Uzasadnienie z 17 maja 2024, sygn. III Ca 2706/21

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie z powództwa z powództwa K. P. przeciwko Gminie Ł.-Przedszkolu Publicznemu nr 4 w Ł. i (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi:

1)  zamknął rozprawę na posiedzeniu niejawnym;

2)  zasądził od Gminy Ł.-Przedszkola Publicznego nr 4 w Ł. i (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz K. P. kwotę 5.000 (pięć tysięcy) zł tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

a)  w stosunku do Gminy Ł.-Przedszkola Publicznego nr 4 w Ł. od dnia 15 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty;

b)  w stosunku do (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 25 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty;

3)  oddalił powództwo w pozostałym zakresie;

4)  nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanych stosunkowej części kosztów procesu;

5)  ustalił, że spełnienie świadczeń zasądzonych w pkt. 2 (drugim) przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego z obowiązku świadczenia do wysokości dokonanej zapłaty.

Strona powodowa zaskarżyła powyższy wyrok w części, tj. w zakresie pkt 3. Skarżąca zarzuciła, iż biegły sądowy powinien odpowiedzieć na następujące pytania:

aby biegły sądowy odpowiedział na 7 pytań, które pominął w opinii medycznej uzupełniającej z zakresu specjalizacji okulistyki z dn. 06.09.2021 r.

I: Proszę podać przyczynę, dlaczego K. P. nie była badana na synoptoforze lub Krzyżu M. w czasie badania w W. w dniu 16 grudnia 2021 r. (badanie przez prof. dra n.med. S. O.), pomimo iż prosiłam e-mailowo o badanie na synoptoforze?

II: Czy przy zezie ukrytym rozbieżnym wskazane są ćwiczenia ortoptyczne na synoptoforze lub cheiroskopie?

III: Jeżeli u K. P. wskazane są ćwiczenia ortoptyczne to jak długo powinna ćwiczyć?

IV: Czy w zezie ukrytym zmiennym wskazany jest jednoznacznie natychmiastowy zabieg operacyjny?

V: Czy mając zeza ukrytego rozbieżnego K. P. powinna nosić okulary z pryzmatami?

VI: Czy noszenie okularów z pryzmatami w przypadku K. P. może dać dobre rezultaty terapeutyczne przy zezie ukrytym ?

VII: Jak często K. P. powinna zmieniać okulary z pryzmatami?

Ponadto wskazała, iż biegły sadowy nie określił prawdopodobieństwa , (choć go o to prosiła w piśmie z pytaniami do biegłego sądowego) udzielając odpowiedzi na postawione pytania. Zaznaczyła, iż osobnym pismem przedstawi uwagi i zastrzeżenia do opinii uzupełniającej biegłego sądowego, bo jest ich dużo, tak samo jak załączników i nie chcę ich powielać, tylko przedstawiła najważniejsze i mające znaczenie dla sprawy, tj. udowodnienie, że zez u K. P. jest zezem nabytym wskutek wypadku w przedszkolu w dniu 06.05.2015 r. Wskazała, iż posiada rachunki, faktury(np. odnośnie kosztów leczenia), które zamierzała przedłożyć jako dowody w sprawie oraz zmienić (zmodyfikować pozew sądowy). Zamierzała je przedstawić jako dowód i potrzebę ponoszenia kosztów w przyszłości. Zarzuciła, że nie poinformowano jej o Zarządzeniu z dnia 8 października 2021 r. oraz o tym, że Sąd zamierza zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym i o konieczności zajęcia ostatecznego stanowiska.

W konkluzji wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do pierwszej instancji, celem przeprowadzenia uzupełniającej opinii biegłego sądowego, który powinien odpowiedzieć na wszystkie pytania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna.

Tytułem wstępu stwierdzić należy, że Sąd odwoławczy w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji, przyjmując je za własne i czyniąc integralną częścią poniższych rozważań. W konsekwencji, Sąd II instancji nie widzi konieczności ich ponownego, szczegółowego przytaczania.

W toku postępowania apelacyjnego skarżący zgłaszał wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wyników badań ortoptycznych, skanu karty badania ortoptycznego oraz skanu karty informacyjnej powódki, które Sąd Okręgowy ocenił jako wniosek dowodowy dotyczący okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia (nie wpływały na ocenę czy powództwo jest zasadne i w jakiej wysokości), co prowadziło do pominięcia dowodów na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c.

Apelacja sprowadza się do zakwestionowania stanowiska biegłego, iż zez u K. P., nie jest zezem nabytym wskutek wypadku w przedszkolu w dniu 06.05.2015 r. Powódka powyższej okoliczności nie wykazała.

Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, dochodząc do słusznego wniosku, że choroba zezowa, ani też ewentualne wady wzroku i astygmatyzm nie mają związku z wypadkiem z dnia 6 maja 2015 roku. Biegły ze specjalizacji okulistyki w przeprowadzonej opinii i opinii uzupełniającej przekonująco i obszernie wyjaśnił mechanizm powstania i charakter urazu powódki, który nie uszkodził gałki ocznej. Wykluczono przy tym urazową etiologię zeza rozbieżnego, który został u powódki stwierdzony po ponad 3 latach od wypadku. W dniu 23 stycznia 2019 r., zatem 3,5 roku po wypadku, u powódki okulista rozpoznał zeza rozbieżnego z zachowaniem pełnej ostrości wzroku. Objawy zeza ukrytego zostały uznane za wrodzone zaburzenia widzenia. Dziedziczenie cech jest indywidualnym swoistym aktem przekazywania cech indywidualnych (dziedziczenia). Należy tutaj na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wskazać, iż uraz głowy i pęknięcie łuku brwiowego nie mogło doprowadzić do powstania zeza ukrytego. Pęknięty łuk brwiowy, którego powódka doznała wskutek wypadku z dnia 6 maja 2015 roku nie mógł być przyczyną zaburzeń ruchomości gałki ocznej. Wzajemne stosunku anatomiczne to wykluczają, gdyż łuk brwiowy chroni gałkę oczną. U powódki stwierdza się zeza wrodzonego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał opinię za miarodajny materiał dowodowy, bowiem została sporządzona przez specjalistę o odpowiednich kwalifikacjach.

Należy wskazać, iż opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Sama opinia nie może być źródłem materiału faktycznego sprawy, ani stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłych. Opinia biegłego podlega, jak inne dowody, ocenie według art. 233 § 1 k.p.c., lecz co odróżnia ją pod tym względem, to szczególne dla tego dowodu kryteria oceny, które stanowią: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, a także zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Specyfika oceny tego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych, w istocie tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia i wiedzy powszechnej. Nadaje to pierwszorzędne znaczenie, przy tej ocenie, kryterium poziomu wiedzy biegłego. Gdy więc sąd zleca biegłemu wydanie opinii musi mieć na względzie to, czy dysponuje on wiadomościami specjalnymi niezbędnymi dla stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. Wiadomości specjalne mogą wynikać zarówno z przygotowania teoretycznego, jak i wykonywanej w danej dziedzinie pracy i nabytych stąd umiejętności oceny występujących tam zagadnień.

W świetle bowiem art. 286 k.p.c., sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dodatkowej opinii tych samych lub innych biegłych, gdy zachodzi tego potrzeba, a więc wówczas, gdy opinia złożona do sprawy zawiera istotne braki, sprzeczności, względnie nie wyjaśnia istotnych okoliczności. Postawienie w tym kontekście zarzutu naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. nie może być uznane za wystarczające, gdyż do jego obrazy może dojść tylko wtedy, gdy sąd samodzielnie wypowiada się w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych.

W związku z powyższym Sąd w pełni podzielił wnioski opinii biegłego sądowego, nie widząc jednocześnie konieczności powoływania kolejnego biegłego w sprawie. Sam fakt niezadowolenia powódki z opinii biegłego nie może być przyczyną jej wzruszenia. Zarzuty zgłoszone do opinii przez apelującego stanowiły przejaw niezadowolenia strony z efektów przeprowadzonych dowodów i zmierzały do wykreowania własnego alternatywnego stanu faktycznego, stąd też nie mogły odnieść żadnego skutku.

Prawidłowo także Sąd pierwszej instancji ocenił, iż roszczenie o odszkodowanie ( punkt 3. Wyroku) podlegało oddaleniu w całości. Przepis art. 444 § 1 k.c. stwierdza ogólnie, że w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na przygotowanie do innego zawodu. W przepisie tym przewidziano dwa zasadnicze roszczenia poszkodowanego: roszczenie o zwrot poniesionych już wydatków na leczenie i roszczenie o wyłożenie z góry sumy potrzebnej na koszty leczenia albo o wyłożenie z góry sumy potrzebnej na koszty przygotowania do innego zawodu (art. 444 § 1 zd. drugie k.c.). Punktem wyjścia rozstrzygnięcia tego zagadnienia prawnego jest treść art. 444 § 1 k.c. oraz ogólne reguły prawa odszkodowawczego. Przepis ten przyjmuje możliwość objęcia roszczeniem odszkodowawczym poszkodowanego wszelkich kosztów wynikłych z faktu uszkodzenia lub wywołania rozstroju zdrowia. Odszkodowanie takie kompensuje uszczerbek majątkowy poszkodowanego w postaci damnum emergens (art. 361 § 2 k.c.); koszty podnoszone są wprawdzie z woli tego podmiotu, ale w celu usunięcia lub ograniczenia niekorzystnych dla zdrowia poszkodowanego konsekwencji spowodowanych czynem niedozwolonym. Można mówić zatem o wydatkach celowych poniesionych w związku z deliktem powodującym uszczerbek niemajątkowy w postaci uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.

Pojęcie „wszelkie wydatki” w rozumieniu art. 444 § 1 k.c. powinno być interpretowane przy uwzględnieniu zasady pełnej kompensacji szkody. Można nawet stwierdzić, że takie określenie ustawowe zmierza wyraźnie do zaakcentowania tej zasady prawa odszkodowawczego w odniesieniu do omawianej postaci szkody. Oznacza to, że naprawienie szkody, obejmującej wydatki poniesione na leczenie lub rehabilitację, powinno służyć pełnej restytucji stanu istniejącego przed dokonaniem czynu niedozwolonego lub przynajmniej spowodowania takiego stanu, w którym poszkodowanemu zapewnione zostaną warunki życiowe zbliżone do tych, jakie miał przed wyrządzeniem mu krzywdy. W taki też sposób przedstawia się funkcję odszkodowania przewidzianego w art. 444 § 1 k.c. w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok z dnia 9 stycznia 2008 r., II CSK 425/07,OSNC-ZD 20908, nr D, poz. 99 oraz wyrok z dnia 15 października 2004 r., V CSK 632/12).

Przedstawione wyżej rozważania implikują wniosek, iż Sąd Rejonowy słusznie ocenił, iż roszczenie o odszkodowanie podlegało oddaleniu w całości, bowiem w przedmiotowej sprawie Powódka nie wykazała poniesienia skonkretyzowanych kosztów i wydatków na leczenie, ani istnienia zwiększonych potrzeb w rozumieniu art. 444 § 1 i 2 k.c.

Jeżeli strona powodowa zaniechała inicjatywy dowodowej, to nie może oczekiwać korzystnej dla niej oceny dowodów i poszukiwać ochrony w związku z niepodjęciem aktywnych działań dowodowych przez powoda i to w związku z potrzebą wykazania okoliczności, których ta nie była zobowiązana wykazać. Nie ma przy tym znaczenia czy działa przez profesjonalnego pełnomocnika. Nadto, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, powódka pouczona o ciężarze dowodzenia nie wnosiła o uzupełnienie opinii biegłych w zakresie kosztów związanych z leczeniem i usunięciem blizny. Powódka nie przedstawiła rachunków, ani faktur dokumentujących koszty poniesione w związku z leczeniem, albo dowodów potwierdzających potrzebę i celowość danego kierunku leczenia w przyszłości.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy., na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację, jako całkowicie bezzasadną.