wysokość dodatku dla pracownika. Dodatek powódki w wysokości 400,00 zł nie odbiegał od wysokości dodatków innych pracowników na tym samym stanowisku.

Powódka posiadała wieloletnie doświadczenie w kontroli i w postępowaniach, jednak doświadczenie zawodowe i kwalifikacje pozostałych pracowników na tym samym stanowisku, co powódka były porównywalne. Powódka nie miała największego doświadczenia spośród wszystkich pracowników. Większość pracowników komórki, której kierownikiem była E. K., było dawnymi Inspektorami Kontroli Skarbowej, posiadającymi wieloletnie doświadczenie. Dodatek stały zaczął obowiązywać po grudniu 2019 r., a wcześniej obowiązywał dodatek procentowy. Miały miejsce rozmowy z powódką dotyczące wysokości jej dodatku kontrolerskiego. Wysokość dodatku powódki nie różniła się od dodatku przyznanego dwóm osobom, które również zostały przyjęte z innych urzędów. Natomiast dodatek dla pracowników byłych urzędów (...) był ustalany inaczej, jak wyżej wskazano, po wyodrębnieniu z wynagrodzenia wynosił 20%. Z kolei u osób, które były przyjmowane z Urzędów Skarbowych dodatek wynosił około 5%. Warunkiem przyznania dodatku było podjęcie czynności kontrolnych, dlatego kierownik może wnioskować o dodatek dopiero wtedy, gdy pracownik podejmie czynności kontrolne. Po przyjściu powódki do pracy w grudniu 2019 r. kontrola taka została przez nią wszczęta w połowie grudnia.

W okresie trwania pandemii większość pracy powódka musiała wykonywać zdalnie, przeprowadzanie kontroli było w tym czasie utrudnione. Jakość świadczonej przez powódkę pracy odbiegała od pracowników zajmujących samodzielne stanowiska, musiała ona wdrożyć się do pracy i poznać nową procedurę. Po upływie roku powódka w dalszym ciągu odbiegała swoim poziomem merytorycznym pracy od innych, jednocześnie powódka wkładała starania w swoją pracę. Przy przydzielaniu pracy pracownikom brane było pod uwagę jaki jest stopień złożoności już wykonywanych przez pracownika spraw oraz jego predyspozycje. Natomiast stanowisko nie miało znaczenia co do kwestii prowadzonych spraw. E. K. pomagała powódce. Czas kontroli przeprowadzanych przez powódkę nie odbiegał od czasu kontroli innych pracowników. Swoją pierwszą kontrolę powódka przeprowadziła z pomocą kierownik i innych pracowników oraz na podstawie materiału dowodowego, którego większość została już zgromadzona wcześniej. Mimo doświadczenia w zakresie podatku dochodowego, powódka nie przeprowadzała wcześniej kontroli w podatku dochodowym od osób prawnych.

Zakres obowiązków i odpowiedzialność na stanowiskach starszego eksperta skarbowego oraz głównego eksperta skarbowego są podobne. Różnica polega na tym, że główny ekspert skarbowy ma szersze upoważnienie w zakresie podpisywania dokumentów. Główny ekspert podpisuje wyniki kontroli do kwoty 100 000,00 zł, natomiast starszy ekspert podpisuje je w takim zakresie, jak inni pracownicy samodzielni podpisują pisma do podatnika. Starszy ekspert może podpisywać wezwania, przesłuchania i oględziny, czyli prowadzi czynności kontrolne.

Powódka, gdy rozpoczynała pracę w (...), nie wykazywała się tak dużym doświadczeniem jak M. G. (1), D. N., K. W. i A. W.. Doświadczenie byłych pracowników (...) różni się od doświadczenia pracowników Urzędu Skarbowego. Wskazani wyżej pracownicy byli wcześniej inspektorami kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej i posiadali wieloletnie doświadczenie oraz wiedzę. Mieli oni do czynienia z oszustwami i nadużyciami wysokiej wagi. Kontrolowali duże spółki Skarbu Państwa oraz inne duże podmioty. Powódka nie posiadała doświadczenia w takich sprawach.

Dowód: zeznanie świadka E. K. (k. 106-107v)

Do zadań starszego eksperta skarbowego należy w szczególności: kontrola celno-skarbowa w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego; ujawnianie i kontrola niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej; kontrola celno-skarbowa źródeł pochodzenia majątku oraz przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Zakres ten jest tożsamy z zakresem zadań głównego eksperta skarbowego.

Do szczególnego zakresu obowiązków starszego eksperta skarbowego należy w szczególności: samodzielne prowadzenie czynności kontrolnych, w tym: kontroli celno-skarbowych, postępowań kontrolnych i podatkowych, zgodnie z wymogami określonymi w przepisach prawa, w szczególności w: ustawie o kontroli skarbowej, w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej oraz Ordynacji podatkowej; koordynowanie prawidłowego przebiegu czynności kontrolnych, postępowań kontrolnych i podatkowych; przygotowywanie projektów, pism, postanowień, decyzji i wyników kontroli oraz przygotowywanie projektów wystąpień pokontrolnych. Zakres ten jest tożsamy ze szczególnym zakresem obowiązków głównego eksperta skarbowego.

Dowód: karta zakresu obowiązków i uprawnień starszego eksperta skarbowego (k. 126-129, 132-133); karta zakresu obowiązków i uprawnień głównego eksperta skarbowego (k. 130-131)

Stanowisko, na które powódka została przeniesiona w Piątym Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K. było tożsame z tym, które wcześniej zajmowała w Urzędzie Skarbowym w B.. Specyfika pracy powódki uległa jednak zmianie, gdyż wcześniej zajmowała się kontrolami podatkowymi, a po zmianie – kontrolami celno–skarbowymi oraz postępowaniami podatkowymi.

Dowód: przesłuchanie powódki (k. 151-153v)

Pismem z 16 grudnia 2019 r. Naczelnik (...)Skarbowego w K. zwrócił się do Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z wnioskiem o przyznanie powódce dodatku kontrolerskiego w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, z uwagi na zbyt późny jego wpływ (19 grudnia 2019 r.), koniec roku i obowiązek rozliczenia środków na wynagrodzenia. Wskazano, że istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o dodatek kontrolerski dla powódki od 1 stycznia 2020 r.

Dowód: wniosek Naczelnika z 16 grudnia 2019 r., pismo Dyrektora IAS z 30 grudnia 2019 r. (k. 292 część B akt osobowych powódki)

Pismem z 20 stycznia 2020 r. Naczelnik Urzędu C.-Skarbowego w K. zwrócił się do Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z wnioskiem o przyznanie powódce dodatku kontrolerskiego w wysokości 400,00 zł miesięcznie. Wskazał, że do podstawowych obowiązków powódki należą zadania kontrolne o charakterze ciągłym, a dodatek kontrolerski za wykonywanie kontroli celno-skarbowej zostanie przyznany w Urzędzie pracownikowi po raz pierwszy.

Dowód: wniosek Naczelnika z 20 stycznia 2020 r. (k. 56)

Od stycznia 2020 r. powódka ponownie zaczęła otrzymywać dodatek kontrolerski w wysokości tj. 400,00 zł miesięcznie.

(okoliczność bezsporna)

Od 1 stycznia 2020 r. mnożnik wynagrodzenia zasadniczego w przypadku powódki wzrósł i wynosił 2,355 kwoty bazowej.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 8 stycznia 2021 r. (k. 296 część B akt osobowych powódki)

Za okres od 1 września 2021 r. do 30 września 2021 r. został powódce przyznany dodatek zadaniowy w wysokości 2500,00 zł.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 31 stycznia 2022 r. (k. 298 część B akt osobowych powódki)

Od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. pozwany przyznał powódce dodatek kontrolerski w wysokości 500,00 zł miesięcznie, a od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. – w wysokości 350,00 zł miesięcznie.

Dowód: pismo Dyrektora IAS z 1 lutego 2022 r. (k. 300 część B akt osobowych powódki); pismo Dyrektora IAS z 20 lipca 2022 r. (k. 306 części B akt osobowych powódki)

Na podstawie § 25 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3 Polityki zapobiegania zjawiskom niepożądanym w Krajowej Administracji Skarbowej Zespół (...) przeprowadził postępowanie w związku ze skargą powódki przesłaną 26 stycznia 2020 r. do Przewodniczącego Komisji ds. rozpatrywania skarg na działania noszące znamiona zjawisk niepożądanych w Krajowej Administracji Skarbowej. Skarga dotyczyła działań niepożądanych w postaci dyskryminacji płacowej i dyskryminacji w zakresie awansowania w służbie cywilnej oraz w przyznawaniu stanowisk służbowych, jakich miał się dopuścić wobec Skarżącej Dyrektor I. Administracji Skarbowej w K. – M. G. (2), poprzez przyznanie niższego wynagrodzenia przy zmianie stanowiska pracy, nieprzyznanie dodatku kontrolerskiego za grudzień 2019 r. oraz nieprzyznanie stanowiska głównego eksperta skarbowego. Zespół (...) stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził podejmowania przez M. G. (2) działań niepożądanych w stosunku do powódki I. S..

Dowód: pismo Zespołu (...) w sprawie (...) 8. (...).5.2020 z 22 lipca 2020 r. (k. 48-55)

Różnica w wynagrodzeniu na grudzień 2019 r. pomiędzy powódką a pracownikami porównawczymi kształtowała się w następujący sposób:

K. P., zatrudniona w Trzecim Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) na stanowisku starszego eksperta skarbowego, otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4372,54 zł, dodatek stażowy w wysokości 874,51 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 774,27 zł, co w sumie stanowiło kwotę 6021,32 zł. Mnożnik kwoty bazowej wynosił 2,281. Zgodnie z wyliczeniami pozwanej wynagrodzenie zasadnicze tej pracownicy było wyższe od wynagrodzenia powódki o 262,62 zł. Dodatek stażowy przy założeniu, że wynagrodzenie powódki wynosiłoby 4372,54 zł, stanowiłby 874,50 zł, różnica w dodatku stażowym wynosi 52,51 zł.

I. F., zatrudniona w Czwartym Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) na stanowisku starszego eksperta skarbowego, otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4399,37 zł, dodatek stażowy w wysokości 747,89 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 785,89 zł i dodatek USC w kwocie 1629,40 zł, co w sumie stanowiło kwotę 7562,55 zł. Mnożnik kwoty bazowej wynosił 2,295. Zgodnie z wyliczeniami pozwanej wynagrodzenie zasadnicze tej pracownicy było wyższe od wynagrodzenia powódki o 289,45 zł. Dodatek stażowy przy założeniu, że wynagrodzenie powódki wynosiłoby 4399,37 zł, stanowiłby 879,87 zł, różnica w dodatku stażowym wynosi 57,88 zł.

E. G. (1). zatrudniona w Czwartym Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) na stanowisku głównego eksperta skarbowego, otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4077,33 zł, dodatek stażowy w wysokości 815,46 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 722,55 zł i dodatek USC w kwocie 2012,79 zł, co w sumie stanowiło kwotę 7628,13 zł. Mnożnik kwoty bazowej wynosił. 2,127. Zgodnie z wyliczeniami pozwanej wynagrodzenie zasadnicze tej pracownicy było niższe od wynagrodzenia powódki o 32,59 zł. Dodatek stażowy przy założeniu, że wynagrodzenie wynosiłoby 4077,33 zł, stanowiłby 815,46 zł, różnica w dodatku stażowym wynosi 6,53 zł na korzyść powódki.

E. G. (1) pomimo, że zajmowała wyższe stanowisko od K. P. i I. F., to posiadała od nich niższy mnożnik wynagrodzenia.

Różnice w wynagrodzeniach ww. pracowników wynikały z faktu, że przed przeniesieniem do komórek Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) pracowały one w różnych urzędach skarbowych, a do czasu konsolidacji urzędów, tj. do 2015 r., każdy Urząd Skarbowy był oddzielnym pracodawcą z różnymi zasadami ustalania wynagrodzeń.

Wynagrodzenie na stanowisku starszego eksperta skarbowego było dla powódki ustalone inaczej niż dla pozostałych pracowników. Powódka odchodziła ze stanowiska, na którym pełniła obowiązki kierownika. Jej wynagrodzenie zostało ustalone jak dla kierownika referatu, a po zakończeniu wykonywania obowiązków kierownika, analogicznie jak dla osób odchodzących ze stanowisk kierowniczych. Natomiast wynagrodzenia pracowników porównawczych były kształtowane jak dla stanowisk eksperckich w trakcie wykonywania obowiązków, co oznacza, że w każdej z tych grup istniała odrębna ścieżka kształtowania wynagrodzeń.

Wysokość dodatku stażowego wynikała z posiadanego stażu pracy. Dodatek stażowy w wysokości 20% został osiągnięty przez: powódkę w 2014 r.; przez K. P. w 2017 r., przez I. F. w 2022 r.

Na wysokość wynagrodzenia ma również wpływ komórka, z jakiej pracownicy zostali przeniesieni: K. P. i I. F. zostały przeniesione z D. Kontroli Podatkowej Urzędu Skarbowego w Z., a powódka z D. Podatków Dochodowych, Podatku od Towarów i Usług oraz Podatków Majątkowych i Sektorowych Urzędu Skarbowego w S.. Ponadto powódka w 2022 r. otrzymała ocenę 5,0; K. P. otrzymała w 2022 r. ocenę 6,3; I. F. otrzymała ocenę 7,0, a w 2020 r. ocenę 6,8.

Dowód: wyliczenia pozwanej (k. 113-113v); zestawienie (k. 114); Pismo Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z 15 lutego 2019 r. (k. 220 cz. B akt osobowych K. P.; Pismo Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z 29 marca 2019 r. (k. 223 cz. B akt osobowych K. P.); pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 29 marca 2019 r. (k. 173 cz. B akt osobowych I. F.); pisma Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z 4 kwietnia 2019 r. i z 23 września 2019 r. (k. 174 cz. B, 176 cz. B akt osobowych I. F.); pismo (k. 134)

Opisany wyżej stan faktyczny został ustalony na podstawie zaoferowanych przez powódkę i stronę pozwaną dokumentów. Brak było w niniejszej sprawie okoliczności, które nakazywałyby odmówić im wiarygodności lub mocy dowodowej. Prawdziwość i autentyczność tych dokumentów nie była kwestionowana przez strony postępowania, nie budziła też wątpliwości Sądu.

Sąd czynił ustalenia faktyczne także na podstawie zeznań świadka E. K., albowiem były logiczne, konsekwentne i spójne wewnętrznie. Zeznania te znalazły potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Nie pojawiła się też żadna okoliczność, która podważyłaby wiarygodność tych zeznań. Dawały zatem podstawę do spójnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Świadek E. K. w sposób szczegółowy i wyczerpujący opisała zasady przyznawania dodatku kontrolerskiego pracownikom (...)Skarbowego w K. oraz jakość pracy świadczonej przez powódkę. Jak wskazała, nie wnioskowała o taką samą wysokość dodatków dla wszystkich pracowników, ponieważ wysokość ta zależała od różnych kryteriów. Te kryteria to: rodzaj wykonywanej pracy, złożoność wykonywanych zadań, czasochłonność wykonywanych zadań, zaangażowanie pracownika w wykonywanie zadań i wyniki osiągane przez pracownika w okresie bezpośrednio poprzedzającym przyznanie dodatku. Jak podała, dodatek powódki w wysokości 400,00 zł nie odbiegał od wysokości dodatków innych pracowników na tym samym stanowisku. Dodatek dla pracowników byłych urzędów (...) był ustalany inaczej, jak wyżej wskazano, po wyodrębnieniu z wynagrodzenia wynosił 20%. Z kolei u osób, które były przyjmowane z Urzędów Skarbowych dodatek wynosił około 5%. Zakres obowiązków i odpowiedzialność na stanowiskach starszego eksperta skarbowego oraz głównego eksperta skarbowego były podobne. Różnica polega na tym, że główny ekspert skarbowy ma szersze upoważnienie do podpisywania dokumentów. Główny ekspert podpisuje wyniki kontroli do kwoty 100 000,00 zł, natomiast starszy ekspert podpisuje je w takim zakresie jak inni pracownicy samodzielni podpisują pisma do podatnika. Starszy ekspert może podpisywać wezwania, przesłuchania i oględziny, czyli prowadzić czynności kontrolne. Powódka, gdy rozpoczynała pracę w (...), nie wykazywała się tak dużym doświadczeniem jak M. G. (1), D. N., K. W. i A. W.. Doświadczenie byłych pracowników (...) różni się od doświadczenia pracowników Urzędu Skarbowego.

Na podstawie zeznań powódki Sąd poczynił ustalenia faktyczne jedynie w ograniczonym zakresie. Powódka w swoich zeznaniach przedstawiła okoliczności związane z jej przeniesieniem do innej jednostki wraz z towarzyszącymi temu konsekwencjami. Powódka opisała przebieg swojej kariery zawodowej przed 1 grudnia 2019 r., a także wskazała w jaki sposób zmieniła się specyfika jej pracy po 1 grudnia 2019 r. Sąd nie uznał za wiarygodne zeznań powódki w zakresie, w jakim podniosła, że jest gorzej traktowana w stosunku do innych pracowników. Powódka zeznała, że została „oszukana” przez Naczelnika w związku z dodatkiem kontrolerskim, który przyznano jej od stycznia 2020 r. w wysokości 400,00 zł, natomiast jak zeznała E. K., która była przełożoną powódki, pula przeznaczona na dodatki kontrolerskie dla pracowników wynosiła przeciętnie 400,00 zł na każdego pracownika. Ponadto podkreśliła ona, że wysokość dodatku była uzależniona od kryteriów, które wynikały z rozporządzenia Ministra Finansów, co różnicowało wysokość wynagrodzenia pracowników, nawet tych zajmujących takie same stanowiska. Jak zeznała sama powódka, w jej dziale pracowali sami pracownicy, którzy pracowali wcześniej w Urzędzie Kontroli Skarbowej. Jak wskazała E. K., pracownicy ci mieli ukształtowany dodatek kontrolerski w sposób odmienny niż pracownicy, którzy pracowali poprzednio w Urzędzie Skarbowym (m.in. powódka). Zatem fakt, że mieli odmiennie kształtowany dodatek wynikał z przyjętych zasad, a nie z chęci nierównego traktowania powódki. Co więcej, E. K. wskazała, że jako kierownik nie wnioskowała nigdy o taką samą wysokość dodatku dla wszystkich pracowników, ponieważ trzeba było każdorazowo brać pod uwagę kryteria, m.in. wyniki osiągane przez pracownika. Natomiast wedle jej zeznań powódka nie miała największego doświadczenia spośród wszystkich pracowników, wręcz przeciwnie, jakość świadczonej przez nią pracy odbiegała od innych pracowników, bowiem musiała się dopiero wdrożyć do pracy na tym stanowisku. Powódka wskazywała, że nie dostała w grudniu 2019 r. dodatku kontrolerskiego, ponieważ wystąpiła do komisji do spraw zwalczania zjawisk niepożądanych w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K.. Natomiast w rzeczywistości powódka tego dodatku w tamtym czasie nie otrzymała, ponieważ wszczęcie pierwszej kontroli, którą miała przeprowadzać, nastąpiło dopiero w połowie grudnia 2019 r. Pismem z 16 grudnia 2019 r. Naczelnik (...)Skarbowego w K. zwrócił się do Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z wnioskiem o przyznanie powódce dodatku kontrolerskiego. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na zbyt późny jego wpływ, koniec roku i obowiązek rozliczenia środków na wynagrodzenia. Wobec powyższego, twierdzenie powódki, że wszyscy pracownicy urzędów (tj. pracownicy, którzy wcześniej pracowali w Urzędach Skarbowych) byli traktowani gorzej niż inni pracownicy, należało uznać za nieuzasadnione.

Sąd nie odmówił wiarygodności zeznaniom świadków K. W. oraz M. G. (1). Zeznania ww. świadków powołane zostały na okoliczność zakresu obowiązków powódki, składników wynagrodzenia oraz wynagrodzenia powódki na tle innych pracowników, wiedzy i kwalifikacji pracowników porównawczych oraz powódki. Jak wskazali świadkowie, od stycznia 2020 r. pracują na stanowisku głównego eksperta skarbowego, które to stanowisko jest wyższe od stanowiska starszego eksperta skarbowego, ponadto pracownice te wcześniej pracowały w Urzędzie Kontroli Skarbowej na stanowisku Inspektora Kontroli Skarbowej, a nie tak jak powódka w Urzędzie Skarbowym. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie mogą oni być pracownikami porównawczymi dla powódki. Do zagadnienia tego Sąd odniósł się szerzej w dalszej części uzasadnienia.

Sąd na postawie przepisu art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. postanowił pominąć dowód z zeznań świadków K. P., I. F. i E. G. (1), jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania, albowiem zgodnie z brzmieniem art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu mogą być tylko fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, a nie wszelkie możliwe fakty. Przeprowadzić należało więc jedynie te dowody, które mogły mieć istotne znaczenie dla wyjaśnienia czy doszło do nierównego traktowania powódki. Pominąć zatem należało wszelkie dowody, które nie mogły dostarczyć informacji istotnych z tego punktu widzenia ( tak: Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 3 listopada 1997r.; I PKN 334/97; OSNAPiUS Nr 16 z 1998r., poz. 477 i w uzasadnieniu wyroku z 25 września 1997r.; II UKN 271/97; OSNAPiUS Nr 14 z 1998r., poz. 430). Sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w kierunku sugerowanym przez stronę, jeżeli uważa, że przeprowadzenie niektórych dowodów jest zbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ( tak: wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2011r., I PK 53/11, LEX nr 1125078). Także jeśli z okoliczności sprawy i dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że dowód zmierza jedynie do przedłużenia postępowania, sąd może taki dowód pominąć. Za zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania można uznać takie wnioski dowodowe, które jednocześnie nie dotyczą okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy czy odnoszą się do faktu bezspornego, a także nieprzydatnego do wykazania danego faktu ( tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 26.04.2022 r., III CZ 117/22, LEX nr 3431459). Świadkowie zostali wskazani przez powódkę jako pracownicy porównawczy, ponieważ tak jak powódka poprzednio pracowali w Urzędzie Skarbowym i dysponowali podobnym doświadczeniem zawodowym. W niniejszej sprawie natomiast Sąd dysponował już aktami osobowymi ww. świadków oraz zestawieniem składników ich wynagrodzenia, a dowody te były w ocenie Sądu wystarczające do ustalenia jakie różnice zachodziły w zakresie kształtowania wynagrodzenia między powódką, a pracownikami porównawczymi, zatem przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków jawiło się jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania.

Sąd zważył co następuje:

W pierwszej kolejności należy zasygnalizować, że przed tut. Sadem między tymi samymi stronami toczyła się już sprawa o sygn. VII P 538/22, w postępowaniu którym powódka dochodziła świadczeń kompensacyjnych przysługujących z tytułu przeniesienia urzędnika służby cywilnej w postaci jednorazowych świadczeń w łącznej wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Wyrokiem z 10 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. VII P 538/22 Sąd zasądził od pozwanej I. Administracji Skarbowej na rzecz powódki I. S. kwotę 17 498,61 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 12 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, tytułem jednorazowego świadczenia z tytułu przeniesienia urzędnika służby cywilnej. Sąd w powołanej powyżej sprawie ustalił, że wynagrodzenie powódki uzyskiwane przez nią po przeniesieniu do (...)Skarbowego w K. uległo obniżeniu z 7104,94 zł w lutym 2019 r. do 5832,87 zł w grudniu 2019 r. W grudniu 2019 r. powódka nie otrzymała dodatku kontrolerskiego, a dodatek kontrolerski, który otrzymała w styczniu 2020 r., wynosił 400,00 zł, a zatem był niższy niż ten, który otrzymywała w Urzędzie Skarbowym w B.. Ponadto w związku z przeniesieniem pogorszeniu uległy warunki jej dojazdu do pracy. Z tych względów Sąd zasądził na rzecz powódki jednorazowe świadczenie z tytułu przeniesienia w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia na mocy art. 95 ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie cywilnej.

Na tej podstawie należy wskazać, że powódka w niniejszej sprawie, mimo otrzymania już ww. jednorazowego świadczenia, w oparciu o te same okoliczności faktyczne domaga się także zasądzenia od pozwanej odszkodowania z tytułu nierównego traktowania w zatrudnieniu w grudniu 2019 r. Jak sprecyzował na posiedzeniu przygotowawczym 10 listopada 2023 r. pełnomocnik powódki – kwota odszkodowania objęta pozwem dotyczy należności za grudzień 2019 roku, a to: 1) straty w wynagrodzeniu zasadniczym (dla powódki przyjęto niższy mnożnik aniżeli przed przeniesieniem), 2) straty w wysłudze lat oraz 3) straty w dodatku kontrolerskim. W ocenie Sądu powódka nie może domagać się także odszkodowania na podstawie tego samego stanu faktycznego, skoro tut. Sąd w sprawie o sygn. VII P 538/22 brał już pod uwagę podnoszone w niniejszej sprawie okoliczności, które miały miejsce w grudniu 2019 r., tj. pogorszenie się warunków zatrudnienia dla powódki, kwestie obniżenia mnożników wynagrodzenia oraz dodatku stażowego i na tej to podstawie zasądził powódce ww. jednorazowe świadczenie.

Przechodząc do merytorycznej oceny żądania powódki należy wskazać, że nie zasługiwało ono na uwzględnienie.

Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest wyrażona w art. 11 ² k.p. zasada równego traktowania pracowników i ustanowiony w art. 11 ³ k.p. zakaz dyskryminacji. Powyższe zasady prawa pracy i skutki ich naruszenia przez pracodawcę precyzują przepisy rozdziału IIa Działu Pierwszego Kodeksu Pracy (art. 18 ^3a k.p. i następne). Przepis art. 18 ^3a § 1 k.p. definiuje zasadę zakazu dyskryminacji, zgodnie z którą pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy (§ 3). Dyskryminowanie pośrednie natomiast istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne (§ 4).

Przepis art. 18 ^3b § 1 precyzuje z kolei, że za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, z zastrzeżeniem § 2-4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18 ^3a § 1, którego skutkiem jest w szczególności: odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy; niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą; pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe – chyba, że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami. Do naruszenia zasady równego traktowania pracowników i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu może dojść tylko wtedy, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika wyłącznie z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego przez ustawę kryterium, co opiera się wprost na założeniu, że dyferencjacja praw pracowniczych nie ma w tym przypadku oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami ciążącymi na danych osobach, sposobem ich wypełnienia, czy też ich kwalifikacjami.

Także w orzecznictwie Sądu Najwyższego dyskryminacja w sferze zatrudnienia rozumiana jest jako bezprawne pozbawienie lub ograniczenie praw wynikających ze stosunku pracy albo nierównomierne traktowanie pracowników ze względu na wymienione w przepisie kryteria dyskryminacyjne, a także przyznawanie z tych względów niektórym pracownikom mniejszych praw niż te, z których korzystają inni pracownicy, znajdujący się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Nie narusza jednak zasady równości usprawiedliwione i racjonalne zróżnicowanie (dyferencjacja) sytuacji prawnej podmiotów ze względu na różniącą je cechę istotną ( tak: m.in. uchwała z 8 stycznia 2002 r., III ZP 31/01, OSNAPiUS 2002 Nr 12, poz. 284).

Kwestia równego traktowania pracowników w zakresie zatrudnienia jest przedmiotem szerokich rozważań w orzecznictwie, w szczególności w kontekście ustalenia, kiedy mamy do czynienia z pracami jednakowymi lub o jednakowej wartości, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia, czy w danym przypadku pracodawca dopuścił się złamania zasady równego traktowania w zatrudnieniu. W wyroku z 12 listopada 2012 r. ( II PK 112/12, M.P.Pr. (...)-199) Sąd Najwyższy stwierdził, że prace jednakowe to prace takie same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków, w jakich są świadczone, a także ich ilości i jakości. Rodzaj pracy, wymagający określonych kwalifikacji zwykle przypisany jest do stanowiska pracy. Jak zauważył jednak w uzasadnieniu cytowanego orzeczenia Sąd Najwyższy, w istocie zatem stanowisko pracy może stanowić kryterium porównawcze w ramach ustalania "jednakowej pracy", ale nie jest ono wyłączne. Prace tożsame pod względem rodzaju i kwalifikacji wymaganych do ich wykonywania na tych samych stanowiskach pracy funkcjonujących u danego pracodawcy mogą różnić się co do ilości i jakości, a wówczas nie są pracami jednakowymi w rozumieniu art. 18 ^3c § 1 k.p., ilość i jakość świadczonej pracy są w świetle art. 78 § 1 k.p. podstawowymi kryteriami oceny pracy na potrzeby ustalania wysokości wynagrodzenia. Stanowią one dopuszczalne przesłanki różnicowania wynagrodzenia w myśl art. 3 ust. 3 Konwencji nr 100 (...) Organizacji Pracy dotyczącej jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości, przyjętej w G. 29 czerwca 1951 r. ( Dz.U. z 1955 r. Nr 38, poz. 238; wyrok Sądu Najwyższego z dn. 7 marca 2012 r., II PK 161/11, OSNP 2013/3-4/33).

W świetle powołanego przepisu reguła dowodowa została ukształtowana w ten sposób, że na pracowniku spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, iż pracodawca dokonał niekorzystnego zróżnicowania jego sytuacji w zakresie wskazanego przez pracownika kryterium, zaś na pracodawcy spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, że takowe zróżnicowanie sytuacji pracownika było uzasadnione powodami obiektywnymi ( tak: wyrok SN z 22 maja 2012r., II PK 245/11, OSNP 2013/7-8/82; wyrok SN z 7 marca 2012r., II PK 161/11, OSNP 2013/3-4/33). Innymi słowy, w sporach, w których pracownik wywodzi swoje roszczenia z faktu naruszenia wobec niego zakazu dyskryminacji, to właśnie powód powinien wykazać nierówne traktowanie w porównaniu z innymi osobami znajdującymi się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej - na nim spoczywa obowiązek przytoczenia takich okoliczności faktycznych, które uprawdopodobnią nie tylko to, że jest lub był traktowany mniej korzystnie od innych pracowników, ale i to, że to zróżnicowanie spowodowane jest lub było niedozwoloną przyczyną. Pozwany zaś broniąc się przed zarzutem dyskryminacji musi wykazać, że to nierówne traktowanie - jeżeli faktycznie miało miejsce - było obiektywnie usprawiedliwione i nie wynikało z przyczyn pozwalających na przypisanie mu działania dyskryminującego powoda ( tak: wyrok SN z dn. 2 października 2012 r., II PK 82/12, OSNP 2013/17-18/202). Również więc podnosząc zarzut dyskryminacji w zakresie wynagradzania i domagając się z tego tytułu odszkodowania, pracownik ma obowiązek wykazania nie tylko, że był wynagradzany w sposób mniej korzystny od innych pracowników wykonujących pracę jednakową lub pracę jednakowej wartości, ale również, że takie zróżnicowanie było spowodowane niedozwoloną przyczyną. Wykazanie przez pracownika istnienia określonej przyczyny dyskryminacji jest warunkiem sine qua non dalszego procedowania w sprawie o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu ( tak: wyrok SN z 3 czerwca 2014r., III PK 126/13, M.P.Pr. 2014/10/506). Reasumując, powód, który twierdzi, że naruszono wobec niego zasadę wynikającą z art. 18 ^3c § 1 k.p. w związku z art. 18 ^3b § 1 pkt 2 k.p. (z przyczyn uznanych za dyskryminujące), powinien wytyczyć kierunek pozwalający na przeprowadzenie analizy porównawczej przez wskazanie pracowników, którzy są wyżej wynagradzani, mimo że wykonują porównywalną do niego pracę. Wówczas na pracodawcę przechodzi ciężar wykazania, że przy ustalaniu wynagrodzeń kierował się obiektywnymi powodami (art. 18 ^3b § 1 in fine k.p.), bowiem np. wskazani pracownicy nie wykonują porównywalnej do powoda pracy ( tak: wyrok SN z 9 czerwca 2016 r., III PK 116/15, LEX nr 2057629).

Podkreślić należy, że wynagrodzenie obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna.

W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest aktualnie pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku 17 kwietnia 2018 r. ( II PK 37/17, Legalis), w którym podkreślił on, że jeśli pracownicy wypełniają tak samo jednakowe obowiązki, ale traktowani są nierówno ze względu na przyczyny określone w art. 11 ³ k.p., to są dyskryminowani (art. 18 ^3a § 1 k.p.). Jeżeli jednak nierówność nie jest podyktowana zakazanymi przez ten przepis kryteriami, wówczas dochodzi tylko do naruszenia zasady równych praw (równego traktowania w zatrudnieniu) pracowników, o której stanowi art. 11 ² k.p., a nie do naruszenia zakazu dyskryminacji z art. 11 ³ k.p.

Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należało, że powódka dochodziła odszkodowania za naruszenie zasad równouprawnienia w zatrudnieniu, a nie z tytułu dyskryminacji. Tym samym, w świetle przywołanych wyżej przepisów oraz poglądów judykatury, powódka nie była zobowiązana do wskazania niedozwolonego kryterium, ze względu na które miała być dyskryminowana.

Należy wskazać, że zgodnie z treścią Uchwały SN z 24 sierpnia 2023 r. ( III PZP 1/23, OSNP 2024, nr 7, poz. 68) przepis art. 18 ^3d k.p. ma zastosowanie do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania (art. 11 ² k.p.). Skoro odszkodowanie z art. 18 ^3d k.p. służy zaspokajaniu roszczeń wywodzonych z nierównego traktowania w zakresie wynagradzania (także w sytuacji, gdy pracownik nie był dyskryminowany), to pewne jest, że na potrzeby tej kwalifikacji Sąd ma prawo odwoływać się do definicji „pracy o jednakowej wartości” z art. 18 ^3c § 3 k.p. Nierówne traktowanie w zakresie wynagrodzenia skutkuje prawem do odszkodowania z art. 18 ^3d k.p., a nie odszkodowaniem wywodzonym z art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.

W przypadku nierównego traktowania, niebędącego dyskryminacją zastosowanie znajduje ogólna reguła rozkładu ciężaru dowodu wynikająca z art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p., zgodnie z którą to powód winien udowodnić, że był nierówno traktowany, a pozwany ma dowieść, że brak równego traktowania danego pracownika względem pozostałych jest uzasadniony obiektywnymi okolicznościami.

Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 11 ² k.p., zasada równości praw pracowników w stosunku pracy wchodzi w rachubę wtedy, gdy pracownicy "jednakowo" pełnią "takie same obowiązki". Oznacza to, że wymieniony przepis dopuszcza różnicowanie praw pracowników, którzy albo pełnią inne obowiązki, albo pełniąc takie same obowiązki - wypełniają je niejednakowo. Równość nie oznacza identyczności czy jednakowego traktowania wszystkich. Podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym (jednakowym) stopniu mają być traktowane równo (jednakowo), a więc według jednakowej (takiej samej) miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminacyjnych, jak i faworyzujących ( tak: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 1988 r., U 7/87, OTK 1988, Nr 1, poz. 1; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 1989 r., K 6/89, OTK 1989, Nr 1, poz. 7). Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2007 r. ( II PK 14/07, OSNP 2008, Nr 21–22, poz. 311) wyraźnie podkreślił, że „zasada równego traktowania pracowników nie wyklucza dyferencjacji praw i obowiązków pracowniczych. Przepis art. 11 ² k.p. zakłada bowiem wprost różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na odmienności wynikające z ich cech osobistych i różnic w wykonywaniu pracy”. Do naruszenia zasady równego traktowania pracowników i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu może dojść tylko wtedy, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika wyłącznie z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego przez ustawę kryterium. Obiektywne kryteria zakładają zaś porównanie kwalifikacji zawodowych, umiejętności pracownika, zaangażowania przy wykonywaniu takich samych obowiązków przez pracowników poddanych ocenie pracodawcy.

Zasada równych praw pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków uzasadnia weryfikację ustalenia nierównych wynagrodzeń za pracę na podstawie art. 78 k.p., który wymaga ustalenia wynagrodzenia w sposób odpowiadający w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także z uwzględnieniem ilości i jakości świadczonej pracy. Artykuł 11 ² k.p. wyraża zasadę równych praw pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków, w tym prawa do równej płacy za równą pracę, ze szczególnym podkreśleniem równych praw pracowników bez względu na płeć. Do kategorii podmiotów objętych tym przepisem należą pracownicy charakteryzujący się wspólną cechą istotną dla wykonywania takich samych obowiązków. Wynika z tego, że dopuszczalne jest różnicowanie praw pracowników, którzy wykonują inne obowiązki, bądź takie same, ale "niejednakowo", a ponadto sytuacja prawna porównywanych pracowników może być różnicowana ze względu na odmienności wynikające z ich cech osobistych i różnic w wykonywaniu pracy ( tak: wyrok Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2017 r., I PK 269/16, LEX nr 2389581; wyrok Sądu Najwyższego z 22 marca 2016 r., II PK 29/15, LEX nr 2026392; postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca2020 r., I PK 193/19, LEX nr 3277355).

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na względzie, że z dniem 1 kwietnia 2015 r. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie cywilnej, ustawy o urzędach skarbowych i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2015 r., poz. 211) pracownicy urzędów skarbowych stali się pracownikami izb skarbowych. Nim doszło do tej zmiany urzędy skarbowe były odrębnymi pracodawcami dla zatrudnionych w nich pracowników, a naczelnik danego urzędu wykonywał czynności z zakresu prawa pracy i ustalał wysokość wynagrodzenia pracowników. Nie uszło uwadze Sądu również, że z dniem 1 marca 2017 r. przeprowadzona została reforma w wyniku, której doszło do połączenia organów celnych, skarbowych i podatkowych i utworzenia Krajowej Administracji Skarbowej ( ustawa z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i ustawa z 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej). Wobec przeprowadzonych zmian u jednego, nowego pracodawcy w zatrudnieniu byli pracownicy, których wynagrodzenia za pracę kształtowały się odmiennie. Strona pozwana podejmowała działania mające na celu wyrównanie istniejących dysproporcji, natomiast konsekwencją ww. przekształceń było m.in. to, że wysokość dodatku kontrolerskiego oraz mnożników wynagrodzenia kształtowana była na odmiennych zasadach dla poszczególnych pracowników. Do zróżnicowania wynagrodzeń u pozwanej doszło więc na skutek szczególnych i obiektywnych uwarunkowań,

Sądowi znana jest treść wyroku Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2016 r. o sygn. akt III PK 134/15, w którym wskazano, że pracodawca zatrudniający członków korpusu służby cywilnej, z uwagi na funkcjonujący w tym obszarze "sztywny system płac", jest w praktyce całkowicie pozbawiony wpływu na prowadzenie polityki płac w urzędzie albo taki wpływ jest w istotnym stopniu ograniczony.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu powódka, na której – jak już wyżej zaznaczono – spoczywał ciężar dowodu nie wykazała, że pomimo wykonywania takiej samej pracy, w taki sam sposób jak wskazani przez nią pracownicy porównawczy otrzymywała wynagrodzenie w znacznie niższej wysokości. W ustalonym stanie faktycznym sprawy powódka została zatrudniony w Urzędzie Skarbowym w B. na podstawie umowy o pracę na czas określony od 20 czerwca 1994 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku starszego referenta. Od 28 czerwca 1995 r. pracowała na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Z dniem 1 listopada 2006 r. – na podstawie art. 113 ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej – powódka została mianowana urzędnikiem służby cywilnej. Pismem z 27 kwietnia 2017 r. Dyrektor I. Administracji Skarbowej złożył powódce propozycję określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w K. na stanowisku starszego eksperta skarbowego w D. Kontroli Podatkowej w Urzędzie Skarbowym w B.. Powódka przyjęła złożoną jej propozycję zatrudnienia. Z dniem 1 grudnia 2018 r. powódka została przeniesiona do Urzędu Skarbowego w S. i jednocześnie, z tym samym dniem na okres 6 miesięcy tj. do 31 maja 2019 r. (a następnie na okres kolejnych 6 miesięcy tj. od 1 czerwca 2019 r. do 30 listopada 2019 r.) powierzono jej pełnienie obowiązków kierownika referatu w Pierwszym Referacie podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług w Urzędzie Skarbowym w S.. Powódka na podstawie aktu mianowania uzyskała status urzędnika służby cywilnej i wykonywała swoje obowiązki służbowe w Urzędzie Skarbowym w B.. W czasie pełnienia służby powódka została przeniesiona do Urzędu Skarbowego w S. łącznie na okres jednego roku od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r., gdzie powierzono jej pełnienie obowiązków kierownika referatu w Pierwszym Referacie Podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług w Urzędzie Skarbowym w S.. Następnie, na mocy jednostronnej decyzji Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K., powódka została przeniesiona od 1 grudnia 2019 r. do Piątego Referatu Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) ( (...)-5) w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K.. Przyczyną przeniesienia były uzasadnione potrzeby urzędu.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe doprowadziło do ustalenia, że w wyniku przeniesienia do (...)Skarbowego w K. obniżeniu uległo wynagrodzenie powódki. Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej wynagrodzenie urzędnika służby cywilnej składa się z wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego dla zajmowanego stanowiska pracy, dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej oraz dodatku służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego. Natomiast po myśli art. 87 ust. 1 tej ustawy wynagrodzenie zasadnicze przewidziane dla zajmowanego stanowiska pracy, dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego oraz dodatek funkcyjny ustala się z zastosowaniem mnożników kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. Z kolei zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy członkowi korpusu służby cywilnej przysługuje dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej w wysokości wynoszącej po pięciu latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy dalszy rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.

Powódka zarówno w Urzędzie Skarbowym w B., jak i w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K. zajmowała stanowisko starszego eksperta skarbowego. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2024), stanowisko to – w Krajowej (...) Skarbowej, izbie administracji skarbowej, urzędach skarbowych oraz urzędach celno-skarbowych – jest zaliczane do grupy stanowisk samodzielnych w służbie cywilnej (pkt XI). Natomiast w Urzędzie Skarbowym w S. powódka zajmowała stanowisko p.o. kierownika referatu, zaliczane zgodnie z powołanym załącznikiem do rozporządzenia, do stanowisk koordynujących w służbie cywilnej (pkt I). W załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, zawierającym tabelę mnożników kwoty bazowej do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego członków korpusu służby cywilnej, dla stanowisk koordynujących w służbie cywilnej oraz stanowisk samodzielnych w służbie cywilnej ustalono mnożnik kwoty bazowej od 1,3 do 6,0. W przypadku powódki mnożnik kwoty bazowej do 30 listopada 2018 r. wynosił 1,928, natomiast po przeniesieniu jej do Urzędu Skarbowego w S. – 2,697 (k. B-274 akt osobowych powódki), zaś po przeniesieniu do (...)Skarbowego w K. – 2,144 (k. B-281 akt osobowych powódki).

Niezależnie jednak od powyższego, zgodnie z art. 148 ust. 1 pkt 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.) osobie zatrudnionej w jednostce organizacyjnej KAS oraz funkcjonariuszowi przysługuje odpowiednio do wynagrodzenia albo uposażenia dodatek kontrolerski w wysokości do 50% wynagrodzenia zasadniczego albo uposażenia zasadniczego za wykonywanie: a) kontroli podatkowej, b) kontroli celno-skarbowej, z wyłączeniem kontroli, o której mowa w art. 54 ust. 2 pkt 9, ca) kontroli, o której mowa w art. 119zzf § 1 Ordynacji podatkowej, d) audytu, e) czynności, o których mowa w art. 113-117, art. 118 ust. 1-17, art. 119 ust. 1-10, art. 120 ust. 1-6, art. 122-126, art. 127 ust. 1-5, art. 127a ust. 1, 2 i 6-12, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133 ust. 1 pkt 1-5. Po myśli natomiast § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra (...) i Finansów z 26 kwietnia 2017 r. w sprawie dodatku kontrolerskiego dla osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy (...)Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 868) i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra (...) i Finansów z 5 lipca 2018 r. w sprawie dodatku kontrolerskiego dla osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy (...)Skarbowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1336) – obowiązujących w tym zakresie w czasie zatrudnienia powódki w Urzędzie Skarbowym w B. - stawka dodatku wynosiła od 2% do 50% wynagrodzenia zasadniczego albo uposażenia zasadniczego - odpowiednio w przypadku osoby zatrudnionej w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej, zwanej dalej "pracownikiem", albo funkcjonariusza (...)Skarbowej, zwanego dalej "funkcjonariuszem". Będąc zatrudniona w Urzędzie Skarbowym w B., gdzie wykonywała zadania z zakresu kontroli podatkowej, powódka taki dodatek stale otrzymywała. Zgodnie z pismem pozwanego z 19 maja 2017 r. wynosił on 30% wynagrodzenia zasadniczego (k. B-242 akt osobowych powódki). Jak wynika z zaświadczenia przedłożonego przez stronę pozwaną, w roku 2018 dodatek kontrolerski w przypadku powódki wynosił 1083,83 zł. W związku z przeniesieniem powódki do Urzędu Skarbowego w S. w okresie od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r. powódka utraciła prawo do dodatku kontrolerskiego w związku z zaprzestaniem wykonywania czynności kontrolnych.

Od 1 grudnia 2019 r. powódka została przeniesiona do (...)Skarbowego w K. w trybie art. 62 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, gdzie na nowo zajmowała się czynnościami kontrolnymi, tym razem z zakresu kontroli celno–skarbowej. Pomimo wniosku Naczelnika, powódka w pierwszym miesiącu pracy w K. nie otrzymała dodatku kontrolerskiego z uwagi na zbyt późny jego wpływ (19 grudnia 2019 r.), koniec roku i obowiązek rozliczenia środków na wynagrodzenia, a w kolejnych miesiącach otrzymywała go ale w znacznie niższej wysokości niż w Urzędzie Skarbowym w B.. Od 1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z 16 grudnia 2019 r. w sprawie dodatku kontrolerskiego dla osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy (...)Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 2461), zgodnie z jego § 3 pkt 1 wysokość dodatku, o którym mowa w art. 148 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS, wynosi: a) od 100 zł do 1000 zł, b) od 1001 zł do 2000 zł - jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi wynikami i osiągnięciami w wykonywaniu zadań kontrolnych lub względami organizacyjnymi związanymi z koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań kontrolnych. Jak wynikało z niekwestionowanych w tym zakresie przez pozwaną zeznań powódki, przyznany jej dodatek kontrolerski od stycznia 2020 r. wynosił 400,00 zł.

Sąd ustalił, że w każdej z trzech omawianych jednostek, w których pracowała powódka, jej wynagrodzenie było ukształtowane w odmienny sposób. Początkowo, w Urzędzie Skarbowym w B., na jej wynagrodzenie składało się wynagrodzenie zasadnicze, dodatek służby cywilnej, dodatek stażowy oraz dodatek kontrolerski. Po przeniesieniu do Urzędu Skarbowego w S. powódka utraciła, co prawda dodatek kontrolerski, ale znacznemu podwyższeniu uległ mnożnik kwoty bazowej dla ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, co było związane z tym, że powódka pełniła funkcję p.o. kierownika referatu, niejako automatycznie zwiększeniu uległ także jej dodatek stażowy, obliczany jako procent wynagrodzenia zasadniczego.

Sąd w niniejszej sprawie poczynił analogiczne ustalenia, co Sąd w sprawie o sygn. VII P 538/22. W okresie od 1 czerwca 2019 r. do 30 listopada 2019 r. wynagrodzenie powódki wynosiło łącznie 7104,94 zł. Natomiast po przeniesieniu do (...)Skarbowego w K. na wynagrodzenie powódki ponownie składało się wynagrodzenie zasadnicze, dodatek służby cywilnej, dodatek stażowy oraz dodatek kontrolerski, przy czym ten ostatni dodatek nie został powódce przyznany w pierwszym miesiącu pracy. Jak wynika z zaświadczenia samej pozwanej wynagrodzenie łączne powódki uległo obniżeniu z 7104,94 zł w listopadzie 2019 r. do 5832,87 zł w grudniu 2019 r. Powódce od stycznia 2020 r. przyznano dodatek kontrolerski w wysokości 400,00 zł. Wynagrodzenie powódki uzyskiwane przez nią po przeniesieniu do (...)Skarbowego w K. było również niższe od tego, które uzyskiwała w Urzędzie Skarbowym w B.. Jak wynika bowiem z przedłożonego przez pozwaną zaświadczenia, w ostatnim miesiącu zatrudnienia w tej jednostce czyli w listopadzie 2018 r. powódka uzyskała wynagrodzenie w kwocie 5216,01 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 1083,83 zł czyli łącznie 6299,84 zł, co stanowi kwotę wyższą od jej wynagrodzenia w grudniu 2019 r., które – jak już podano – wynosiło 5832,87 zł. Jak wyżej wskazano, na podstawie niniejszych ustaleń faktycznych wskazujących na obniżenie w związku z przeniesieniem w grudniu 2019 r. wysokości wynagrodzenia oraz dodatku stażowego powódka otrzymała już jednorazowe świadczenie z tytułu przeniesienia urzędnika służby cywilnej.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 29 czerwca 2021 r. II PSK 90/21 zarzut nierównego traktowania w zakresie wynagrodzenia wymaga wykazania: względem jakich pracowników (grup pracowniczych) zatrudniony jest nierówno traktowany; wykonywania tych samych czynności co wskazani pracownicy; rozbieżności w sferze płacowej; okoliczności uzasadniających zarzucane zróżnicowanie. Pracownika obciąża obowiązek wykazania dwóch pierwszych przesłanek, a pozostałe dwie dotyczą powinności pracodawcy. Zobowiązany jest on wykazać, że wskazani zatrudnieni otrzymywali identyczne wynagrodzenie albo, że odmienne wynagrodzenie było usprawiedliwione.

Także na gruncie rozpoznawanej sprawy powódka miała obowiązek, czego jednak nie uczyniła, przytoczenia takich okoliczności faktycznych, które uprawdopodobniłyby nie tylko to, że otrzymywała wynagrodzenie (w sposób dostrzegalny) mniej korzystnie od innych pracowników wykonujących pracę jednakową lub jednakowej wartości, ale i wskazania względem jakich pracowników jest nierówno traktowana. Powódka początkowo wskazała jako pracowników porównawczych, względem których była przez pracodawcę nierówno traktowana: M. G. (1), D. N., K. W. i A. W.. Powódka w tym zakresie dokonała błędnego doboru pracowników, co potwierdził przedstawiony przez pozwanego wykaz oraz zeznania K. W. i M. G. (1). Wszystkie ww. pracownice na dzień 10 stycznia 2020 r. były zatrudnione na stanowisku Starszego Eksperta Skarbowego, na stanowisku tym, co prawda jest zbliżony zakres obowiązków do tego, który obowiązuje starszego eksperta skarbowego, jedyna istotna różnica polega na tym, że Główny ekspert podpisuje wyniki kontroli do kwoty 100 000,00 zł. Jednakże formalnie jest to stanowisko wyższe od tego, które zajmowała powódka. Ponadto wszystkie pracownice pracowały w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K. znacznie dłużej niż powódka, ponieważ od czasu dokonania konsolidacji w 2017 r., a w komórce (...)-5, w której powódka pracuje od 1 grudnia 2019 r., pracowały od 2 lutego 2018 r. Ponadto wszystkie wskazane przez powódkę osoby były poprzednio pracownikami Urzędu Kontroli Skarbowej, a nie jak powódka Urzędu Skarbowego i zajmowały tam one stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej. Jak zeznała przełożona powódki, I. S., gdy rozpoczynała pracę w (...), nie wykazywała się tak dużym doświadczeniem jak M. G. (1), D. N., K. W. i A. W.. Doświadczenie byłych pracowników (...) różni się od doświadczenia pracowników Urzędu Skarbowego. Wskazane wyżej pracownice były wcześniej inspektorami kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej i posiadały wieloletnie doświadczenie oraz wiedzę. Miały do czynienia z oszustwami i nadużyciami wysokiej wagi, kontrolowały duże spółki Skarbu Państwa oraz inne duże podmioty, a powódka nie posiadała doświadczenia w takich sprawach.

Należy wskazać, że zasady równego traktowania nie naruszają działania polegające na stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu, między innymi, zasad wynagradzania pracowników ( tak: wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2010 r. w sprawie II PK 324/09, LEX nr 598318). Kryterium stażu może być na tyle obiektywne, że posłużenie się nim dla różnicowania sytuacji zatrudnionych może mieć w pełni uzasadniony charakter ( zob. J. Szmit, Staż pracy, czy staż zatrudnienia? Reakcja na zmiany rynku pracy, PiZS, z 2020 r., nr 11, s. 11-17).

W kwestii natomiast kategorii doświadczenia można zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2019 r. w sprawie II PK 310/17, gdzie stwierdzono, że z usprawiedliwioną dyferencjacją w zakresie wysokości wynagrodzenia, która nie narusza ustanowionej w art. 11 ² k.p. zasady równych praw w zatrudnieniu, będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy konkretni pracownicy w związku z posiadaniem większego doświadczenia zawodowego niejednakowo wykonują takie same obowiązki, co przekłada się na większą ilość oraz lepszą jakość wykonywanej przez nich pracy. Jeśli natomiast efekt wykonywania takiej samej pracy przez porównywanych pracowników, mimo posiadania przez część z nich większego doświadczenia zawodowego, jest taki sam, to występujące pomiędzy nimi różnice w wynagrodzeniu naruszają zasadę równych praw w zatrudnieniu ( OSNP 2019 Nr 12, poz. 140). Ponadto należy zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2014 r. wydany w sprawie III PK 126/13, w którym stwierdzono, że pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku. Równość nie jest jednak tożsama z równym traktowaniem, może bowiem wymagać odmiennego potraktowania w celu wyrównania szans lub zapewnienia równych rezultatów, albo finansowego nagrodzenia i motywowania najlepszych pracowników ( LEX nr 1487089). Zgodnie z zeznaniami E. K., praca powódki oraz innych pracowników, którzy pracowali z nią w jednym dziale, nie miała jednakowej wartości. Zakres obowiązków i odpowiedzialność na stanowiskach starszego eksperta skarbowego oraz głównego eksperta skarbowego są podobne, z tą różnicą, że główny ekspert może podpisywać wyniki kontroli do kwoty 100 000,00 zł. Powódka, gdy rozpoczynała pracę w (...) nie wykazywała się tak dużym doświadczeniem jak M. G. (1), D. N., K. W. i A. W.. Mimo że zajmowały one stanowiska równorzędne albo stanowiska podobne, które miały tożsamy zakres obowiązków i zadań, to powódka nie dysponowała tak dużym doświadczeniem, jak pozostali pracownicy. Po przeniesieniu do (...)Skarbowego w K. musiała zapoznać się z nowymi obowiązkami. Stanowisko, na które powódka została przeniesiona w Piątym Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) w (...) Urzędzie C.-Skarbowym w K. było tożsame z tym, które wcześniej zajmowała w Urzędzie Skarbowym w B.. Specyfika pracy powódki uległa jednak zmianie, gdyż wcześniej zajmowała się kontrolami podatkowymi, a po zmianie – kontrolami celno–skarbowymi oraz postępowaniami podatkowymi. Jakość świadczonej przez powódkę pracy odbiegała od pracowników zajmujących samodzielne stanowiska, musiała ona wdrożyć się do pracy i poznać nową procedurę, po upływie roku powódka w dalszym ciągu odbiegała swoim poziomem merytorycznym pracy od innych. Swoją pierwszą kontrolę wszczętą w połowie grudnia 2019 r. powódka przeprowadziła z pomocą kierownik i innych pracowników oraz na podstawie materiału dowodowego, którego większość została już zgromadzona wcześniej. Mimo doświadczenia w zakresie podatku dochodowego powódka nie przeprowadzała wcześniej kontroli w podatku dochodowym od osób prawnych.

Reasumując, ze względu na różnice w stażu pracy, zajmowanym wcześniej stanowisku oraz w związku z rozbieżnościami w posiadanym doświadczeniu zawodowym M. G. (1), D. N., K. W. i A. W. nie mogły stanowić grupy pracowników porównawczych dla powódki.

Pełnomocnik powódki na rozprawie 27 lutego 2024 r. wskazał jako pracowników porównawczych: K. P., I. F. i E. G. (1). Powódka podała, że pracownicy ci, tak jak ona, przeszli do jednostki z Urzędu Skarbowego i dysponują podobnym doświadczeniem zawodowym. Sąd prześledził historię zatrudnienia ww. pracowników, porównał ich stanowiska pracy, staż, zakres obowiązków oraz wysokość i składniki otrzymanego wynagrodzenia. Różnica w wynagrodzeniu na grudzień 2019 r. pomiędzy powódką a pracownikami porównawczymi kształtowała się w następujący sposób: K. P. zatrudniona w Trzecim Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) na stanowisku starszego eksperta skarbowego otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4372,54 zł, dodatek stażowy w wysokości 874,51 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 774,27 zł, co w sumie stanowiło kwotę 6021,32 zł. Zgodnie z wyliczeniami pozwanej wynagrodzenie zasadnicze tej pracownicy było wyższe od wynagrodzenia powódki o 262,62 zł (kwota ta stanowiła 4,5 % wynagrodzenia powódki). Dodatek stażowy przy założeniu, że wynagrodzenie powódki wynosiłoby 4372,54 zł stanowiłby 874,50 zł, różnica w dodatku stażowym wynosi 52,51 zł. I. F. zatrudniona w Czwartym Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) na stanowisku starszego eksperta skarbowego otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4399,37 zł, dodatek stażowy w wysokości 747,89 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 785,89 zł i dodatek USC w kwocie 1629,40 zł, co w sumie stanowiło kwotę 7562,55 zł. Zgodnie z wyliczeniami pozwanej wynagrodzenie zasadnicze tej pracownicy było wyższe od wynagrodzenia powódki o 289,45 zł (kwota ta stanowiła 4,9% wynagrodzenia powódki). Dodatek stażowy przy założeniu, że wynagrodzenie powódki wynosiłoby 4399,37 zł stanowiłby 879,87 zł, różnica w dodatku stażowym wynosi 57,88 zł. E. G. (1) zatrudniona w Czwartym Referacie Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) na stanowisku głównego eksperta skarbowego otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4077,33 zł, dodatek stażowy w wysokości 815,46 zł oraz dodatek kontrolerski w wysokości 722,55 zł i dodatek USC w kwocie 2012,79 zł, co w sumie stanowiło kwotę 7628,13 zł. Zgodnie z wyliczeniami pozwanej wynagrodzenie zasadnicze tej pracownicy było niższe od wynagrodzenia powódki o 32,59 zł. Dodatek stażowy przy założeniu, że wynagrodzenie wynosiłoby 4077,33 zł stanowiłby 815,46 zł, różnica w dodatku stażowym wynosi 6,53 zł na korzyść powódki.

Jeżeli chodzi o wysokość mnożnika kwoty bazowej, to w grudniu 2019 r. K. P. posiadała mnożnik w wysokości 2,281, I. F. w wysokości 2,295, a E. G. (1) w wysokości 2,127, w tym czasie powódka posiadała mnożnik 2,144.

Jak wskazała pozwana, różnice w wynagrodzeniach ww. pracowników wynikały z faktu, że przed przeniesieniem do komórek Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) pracowały w różnych urzędach skarbowych, a do czasu konsolidacji urzędów, tj. do 2015 r., każdy Urząd Skarbowy był oddzielnym pracodawcą z różnymi zasadami ustalania wynagrodzeń. Wynagrodzenie na stanowisku starszego eksperta skarbowego było dla powódki ustalone inaczej niż dla pozostałych pracowników. Powódka odchodziła ze stanowiska, na którym pełniła obowiązki kierownika, jej wynagrodzenie więc zostało ustalone jak dla kierownika referatu, a po zakończeniu wykonywania obowiązków kierownika, analogicznie jak dla osób odchodzących ze stanowisk kierowniczych. Natomiast wynagrodzenia pracowników porównawczych były kształtowane jak dla stanowisk eksperckich w trakcie wykonywania obowiązków, co oznacza, że w każdej z tych grup istniała odrębna ścieżka kształtowania wynagrodzeń. Wysokość dodatku stażowego wynikała z posiadanego stażu pracy, 20% dodatek stażowy został osiągnięty odpowiednio przez: powódkę w 2014 r.; przez K. P. w 2017 r., przez I. F. w 2022 r. Na wysokość wynagrodzenia miała wpływ również komórka, z jakiej pracownicy zostali przeniesieni: K. P. i I. F. zostały przeniesione z D. Kontroli Podatkowej Urzędu Skarbowego w Z., a powódka z D. Podatków Dochodowych, Podatku od Towarów i Usług oraz Podatków Majątkowych i Sektorowych Urzędu Skarbowego w S.. Ponadto w tym aspekcie istotne były także oceny, jakie otrzymywali pracownicy - powódka w 2022 r. otrzymała ocenę 5,0; K. P. otrzymała w 2022 r. ocenę 6,3; I. F. otrzymała ocenę 7,0, a w 2020 r. ocenę 6,8.

Różnice pomiędzy wynagrodzeniem zasadniczym powódki a pozostałymi wskazanymi przez nią pracownikami były niewielkie. Z analizy zestawienia przedstawionego przez pozwaną wynikało, że różnice te w odniesieniu do pracownic K. P. i I. F. wynosiły odpowiednio 262,62 zł i 289,45 zł, kwoty te stanowiły w przybliżeniu 5% wynagrodzenia powódki. W pozwie powódka podała natomiast, że jej miesięczna strata w wynagrodzeniu zasadniczym wynosi około 1060,70 zł. Co się tyczy dodatków stażowych, były to różnice w wysokości 52,51 zł oraz 57, 88 zł, natomiast powódka podała w pozwie, że jej miesięczna strata w wysłudze lat wynosiła 212,01 zł. Natomiast wynagrodzenie zasadnicze powódki w porównaniu do trzeciego spośród pracowników porównawczych – E. G. (2) było o 32,59 zł wyższe, a dodatek stażowy był wyższy o 6,53 zł.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2011 r. w sprawie I PK 232/10, zgodnie z którym o dyskryminacji w wynagradzaniu możemy mówić dopiero wówczas, gdy wynagrodzenie pracownika dostrzegalnie odbiega od wynagrodzenia innych pracowników, wykonujących pracę jednakową lub o jednakowej wartości. W niniejszej sprawie mnożniki kwoty bazowej, dodatek stażowy oraz kontrolerski, a tym samym wynagrodzenia zasadnicze, które były przedmiotem porównania nie odbiegały od siebie znacząco, a, co należy podkreślić, mnożnik kwoty bazowej, wynagrodzenie zasadnicze i dodatek stażowy jednego spośród pracowników porównawczych było niższe od wynagrodzenia powódki, z uwagi na to nie można mówić o nierównym traktowaniu powódki. Zgodną z prawem jest praktyka wprowadzania przez pracodawcę tzw. widełek płacowych przewidzianych dla określonego stanowiska pracy i różnicowania wynagrodzenia pracowników, wówczas zróżnicowanie wynagrodzenia musi nastąpić w oparciu o racjonalne kryteria i zasadniczo nie może sięgać kilkudziesięciu procent. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie wystąpiła tak duża różnica między wynagrodzeniami powódki a pracowników porównawczych, by można było stwierdzić, że była ona nieuzasadniona. Różnice te stanowiły jedynie 5% wynagrodzenia powódki.

Ponadto, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej ( t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2024), dla stanowisk koordynujących w służbie cywilnej oraz stanowisk samodzielnych w służbie cywilnej (a takie stanowisko zajmowała powódka) ustalono mnożnik kwoty bazowej od 1,3 do 6,0. W przypadku powódki mnożnik kwoty bazowej do 30 listopada 2018 r. wynosił 1,928, natomiast po przeniesieniu jej do Urzędu Skarbowego w S. – 2,697 (k. B-274 akt osobowych powódki), zaś po przeniesieniu do (...)Skarbowego w K. – 2,144 (k. B-281 akt osobowych powódki). Zatem mieścił się on w wyznaczonych w rozporządzeniu widełkach.

Odnosząc się do kwestii kształtowania dodatku kontrolerskiego powódki należy wskazać, że, gdy 1 grudnia 2019 r. powódka została przeniesiona do (...)Skarbowego w K., w pierwszym miesiącu pracy nie otrzymała ona dodatku kontrolerskiego z uwagi na zbyt późny jego wpływ (19 grudnia 2019 r.), koniec roku i obowiązek rozliczenia środków na wynagrodzenia. W grudniu, zgodnie z regulaminem pracy obowiązującym u pozwanej, dodatek ten był wypłacany do końca grudnia, powódka natomiast rozpoczęła swoją pierwszą kontrolę dopiero w połowie grudnia, a nie wraz z początkiem miesiąca, zatem nierozpoznanie wniosku powódki, a w konsekwencji nieprzyznanie powódce dodatku kontrolerskiego za grudzień 2019 r., było w ocenie Sądu w pełni uzasadnione. Ponadto powódka została poinformowana, że istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o dodatek kontrolerski dla powódki od 1 stycznia 2020 r. Od 1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z 16 grudnia 2019 r. w sprawie dodatku kontrolerskiego dla osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy (...)Skarbowej ( Dz. U. z 2019 r., poz. 2461), zgodnie z jego § 3 pkt 1 wysokość dodatku, o którym mowa w art. 148 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS, wynosi: a) od 100 zł do 1000 zł, b) od 1001 zł do 2000 zł - jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi wynikami i osiągnięciami w wykonywaniu zadań kontrolnych lub względami organizacyjnymi związanymi z koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań kontrolnych. Przyznany powódce od stycznia 2020 r. dodatek kontrolerski wynosił 400,00 zł, zatem jego wysokość ustalona została zgodnie z ww. § 3 pkt 1 lit. a.

Reasumując, Sąd dysponując zestawieniem wynagrodzeń zasadniczych pracowników porównawczych nie dostrzegł różnic w wynagrodzeniach, które usprawiedliwiałyby twierdzenie, że powódka była w stosunku do tych pracowników nierówno traktowana. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zróżnicowanie w zakresie wynagrodzenia powódki z innymi pracownikami było uzasadnione i usprawiedliwione okolicznościami, a zwłaszcza nie było rażące i odbiegające od zasad wynagradzania obowiązujących u pracodawcy, tak aby można było mówić o nierównym traktowaniu powódki. Wynagrodzenie powódki rzeczywiście różniło się od wynagrodzenia pozostałych porównywanych pracowników. Jednak nie oznacza to automatycznie, że doszło do naruszenia zasady równego traktowania. Wykazane różnice wynikały, jak już wyżej wskazano, z faktu, że przed przeniesieniem do komórek Kontroli C.-Skarbowej i Postępowania (...) pracownice pracowały w różnych urzędach skarbowych, a do czasu konsolidacji urzędów, tj. do 2015 r., każdy Urząd Skarbowy był oddzielnym pracodawcą z różnymi zasadami ustalania wynagrodzeń. Przyznanie pracownikowi wynagrodzenia mieszczącego się w granicach przewidzianych dla danego stanowiska nie nosi znamion dyskryminacji nawet wówczas, gdy inni pracownicy, mający te same zakresy obowiązków i wykonujący taką samą pracę na tym samym poziomie, otrzymują wynagrodzenie zbliżone do górnych granic tego przedziału. Każdemu pracodawcy pozostawiono margines, gdy chodzi o stosowanie tego rodzaju „widełek”, jednakże podstawowym kryterium do stosowania rozróżnień jest jakość pracy, ilość obowiązków i doświadczenie zawodowe.

W tym miejscu wskazać należy także, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną. Wskazania wymaga, że powódka złożyła pozew 27 grudnia 2022 r. (data nadania – k. 14), natomiast zgodnie z § 26 pkt 1 Regulaminu pracy obowiązującego w Izbie Administracji Skarbowej w K. wynagrodzenie za pracę jest wypłacane pracownikowi co miesiąc z dołu do 28. dnia każdego miesiąca. Jeżeli ostatni dzień jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłaca się w poprzedzającym go dniu roboczym. Natomiast zgodnie z pkt 2 zmienne składniki wynagrodzenia za pracę wypłaca się do 10 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu kalendarzowym, za który składniki są wypłacane. Po myśli pkt. 3 dodatki kontrolerskie wypłaca się do 10 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu kalendarzowym, za który przyznawany jest dodatek. Wypłata dodatku za grudzień dokonywana jest do końca grudnia. Roszczenia odszkodowawcze pracownika z tytułu naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu jako roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.). Nawet jeśli za ww. miesiące powódka otrzymałaby wypłatę wynagrodzenia z odpowiednim wyprzedzeniem, to fakt spełnienia przez dłużnika swojego zobowiązania wobec wierzyciela wcześniej (przed datą wymagalności) nie wpływa na zmianę daty wymagalności tego zobowiązania, a co za tym idzie daty, od której wierzyciel może domagać się odsetek za opóźnienie (co automatycznie rzutuje także na datę przedawnienia roszczenia). Odszkodowanie, którego dochodzi powódka, dotyczy należności za grudzień 2019 r. – straty w wynagrodzeniu zasadniczym, straty w wysłudze lat oraz w dodatku kontrolerskim, przy czym wynagrodzenie za grudzień 2019 r. wypłacane było do 28 grudnia 2019 r. natomiast dodatek kontrolerski za ten miesiąc – do końca grudnia 2019 r., wobec powyższego powódka wniosła pozew jeszcze przed upływem trzyletniego terminu.

Z tych wszystkich względów stwierdzając brak podstaw faktycznych i prawnych określonych w art. 11 ² k.p. oraz art. 18 ^3d k.p. Sąd powództwo oddalił, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku.

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. obciążając nimi w całości powódkę, jako stronę przegrywającą proces. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił w oparciu o stawki minimalne i zasądził kwotę 675,00 zł na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

sędzia Dagmara Tkaczek-Słowik