Wyrok z 16 kwietnia 2026, sygn. II K 43/26

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 43/26

H. wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Ł. A.

w okresie od 30 sierpnia 2024 roku do 11 września 2024 roku w D. nabył od nieustalonej osoby biżuterię w postaci zegarka koloru srebrnego z napisem (...) (...), bransoletki koloru srebrnego z kamieniami ułożonymi w rzędzie o szerokości 4cm, bransoletkę koloru srebrnego z średniej wielkości kamieniami, zegarka koloru złotego z napisem (...) na tyle zegarka, naszyjnika koloru srebrnego z kamieniami, naszyjnika koloru złotego z okrągłą zawieszką z kamieniami z symbolem drzewa w środku, wsówki do włosów koloru złotego (dwie sztuki), zapinki do włosów koloru złotego z kamieniami (dwie sztuki), kolczyków koloru srebrnego z drobnymi kamieniami (dwie sztuki), kolczyków koloru srebrnego-złotego ze średniej wielkości kamieniami (dwie sztuki), kolczyków koloru srebrnego (dwie sztuki), spinki koloru złotego z tworzywem, o łącznej wartości 770 zł, wiedząc że uzyskane przedmioty zostały za pomocą czynu zabronionego w wyniku czego powstała strata na szkodę I. F., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w okresie od 2 stycznia 2022 r. do 29 października 2022 r. orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu wyrokiem o sygn. akt II K 291/16 z dnia 7 czerwca 2017 r. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Za nieudowodnione Sąd uznał, aby oskarżony Ł. A. nabył przedmioty uzyskane za pomocą czynu zabronionego. Co więcej, materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie daje odpowiedzi na pytanie, w jaki w ogóle sposób oskarżony wszedł w posiadanie przedmiotów pochodzących z kradzieży z włamaniem, co szczegółowo zostało omówione w części poświęconej rozważaniom prawnym.

OCena DOWOdów

1.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

1.3.  ☐Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

1.1.  ☐Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

1.4.  ☐Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

1.5.  ☐Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

1.6.  ☒Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1997 r. (sygn. akt I KZP 15/97, LEX nr 31024), przedmiotem wykroczenia określonego w art. 122 § 1 k.w. może być także mienie pochodzące z kradzieży z włamaniem (art. 208 k.k.), jeżeli jego wartość nie przekracza 250 zł. Uchwała ta zapadła naturalnie pod ówcześnie obowiązującym stanem prawnym, stąd kwota 250 zł, niemniej, istota uchwały w dalszym ciągu zachowuje swą aktualność i znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego (np. wyrok SN z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt II KK 34/22, wyrok SN z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt III KK 63/20). Jako czas czynu, oskarżyciel wskazał okres od 30 sierpnia do 11 września 2024 r.- kiedy to granica tzw. przepołowienia czynu kształtowała się na poziomie 800 zł. Tymczasem, oskarżyciel w opisie czynu wskazuje, iż łączna wartość mienia pochodzącego z przestępstwa wynosiła 770 zł. Abstrahując od faktu, że w postępowaniu sądowym pokrzywdzona przestępstwem kradzieży z włamaniem, wartość owego mienia oszacowała na 500 zł, to już na wczesnym etapie postępowania przygotowawczego, oskarżyciel winien był dostrzec, że co najwyżej w grę wchodzić będzie wykroczenie z art. 122 k.w., a nie zaś przestępstwo z art. 291 k.k., co powinno było przynieść rezultat w postaci adekwatnej decyzji procesowej.

Niemniej, uchybienie to podlegało konwalidacji w postępowaniu sądowym, a to z uwagi na treść art. 400 § 1 k.p.k. Sąd ma obowiązek stosować art. 400 k.p.k. wtedy, gdy ujawni się, że czyn oskarżonego stanowi tylko (wyłącznie) wykroczenie, a nie przestępstwo, jak zakwalifikowano ten czyn w akcie oskarżenia. Sąd proceduje wówczas nadal w tym samym składzie, lecz nie w oparciu o przepisy postępowania karnego, ale przepisy regulujące postępowanie w sprawach o wykroczenia. Dotyczy to również sytuacji, gdy takie orzeczenie wyda dopiero sąd drugiej instancji, rozpoznając środek odwoławczy ( tak: wyrok SN z dnia 13 grudnia 2018 roku, sygn. akt IV KK 439/17, LEX nr 2603303).

Niezależnie jednak od tego, że czyn zarzucany oskarżonemu należało rozważać co najwyżej w kategoriach wykroczenia, oskarżyciel uchybił jednak fundamentalnemu obowiązkowi, jakim jest wykazanie, że doszło do wyczerpania znamion czynu zabronionego przez ustawę. Otóż, art. 291 k.k.,. penalizuje zachowanie polegające na nabywaniu, pomocy do zbycia, przyjęciu lub pomocy do ukrycia rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego. Przestępstwo umyślnego paserstwa ma swój odpowiednik w Kodeksie wykroczeń, opisany w art. 122 § 1. Wykroczenie to pokrywa się pod względem jurydycznego opisu sposobów działania sprawczego z przestępstwem określonym w art. 291 § 1. Różni się natomiast od przestępstwa paserstwa szerszym ujęciem przedmiotu czynności wykonawczej oraz źródłami jego pochodzenia. Wykroczenie określone w art. 122 § 1 k.w. odnosi się bowiem do wszelkiego rodzaju mienia oraz wskazuje wymienione taksatywnie kradzież i przywłaszczenie (tak: M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 k.k., wyd. V, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2022, art. 291. Oskarżyciel, w rozpoznawanej sprawie, konstruując opis czynu wskazał, że oskarżony miał „nabyć od nieustalonej osoby” określonego rodzaju przedmioty, wiedząc przy tym, że pochodzą one z czynu zabronionego. Przez nabycie należy rozumieć uzyskanie przez pasera od osoby władającej władztwa nad rzeczą. Uzyskanie władztwa nad rzeczą musi nastąpić za zgodą osoby władającej rzeczą dotychczas i zbywającej ją na rzecz nabywcy (por. K. Indecki, Przestępstwo paserstwa..., s. 63; O. Chybiński, Paserstwo w polskim prawie karnym..., s. 42; E. Pływaczewski, Przestępstwo paserstwa..., s. 78 i n.; J. Makarewicz, Kodeks karny..., s. 422). Może ono mieć charakter odpłatny, dokonujący się np. za pomocą umowy sprzedaży rzeczy, zamiany itp. Może także nastąpić w formie nieodpłatnej, np. darowizny itp. Jak podkreśla się w orzecznictwie: „ Istotą paserstwa jest nabycie rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego, przy czym nabycie nie musi mieć wcale charakteru odpłatnego, gdyż możliwe jest na przykład także w drodze darowizny. (...) dla bytu tego przestępstwa nie jest konieczne, aby doszło do uiszczenia zapłaty, nawet jeżeli nabycie nastąpiło odpłatnie” (por. wyrok SN z 13.03.1986 r., II KR 44/86, OSNPG 1986/12, poz. 169). Elementem charakterystycznym nabycia rzeczy przez pasera jest uzyskanie przez niego całkowitego władztwa nad rzeczą, które umożliwia mu postępowanie z rzeczą tak, jak gdyby był jej legalnym właścicielem (por. wyrok SN z 12.11.1986 r., II KR 315/86, OSNKW 1987/7–8, poz. 67; zob. też W. Świda [w:] I. Andrejew, W. Świda, W. Wolter, Kodeks karny..., s. 659).

Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że oskarżyciel nie tylko wadliwie zakwalifikował zachowanie oskarżonego, jako przestępstwo, ale także, z niezrozumiałych dla Sądu względów, wskazał również znamiona jednej z form działania sprawczego paserstwa umyślnego. Akta sprawy zaczynają się bowiem notatką urzędową funkcjonariuszy Policji, którzy podjęli interwencję wobec oskarżonego w związku z podejrzeniem popełnienia wykroczenia z art. 43 u.w.t.p.a. następnie wykonali oni czynność przeszukania osoby, podczas której ujawnili przedmioty wskazane w zarzucie (k.1-12). Od karty 13 do k.156 (akt oskarżenia) znajduje się materiał dowodowy pozbawiony wartości dowodowej, gdy idzie o wykazanie znamion czynu z art. 291 k.k., czy też 122 k.w. Sprowadza się on bowiem do załączenia dokumentacji związanej z przestępstwem źródłowym z art. 279 § 1 k.k. (k.13-48), następnie od k. 52-65 znajdują się różnego rodzaju notatki urzędowe, korespondencja między organami postępowania przygotowawczego, wydruki z systemów informatycznych i karta karna oskarżonego. Kolejno, od k.67-88 znaleźć można odpisy uprzednio zapadłych wobec oskarżonego wyroków skazujących. Szczególną uwagę należy jednak zwrócić na sekwencję czynności organu postępowania przygotowawczego od k.142, na której rozpoczyna się opinia biegłego z zakresu genetyki sądowej, która rozstrzyga, iż ze śladów biologicznych zabezpieczonych na miejscu kradzieży z włamaniem, nie wyizolowano i nie oznaczono profilu DNA należącego do Ł. A.. Wobec tego, po podjęciu dochodzenia, oskarżyciel wnosi akt oskarżenia o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (k.156). Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, a w zasadzie jego chaotyczna kompilacja, nie daje choćby cienia poszlaki wskazującej na to, w jaki sposób, kiedy, gdzie, od kogo, za jaką cenę (czy może też nieodpłatnie), oskarżony Ł. A. miał nabyć mienie pochodzące z kradzieży z włamaniem. Co więcej, lektura akt sprawy w ogóle nie daje odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób Ł. A. wszedł w posiadanie owych przedmiotów, a to z kolei nie pozwala na obalenie wyjaśnień oskarżonego, gdzie wskazuje on, że przedmioty te znalazł na śmietniku. Reasumując, w niniejszej sprawie bezspornym było jedynie to, że Ł. A. przedmioty pochodzące z kradzieży z włamaniem posiadał, jednak stan ten nie podlega penalizacji. Mając to na uwadze, niezbędne było wydanie wyroku uniewinniającego, a to wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k.).

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

W punkcie II wyroku orzeczono o kosztach obrony z urzędu, zaś w punkcie III wyroku, na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k., orzeczono o kosztach postępowania.

1Podpis