Wyrok z 29 kwietnia 2026, sygn. XVII AmE 67/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 kwietnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata WilińskiProtokolant – sekr. sądowy Magdalena Ratajczykpo rozpoznaniu 22 kwietnia 2026 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w P.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej

od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 05 grudnia 2024 r. nr (...)

1.  zmienia pkt 2 decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w ten sposób, że odstępuje od wymierzenia kary,

2.  znosi pomiędzy stronami koszty postępowania.

SSO Małgorzata Wiliński

Sygn. akt XVII AmE 67/25

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 29 kwietnia 2026 r.

Decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. nr (...), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej również jako: „Prezes URE”, „pozwany”) na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2-3 oraz ust. 3-4 w związku z naruszeniem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku (Dz. U. z 2024 r., poz. 1622) (dalej również jako: „ustawa o środkach nadzwyczajnych”, „ustawa”) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) (dalej również jako: „k.p.a.”) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.) (dalej również jako: „Prawo energetyczne”), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorstwu: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również jako: „powód”, „odwołujący”, „przedsiębiorstwo” lub „spółka”) w związku z naruszeniem art. 25 ust. 1 ustawy o środkach nadzwyczajnych, poprzez nieprzekazanie do (...) S.A. w terminie do 20 marca 2023 roku sprawozdania potwierdzającego odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny za miesiąc luty 2023 roku, orzekł, co następuje:

1. przedsiębiorstwo naruszyło art. 25 ust. 1 ustawy o środkach nadzwyczajnych, nie dotrzymując terminu złożenia do (...) S.A. sprawozdania potwierdzającego odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny za luty 2023 r.,

2.za działanie opisane w punkcie 1 wymierzył przedsiębiorstwu karę pieniężną w kwocie 380,17 zł (słownie: trzysta osiemdziesiąt złotych i siedemnaście groszy).

Decyzja Prezesa URE z dnia 12 lipca 2024 r. k. 5- 11 akt sądowych

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, umorzenia postępowania oraz zwrotu poniesionych nakładów.

Odwołujący zarzucił rozstrzygnięciu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji poprzez wyprowadzenie z całokształtu ujawnionych dowodów a zaniechanie przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień (...) co do wprowadzenia rygoru składania sprawozdań poprzez formularz, którego nie można było wgrać na platformę, ponieważ ta z powodu rażącego niedbalstwa prawidłowo nie funkcjonowała, podczas gdy całokształt okoliczności wskazuje, że społeczna szkodliwość działania przedsiębiorcy była żadna bądź znikoma.

Odwołujący zarzucił też działanie niezgodne z konstytucyjnymi zasadami mającymi znaczenie dla przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w tym z zasadami praworządności, uczciwej konkurencji, pewności prawa.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący przyznał, że w ustawowym terminie przekazał środki na Fundusz, natomiast (po wielu nieudanych próbach, pochłaniających czas i pieniądze) udało się mu złożyć sprawozdanie opisowe za luty 2023 r. dopiero w dniu 24.3.2023 r.

Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie (...) S.A. udostępnił (dopiero na 3 dni przed ustawowym terminem) platformę oraz formularze do wypełnienia (wymagane do wypełnienia obowiązku wynikającego z ustawy). Formularze były błędnie przygotowane, bo po ich poprawnym wypełnieniu (a czynność wykonywana była wielokrotnie przez różne osoby z doświadczeniem i przygotowaniem zawodowym oraz po uruchomieniu zlecenia u informatyka na okoliczność wadliwości w działaniu sprzętu) nie można było ich wgrać na platformę. Podczas weryfikacji plików do wysyłki, pojawiał się błąd „nieprawidłowe dane”. Tabele były wypełnione na podstawie wzoru tabel (tabele B i C). (...) wskazywał błędy weryfikacji. Pojawiała się informacja „pobierz plik”, po czym pojawiała się informacja „nieprawidłowy format plików”. Odwołujący podniósł, że problemy techniczne z formularzami albo platformą pojawiały się w trybie ciągłym, a nie było możliwości skontaktowania się z (...). Mimo nałożonego obowiązku złożenia sprawozdania, nie ze swojej winy przedsiębiorca nie mógł się z niego wywiązać.

Tymczasem, jak wskazał odwołujący, zasadą jest, że w demokratycznym państwie prawnym organ nie może odmówić przyjęcia sprawozdania (formularza niekoniecznie poprawnie sporządzonego). Obowiązany jest przyjąć takie pismo, niezwłocznie potwierdzić jego przyjęcie, a po weryfikacji wskazać ewentualne jego braki (jeżeli występują) i zakreślić termin do jego uzupełnienia. Takiego minimum staranności wymaga się od organu kontrolującego.

Odwołujący zaznaczył, że przesłanie uzupełnionego formularza powinno być formalnością, którą (...) potwierdzi, podczas gdy (...) „odrzucał” przesyłane formularze. Pojawiał się w trybie ciągłym błąd formularza, trudny do zidentyfikowania. Trudność polegała na tym, że w formularzu były „niewidoczne znaki”, które można było zidentyfikować dopiero po otwarciu pliku w edytorze tekstu. Odwołujący wskazał, że nie jest to dedykowany program do plików w formacie csv.

Odwołujący podkreślił, że nie tylko żadne z jego wyjaśnień nie zostało poddane analizie, to dodatkowo niezgodnie z prawdą „W kwestii dotychczasowej działalności wzięto w szczególności pod uwagę fakt, że nie było to pierwsze naruszenie przez Przedsiębiorstwo przepisów dotyczących składania sprawozdań na Fundusz…. Spółka była już wcześniej karana za niedopełnienie ciążących na niej obowiązków...”, na dowód czego powołano nieodnoszącą się do przedsiębiorcy decyzję.

Odwołujący wywiódł zatem, że skoro organ założył fałszywe przesłanki, wyjaśnień przedsiębiorcy nie poddał ocenie, stąd otrzymał fałszywy wynik. Podkreślił, że neguje też prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych w sferze przypisania przedsiębiorcy nieuczciwości, niedbalstwa i czynu o znaczącym stopniu szkodliwości. Postawił pytanie - jakiego typu dolegliwość (...) doznał za sprawą przedsiębiorcy, przesyłającego w wyznaczonym terminie należne, prawidłowe kwoty, natomiast z powodu napotkanych trudności (bezsprzecznie z winy (...)) sprawozdania z opóźnieniem? Odwołujący postawił tezę, iż w demokratycznym państwie prawnym weryfikacja sprawozdań z opóźnieniem (jak się okazuje prawidłowo wyliczonych kwot) kwalifikuje się jako zachowanie o znikomym stopniu społecznej szkodliwości, nakazującym umorzenie postępowania.

Odwołanie z dnia 31 grudnia 2024 r. k. 12- 14 akt sądowych

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od odwołującego na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiedź Prezesa URE z dnia 12 czerwca 2025 r. na odwołanie k. 27- 29 akt sądowych

W piśmie z 5 sierpnia 2025 r. odwołujący wniósł o dopuszczenie dowodu:

1.  z zeznań świadka:

a)  Prezesa (...) M. K. na okoliczność przedstawionych w piśmie z dnia 29 lipca 2025 r. w stosunku do (...) zarzutów, tj. błędnie przygotowanych na stronie(...) formularzy (nie można było ich wgrać na platformę);

b)  Naczelnik J. K. na okoliczność wykrętnych tłumaczeń i spreparowania jakoby toczącego się wcześniej w stosunku do przedsiębiorcy postępowania zakończonego nałożeniem kary pieniężnej:

- czym kierował się pracownik URE klasyfikując kilkudniowe spóźnienie (nie z winy przedsiębiorcy) przesłania rozpiski rachunkowej jakoby „wysoka społeczna szkodliwość czynu”;

- kto nakreślił scenariusz prowadzenia b. brzydkiej gry, nasyconej tworzeniem fałszywych dowodów tj. jakoby w stosunku do przedsiębiorcy toczyło się wcześniej postępowanie zakończone nałożeniem kary pieniężnej na mocy decyzji nr (...)

2.  wyjaśnień Prezesa (...) M. K. zawartych w piśmie z dnia 29 lipca 2025 r. dot. „postępowań w sprawie składania sprawozdań do (...) S.A. dotyczących odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny.” - „Członkowie (...) wielokrotnie zwracali się do mnie wskazując na problemy techniczne związane ze składaniem sprawozdań. ...już powinno być dobrze z systemem., tym samym wskazuje to, że przed tą datą były problemy...” - na okoliczność przyznania wiarygodności wyjaśnieniom przedsiębiorcy;

3.  wzoru pisma przygotowanego przez prawników Kancelarii (...), jako forma wyjaśnień przedsiębiorców mających problemy z przesłaniem sprawozdań - na okoliczność przyznania wiarygodności wyjaśnieniom przedsiębiorcy, gdzie określono działania podjęte przez URE „jako działanie bezpodstawne” i „niedopuszczalne”.

Oprócz tego odwołujący wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania.

Pismo odwołującego z dnia 5 sierpnia 2025 r. z załącznikami k. 36- 41 akt sądowych

Pozwany złożył replikę z 17 września 2025 r. na ww. pismo odwołującego, podtrzymując stanowisko i wnioski zawarte w odpowiedzi na odwołanie.

Replika pozwanego z dnia 17 września 2025 r. k. 46- 47 akt sądowych

Odwołujący ustosunkował się do repliki pozwanego w piśmie z 6 marca 2026 r., podtrzymując dotychczasowe zarzuty.

Pismo odwołującego z dnia 6 marca 2026 r. k. 56- 57 akt sądowych

Na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. strona pozwana podniosła, że w zaskarżonej decyzji omyłkowo wskazano, że wcześniej była nałożona na spółkę kara pieniężna, aczkolwiek wiązało się to z sytuacją, że za styczeń 2023 r. i grudzień 2022 r. spółka również nie przekazała w terminie sprawozdań, przy czym sprawozdanie za styczeń zostało złożone po upływie 33 dni. Przy czym została wydana decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za styczeń 2023 r., za grudzień 2022 r. jeszcze toczy się postępowanie. Strona pozwana sprecyzowała, że ta decyzja została wydana w dniu 5 grudnia 2024 r., pod nr (...), obecnie sprawa toczy się pod sygn. akt XVII AmE 69/25.

Z kolei strona odwołująca w trakcie rozprawy wskazała, że Sąd powinien przede wszystkim zbadać czy w sprawie wystąpiła wysoka społeczna szkodliwość czynu. Odwołujący podniósł, że jego oczekiwanie jest takie, że Sąd wskaże, że to nie była wysoka społeczna szkodliwość czynu. Jednocześnie dodał, iż nie wie jak Sąd to określi, czy to będzie uchylenie decyzji, czy odstąpienie od wymierzenie kary. Zaznaczył, iż chodzi o to żeby nie było wskazane, że działanie cechowało się o wysoką społeczną szkodliwością czynu.

Protokół rozprawy z 22 kwietnia 2026 r. k. 72- 73 akt sądowych

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. posiada koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej udzieloną decyzją Prezesa URE z dnia 14 lipca 2016 r. o nr (...).

Dowód: decyzja koncesyjna k. 14- 17 akt administracyjnych

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. jest podmiotem, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023 - 2024 (Dz. U. z 2024 r., poz. 1622).

Dowód: okoliczności niesporne

Spółka uiściła wymaganą kwotę odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny za luty 2023 r. w wysokości 69 381,93 zł.

Dowód: pismo spółki z dnia 31 października 2023 r. z załącznikami k. 19- 23, 31 akt administracyjnych, okoliczności niesporne

Spółka przekazała sprawozdanie potwierdzające odpis na Fundusz za miesiąc luty 2023 r. w dniu 24 marca 2023 r.

Dowód: pismo (...) S.A. z 9 czerwca 2023 r. k. 4- 7 akt administracyjnych, okoliczności niesporne

Pismem z dnia 3 października 2023 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 25 ust. 1 ustawy o środkach nadzwyczajnych poprzez nieprzekazanie do (...) S.A. w terminie do 20 marca 2023 r. sprawozdania potwierdzającego odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny (dalej również jako: „Fundusz”) za luty 2023 r., wzywając przy tym do:

1)przesłania wyjaśnień i stosownego stanowiska w przedmiotowej sprawie, a także przedstawienia wszelkich dokumentów i informacji, mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, w tym poprzez wskazanie przyczyn przedmiotowego opóźnienia, jak również podanie należnej sumy odpisu na Fundusz za luty 2023 r.;

2)przedstawienia wszelkich dokumentów i informacji, dotyczących przychodu, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, w postaci ksiąg rachunkowych i dokumentów księgowych (takich jak chociażby: podatkowa księga przychodów i rozchodów, roczne sprawozdanie finansowe wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat).

Dowód: zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego k. 1- 2 akt administracyjnych

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, spółka w piśmie z dnia 31 października 2023 r. wniosła o odstąpienie od czynności kontrolnych oraz o umorzenie postępowania. Spółka wyjaśniała ponadto, że podjęła próby załączenia plików zawierających sprawozdanie i załączniki, jednak spotkała się z problemami technicznymi. Wedle twierdzeń spółki, dołożyła ona najwyższej staranności w celu prawidłowego, rzetelnego i terminowego wykonywania wszelkich obowiązków, jednak platforma Zarządcy Rozliczeń i przygotowane do wypełnienia formularze zawierały błędny format. Spółka zaznaczyła, że brak możliwości skontaktowania się z (...) i zidentyfikowanie problemu było niemożliwe, dlatego sprawozdanie zostało złożone z opóźnieniem. Spółka podkreśliła ponadto, że dokonała terminowej wpłaty odpisu wymagalnego za luty 2023 r., nie doszło więc do żadnego uszczuplenia przychodów publicznych. Dodatkowo podniosła, że sprawozdanie, choć istotne pod kątem kontroli przez (...) S.A. obowiązku odprowadzania odpisu na Fundusz, pełni rolę wtórną do najistotniejszego obowiązku związanego z odpisem, którym z oczywistych względów jest konieczność jego uiszczenia.

Dowód: pismo spółki z dnia 31 października 2023 r. z załącznikami k. 18- 33 akt administracyjnych

(...) S.A. w piśmie z 11 czerwca 2024 r. poinformował, że w terminie od 1 stycznia 2023 r. do 27 maja 2024 r. w systemie informatycznym (...) portalu „odpisowym” nie było awarii i nieplanowanych przerw technicznych, ale występowały przerwy w dostępie wynikające z potrzeby aktualizacji, które były komunikowane i nie przekraczały 1 godziny, tj. w dniu 25 stycznia 2024 r. o godz. 8:00, w dniu 1 lutego 2024 r. o godz. 7:00 i 31 maja 2024 r. o godz. 8:00. (...) nie wykluczył też indywidualnych problemów technicznych.

Dowód: pismo (...) S.A. z 11 czerwca 2024 r. k. 49 akt administracyjnych

Pismem z dnia 23 lipca 2024 r. Prezes URE wezwał spółkę do uzupełnienia akt sprawy m.in. o informacje o ogólnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, do przedstawienia wszelkich dokumentów i informacji dotyczących przychodu osiągniętego w 2023 r., w tym sprawozdania finansowego za 2023 r.

Dowód: wezwanie z dnia 23 lipca 2024 r. k. 36 akt administracyjnych

Spółka przedstawiła wymagane dokumenty przy piśmie z 12 sierpnia 2024 r. Oświadczyła, że jej przychód ze sprzedaży energii elektrycznej wyniósł w 2023 r. (...).

Dowód: pismo spółki z dnia 12 sierpnia 2024 r. z załącznikami k. 38- 47 akt administracyjnych

Pismem z dnia 20 września 2024 r. spółka została zawiadomiona o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Dowód: zawiadomienie o zakończeniu postępowania k. 50 akt administracyjnych

W dniu 5 grudnia 2024 r. Prezes URE wydał decyzje w niniejszej sprawie.

Dowód: decyzja z 5 grudnia 2024 r. k. 54- 60 akt administracyjnych

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były podważane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. pominął zawnioskowane przez stronę odwołującą dowody z zeznań świadków, uznając, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

1. Wytwórcy energii elektrycznej wymienieni w katalogu art. 21 ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025 z dnia 27 października 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2243) przekazują na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny odpis będący nadmiarowym przychodem, zgodnie z przyjętym w ustawie sposobem obliczania. Z tym wymogiem skorelowany jest z kolei określony w art. 25 ustawy obowiązek przekazywania do (...) w terminie do 20 dnia każdego miesiąca sprawozdania potwierdzające odpis na Fundusz za poprzedni miesiąc. Wiąże się to z ustawowym zadaniem (...), jakim jest weryfikacja sprawozdanie pod względem kompletności przekazanych danych i prawidłowości dokonanych obliczeń w zakresie danych zawartych w sprawozdaniu (art. 26 ustawy). Od początku obowiązywania ustawy tj. od 04 listopada 2022 r. niezmienna pozostaje treść jej art. 27, zgodnie z którym złożenie i weryfikacja sprawozdania, a także korespondencja z (...) odbywają się w formie elektronicznej. Sprawozdanie składa się do (...) przy użyciu formularza udostępnionego na stronie internetowej administrowanej przez (...) i opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym. (...) w uzgodnieniu z Prezesem URE udostępnia wzór sprawozdania na swojej stronie internetowej.

2. Niniejsza sprawa dotyczy sprawozdania za miesiąc luty 2023 r., którego termin złożenia przypadał na 20 marca 2023 r., a więc w stanie obowiązywania ustawy stanowiącej podstawę działania już od ponad czterech miesięcy. Był to to trzeci z kolei okres sprawozdawczy.

3. Zgodnie z twierdzeniem powoda przedstawionymi w odwołaniu(...) S.A. udostępnił platformę oraz formularze do wypełnienia dopiero na 3 dni przed ustawowym terminem złożenia sprawozdania. Ponadto zdaniem strony, formularze te zostały błędnie przygotowane, co uniemożliwiało ich wgranie na platformę.

4. Powyższa okoliczność nie została w żaden sposób wykazana, a także nie znajduje potwierdzenia w przedstawionych dowodach. Z zalegającego w aktach administracyjnych pisma (...) S.A. z dnia 11 czerwca 2024 roku można wywnioskować, iż portal funkcjonował co najmniej od dnia 1 stycznia 2023 roku ( k. 49 akt administracyjnych). Wskazuje na to również przedstawiane przez samą odwołującą spółkę pismo (...) z dnia 29 lipca 2025 roku, w którym wskazano, że przedmiotowa platforma oraz formularze konieczne do wypełnienia obowiązku wynikającego z ustawy zostały udostępnione w styczniu 2023 roku ( k. 39v akt sądowych). Dało to podstawę do ustalenia, że twierdzenie strony, jakoby platformę do składania sprawozdań udostępniono na 3 dni przed terminem ich złożenia, co dawałoby 16 marca 2023 r., nie polegały na prawdzie.

5. Dalej – wobec twierdzeń odwołania - rozważyć należało, czy zaszły inne przeszkody uniemożliwiające wywiązanie się spółki z obowiązku sprawozdawczego.

6. W kontekście powyższego podkreślić należy, że odpowiedzialność z tytułu naruszenia obowiązku sprawozdawczego ma charakter obiektywny. Wynika, to z treści art. 31 ustawy, który stanowi, że karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega m.in. obowiązku wynikającego z art. 21 ustawy. Z treści powołanego wyżej przepisu jasno wynika, że już samo naruszenie jednego z warunków koncesji jest wystarczającą przesłanką do jego zastosowania i wymierzenia kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Brzmienie powołanego przepisu przesądza o obligatoryjnym charakterze kary, przewidując tym samym bezwzględny obowiązek ukarania danego przedsiębiorcy w sytuacji spełnienia hipotezy przedmiotowej normy prawnej. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do wymierzenia kary przedsiębiorcy za działania przedsiębiorcy. Istotny jest sam fakt jego naruszenia, bez konieczności wykazywania zawinionego działania przedsiębiorcy ( por. np. Sąd Najwyższy w uzasadnieniach wyroków z 04 listopada 2010 r., sygn. akt III SK 21/10, System Informacji Prawnej LEX nr 737390 oraz z 01 czerwca 2010 r., sygn. akt III SK 5/10, System Informacji Prawnej LEX nr 622205 ). Z tego też względu, odpowiedzialność ta istnieje w oderwaniu od winy, tj. dla ustalenia tej odpowiedzialności wystarcza stwierdzenie faktu zaistnienia określonego naruszenia prawa, czyli bezprawności.

7. Niemniej jednak, pomimo tego, że odpowiedzialność ta co do zasady jest niezależna od winy podmiotu, nie oznacza to jej absolutnego charakteru. Nie może ona skutkować obciążeniem podmiotu odpowiedzialnością w sytuacji, gdy wykonanie obowiązku ustawowego było obiektywnie niemożliwe z przyczyn od niego niezależnych. Odpowiedzialność administracyjna podlega bowiem ograniczeniom wynikającym z konstytucyjnych zasad państwa prawa, proporcjonalności oraz zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. W konsekwencji, niedopuszczalne jest przypisanie odpowiedzialności w przypadku, gdy naruszenie obowiązku nastąpiło na skutek okoliczności, na które zobowiązany nie miał wpływu. Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej wymaga ustalenia nie tylko samego faktu naruszenia, lecz również tego, czy podmiot miał realną możliwość wykonania obowiązku. Brak takiej możliwości wynikający z przyczyn zewnętrznych, niezależnych od strony, musi wyłączać możliwość przypisania odpowiedzialności. Należy tym samym przyjąć, że w sytuacji, w której niewykonanie obowiązku ustawowego wynikało z obiektywnych, niezależnych od zobowiązanego przeszkód, jak na przykład brak narzędzi możliwych realizacji obowiązków, odpowiedzialność administracyjna nie może zostać przypisana.

8. Z drugiej strony nie można zapominać, że postępowanie przed sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów ma charakter kontradyktoryjny i toczy się według reguł właściwych dla postępowania cywilnego. Oznacza to, że – odmiennie niż w postępowaniu administracyjnym – sąd nie prowadzi postępowania dowodowego z urzędu w sposób zastępujący strony, lecz opiera się na twierdzeniach i dowodach przez nich przedstawionych. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu i twierdzenia wywodzi skutki prawne. Zasada ta znajduje pełne zastosowanie w postępowaniu przed SOKiK, które mimo swojego szczególnego przedmiotu pozostaje postępowaniem cywilnym. Obowiązuje w nim zasada kontradyktoryjności oraz dyspozytywności, co oznacza, że strony są odpowiedzialne za przytoczenie twierdzeń oraz przedstawienie dowodów na ich poparcie, a Sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów z urzędu ani do wyręczania strony w realizacji jej obowiązków procesowych. Tym samym strona, która powołuje się na określoną okoliczność, w szczególności taką, która ma prowadzić do wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności, zobowiązana jest do jej wykazania. Brak udowodnienia powoływanej okoliczności skutkuje przyjęciem, że nie została ona wykazana, co obciąża stronę, która wywodziła z niej skutki prawne.

9. Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy, jeżeli strona powołuje się na nieprawidłowe działanie systemu informatycznego, za pośrednictwem którego była zobowiązana do wykonania obowiązku sprawozdawczego, to - zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu – spoczywał na niej obowiązek wykazania tej okoliczności. Samo ogólne powołanie się na awarię systemu lub nieprawidłowe przygotowanie formularzy nie spełnia wymogu dowodowego. Tego rodzaju twierdzenia mają charakter gołosłowny, jeżeli nie są poparte konkretnym materiałem dowodowym. Strona powołująca się na przeszkody uniemożliwiające wykonanie obowiązku powinna więc wykazać zarówno ich istnienie, jak i wpływ na możliwość działania, w tym dochowanie należytej staranności w próbie realizacji obowiązku mimo wystąpienia trudności. Takimi dowodami wskazującymi na nieprawidłowe funkcjonowanie portalu mogły być w szczególności dowody podejmowanych prób złożenia sprawozdania (zrzuty ekranu, komunikaty błędów, logi systemowe) lub udokumentowana korespondencja z operatorem systemu (tu (...)) wykazująca podjęcie tych działań (próby kontaktu, zgłoszenia awarii, działania niezwłocznie po ustaniu przeszkody). Brak takich działań wskazuje na niedochowanie należytej staranności i uniemożliwia uznanie, że niewykonanie obowiązku wynikało wyłącznie z przyczyn niezależnych od strony.

10. W sprawie strona nie zaoferowała Sądowi takich dowodów. W szczególności za taki nie mogło być uznane wspomniane już pismo (...) z dnia 29 lipca 2025 r. Stanowi ono dokument prywatny, a więc dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.). Nie korzysta ono z domniemania prawdziwości zawartych w nim twierdzeń, ani nie dowodzi prawdziwości przedstawionych w nim okoliczności faktycznych. Tym samym treść dokumentu prywatnego podlega swobodnej ocenie Sądu i nie może stanowić samoistnej podstawy ustaleń faktycznych bez jego weryfikacji innymi środkami dowodowymi. Ponadto z jego treści wynika, że wystąpiły określone problemy związane ze składaniem sprawozdań za grudzień 2022 roku. Okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy, która dotyczy sprawozdania za luty 2023 roku. Dalej w jego treści wskazano jedynie, że kolejne miesiące generowały problemy w zakresie składania sprawozdań. Brak jest jednak wskazania konkretnych przeszkód, które uniemożliwiały podjęcie takich działań. Dokument ten odnosi się zatem do bliżej nieokreślonych trudności występujących u podmiotów trzecich, które nie był stroną niniejszego postępowania. Przywołane w nim okoliczności mają charakter w generalny, a nie indywidualny i skonkretyzowany. Strona powołująca się na powyższy dokument nie wykazała istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wskazanymi w nim problemami, a opóźnieniem strony złożeniu sprawozdania. W konsekwencji należało uznać, iż przedstawiony dokument nie dowodził, aby opóźnienie strony było następstwem okoliczności od niej niezależnych, a stanowił jedynie nieweryfikowalne twierdzenie o charakterze ogólnym. Tym bardziej, że można mu przeciwstawić pisma (...) S.A. z dnia 11 czerwca 2024 roku, w którym wskazano, że występujące przerwy w dostępie do portalu wynikały z potrzeby jego aktualizacji. Przerwy te były komunikowane podmiotom obowiązanym, a terminy aktualizacji nie kolidowały z ustawowym terminem składania sprawozdań badany okres.

11. Z tych samym względów Sąd pominął zawnioskowany dowód o przesłuchanie w charakterze świadka prezesa (...) na okoliczności przedstawione w piśmie z dnia 2025 roku. Zgodnie z artykułem 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są jedynie fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Tymczasem przesłuchanie wyżej wymienionego, który nie jest podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie systemu informatycznego ani jego administratorem, nie mogło prowadzić do ustalenia faktu o charakterze technicznym. Wykazanie nieprawidłowości działania systemu wymagało wiadomości specjalnych w rozumieniu artykułu 278 k.p.c. i co do zasady przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub przedłożenia obiektywnej dokumentacji technicznej. Przesłuchanie świadka mogło co najwyżej prowadzić do ustalenia subiektywnego stanowiska, co do istnienia problemów technicznych, nie zaś do wykazania faktu w sensie obiektywnym. Nawet hipotetyczne potwierdzenie przez autora pisma okoliczności w nim wskazanych, nie prowadziłoby do wykazania, że analogiczne problemy wystąpiły w odniesieniu do spółki, która wniosła odwołanie. Jak to już wskazano wyżej, rzeczone pismo odnosiło się do ogólnie sformułowanych trudności bez ich indywidualizacji w odniesieniu do strony niniejszego postępowania. Tym samym ewentualne potwierdzenie przez świadka okoliczności określonych we wniosku dowodowym, mogło co najwyżej dowodzić istnienia pewnych problemów o charakterze ogólnym, bez ich odniesienia do sytuacji faktycznej dotyczącej odwołującej spółki.

12. Przedstawione wywody prowadziły do konkluzji, że strona nie wykazała okoliczności wykluczających jej odpowiedzialności o charakterze obiektywnym. Ustalonym faktem było, iż sprawozdanie za luty 2023 r. należało złożyć do dnia 20 marca 2023 r., a ostatecznie zostało one złożone z czterodniowym opóźnieniem. Zaistniały zatem podstawy do karania, o których stanowi art. 31 ustawy.

13. W dalszej kolejności Sąd przystąpił zatem do w badania prawidłowości wysokości ustalonej kary pieniężnej. Ponadto Sąd rozważył żądania strony, które dodatkowo zostały doprecyzowane w toku rozprawy jaka miała miejsce w dniu 22 kwietnia 2026 roku. Jak wynikało ze stanowiska strony odwołującej żądaniem najdalej idącym, było żądanie uchylenia wydanej decyzji. Jednocześnie strona akcentowała, że kwestionuje przypisanie spółce wysokiej szkodliwości czynu, co stoi na przeszkodzie odstąpieniu od wymierzenia kary. W stanowisku końcowym przedstawiciel spółki sprecyzował, że głównym żądaniem jest, aby Sąd określił, że społeczna szkodliwość czynu nie była wysoka, a w konsekwencji podjął decyzję o uchyleniu decyzji, lub odstąpieniu od wymierzenia kary ( k. 72v-73 akt sądowych).

14. Uwzględniając powyższe Sąd zważył, że do kar pieniężnych, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawy, stosuje się przepisy art. 56 ust. 4 i 6-7a ustawy - Prawo energetyczne . Oznacza to, że ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe. Ponadto Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

15. Jak wynika z uzasadnienia decyzji oceniając stopień szkodliwości czynu uwzględniono prowadzoną przez spółkę działalność, która – ze względu na doniosłe społecznie znaczenie – musi być prowadzona w sposób kontrolowany przez państwo. Jednocześnie podkreślono, że niewykonanie obowiązku albo znaczne opóźnienie jego wykonania, godzi w podstawowy cel zakreślony przez ustawodawcę przy jego statuowaniu. Przyznano nadto, że opóźnienie było jednorazowe, a obowiązek został zrealizowany bez wezwania. Powyższe zdaniem Prezesa Urzędu świadczy o konieczności uznania, że w sprawie mamy do czynienia z czynem o znacznym stopniu szkodliwości.

16. Co do zasady Sąd zgadza się z argumentacją decyzji, że z uwagi na zawodowy charakter działalności spółki, wymagany jest od niej podwyższony miernik staranności. Sąd nie zdiagnozował jednak ani niewykonania obowiązku, ani znacznego opóźnienia jego wykonania, które to okoliczności przy ocenie stopnia szkodliwości czynu były akcentowane w uzasadnieniu decyzji. Sprawa dotyczy opóźnienia, które wyniosło 4 dni. W tej sytuacji przy uwzględnieniu dobrowolnego wywiązania się z obowiązku, bez jakiejkolwiek inicjatywy po stronie Urzędu, trudno przyjąć, że wystąpiła takowa znaczna szkodliwość czynu. Kluczowym kryterium oceny tego stopnia jest przecież jego długość. A skoro czas opóźnienia stanowi podstawowy wyznacznik szkodliwości, to opóźnienie czterodniowe nie może być kwalifikowane jako istotne, czy tym bardziej znaczne. Ocena stopnia naruszenia prawa musi uwzględniać jego rzeczywiste skutki dla dóbr chronionych, a naruszenie ma charakter znikomy, jeżeli nie wywołało takich negatywnych skutków lub skutki te są nieznaczne. Dodatkowo dostrzeżone przez Prezesa Urzędu zachowanie spółki, która dobrowolnie wykonała obowiązek, nawet po terminie, ogranicza stopień szkodliwości naruszenia.

17. Opóźnienie wynoszące 4 dni nie może być kwalifikowane jako znaczne także w kontekście obowiązków, jakie spoczywają na (...) S.A. na podstawie art. 26 ustawy. Po pierwsze zarządca weryfikuje sprawozdanie, pod względem kompletności przekazanych danych i prawidłowości w zakresie danych zawartych w sprawozdaniu. W przypadku gdy sprawozdanie zawiera braki formalne lub błędy obliczeniowe lub budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym, zarządca, w terminie 21 dni od dnia otrzymania sprawozdania, wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do ich usunięcia. Termin ten liczony jest od momentu wpływu dokumentu, a nie od jego pierwotnego terminu złożenia. W konsekwencji, czterodniowe opóźnienie nie skutkuje skróceniem ustawowego czasu przeznaczonego na kontrolę sprawozdania, lecz jedynie przesuwa początek tego terminu. Nie można też przyjąć, aby omawiane uchybienie mogło realnie ograniczyć możliwości weryfikacyjne organu lub wpłynąć na prawidłowość procesu kontroli. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że ustawodawca, kształtując mechanizm weryfikacji sprawozdań, przewidział dla zarządcy aż 21 dniowy termin na dokonanie takiej kontroli. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny wagi uchybienia polegającego na nieterminowym złożeniu sprawozdania. Nie jest bowiem przypadkowe, że ustawodawca ustanowił tak relatywnie długi okres na czynności sprawdzające. Świadczy to o tym, że proces weryfikacji sprawozdania ma charakter rozłożony w czasie i nie wymaga natychmiastowej reakcji zarządcy, a tym samym nie jest szczególnie wrażliwy na krótkotrwałe przesunięcie w czasie jego złożenia. Występujące w sprawie opóźnienie stanowi zatem niewielki ułamek czasu, jaki ustawodawca uznał za niezbędny do dokonania weryfikacji dokumentu. Skoro ustawodawca przyjął kilkutygodniowy okres na czynności kontrolne, to krótkotrwałe, kilkudniowe uchybienie po stronie podmiotu zobowiązanego nie może być kwalifikowane jako poważne naruszenie obowiązków. Takie opóźnienie może być uznane za uchybienie co najwyżej o znikomym stopniu oddziaływania na chronione prawem dobra. Co więcej opóźnienie czterodniowe nie uniemożliwiłoby zachowania terminu określonego w art. 27 ustawy ((...) jest obowiązany do udostępnienia Prezesowi URE sprawozdania, o którym mowa w art. 25 ust. 1, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego sprawozdania). Oczywiście Sąd dostrzega, że przepis ten liczy termin przekazania od dnia faktycznego przedstawienia sprawozdania (...), ale nawet przy przyjęciu hipotetycznego założenia, że sprawozdanie za luty byłoby złożone w ostatnim dniu tj. 20 marca 2023 r., to jego złożenie 24 marca 2023 r. nie prowadziło do naruszenia terminu przekazania prawidłowo złożonego sprawozdania. Przy takim założeniu złożenie sprawozdania po upływie 4 dni nadal mieści się w siedmiodniowym terminie liczonym od dnia, w którym sprawozdanie powinno zostać prawidłowo przekazane w ostatnim z możliwych terminów. Tym bardziej, co należy podkreślić, że mówimy tutaj o czynności technicznej związanej z przekazaniem dokumentu mającego formę elektroniczną.

18. Z tych względów Sąd przystąpił do weryfikacji, czy Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego nakładając na spółkę kary, zamiast zastosować instytucję odstąpienia od jej wymierzenia.

19. Przed odniesieniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego do przesłanek określonych w art. 56 ust, 6a ustawy pokrótce wyjaśnić należy zasady stosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, a także jej cel i zakres kontroli sądowej.

20. Odstąpienie od wymierzenia kary stanowi wyraz tzw. uznania administracyjnego, rozumianego jako uprawnienie organu do wyboru konsekwencji prawnej. Uznanie to stanowi zatem sferą dyskrecjonalności, w ramach której organ władzy publicznej ma swobodę wyboru skutku prawnego, jaki w konkretnej sprawie będzie wiązał się z zaistnieniem danych okoliczności. Co istotne Prezes Urzędu nie ma obowiązku skorzystania z odstąpienia od wymierzenia kary, nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w przywołanym przepisie art. 56 ust.6a ustawy. Wynika to z wykładni literalnej normy, która wskazuje, że Prezes Urzędu jedynie „może” odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej. Nie jest to więc tzw. decyzja związana, do której wydania obligują obowiązujące przepisy prawa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I NSK 95/18, opubl. system Legalis, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 09 grudnia 2021 r. sygn. akt VII AGa 1040/20, z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VIIAGa 763/18, z dnia 07 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 974/15).

21. Pozostawienie oceny spełnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej organowi regulacyjnemu, nie oznacza jednak, że ocena zasadności i legalności skorzystania z tej instytucji wyłączona jest spod kompetencji sądu ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt III SK 47/13, z dnia 06 lutego 2018 r. sygn. akt III SK 7/17). Należy jednak mieć tu na uwadze, że celem ustawodawcy umieszczającego decyzję w sferze uznania administracyjnego jest poszerzenie władzy organu, a w konsekwencji kontrola sądowa w tym wypadku nie może sięgać głęboko, inaczej instytucja uznania administracyjnego stałaby się iluzoryczna. Jak szeroko uzasadnił to Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt I NSK 95/18 ( op.cit), należy pamiętać, że to Prezes Urzędu kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców popełniających delikty administracyjne. Dlatego przepis art. 56 ust. 6a ustawy należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasad równowagi i podziału władzy. Tym samym interwencja Sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności tj. opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji itp. Dla takiej ingerencji konieczne jest zatem nie tylko wykazanie, że zachodzą przesłanki spełnione w omawianym przepisie, ale również że organ przekroczył zasady uznania administracyjnego. Szerzej ujmując oznacza to, że Sąd rozpoznający odwołanie od decyzji organu, co prawda jest władny zmienić tę decyzję, jakkolwiek ku temu konieczne jest wykazanie, że podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek, stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy, a nadto że pozwany organ przekroczył zasady uznania administracyjnego. Warto w tym miejscu odnotować, że odstąpienie od wymierzenia kary nie może stanowić podstawy do miarkowania kary pieniężnej, a jedynie uprawnia Prezesa urzędu do nie nakładania jej w ogóle. Inaczej ujmując na podstawie tego przepisu nie można obniżyć kary pieniężnej ( zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 15 października 2014 r. III SK 47/13, opubl. LEX nr 1540636).

22. Przechodząc do ustawowych podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, to zgodnie z treścią art. 56 ust 6a ustawy po pierwsze alternatywnie musi wystąpić jednak z dwóch przesłanek - zaprzestanie naruszania prawa lub realizacja obowiązku przez adresata kary. W stanie faktycznym jak w omawianej sprawie, kiedy to odwołujący nie wykonał w terminie obowiązków sprawozdawczych, wyjaśnić uzupełniająco należy, że na gruncie przesłanki „realizacji obowiązku” odróżnić należy pojęcie niedopełnienia obowiązku jako przesłanki ogólnej do nałożenia kary pieniężnej, od niewłaściwej realizacji obowiązków ustawowych, co wiążę się m.in. z nieterminowym lub niepełnym ich wykonaniem. Samo niedopełnienie obowiązków ustawowych wymienionych w art. 56 ust. 1 ustawy uruchamia postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej i obliguje Prezesa Urzędu do jej nałożenia, natomiast późniejsze zrealizowanie tych obowiązków stanowi uprawnienie do odstąpienia od wymierzenia kary, którą w innym przypadku Prezes Urzędu byłby obowiązany nałożyć ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt III SK 47/13, sygn. akt III SK 47/13, z dnia 06 lutego 2018 r. sygn. akt III SK 7/17, Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 842/15, z dnia 07 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 974/15).

23. Kolejną, konieczną, przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary jest znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu. Bo chociaż utrwalony zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie jest pogląd, że odpowiedzialność na podstawie przepisów ustawy Prawo energetyczne ma charakter obiektywny (co już wyjaśniono wyżej), wynikający z samego faktu naruszenia określonych norm prawnych, to gdy dochodzi do nałożenia kary pieniężnej, konieczne jest uwzględnienie różnego rodzaju elementów o charakterze subiektywnym, składających się na podmiotową stronę odpowiedzialności zagrożonej dolegliwymi karami pieniężnymi. O ile zatem do zastosowania klasycznych sankcji administracyjnych wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu niezgodności zachowania adresata z treścią normy, o tyle w przypadku oceny możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, istotną rolę odgrywają czynniki o charakterze subiektywnym, odtwarzane w oparciu o analizę całokształtu zachowania karanego przedsiębiorcy, jego motywacji, kontekstu zarzucanego mu naruszenia, czy chociażby wpływu przedsiębiorstwa na uchybienie obowiązującym normom ( tak wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SK 36/14, opubl. Legalis nr 1187402 ). Ukształtowany jest przy tym pogląd, że oceniając, czy zachowanie sprawcy można zakwalifikować jako działanie o wysokiej lub znikomej społecznej szkodliwości, odwołać należy się do stopnia weryfikacji tego stopnia wypracowanego na gruncie prawa karnego ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt III SK 47/13, opubl. Legalis nr 1086887 ). Zgodnie z art. 115 § 2 k.k. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu bierze się więc pod uwagę: (i) rodzaju i charakteru naruszonego dobra, (ii) rozmiaru wyrządzonej szkody, (iii) sposobu i okoliczności popełnienia czynu, (iv) wagi naruszonych obowiązków, (v) postaci zamiaru, (vi) motywacji sprawcy oraz (vii) rodzaju naruszonych reguł ostrożności i (viii) stopnia ich naruszenia. Wszystkie wymienione kryteria powinny zostać uwzględnione, gdyż konieczna jest ocena całościowa, odnosząca się do całokształtu okoliczności sprawy. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że chociaż o stopniu społecznej szkodliwości mają decydować wszelkie okoliczności związane z czynem, to podstawowe znaczenie mają rodzaj i charakter naruszonego dobra chronionego prawem, rozmiar wyrządzonej i grożącej szkody oraz zamiar i motywacja sprawcy ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV KK 382/10, opubl. Lex nr 846390).

24. Przechodząc do przedstawienia motywów, które przemawiały w niniejszej sprawie za skorzystaniem z instytucji odstąpienia od wymierzenia kary Sąd uwzględnił, że dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu dominujące znaczenia ma strona przedmiotowa tj. rodzaj i charakter naruszonego dobra chronionego prawem ( zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 09 grudnia 2021 r. sygn. akt VII AGa 1040/20, z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VIIAGa 763/18, z dnia 07 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 974/15). Niewątpliwie, na co wskazywał w swych pismach procesowych Prezes Urzędu, dobrem chronionym przepisami ustawy jest terminowe i rzetelne pozyskiwanie przez Prezesa Urzędu danych. Dlatego należy zaznaczyć, że 4- dniowe opóźnienie nie jest opóźnieniem znacznym. Co przy tym ważne, dane opóźnienie nie miało negatywnego wpływu na obowiązki (...) skoro miał on udostępnić Prezesowi URE sprawozdanie w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Z kolei trudno twierdzić i brak jest w tym zakresie dowodów, że kilkudniowe przesunięcie terminu złożenia sprawozdania spowodowało faktyczne perturbacje w kontekście przeprowadzania przez Prezesa URE kontroli zgodności informacji i oświadczeń złożonych w sprawozdaniu. Nie ma zatem podstaw by uznać, że opóźnienie w złożeniu sprawozdania miało istotne przełożenie na czynności kontrolne Prezesa URE. Dodania tutaj również wymaga, że materiał sprawy nie zawiera informacji na temat jakichkolwiek nieprawidłowości w zakresie uiszczonego przez spółkę odpisu. Tak więc nie ma również podstaw do przyjęcia, że opóźnienie w złożeniu informacji na temat odpisu mogło realnie odsunąć w czasie wychwycenie przez organ błędów w odpisie i jego reakcję.

25. Ocena znikomej społecznej szkodliwości czynu dokonywana jest także przy uwzględnieniu elementów podmiotowych. W tym zakresie należy podkreślić, że opóźnienie spółki nie było zamierzone, nie było związane z brakiem dokonania odpisu na Fundusz, ale jak podaje spółka, z trudnościami jakie miała przy przekazywaniu sprawozdania. Spółka spełniła też swój obowiązek sprawozdawczy dobrowolnie. Jeśli chodzi zaś o wcześniejsze naruszenia, powtarzalność naruszeń spółki, należy zwrócić uwagę, że wcześniejsza historia naruszeń może wpływać na decyzję o zasadności zastosowania kary, chociażby z uwagi na jej charakter prewencji szczególnej. Nie ulega wątpliwości, że rozważając zastosowanie instytucji odstąpienia od kary należy odwołać się nie tylko do obiektywnych cech naruszenia, lecz również do funkcji prewencyjnej i wychowawczej sankcji co uzasadnia w określonych sytuacjach sięganie do okoliczności związanych z wcześniejszym zachowaniem podmiotu. W szczególności wcześniejsza karalność przedsiębiorcy może być uznana za relewantną okoliczność, gdy pozostaje w bezpośrednim związku z oceną skuteczności uprzednio zastosowanych środków. W konsekwencji pozwala ocenić, czy cele kary administracyjnej zostały osiągnięte. Jeżeli zatem przedsiębiorca pomimo wcześniejszego ukarania nadal dopuszcza się naruszeń, to okoliczność ta przemawia przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary, albowiem świadczy o nieskuteczności wcześniejszej sankcji i potrzebie ponownej interwencji represyjnej. Wcześniejsze naruszenia świadczą o braku incydentalności i uzasadniają karę nawet przy relatywnie niewielkim naruszeniu, dlatego należało ustalić dodatkowo czy spółka w przeszłości dopuszczała się naruszeń prawa. Przy wymierzaniu kary w decyzji wzięto pod uwagę fakt, że nie było to pierwsze naruszenie dokonane przez przedsiębiorstwo i powołano się na decyzję z dnia 3 lutego 2023 roku nr (...) Ostatecznie w toku postępowania sądowego ustalono, że twierdzenie decyzji było niezgodne z prawdą, gdyż Prezes Urzędu przyznał, że w decyzji pomyłkowo powołano się na karę pieniężną, która nie odnosiła się do spółki. Jednocześnie w toku rozprawy pełnomocnik pozwanego przywołał inną decyzję dnia 5 grudnia 2024 r. (...), z odwołania od której przed tut. Sądem prowadzone jest postępowanie pod sygn. akt XVII AmE 69/25, a zatem ww. decyzja jest nieprawomocna. Sąd przeprowadził dowód tej decyzji i ustalił, że dotyczy ona tego samego naruszenia co sprawa niniejsza, z tym że odnosi się do sprawozdania za styczeń 2023 roku. Sąd zwraca uwagę, że obie decyzje zostały wydane w tym samym dniu, brak więc tutaj rzeczywistej sekwencyjnyności zdarzeń i nie można mówić o realnym uprzednim oddziaływaniu sankcji na zachowanie przedsiębiorcy. Nie sposób przypisać znaczenia wcześniejszej karalności decyzjom wydanym w tym samym dniu, albowiem w takim przypadku brak jest związku przyczynowo skutkowego pomiędzy nałożeniem pierwszej sankcji a późniejszym zachowaniem strony. Odmienne założenie prowadziłoby do sytuacji, w której przedsiębiorca ponosiłby negatywne konsekwencje wcześniejszej karalności, pomimo że nie miał obiektywnej możliwości dostosowania swojego zachowania do wymogów prawa. Prowadziłoby to do wypaczenia funkcji prewencyjnej kary administracyjnej. Podsumowując zdaniem Sądu wcześniejsza karalność może być uwzględniana przy ocenie zasadności odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej o ile świadczy o nieskuteczności uprzednio zastosowanych sankcji i utrwalonym naruszaniu prawa przez przedsiębiorcę. W tej sytuacji przywołana przez Prezesa URE decyzja nie ma znaczenia dla odstąpienia od wymierzenia kary w sprawie niniejszej.

26. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, że stopień szkodliwości czynu spółki jest znikomy, a skoro podmiot zaprzestał naruszania prawa, realizując obowiązek złożenia sprawozdania 4 dni po terminie ziściły się obydwie przesłanki implikujące odstąpienie od wymierzenia kary w świetle art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego . W tej sytuacji Sąd stwierdził, że właściwym jest skorzystanie z instytucji odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku spółki.

27. Przedstawione argumenty skutkowały stwierdzeniem, że granice uznania administracyjnego w zakresie podstaw odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej zostały przekroczone i skutkowały zmianą zaskarżonej decyzji w punkcie 2 poprzez odstąpienie od wymierzenia kary za nieprzekazanie w terminie do Zarządcy sprawozdania za luty 2023 r.

29. W pkt 2 wyroku orzeczono o kosztach procesu na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Zgodnie z pierwszym przepisem w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione. O zastosowaniu powyższej zasady Sąd orzekł w oparciu o kryterium słuszności, a nie tylko arytmetyczne rozliczenia poszczególnych kwot. Uwzględniono w tym zakresie, że strona odwołująca w pierwszej kolejności wnosiła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w całości, a Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia takiego żądania. Z kolei Prezes Urzędu prawidłowo uznał, że przedsiębiorca naruszył obowiązujące przepisy prawa, co znalazł swój wyraz w pkt I decyzji. Zasadne okazały się jednak zarzuty dotyczące instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, która stanowi wyraz uznania administracyjnego i związana jest z pewnym luzem decyzyjnym. Chociaż Sąd ostatecznie uznał, że grancie tego uznania zostały przekroczone, nie mogło to prowadzić do wniosku, że odwołujący wygrał proces w przeważającej części i należne mu są z tego tytułu od strony przeciwnej całe koszty postępowania. Ważąc proporcje roszczenia żądania uwzględnionego i oddalonego oraz różnicę kosztów poniesionych przez strony, Sąd ostatecznie uznał, że zachodzą podstawy zastosowania wskazanej normy ( por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt VII AGz 355/21, niepubl.), tym bardziej wobec częściowego utrzymania w mocy decyzji.

SSO Małgorzata Wiliński