Wyrok z 23 kwietnia 2026, sygn. III AUa 753/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Sygn. akt III AUa 753/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 kwietnia 2026 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodnicząca: SSA Iwona Szybka
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Kamila Zientalak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2026 r. w U.
sprawy F. K. (1), T. T. (1) i C. V.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w U.
o odpowiedzialność członków zarządu za długi składkowe spółki
na skutek apelacji T. T. (1)
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 21 stycznia 2025 r. sygn. akt VIII U 176/20
1. oddala apelację;
2. zasądza od T. T. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w U. kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
Iwona Szybka
Sygn. akt III AUa 753/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 grudnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w U. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 108 § 1 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że:
1) C. V. jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu F. K. (1) całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 05.2014 r., w którym pełni funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 73.059,31 zł. Zobowiązania składkowe Spółki za uregulowanie, których wymienieni ponoszą solidarnie odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 34.651,30 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 16.009,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 3.643,60 zł. Ogółem 54.303,90 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 9.532,78 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019r. - 4.402,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 1.014,50 zł. Ogółem 14.949,28 zł;
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 2.426,83 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r.- 118,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 261,30 zł. Ogółem 3.806,13 zł.
2) C. V. jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu T. T. (1) całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 08.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 111.759,69 zł.
Zobowiązania składkowe Spółki za uregulowanie, których wymienieniu ponoszą solidarnie odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12.2013 - 08.2014 r. należność główna w wysokości 54.732,18 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 24.603,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 3.643,60 zł. Ogółem 82.978,78 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 12.2013 - 08.2014 r. należność główna w wysokości 15.078,58 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 6.774,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 1.014,50 zł. Ogółem 22.867,08 zł
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 12.2013 - 08.2014 r. należność główna w wysokości 3.903,53 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r.-1.749,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 261,30 zł. Ogółem 5.913,83 zł.
3) C. V. jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 09.2014 r. do 10.2014 r., od 02.2015 r. do 08.2015 r., od 10.2015 r. do 07.2016 r., w którym pełnił funkcję członka zarządu spółki w łącznej kwocie 73.840,61 zł.
Zobowiązania składkowe Spółki, za uregulowanie których wymieniony ponosi odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 09-10.2014 r., 02-08.2015 r., 10.2015-07.2016r. należność główna w wysokości 38.521,43 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 12.509,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 2.806,60 zł. Ogółem 53.837,03 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 09-10.2014 r., 02-08.2015 r., 10.2015-07.2016 r. należność główna w wysokości 12.209,82 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 3.958,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 869,20 zł. Ogółem 17.037,02 zł;
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 09-10.2014 r., 02-07.2015 r., 10.2015-07.2016 r. należność główna w wysokości 2.149,76 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r.- 677,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne139,80 zł. Ogółem 2.966,56 zł.
4) F. K. (1) jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu C. V. całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 05.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 73.059,31 zł.
Zobowiązania składkowe Spółki, za uregulowanie których wymienieni ponoszą solidarnie odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 34.651,30 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 16.009,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 3.643,60 zł. Ogółem 54.303,90 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 9.532,78 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 4.402,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 1.014,50 zł. Ogółem 14.949,28 zł;
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 2.426,83 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 1.118,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 261,30 zł. Ogółem 3.806,13 zł.
5) F. K. (1) jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w U., odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu T. T. (1) całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 05.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 73.059,31 zł.
Zobowiązania składkowe Spółki, za uregulowanie których wymienieni ponoszą solidarnie odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 34.651,30 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 16.009,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 3.643,60 zł. Ogółem 54.303,90 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 9.532,78 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 4.402,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 1.014,50 zł. Ogółem 14.949,28 zł;
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 2.426,83 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 1.118,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 261,30 zł; Ogółem 3.806,13 zł.
6) T. T. (1) jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczoną z siedzibą w U., odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu C. V. całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 08.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 111.759,69 zł.
Zobowiązania składkowe Spółki, za uregulowanie których wymienieni ponoszą solidarnie odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
-Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12.2013 - 08.2014 r. należność główna w wysokości 54.732,18 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 24.603,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 3.643,60 zł. Ogółem 82.978,78 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 12.2013 - 08.2014 r. należność główna w wysokości 15.078,58 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 6.774,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 1.014,50 zł. Ogółem 22.867,08 zł;
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 12.2013 - 08.2014 r. należność główna w wysokości 3.903,53 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 1.749,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 261,30 zł. Ogółem 5.913,83 zł.
7) T. T. (1) jako członek Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu F. K. (1) całym swoim majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 05.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 73.059,31 zł.
Zobowiązania składkowe Spółki, za uregulowanie których wymienieni ponoszą solidarnie odpowiedzialność wynoszą odpowiednio:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 34.651,30 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 16.009,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 3.643,60 zł. Ogółem 54.303,90 zł;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 9.532,78 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 4.402,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 1.014,50 zł. Ogółem 14.949,28 zł;
- Fundusz Pracy i FGŚP za okres 12.2013 - 05.2014 r. należność główna w wysokości 2.426,83 zł, odsetki liczone na dzień 06.12.2019 r. - 1.118,00 zł, plus dalsze odsetki liczone do dnia wpłaty włącznie; koszty egzekucyjne 261,30 zł. Ogółem 3.806,13 zł.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli F. K. (1), C. V. i T. T. (2).
F. K. (1) i C. V. zaskarżyli decyzję w całości i wnieśli o jej uchylenie.
T. T. (1) zaskarżył decyzję w zakresie uznania, że jako były członek Zarządu (...) Sp. z o.o. z/s w U. odpowiada całym swym majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 08.2014 r., tj. pkt 6 i 7 oraz 2 i 5. Wniósł zmianę decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie, że nie odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu C. V. całym swym majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 08.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 111.759.69 zł oraz, że nie odpowiada solidarnie wraz z członkiem Zarządu F. K. (1) całym swym majątkiem za zobowiązania Spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12.2013 r. - 05.2014 r. w którym pełnili funkcje członków zarządu spółki w łącznej kwocie 73.059,31 zł; ewentualnie o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz odwołującego od organu rentowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Sąd Okręgowy połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołania (pkt 1) oraz zasądził na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w U. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od wnioskodawców F. K. (1), T. T. (1) i C. V. solidarnie kwotę 5400 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie z pełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 2 lit a) oraz od wnioskodawcy C. V. kwotę 5400 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie z pełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 2 lit b).
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: (...) Spółka z o. o. z/s U. została wpisana w dniu 29.04.2010 r. do Krajowego Rejestru Sądowego. Funkcje członków Zarządu Spółki pełnili: 1) C. V. od kwietnia 2010 r., a od grudnia 2013 r. sprawował funkcję Prezesa Zarządu; 2) F. K. (1) w okresie od października 2012 r. do 30 czerwca 2014 r.; T. T. (1) w okresie od października 2010 r. do 18 września 2014 r. Zgodnie ze specjalistyczną wiedza z zakresu księgowości wynika, iż w latach 2011,2012, 2015 i 2016 spółka nie miała problemów z regulowaniem swoich zobowiązań finansowych. W latach 2013-2014 roku bieżąca płynność spadła poniżej wartości optymalnej. W latach 2011, 2012, i 2014-2016 Spółka nie powinna mieć problemów z szybkim regulowaniem swoich zobowiązań finansowych. Tylko w roku 2013 wskaźnik spadł nieznacznie poniżej oczekiwanego poziomu. Wskaźnik płynności gotówkowej służy do określania wypłacalności spółki w bardzo krótkim okresie (bezzwłocznie). Według wiedzy z zakresu księgowości w analizowanym okresie Spółka była w stanie regulować swoje zobowiązania w krótkim okresie czasu.
Pozytywne wskaźniki płynności finansowej wynikają z bardzo wysokiej kwoty środków pieniężnych znajdujących się w kasie i na rachunkach bankowych. Przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość, to: majątek spółki przestaje wystarczać na pokrycie zobowiązań spółki i/lub spółka nie realizuje swoich wymagalnych zobowiązań finansowych w sposób trwały. Przyjmuje się, że o trwałym nieregulowaniu mówi się w sytuacji, gdy przeterminowanie przekracza okres 3 miesięcy od daty wymagalności. Z analizy kapitału i stanu majątkowego wynika, że: kapitały własne spółki w analizowanym okresie były dodatnie. Oznacza to, biorąc pod uwagę brak rezerw i zobowiązań wobec jednostek powiązanych, że majątek spółki wystarczał na pokrycie jej zobowiązań. Wynika to z danych z bilansu spółki. Analiza spłaty zobowiązań wykazała co następuje: zobowiązania z tytułu dostaw i usług - w aktach sprawy nie ma żadnych informacji dotyczących zobowiązań z tytułu dostaw i usług; zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego - w „Informacji o prowadzonym postępowaniu podatkowym" (karta 9 akt rentowych) wskazano, że Naczelnik II Urzędu Skarbowego U.-F. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki. W aktach sprawy nie ma szczegółowych informacji dotyczących zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego, które można by zidentyfikować co do przedmiotu, kwoty i terminu płatności; zobowiązania wobec ZUS - najstarszym nieuregulowanym zobowiązaniem, jest zobowiązanie wobec ZUS za okres 12/2013 (FUS, FUZ, FPiFGŚP) z terminem płatności przypadającym na 15.01.2014 r. Doliczając do tego trzymiesięczny okres przeterminowania otrzymuję datę 15.04.2014 r., w której wystąpiła przesłanka obligująca do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Biorąc pod uwagę w ówczesnym okresie 14-dniowy termin na złożenie przedmiotowego wniosku do Sądu (...) Sp. z o.o. powinna tego dokonać najpóźniej do 29.04.2014 r. Według wyliczeń biegłego koszty postępowania upadłościowego wyniosłyby 105.500 zł zaś bilansowy majątek spółki na dzień 31.12.2014 r. wyniósł 1.412.100,91 zł, z czego 496.334,49 zł środki pieniężne w gotówce i na rachunkach bankowych. Oznacza to, że (...) Sp. z o.o. posiadła środki na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Z akt sprawy organu rentowego wynika, iż pierwsze postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań zostało wszczęte w lipcu 2015 roku. Zostały dokonane zajęcia rachunków bankowych oraz wierzytelności w NFZ i Urzędzie Skarbowym. W trakcie egzekucji wyegzekwowano łącznie 41.422,63 zł. Ostatnią wpłatę uzyskano w styczniu 2016 roku.
Na podstawie opinii biegłego Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 15 kwietnia 2014 roku powstała przesłanka powodująca konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a najpóźniej 29 kwietnia 2014 roku spółka winna złożyć ten wniosek do Sądu.
W dacie wydania decyzji, tj. w grudniu 2019 roku, nie istniał majątek pozwalający na skuteczne wyegzekwowanie należności składkowych. Z analizy bilansów za lata 2012-2016 wynika, iż wraz ze wzrostem środków na rachunkach bankowych i w kasie, rosło zadłużenia z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych środków.
|
Wyszczególnienie |
31.12.2012 |
31.12.2013 |
31.12.2014 |
31.12.2015 31.12.2015 |
31.12.2016 |
|
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach |
335 483,22 zł |
457 809,05 zł |
496 334,49 zł |
1 211 077,09 zł |
1309 018,16 zł |
|
Zobowiązania z tytułu podatków, cel, ubezpieczeń i innych świadczeń |
59 491,35 zł |
105 419,28 zł |
217 631,06 zł |
372 988,79 zł |
550 517,41 zł |
Zgodnie z wiedzą z zakresu księgowości można stwierdzić, iż jest wysoce prawdopodobne, że faktycznie tych środków finansowych w spółce nie było. Środki pieniężne miały wartość jedynie księgową tj. winny być w Kasie gotówkowej (na rachunkach bankowych środków nie było), a faktycznie ich nie było. Czyli pieniądze spółki były „skonsumowane" lub inaczej mówiąc „wyprowadzone" bez wskazania tego faktu w księgach rachunkowych. Jest to zgodnie ze specjalistyczną wiedzą z zakresu księgowości jedyna, wysoce prawdopodobna możliwość do wyjaśnienia tej sytuacji. W ciągu roku 2013 wartość zobowiązań publicznoprawnych wzrosła o ok. 77,2%, w roku 2014 o 106,44%, w 2015 o 71,38%, zaś w roku 2016 - 47,59%. Spółka nie realizowała swoich zobowiązań publicznoprawnych, przy wysokim stanie środków pieniężnych wskazanych w księgach rachunkowych. Nie ma w aktach informacji co się stało ze środkami finansowymi wskazanymi jako majątek spółki, a których faktycznie przy egzekucji, w spółce nie było. Dlatego ZUS zaprzestał egzekucji 19.01.2016. Zaś w sprawozdaniu na 31.12.2015 r. i 31.12.2016 r. spółka wykazywała stan środków w wysokości odpowiednio 1.211.077,09 zł i 1.309.018,16 zł.
Co do zasady wpłaty do ZUS w pierwszej kolejności winny być księgowane na najstarsze zobowiązania, przy czym w pierwszej kolejności na koszty egzekucyjne, potem odsetki, a w końcowym etapie na zobowiązanie główne. Kwota wyegzekwowanych wpłat wynosi 22.355,55 zł, zaś rozksięgowanie od 5/2013 do 2/2015 zobowiązania wskazują kwotę 21.358,15, czyli różnica 997,40 zł. Na co została zaliczona ta kwota, nie wiadomo. Kwota wyegzekwowanych środków w wysokości 41.422,63 zł została wskazana przez ZUS, przy czym nie wiadomo czy ta informacja dotyczyła ogólnej kwoty egzekucji łącznej Urzędu Skarbowego i ZUS, czy tylko ZUS. Wnioski końcowe opinii są niezmienne bez względu na sposób księgowania i wartość kwot wyegzekwowanych.
Każdy rok działalności gospodarczej powodował wzrost kapitałów: na 31.12.2011: 156.18778 zł, na 31.12.2012: 367.773,12 zł, na 31.12.2013: 373.973,30 zł, na 31.12.2014: 423.358,62 zł, na 31.12.2015: 1.080.232,49 zł, na 31.12.2016: 1.139.276,86 zł. Przy jednoczesnym zysku: na 31.12.2011: 36.168,50 zł, na 31.12.2012: 211.588,34 zł, na 31.12.2013: 6.200,18 zł, na 31.12.2014: 49.385,32 zł
na 31.12.2015: 635.721,87 zł, na 31.12.2016: 59.044,37 zł. Oraz wysokim stanie środków finansowych: na 31.12.2011: 114.380,28 zł, na 31.12.2012: 335.483,22 zł, na 31.12.2013: 457.809,05 zł, na 31.12.2014: 496.334,49 zł, na 31.12.2015: 1.211.077,09 zł, na 31.12.2016: 1.309.018,16 zł.
Można stwierdzić z bardzo dużym prawdopodobieństwem, iż środki te były ewidencjonowane jako środki gotówkowe, a faktycznie spółka ich nie posiadała. Tylko i wyłącznie w taki sposób można logicznie wytłumaczyć, dlaczego przy tak dużym stanie środków finansowych, jednostka nie realizowała swoich wymagalnych zobowiązań finansowych. Oznacza to, iż środki finansowe zostały w spółce „przekonsumowane". Procedura taka wygląda w tego rodzaju sytuacjach następująco: pieniądze faktycznie wypłaca się z rachunku bankowego i teoretycznie wpłaca się tę gotówkę do „kasy". Saldo kasy „rośnie", zaś faktycznie środki te nie są w dyspozycji spółki. Wszelkie wskaźniki analizy finansowej wykazują stabilną sytuację ekonomiczną, kapitały własne są dodatnie, czyli teoretycznie wszystko wygląda bardzo dobrze. Gdyby te środki były na rachunkach bankowych, ZUS nie miałby najmniejszych problemów ze ściągnięciem swoich należności. Reasumując: jeśli środki finansowe spółki nie zostałyby przez osoby zarządzające środkami finansowymi „przekonsumowane", to spółka (...) sp.o.o. „posiadałaby" te środki i nie miałaby problemów w zapłatą swoich zobowiązań. Najstarszym zobowiązaniem spółki wobec ZUS jest zobowiązanie z grudnia 2013 roku. Spółka trwale nie płaciła zobowiązania wobec ZUS-u. Pierwsza wymagalna płatność była na 15.01.2014 roku.
Sąd Okręgowy oparł się na opinii biegłego z zakresu księgowości, uznając, że stanowi ona pełnowartościowy środek dowodowy. Biegła w sposób wyczerpujący poprzez złożenie kolejnych uzupełniających opinii odniosła się do wszelkich zgłoszonych zastrzeżeń, wyjaśniając logicznie i przekonująco każdą ze zgłoszonych przez stronę odwołujących kwestię. W efekcie Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał pozwolił na odtworzenie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcie okoliczności faktycznych, umożliwiając wydanie wyroku w n/n sprawie.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołania za bezzasadne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 16, 17, art. 31 i art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 104 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r., art. 108 § 1 i art. 116 ordynacji podatkowej. Z analizy treści przepisu art. 116 wynika, iż przesłankami odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe spółki z o.o. jest ustalenie, że (1) zaległości składkowe powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez daną osobę, że (2) egzekucja do majątku spółki okazała się bezskuteczna w całości lub w części oraz że (3) nie zaistniały żadne okoliczności zwalniające tej osoby od odpowiedzialności. Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu Spółki za zobowiązania składkowe organ rentowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania składkowego, które przerodziło się w zaległość składkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej odpowiedzialność, spoczywa na członku zarządu. Tym samym ciężar wykazania dwóch pierwszych przesłanek /pozytywnych/ ciąży na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, natomiast ciężar dowodu przesłanki trzeciej - w zakresie istnienia okoliczności uwalniających od tej odpowiedzialności - spoczywa na odwołującym się.
Sąd Okręgowy podkreślił, że niespornym było, iż odwołujący się w spornych okresach pełnili funkcję członków zarządu. Niespornym było również, że nie złożyli wniosku o otwarcie likwidacji oraz o ogłoszenie upadłości spółki. Wnioskodawca T. T. (1) i wnioskodawczyni F. K. (1) podnosili, iż nie mogą ponosić odpowiedzialności za zobowiązania spółki, gdyż funkcje członków zarządu pełnili de facto jedynie tytularnie, a kwestiami finansowymi i wszystkimi innymi zajmował się w całości C. V.. Z odpisu KRS i z zeznań samych wnioskodawców wynika, że w okresach, o których mowa w zaskarżonej decyzji, każdy z nich pełnił funkcję członka zarządu spółki.
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że wykonywanie mandatu członka zarządu jest równoznaczne z pełnieniem funkcji, a wygaśnięcie mandatu z utratą tej kompetencji. W wyroku z dnia 2 czerwca 2010 r. (I UK 47/10, LEX nr 653661) Sąd Najwyższy zawarł tezę, że członek zarządu spółki z o.o. odpowiada na zasadzie art. 116 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 31 ustawy systemowej za zaległości składkowe z tytułu zobowiązań, które powstały przed wygaśnięciem jego mandatu, bowiem tylko osoba, której przysługuje mandat może być uznana za członka zarządu oraz, że członek zarządu, nieodwołany z tego organu spółki, po skwitowaniu i wygaśnięciu mandatu nie pełni żadnej funkcji, gdyż utracił upoważnienie do podejmowania czynności, do których w czasie sprawowania mandatu uprawniała go ustawa i statut lub umowa spółki. Stąd wniosek, zdaniem Sądu Najwyższego, że tylko osoba, której przysługuje mandat, może być uważana za członka zarządu, także w świetle przepisów podatkowych. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2006 r. (II UK 47/06. OSNP 2007 nr 19-20, poz. 296) i z dnia 6 stycznia 2009 r. (I UK 123/08, OSNP 2010/13-14/171). Użyte w art. 116 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa sformułowanie - "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie" oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od pełnienia tej funkcji, a nie jedynie faktycznego wykonywanie obowiązków członka zarządu. Członek zarządu ponosi odpowiedzialność za sam fakt pełnienia, nie zaś wykonywania funkcji członka zarządu. Oznacza, to że będąc członkiem odpowiada nawet wówczas, gdy nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji, w tym w prowadzeniu spraw finansowych, jeśli mógł i powinien uczestniczyć w tym zakresie ( I SA/Sz 67/18 - wyrok WSA K. z dnia 23-05-2018/). Przepis art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej nie różnicuje odpowiedzialności członków zarządu na tych, którzy rzeczywiście zajmują się sprawami spółki i tych, którzy zajmują bierną postawę. Członek zarządu pozbawiony realnych możliwości wpływu na działania spółki powinien zrezygnować ze stanowiska. Kryterium, w oparciu o które oceniać można, czy dana osoba była członkiem zarządu nie jest też okoliczność wydania tej osobie dokumentacji spółki. W żadnym przepisie prawa ustawodawca nie wyartykułował bowiem tego zdarzenia jako znamienia bycia członkiem zarządu spółki (III SA/Gl 588/17 - wyrok WSA Gliwice z dnia 01-03-2018). Podział czynności między członków zarządu nie ma znaczenia dla ustalenia braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. O braku winy można mówić, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak ten wynikał z przyczyn całkowicie od niego niezależnych. Osoba pełniąca funkcję członka zarządu powinna posiadać wiedzę o sprawach spółki, w tym o jej sprawach finansowych (II FSK 3461/15 - wyrok NSA (N) z dnia 10-01-2018). W kontekście powyższego fakt niewykonywania czynności związanych z kontrolą finansów w okresie sprawowania funkcji członków zarządu spółki przez odwołujących T. T. (1) i F. K. (2), w żadnym razie nie zwalnia ich z odpowiedzialności za zaległości składkowe powstałe w tym czasie. Odwołujący dobrowolnie pełnili funkcję członka zarządu spółki tylko tytularnie, lecz to nie zwalnia ich z odpowiedzialności wynikającej z samego faktu sprawowania wskazanego mandatu.
Kolejną przesłanką jest bezskuteczność egzekucji, która jest wykazana, gdy egzekucja z majątku spółki w całości lub w części jest bezskuteczna. Zdaniem Sądu Okręgowego ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wskazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie wierzyciela - może to być postanowienie Sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszeniu upadłości z tego powodu, że majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania (wyrok SA w Białymstoku z dnia 5.09.2012r., III AUa 417/12), bilans spółki, z którego wynika, że nie ma ona majątku wystarczającego na zaspokojenie wierzyciela, postanowienie o umorzeniu egzekucji, z uwagi na jej bezskuteczność uzyskane przez innego wierzyciela, gdy Sąd oddali wniosek o ogłoszeniu upadłości wobec stwierdzenia, że przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku dłużnika są obciążone zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką, a pozostały majątek oczywiście nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania, a także wszelkie inne dowody wskazujące, że w danej sytuacji nie jest realne uzyskanie zaspokojenia przez wierzyciela z pozostałego jeszcze majątku spółki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2018 r., I SA/Gd 99/18). Przesłankę bezskuteczności egzekucji można wykazać na podstawie każdego dowodu wykazującego, że spółka nie ma majątku, który pozawalałby na zaspokojenie jej wierzyciela, który dochodzi swojej należności od członka zarządu Spółki. Nie można zmuszać organu rentowego do działań pozbawionych racjonalności, aby wszczął i prowadził wszelkiego rodzaju postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce, skoro wykazał on takie okoliczności, z których można wnioskować, że egzekucja z majątku spółki byłaby całkowicie lub w części bezskuteczna (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2003 V CKN 416/2001, OSNC 2004/7-8/poz. 128; Uchwała Sądu Najwyższego z 15 czerwca 1999r., III CZP 10/99, Monitor Prawniczy 1999/11; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 października 1994r., I ACr 470/94 Prawo Gospodarcze 1995 nr 6). Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jeżeli członek zarządu spółki poddaje w wątpliwość zakres egzekucji skierowanej do majątku spółki, ale sam nie wskazuje mienia, z którego zaspokojenie zaległości podatkowych byłoby możliwe, to zarzut ten nie może być uwzględniony (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., II FSK 2284/14, Legalis). Mienie spółki, którego wskazanie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki musi być realne i istnieć w dacie, gdy zostało wskazane. Okoliczności te powinien wykazać członek zarządu podając dane umożliwiające przeprowadzenie z tego mienia skutecznej egzekucji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2012 r., III SA/Wa 1251/11, Lex nr 1139384). Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela (wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r., I FSK 984/16).
W ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy przesłankę bezskuteczności egzekucji wykazał. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w drodze przeprowadzonego uprzednio postępowania egzekucyjnego, uzyskanie środków na pokrycie należności ZUS z tytułu składek okazało się niemożliwe. W stosunku do spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału I w U., jak również przez Naczelnika Urzędu Skarbowego U.. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował ZUS o zakończeniu postępowania egzekucyjnego wskazując na brak możliwości zaspokojenia. Naczelnik ustalił, że spółka nie prowadzi działalności i że została wykreślona z KRS. Nadto ustalono, że Spółka nie posiada nieruchomość, ani nie ma samochodów. W toku postępowania egzekucyjnego banki, w których ZUS dokonywała zajęcia rachunków informowały o licznych zbiegach egzekucji zarówno administracyjnych i sądowych prowadzonych przez kilku komorników. Dodatkowo (...) Oddział NFZ poinformował, że dłużnik spółka (...) sp. z o.o. nie posiada wierzytelności w stosunku do (...) Oddziału Wojewódzkiego (...). Egzekucja prowadzona przez Naczelnika T. Urzędu Skarbowego U.-F. również nie doprowadziła do zapłaty długu. Analizy konta spółki (...) sp. z o.o. wykazała, że płatnik składek w 2013 r. dokonał 7 dobrowolnych wpłat na łączną kwotę 1.633,67 zł, w 2015r. dokonał 4 wpłat na łączną kwotę 352,00 zł, a także, że w drodze postępowania egzekucyjnego wpłynęły następujące kwoty: w 2014r. - 13.336,58 zł, w 2015r. - 8.271,75 zł, w 2016r. - 87,00 zł. Wszystkie ww. wpłaty/ściągnięcia zostały zaksięgowane na koncie spółki i uwzględnione w rozliczaniu zawartym w zaskarżonej decyzji. Ostatnią wpłatę ściągniętą w prowadzonej egzekucji organ rentowy uzyskał w styczniu 2016r. W tej sytuacji informacja wnioskodawcy o toczącej się nadal egzekucji przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego U.-F. jest bezprzedmiotowa, bowiem od 2016r. nie odnotowano żadnych wpłat ściąganych w trybie tej egzekucji, co oznacza że dłużnik nie ma żadnych środków, z których mogłoby dojść do zaspokojenia długu i nie ma w tym zakresie żadnych pozytywnych rokowań na przyszłość. Spółka nie posiada majątku nieruchomego a także nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Z dniem 24.05.2021 r. Spółka została wykreślona z KRS. Dyrektor I Oddziału ZUS działając jako organ egzekucyjny w dniu 6.10.2021 r. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki ze względu na bezskuteczność egzekucji i wykreślenie Spółki z KRS. Zostały wykorzystane zatem wszystkie możliwości mające na celu zaspokojenie należności objętych tytułami wykonawczymi.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu przedawnienia należności objętych zaskarżoną decyzją Sąd Okręgowy zważył, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego o odpowiedzialności członka zarządu spółki za składki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy systemowej, ocena sądu obejmuje zachowanie terminu wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej ( art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej), a nie przedawnienie zobowiązania wynikającego z tej decyzji - art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 24 ust. 5d ustawy systemowej (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 r., I UK 151/08, OSNP 2010 nr 11-12, poz. 146). Przyjmuje się w związku z tym, że ocena przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, o którym mowa w art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 24 ust. 5d ustawy systemowej, wykracza poza przedmiot postępowania w sprawie wszczętej odwołaniem od decyzji ustalającej taką odpowiedzialność. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009 r., III UK 44/09, OSNP 2011 nr 13-14, poz. 188). Podobne poglądy zdecydowanie przeważają także w doktrynie, w której podkreśla się, że przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej ( art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej) to instytucja odrębna względem przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (I. G.: Przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, Monitor Podatkowy 2015 nr 1, s. 23; J. Strusińska-Żukowska: Odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości składkowe tych spółek w orzecznictwie, (...) 2012 nr 1, s. 19).
Sąd Okręgowy zważył też, że wbrew wywodom pełnomocnika wnioskodawcy T. T. (1) należności określone w zaskarżonej decyzji nie uległy przedawnieniu po myśli art. 24 ust. 4 ustawy systemowej. Odwołujący się nie uwzględnił bowiem ustawowych przesłanek powodujących zawieszenie biegu przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Nadto, stosownie do treści art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Za taką czynność Sąd uznał doręczenie dłużnikowi odpisów tytułów wykonawczych. Zgodnie, bowiem z art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Sąd Okręgowy zważył zatem, że niezasadny jest zarzut przedawnienia należności objętych zaskarżoną decyzją z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Pierwszą czynnością powodującą zawieszenie biegu przedawnienia było doręczenie płatnikowi składek tytułów egzekucyjnych w dniu 3 października 2016r. Stąd należności za 2013r. i 2014r. nie uległy jeszcze przedawnieniu.
Co do kwestii czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy wskazać, że ustalenie czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony w odpowiednim czasie lub jego niezgłoszenie nastąpiło bez winy członka zarządu, wymaga uwzględnienia przepisów regulujących podstawy oraz terminy do zgłoszenia takiego wniosku. Kwestie te od dnia 1 października 2003 r. normuje ustawa Prawo upadłościowe z dnia 28 lutego 2003 r. Zgodnie z dyspozycją art.10 ustawy przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika. Przepis art.11 ust.1 tej ustawy określający, kiedy istnieje niewypłacalność stanowiąca podstawę ogłoszenia upadłości stanowi, iż następuje to wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań, które są wymagalne. Dotyczy to tak zobowiązań cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Przepis art. 11 ust. 2 reguluje drugą postać niewypłacalności. Dotyczy on osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, ale którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną. Te podmioty są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich majątku i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania. W świetle wskazanych przepisów w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2016 r. art. 10 upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ust. 1a domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Ust. 2 dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Ust. 5 domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości określa art.21 ust.1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany zgłosić taki wniosek nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Dokonując oceny, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we "właściwym czasie" - art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej należy uznać, że powinno to nastąpić w takim momencie, aby zapewnić ochronę zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli, aby po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Przesłanka ta jest spełniona w szczególności wtedy, gdy członek zarządu po ustaleniu, że stan finansowy spółki uzasadnia złożenie wniosku o upadłość, niezwłocznie złoży taki wniosek. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie może natomiast polegać na nadziei na wpływy i zyski (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. II UK 265/10, LEX nr 844740). Właściwy czas do zgłoszenia upadłości, o jakim mowa w art.116 § 1 Ordynacji podatkowej to czas, w jakim zarząd spółki nie jest w stanie realizować zobowiązań względem wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. A zatem, jeżeli Zarząd Spółki zgłasza wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to oznacza, że uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych. Jeżeli natomiast wniosek jest zgłoszony wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania upadłościowego, to nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli. "Właściwy czas" do wszczęcia postępowania upadłościowego, który uwolniłby od przeniesienia zobowiązania podatkowego, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30.04.2004 r., III SA 3215/02, LEX nr 150841). Ustalenie czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość wymaga uprzedniego ustalenia, czy i kiedy zaprzestano płacenia długów lub czy i kiedy ujawniono, że majątek spółki nie wystarcza na płacenie długów ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 19 lutego 1997r., I ACa 33/97, Apel. Lubl. 1997/3/15). Sam fakt niedokonywania wpłat jest wystarczającą podstawą do uznania, że spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn.
W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie nie zachodziły jakiekolwiek względy usprawiedliwiające brak złożenia wniosku o upadłość w przepisanym terminie. Wnioskodawcy będący członkami zarządu spółki winni mieć pełną świadomość jej kondycji finansowej i dołożyć należytej staranności celem uniknięcia pokrzywdzenia wierzycieli. T. T. (1) i F. K. (1) w okresie sprawowania funkcji członków zarządu, powierzając prowadzenie spraw finansowych spółki wyłącznie C. V., dopuścili do dalszego funkcjonowania spółki na rynku bez należytej kontroli jej finansów mimo rosnącego zadłużenia, nie dbając o interesy wierzycieli w tym ZUS, czego nie sposób wytłumaczyć obiektywnymi powodami, lecz tylko i wyłącznie zawinionym postępowaniem odwołujących. W konsekwencji brak jest możliwości uznania, iż którykolwiek z wnioskodawców jako członek zarządu spółki w okresie objętym zaskarżonym decyzją nie odpowiada osobiście za jej zobowiązania z tytułu składek. Z opinii biegłego ds. księgowości wynika, że w dniu 15 kwietnia 2014 roku powstała przesłanka powodująca konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaś Spółka powinna wystąpić o ogłoszenie upadłości najpóźniej 29 kwietnia 2014 roku. W tym czasie wszyscy troje odwołujący się byli członkami zarządu Spółki. Najstarszym zobowiązaniem spółki wobec ZUS jest zobowiązanie z grudnia 2013 roku, a zatem także w okresie, gdy każdy z nich pełnił funkcję członka zarządu spółki. Spółka trwale nie płaciła zobowiązania wobec ZUS-u. Pierwsza wymagalna płatność była na 15 stycznia 2014 roku. Od tej daty muszą upłynąć 3 miesiące, żeby mówić o trwałym nieregulowaniu płatności. Biegła ds. księgowości stwierdziła też, że były środki na pokrycie zobowiązań wobec ZUS jak i na przeprowadzenie postępowania upadłościowego wg stanu na dzień 31 grudnia 2013 roku, to była kwota ponad 457 tyś. zł oraz stan na 31.12.2014 roku, który wynosił ponad 496 tyś. zł.
Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołujący nie udowodnili zaistnienia przesłanek zwalniających ich z odpowiedzialności, jak też nie przedstawili dowodów wskazujących na istnienie majątku spółki, z którego można byłoby zaspokoić organ rentowy w znacznej części (w stosunku do zadłużenia spółki). W ocenie Sądu powołanie się przez wnioskodawców na fakt posiadania przez spółkę mienia powyższych wymogów nie spełnia. Żaden konkretny majątek czy też wierzytelności pozwalające na pokrycie zadłużenia z tytułu składek w znacznym stopniu nie został w procesie wskazany. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., oddalił odwołania. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, §1 [1] k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r.
Apelację od powyższego wyroku wniósł T. T. (1) zaskarżając wyrok w części, tj. co do punktów 1. i 2. ppkt a. i zarzucając naruszenie art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz art. 116 § 1 pkt 1 ppkt a) i § 2 o.p. obu w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 32 u.s.u.s. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie odpowiedzialności T. T. (1) za zaległości podatkowe (...) sp. z o.o. w sytuacji, gdy ta w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu posiadała majątek wystarczający na pokrycie jej zobowiązań i nie istniały przesłanki do ogłoszenia jej upadłości; art. 24 ust. 4 i 5b u.s.u.s. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie; naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie oraz całkowite pominięcie zeznań świadka D. V. (e-protokół rozprawy z dnia 9 marca 2021 roku, 00:12:29-00:26:22), dokumentacji księgowej (...) sp. z o.o. za okres do końca 2014 roku, dokumentacji z postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko (...) sp. z o.o., a w konsekwencji niewłaściwą ocenę dowodu z opinii biegłego wraz z opiniami uzupełniającymi, które opierają się wyłącznie na domyśle biegłego, a nie mają rzeczywistej podstawy faktycznej i są sprzeczne z dowodami zgromadzonymi w sprawie (dokumentacją księgową spółki); art. 235 2 § 1 k.p.c. z zw. z art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. i 248 § 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie lub nierozpoznanie wniosków dowodowych zgłoszonych w treści odwołania, a mianowicie z zeznań świadków opisanych w punkcie 7) odwołania oraz wniosku z punktu 8) odwołania, pomimo że informacje od tych osób mogły świadczyć o stanie majątkowym i finansowym spółki (...) sp. z o.o. w okresie do końca 2014 roku; wyżej wskazane naruszenia skutkowały dokonaniem przez Sąd nieprawidłowych (niepełnych) ustaleń faktycznych; art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i obciążenie T. T. (1) kosztami postępowania pomimo jednoczesnego ustalenia, że to inny członek zarządu — C. V. był w rzeczywistości samodzielnie odpowiedzialny za prowadzenie spraw finansowych (...) sp. z o.o., co nawet jeśli nie przesądziło o uwzględnieniu odwołania, tak winno prowadzić do nieobciążenia skarżącego kosztami postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o rozpoznanie apelacji na rozprawie, zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania w całości oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.
W uzasadnieniu skarżący podał, że Sąd błędnie ocenił opinie biegłego, które nie opierają się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy (w szczególności na sprawozdaniach finansowych), a wynikają jedynie z domysłu biegłego, bo biegły nie wskazał na jakiekolwiek zastrzeżenie do zgromadzonych dokumentów księgowych spółki, jej sprawozdań finansowych. Ponadto, gdy T. T. (1) zrezygnował skutecznie z funkcji członka zarządu spółka nie była niewypłacalna, co mogłoby powodować potrzebę złożenia przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Spółka już po rezygnacji T. T. (1) z funkcji członka zarządu, bo w latach 2015 i 2016 dokonywała wpłat na poczet zobowiązań ZUS (dobrowolnych lub ściągniętych w drodze egzekucji), dlatego przyjęcie wcześniejszej daty powstania stanu niewypłacalności spółki i powiązanego z tym obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości jest niezrozumiałe. Sąd pominął też, że spółka posiadała znaczny majątek, który w latach 2013-2014 nie stanowiły tylko środki na rachunkach bankowych, czy w gotówce, ale także nieruchomości w postaci lokalu użytkowego, o którym biegła pisała w treści opinii. Skarżący podtrzymał także swoje twierdzenie dotyczące przedawnienia należności dochodzonych w sprawie.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu albowiem Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie.
Przedmiotem sporu jest przeniesienie na T. T. (1) odpowiedzialności za niezapłacone przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w U. składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. w kwocie 111 759,69zł.
W apelacji T. T. (1) postawił dwa zarzuty. Po pierwsze podniósł zarzut przedawnienia powyższych składek. Po drugie zarzucił, że w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu spółka posiadała majątek wystarczający na pokrycie jej zobowiązań zatem nie istniały przesłanki do ogłoszenia jej upadłości.
Zarzut przedawnienia ocenić należy jako bezzasadny. Zgodnie z mającym zastosowanie art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. A zatem należności z terminem wymagalności w 2014r. przedawniłyby się dopiero 31 grudnia 2019r. Tymczasem zaskarżona decyzja została wydana 6 grudnia 2019 r. Oznacza to, że składki objęte zaskarżoną decyzją nie uległy przedawnieniu. Ponadto, jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy, nawet w przypadku dopuszczenia badania czy składki w stosunku do dłużnika głównego uległy przedawnieniu, to materiał dowodowy zebrany w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź, że objęte zaskarżoną decyzją składki przeniesione na T. T. (1), nie przedawniły się. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Stosownie jednak do treści art. 24 ust. 5b ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd Okręgowy uznał za taką czynność doręczenie dłużnikowi, czyli spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, odpisów tytułów wykonawczych w dniu 3 października 2016r. Apelujący tego ustalenia nie kwestionuje Zarzuca jedynie, że nigdy nie był informowany przez ZUS o zadłużeniu ani też o podjęciu przez organ czynności egzekucyjnych, które prowadziłyby do zawiedzenia biegu przedawnienia. Tymczasem, niesporne ustalenie, że spółce zostały dręczone tytuły wykonawcze, zamyka spór. Nadmienić zatem jedynie można, że tytuły wykonawcze z dnia 29 września 2016r. dotyczące niezapłaconych składek za miesiące od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. znajdują się w aktach rentowych na kartach 192, 194, 200, 202, 207, 209, a dowód doręczenia tych tytułów spółce na karcie 212. Z opinii biegłego wynika także, że składki na FUS, ubezpieczenie zdrowotne oraz FPiFGŚP za okres od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. objęte były tytułami wykonawczymi z dnia 29 września 2016r. o numerach od 461 do 472 (opinia biegłego k. 239). Jednocześnie z niespornych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że postępowanie egzekucyjne dotyczące tych należności trwało do 6 października 2021r. i z tym dniem zostało umorzone. A zatem należności za 2013r. i 2014r. nie uległy przedawnieniu.
Trafnie też Sąd Okręgowy uznał, że T. T. (1) nie wykazał przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 ust. 1 pkt a i pkt b Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2026 r. poz. 533) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (pkt a) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy (pkt b).
Stosownie zaś do treści obowiązującego do dnia 31 grudnia 2015r. art. 11 prawa upadłościowego dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Zgodnie zaś z ust. 2 dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o opinię biegłego, że w kwietniu 2014r. zaszła przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wskazana w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, ponieważ spółka nie regulowała od trzech miesięcy swoich wymagalnych i niespornych zobowiązań w stosunku do organu rentowego. Sąd Okręgowy ustalił niespornie, że pierwsza zaległość na rzecz ZUS powstała 15 stycznia 2014r., a kolejne w dalszych miesiącach aż do sierpnia 2014r. Z informacji znajdującej się w aktach sprawy, nadesłanej przez ZUS w dniu 20 czerwca 2021r., wynikają kwoty składek niezapłaconych od 15 stycznia 2014r. do sierpnia 2014r. (k. 226). Kwoty te (należności główne) są tożsame z tymi wskazanymi w zaskarżonej decyzji. Bezsporne jest, że składki objęte zaskarżoną decyzją nie zostały zapłacone i zadłużenie spółki od 1 stycznia 2014r. z miesiąca na miesiąc powiększało się, tak aby na koniec sierpnia 2014r. osiągnąć kwotę 54.732,18 zł zadłużenie z tytułu składek na FUS, 15.078,58 zł zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i 3.903,53 zł zadłużenie z tytułu składek na Fundusz Pracy i FGŚP. I są to kwoty bez odsetek. Spółka składek tych nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania, ale ich nie zapłaciła. A zatem, wbrew stanowisku apelującego, w roku 2014, kiedy był członkiem zarządu, wystąpiła przesłanka do ogłoszenia upadłości wymieniona w art. 11 ust. 1. Pierwsze niezapłacone wymagalne zobowiązanie powstało 15 stycznia 2014r., a kolejne w kolejnych miesiącach 2014r. aż do sierpnia 2014r. A zatem wniosek o upadłość T. T. (1) powinien złożyć co najmniej w marcu, a już na pewno w kwietniu 2014r. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującego do dnia 31 grudnia 2015r. art. 21 ust. 1 dłużnik był obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Z treści odwołania i apelacji wynika, że T. T. (1) nie zgłosił wniosku o upadłość spółki, bo nie znał jej kondycji finansowej i nie interesował się spółką. Trafnie Sąd Okręgowy ocenił, że w takim wypadku niezgłoszenie wniosku o upadłości nie nastąpiło bez winy skarżącego i brak przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności za składki wskazanej w art. 16 ust. 1 pkt 1b Ordynacji podatkowej. Podzielić należy utrwalony pogląd judykatury, że odpowiedzialność członków zarządu spółki za składki ma swe źródło w obowiązku płacenia składek na ubezpieczenia społeczne na bieżąco przez spółkę. Z zaniechania tego obowiązku wynika odpowiedzialność członka zarządu spółki za składki niezapłacone przez spółkę. Dlatego egzoneracja określona w art. 116 § 1 ust. 1 b Ordynacji podatkowej wynika z tego, że członek zarządu powinien wnieść wniosek o ogłoszenie upadłości w sytuacjach z art. 11 prawa upadłościowego, a gdy tego nie czyni, to ma wykazać, iż z wnioskiem o ogłoszenie upadłości nie wystąpił bez swojej winy. Płatnicy składek nie mogą przerzucać na wierzyciela (ZUS) skutków swoich zaniechań, z których wynikły zaległości składkowe. Zaległości i bieżące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz FGSP mają bowiem charakter płatności „oddawczych", co oznacza, że powinny być samoobliczone i samoopłacane przez zobowiązanego płatnika składek bez potrzeby uprzedniego wzywania go do wykonania tego obowiązku przez ZUS. W celu wyłączenia odpowiedzialności subsydiarnej wniosek o ogłoszenie upadłości może zgłosić samodzielnie każdy członek zarządu niezależnie od przyjętych w spółce z o.o. zasad jej reprezentacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2023 r.
II USKP 30/22, Legalis).
Utrwalone jest też stanowisko judykatury, że stan niewypłacalności jest stanem obiektywnym. Kwestia badania "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną na podstawie okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2020 r., II UK 134/19, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2024 r., III FSK 1042/24, Legalis; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2020 r., I UK 432/19, Legalis). Fakt wydania decyzji określających zobowiązania w czasie późniejszym nie ma znaczenia dla oceny powstania przesłanek ogłoszenia upadłości spółki. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2025 r., III FSK 635/24, Legalis). Z art. 11 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r. wynika jednoznacznie, że niewypłacalność istnieje wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Zatem nawet w przypadku dobrej kondycji finansowej spółki, ale przy jednoczesnym niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań następuje niewypłacalność i obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2023 r., III FSK 2968/21, Legalis).
Podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości mają charakter rozłączny i samoistny, zatem wykazanie jednej przesłanki z art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego powoduje, że wykazanie drugiej z nich, czyli wykazanie, że zobowiązania dłużnika przekroczyły wartość jego majątku, nie jest konieczne. Nawet niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu ww. przepisu. Tym samym zaistnienie jednej z wymienionych wyżej przesłanek pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje reprezentantów przedsiębiorców do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od jej wystąpienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2024 r., III FSK 1437/23, Legalis). Dla określenia stanu niewypłacalności osoby prawnej istotne jest zarówno to, czy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jak i to, czy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2023 r., III FSK 1791/21, Legalis). Podzielić też należy utrwalony pogląd judykatury, że stan niewypłacalności dłużnej spółki prawa handlowego występuje w razie utraty zdolności do wykonywania wymagalnych wierzytelności pieniężnych choćby jednego z wierzycieli. Wierzyciel nie musi poszukiwać innych wierzycieli dla uzyskania ochrony prawnej swoich wymagalnych wierzytelności pieniężnych wobec spółki prawa handlowego. Nie ma podstaw do traktowania zaległości składkowych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako pozbawionych znaczenia w aspekcie sytuacji finansowej spółki i przyjęcia w związku z tym, że - mimo powstania tych zaległości - nie doszło do trwałego zaprzestania spłaty długów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2024 r., II USK 71/24, Legalis; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 lutego 2024r., III FSK 4424/21; z dnia 20 lutego 2024 r., III FSK 4514/21, Legalis; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r., III SA/Wa 2700/23, Legalis).
W ocenie Sądu Apelacyjnego od 15 stycznia 2014r. spółka trwale zaprzestała płacenia wymagalnych zobowiązań wobec ZUS i stan ten się utrzymywał nie tylko do sierpnia 2014r., ale i dalej. A zatem wbrew stanowisku apelującego w dacie, kiedy był on członkiem zarządu zaszły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe.
Spełnienie przesłanki z art. 11 ust. 1 czyni zbędnym rozważania, czy spełniona została też przesłanka z art. 11 ust. 2, czyli, że zobowiązania przekroczyły wartość majątku spółki. Stąd też zarzuty dotyczące ustaleń odnośnie do stanu finansowego spółki i pominięcia dowodowego, ocenić należy jako chybione. Jedynie odnotować tylko można, że biegła sądowa analizując dokumenty finansowe spółki oraz przeprowadzone postępowania egzekucyjne wobec spółki, doszła do konkluzji, że jakkolwiek z dokumentów finansowych wynika, że spółka posiadała majątek w gotówce, to jednak ani na kontach bankowych, ani w kasie pieniędzy faktycznie nie było, a środki pieniężne miały wartość jedynie księgową. Biegła uznała w związku z tym, że pieniądze spółki były „skonsumowane" lub inaczej mówiąc „wyprowadzone" bez wskazania tego faktu w księgach rachunkowych. Procedura taka wygląda w tego rodzaju sytuacjach następująco: pieniądze faktycznie wypłaca się z rachunku bankowego i teoretycznie wpłaca się tę gotówkę do „kasy". Saldo kasy „rośnie", zaś faktycznie środki te nie są w dyspozycji spółki. Wszelkie wskaźniki analizy finansowej wykazują stabilną sytuację ekonomiczną, kapitały własne są dodatnie, czyli teoretycznie wszystko wygląda bardzo dobrze. Jest to zgodnie ze specjalistyczną wiedzą z zakresu księgowości jedyna, wysoce prawdopodobna możliwość do wyjaśnienia tej sytuacji. W ciągu roku 2013 wartość zobowiązań publicznoprawnych wzrosła o ok. 77,2%, w roku 2014 o 106,44%, w 2015 o 71,38%, zaś w roku 2016 - 47,59%. Spółka nie realizowała swoich zobowiązań publicznoprawnych, przy wysokim stanie środków pieniężnych wskazanych w księgach rachunkowych. Nie ma w aktach informacji co się stało ze środkami finansowymi wskazanymi jako majątek spółki, a których faktycznie przy egzekucji, w spółce nie było.
Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 102 kpc. Pamiętać należy, że zastosowanie art. 102 kpc pozostawione jest suwerennej decyzji Sądu I instancji. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do jego zastosowania, a apelacja nie wskazuje na okoliczności, które uzasadniałyby zmianę rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc apelację T. T. (1) oddalił. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 108 kpc w zw. z art. 98 kpc i § 2 pkt. 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r.
Iwona Szybka