Zarządzenie z 15 czerwca 2026, sygn. XIII Ga 960/25

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 października 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V GC 278/25, z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Płocku orzekł w sposób następujący:

1.  zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.195,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

2.  oddalił powództwo w pozostałej części;

3.  zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.211,06 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

4.  nakazał zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Płocku na rzecz pozwanego kwotę 20,00 zł, tytułem niewykorzystanej części zaliczki.

(wyrok k. 116, uzasadnienie k. 130 – 133v)

Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód zaskarżając powyższy wyrok w części, tj.: w pkt II i III wyroku.

Skarżonemu orzeczeniu zarzucił:

■ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a/ naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów przy ocenie dowodu z opinii podstawowej oraz uzupełniającej biegłego sądowego mgr inż.Z. K. i wyliczenie należnych kosztów naprawy pojazdu marki (...) po szkodzie z dnia 11.09.2024 r. w wysokości 17.797,74 zł z uwzględnieniem stawki średniej arytmetycznej na poziomie 194/194 zł netto (za roboczogodzinę prac blacharsko-mechanicznych i prac lakierniczych) wyliczonej ze stawek dla warsztatów porównywalnej kategorii, a w konsekwencji nieuwzględnienie stawki dochodzonej przez stronę powodową i stosowanej przez serwis naprawczy (...) Sp. z o.o. w P. w wysokości rynkowej tj. 265/265 zł netto za 1 roboczogodzinę prac naprawczych, podczas gdy:

- pozwany skrajnie nie doprecyzował pojęcia stawek średnich, o których mowa w § 17 ust. 2 OWU AC i nie wskazał metodologii ich obliczania ani co oznacza „średnie ceny usług", tym samym pod pojęciem stawki za roboczogodzinę. którym pozwany posługuje się w treści OWU AC, rozumieć należy stawkę występującą na rynku lokalnym (stawkę rynkową) za usługi napraw powypadkowych i mieszczącą się w granicach stawek występujących na rynku warsztatów autoryzowanych porównywalnej kategorii w województwie mazowieckim;

- z opinii biegłego w sprawie wynika, iż w dacie przedmiotowej szkody rzeczywisty przedział stawek rynkowych za robociznę na rynku lokalnym wynosił 120 zł netto do 360 zł netto za 1 roboczogodzinę prac blacharsko-lakierniczych, zatem stawka serwisu w wysokości 265/265 zł netto/rbg, posiada walor stawki rynkowej, mieszczącej się w przedziale cen stosowanych przez usługodawców na rynku lokalnym jako stawka niezawyżona i winna być miarodajna dla obliczenia wysokości należnego odszkodowania w sprawie;

- z opinii biegłego (głównie uzupełniającej - ustnej na rozprawie z dnia 03.10.2025 r.), treści sprzeciwu oraz uzasadnienia Sądu wynika, że pozwany nie złożył na etapie postępowania sądowego zarzutów co do zakresu naprawy pojazdu, a jedynie co do stawki, mimo to Sąd oparł się o zmodyfikowany przez biegłego zakres naprawy wg uznania biegłego, a nie faktyczne okoliczności sporne między stronami - stawkę rbg.

b/ naruszenie przepisu art. 233 § 1 w zw. z art. 245 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i 232 k.p.c. w zw. z art 229 k.p.c. w zw. z art. 230 k.p.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów przy ocenie dowodu z dokumentu prywatnego w postaci umowy ubezpieczenia autocasco - polisy AC nr WXPP00039327, a w szczególności stanowiących jej integralną część i mających zastosowanie w niniejszej sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia komunikacyjnego PZU Auto nr UZ/265/2023 (dalej jako OWU) i uznanie na ich podstawie, że odszkodowanie w niniejszej sprawie ustalone być powinno wedle średniej arytmetycznej stawki wyliczonej ze stawek dla warsztatów nieautoryzowanych w wysokości 194/194 zł netto za rbg podczas gdy zgodnie z treścią postanowienia §17 ust. 2 OWU w zw. z art. 15 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 11 września 2015 roku o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1170) wobec nie doprecyzowania pojęcia stawek średnich i braku wskazania metodologii ich obliczania i ustalenia- pod pojęciem „średnich cen usług", którym pozwany posługuje się w treści OWU AC, rozumieć należy stawkę występującą na rynku lokalnym (stawkę rynkową) za usługi napraw powypadkowych i znajdującą się w przedziale tychże cen, a rynkowość stawki warsztatu została potwierdzona przez treść opinii biegłego w sprawie oraz dowody przedłożone przez powódkę.

c/ naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. w zw. z art. 278(1) k.p.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie oceny dowodów z dokumentów prywatnych w postaci:

- fv nr 1/110/001/00814/2024 z dnia 2024-10-29 na kwotę 15.234,53 zł

- fv nr 1/145/005/00506/2024 z dnia 2024-10-14 na kwotę 6.170,95 zł,'

- kalkulacja naprawy nr 2184WK z dnia 2024-10-29,

- informacja o stawkach rynkowych netto za 1 roboczogodzinę prac blacharsko-lakierniczych stosowanych przez innych uczestników rynku od 29.01.2024 r.,

- opinia biegłego sądowego mgr R. P. z dnia 2024-09-28 w sprawie sygn. akt I C 97/24 przez SR w Gostyninie, I Wydział Cywilny

- opinia biegłego sądowego mgr inż. J. Ż. z dnia 2024-11-18 w sprawie sygn. akt V GC171/24 przez SR Skierniewice, V Wydział Gospodarczy

poprzez nieuzasadnione pominięcie dowodu z tych dokumentów, które zostały przedłożone przez powódkę, z których jednoznacznie wynika, iż serwis naprawczy zastosował stawkę mieszczącą się w przedziale stawek rynkowych oraz uzasadniony zakres naprawy. Nadto jeżeli uprawniony do odszkodowania z ubezpieczenia AC korzysta z prawa do wykazania wysokości szkody i po dokonaniu naprawy uszkodzonego pojazdu w wybranym przez siebie warsztacie naprawczym przedkłada fakturę VAT dokumentującą poniesione koszty, wówczas wysokość roszczenia należy uznać za udowodnioną.

■ naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

d/ naruszenie przepisu §17 ust. 2 wiążących w sprawie OWU AC w zw. z art. 805 k.c. w zw. z art. w zw. z art. 385 [1] k.c., oraz art. 385 § 2 k.c., poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż przyznane odszkodowanie nie musi pokrywać w całości poniesionych przez poszkodowanego, udokumentowanych i uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu przywracających go do stanu sprzed kolizji, stosownie do postanowień umowy ubezpieczenia autocasco,

e/ naruszenie przepisu art. 805 k.c. w zw. z postanowieniami §17 ust. 2 wiążących w sprawie OWU AC poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji odmowę przyznania przez Sąd Rejonowy świadczenia ubezpieczeniowego przysługującego w świetle postanowień umowy ubezpieczenia autocasco łączącej poszkodowanego (ubezpieczonego) z pozwanym ubezpieczycielem na skutek przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma stawka uśredniona wyliczona jako średnia arytmetyczna w zakresie cen za 1 roboczogodzinę prac naprawczych, podczas gdy koszty naprawy zgodnie z OWU AC winny być obliczone według stawki rynkowej,

f/ naruszenie przepisu art. 15 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 381) w zw. z art. 807 § 1 k.c. w zw. z art. 805 k.c. oraz z art. 353(1) k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż zawarte w Ogólnych warunkach ubezpieczenia autocasco postanowienie §17 ust. 2 OWU AC stanowi obiektywny i precyzyjny miernik ustalenia maksymalnych kosztów robocizny celem określenia kwoty odszkodowania, podczas gdy to konkretne postanowienie pozwała ubezpieczycielowi kształtować arbitralnie ostateczną wysokość kwoty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia autocasco, co winno być kwalifikowane jako działanie niezgodne z właściwością stosunku zobowiązaniowego, naruszające interes konsumenta (ubezpieczonego) oraz uznane za niedozwoloną klauzulę umowną (m.in. art. 385(3) pkt 9 k.c.).

Na podstawie zarzutów przedstawionych w apelacji powód wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku w części co do pkt II. i III. wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki dalszej kwoty 3.607,74 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 03.12.2024 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego za I instancje wedle norm przepisanych,

ewentualnie o:

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,

2. o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, wedle norm przepisanych.

(apelacja k. 141 - 145)

Pozwany, w odpowiedzi na apelację powoda, wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm prawem przepisanych.

(odpowiedź na apelację k. 160 - 162)

Na podstawie art. 374 k.p.c. apelacja została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy zaakceptował i przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, uznał także poprawność argumentacji prawnej przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Apelujący odwołał się zarówno do zarzutów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należyte rozpoznanie apelacji wymaga odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów wywodzonych z przepisów prawa procesowego. Jest bowiem zrozumiałe, że oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego można dokonać dopiero wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, został prawidłowo ustalony (tak np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 18.04.2007 r. V CSK 55/07, OSNC-ZD 2008, z. 1, poz. 24; teza z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 20.04.2004 r. V CK 92/04, Lex 194083).

Odnośnie zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego (podpunkt a., b., petitum apelacji) stwierdzić należy, że są on wadliwie sformułowane.

Problematyka w nich poruszona sprowadza się do wykładni postanowienia OWU AC, a w konsekwencji wysokości należnego odszkodowania. Tak sformułowane zarzuty nie mają wymiaru procesowego (realizowanego na gruncie zasady swobodnej oceny dowodów – art. 233 § 1 k.p.c.), lecz materialnoprawny (jest oceną ustalonego stanu faktycznego przez pryzmat norm prawa materialnego, nie zaś oceną dowodów i dokonywaniem w oparciu o tę ocenę ustaleń faktycznych). Stawianie takich zarzutów uznać należy za zbędne zwłaszcza, że podobne kwestie apelujący podnosi w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Podkreślić przy tym należy, że w istocie skarżący nie kwestionuje ustaleń Sądu Rejonowego, a jedynie dokonuje odmiennej oceny prawnej ustalonych faktów. Strona skarżąca nie podważa bowiem ani opinii biegłego sądowego, ani postanowień umowy ubezpieczenia AC wraz z ich integralną częścią w postaci OWU AC, a przyjmuje, że w sprawie nie powinno się opierać rozstrzygnięcia na tej części opinii, która określa średnie stawki robocizny jak również zastosowania nie mają te postanowienia umowne, które określają pojęcie „średnie ceny usług stosowane przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się ten warsztat”.

W istocie zatem to nie ustalenia faktyczne są przedmiotem krytyki apelacyjnej, lecz ich ocena prawna. Dlatego też w zakresie zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów ograniczyć należy się do stwierdzenia, że Sąd Rejonowy dokonał tej oceny w sposób prawidłowy i na jej podstawie ustalił korelujący z nią stan faktyczny, który Sąd Okręgowy przyjmuje za własny.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. w zw. z art. 278 ¹ k.p.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie oceny dowodów z dokumentów prywatnych.

W myśl art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zarzut naruszenia tego przepisu może być uwzględniony jedynie wówczas, gdyby wykazano, że dowody zostały ocenione w sposób rażąco wadliwy, sprzeczny z zasadami logiki bądź doświadczenia życiowego (tak np.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r., II CK 335/05, MP 2006/3 /115).

Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd Rejonowy nie pominął wskazanych w tym zarzucie dokumentów prywatnych, a jedynie ocenił je inaczej, niż chciałby tego skarżący. Informacja o stawkach rynkowych netto za 1 roboczogodzinę prac blacharsko-lakierniczych stosowanych przez innych uczestników rynku od 29 stycznia 2024 r. nie miała w sprawie istotnego znaczenia, bowiem decydujące w sprawie były koszty robocizny określone na podstawie stawki za roboczogodzinę ustalonej w oparciu o średnie stawki stosowane przez warsztaty naprawcze o porównywalnej kategorii świadczonych usług z terenu województwa mazowieckiego, względem którego dokonano taryfikacji składki, nie zaś stawki rynkowe. Podobnie rzecz ma się z dokumentami w postaci opinii biegłych sądowych mgr R. P. z dnia 28 września 2024 r. jak i inż. J. Ż. z dnia 18 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy wyjątkowo skrupulatnie ocenił wszystkie dowody, które zostały przeprowadzone w sprawie i tak samo skrupulatnie przedstawił wyniki tej oceny w uzasadnieniu wyroku, zresztą każda cześć uzasadnienia jest bardzo szczegółowa. Ocena Sądu I instancji jest logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. Sąd Rejonowy wskazuje w motywach rozstrzygnięcia z czego wynikają jego poszczególne wnioski, które znalazły swój wyraz w ustaleniach faktycznych, bądź w rozważaniach prawnych. Z całą pewnością powód nie zdołał tej oceny podważyć w apelacji. Skarżący nie przedstawił absolutnie żadnych dowodów, które pozwalałyby na przyjęcie odmiennego stanowiska niż Sąd I instancji i uznanie, że żądanie strony powodowej zasługiwało na uwzględnienie w wyższej kwocie niż 2.195,56 zł.

Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że także one nie zasługują na uwzględnienie.

W zarzutach tych apelujący w istocie wskazuje na odmienną, od zastosowanej przez Sąd Rejonowy, wykładnię § 17 ust. 2 OWU AC. Skarżący formułuje powyższe zarzuty wskazując na oparcie się przez Sąd Rejonowy na niekorzystnej dla poszkodowanej interpretacji OWU AC i przyjęcie do wyliczenia odszkodowania ustalonej przez biegłego średniej stawki stosowanej przez warsztaty naprawcze o porównywalnej kategorii świadczonych usług z terenu województwa mazowieckiego, względem którego dokonano taryfikacji składki, podczas gdy postanowienie to jako niejednoznacznie sformułowane (brak wskazania w OWU metodologii ustalenia wysokości stawki) powinno być intepretowane na korzyść ubezpieczającego i w konsekwencji do wyliczeń odszkodowania powinna mieć zastosowanie stawka przyjęta przez warsztat naprawczy, jako mieszcząca się w przedziale cen rynkowych.

Wskazać należy, że umowa ubezpieczenia autocasco jest umową dobrowolną, której szczegółowe warunki strony określają w jej treści, jednakże zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowe i reasekuracyjnej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1130) postanowienia umowy ubezpieczenia, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz innych wzorców umowy sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Ponadto ustęp 3 tego przepisu stanowi, że umowa ubezpieczenia, ogólne warunki ubezpieczenia oraz inne wzorce umowy są formułowane jednoznacznie i w sposób zrozumiały. W art. 65 k.c. zostały określone ogólne dyrektywy wykładni mające zastosowanie do wszelkich oświadczeń woli (§ 1) oraz umów (§ 2). Przepis art. 65 § 1 k.c. stanowi o tym, jak „tłumaczyć” oświadczenia woli. Oznacza to, że kwestia interpretacji oświadczenia woli strony jest zakreślona zasadami ujętymi w tym przepisie. Oświadczenia woli wymagają wykładni w celu ustalenia właściwego ich znaczenia, a w rezultacie w celu rozpoznania skutków prawnych, jakie one wywołują.

Ustalenie treści oświadczenia woli stron należy do ustaleń faktycznych. Natomiast wykładnia oświadczenia woli to zagadnienie prawne. Odbywa się na podstawie art. 65 k.c. i podlega kontroli apelacyjnej z urzędu, gdyż błędy w tym zakresie stanowią naruszenie przepisów prawa materialnego. W tym znaczeniu więc decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało zweryfikowanie oceny prawnej Sądu I instancji w świetle art. 65 k.c. w zw. z § 17 ust 2 OWU AC.

W orzecznictwie na gruncie art. 65 k.c. przyjmuje się tzw. metodę kombinowaną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2007 roku, sygn. akt II CSK 489/06, Lex nr 274245), która zakłada interpretację oświadczeń woli uwzględniającą jednoczesną realizację dwóch wartości: konieczność respektowania woli podmiotu składającego oświadczenie i potrzebę ochrony zaufania osób trzecich do treści złożonego oświadczenia. Stosowanie tej metody składa się z dwóch faz: w pierwszej decydujące znaczenie należy przypisać rzeczywistej woli stron, jeżeli natomiast okaże się, że strony nie przypisywały złożonemu oświadczeniu takiego samego znaczenia, należy przejść do drugiej fazy, w której w sposób obiektywny ustala się właściwe znaczenie oświadczenia, biorąc pod uwagę, jak adresat rozumiał jego sens i jak powinien ten sens rozumieć.

W drugiej fazie podstawową dyrektywą wykładni jest przypisanie oświadczeniu sensu, jaki z treścią komunikatu wiązać mógł potencjalny, racjonalny odbiorca.

O wykładni oświadczenia nie rozstrzyga sens przypisywany temu oświadczeniu przez konkretnego odbiorcę. Nie jest możliwe ustalenie, jak odbiorca rzeczywiście zrozumiał oświadczenie; będzie on interpretował oświadczenie w sposób korzystny ze względu na swój interes. Interpretacja ta odbiegać może od treści komunikatu. Oświadczeniu należy nadać sens, jaki nadałby mu typowy odbiorca, znajdujący się w pozycji adresata.

To, jak strony, składając oświadczenie woli, rozumiały je, można wykazywać zarówno za pomocą dowodu z zeznań świadków, przesłuchania stron, jak i innych środków dowodowych.

Potrzeba sięgania do art. 65 § 2 k.c. zachodzi tylko wówczas, gdy brzmienie postanowień umowy jest na tyle niejednoznaczne, że usprawiedliwia możliwość dokonywania rozbieżnych interpretacji.

Z uwagi na cel umowy ubezpieczenia, jakim jest zapewnienie ubezpieczającemu rzeczywistej ochrony, konieczne jest, aby umowa lub stanowiące jej część ogólne warunki ubezpieczenia precyzowały w sposób nie budzący wątpliwości już w chwili zawarcia umowy, jakie zdarzenia są, a jakie już nie są objęte odpowiedzialnością zakładu ubezpieczeń. O zakresie odpowiedzialności pozwanego decyduje zatem treść umowy ubezpieczenia, wykładana według zasady określonej w art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

Dokonując analizy postanowień OWU AC, w tym w szczególności przepisu § 17 ust. 2, Sąd Rejonowy uznał, że zastosowana przez powoda stawka robocizny, jako niemająca oparcia w zawartej umowie, jest zawyżona. Interpretacja powyższego postanowienia umownego nie nastręczyła przy tym sądowi żadnych problemów. W ocenie Sądu Okręgowego zapis § 17 ust. 2 OWU AC jest klarowny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Sąd Rejonowy zasadnie zatem oparł się na tym postanowieniu umownym dokonując wyliczenia wysokości odszkodowania w związku ze szkodą z dnia 11 września 2024 r. Wobec związania stron dobrowolną umową ubezpieczenia, określającą zasady ustalenia wysokości odszkodowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że stawka robocizny stosowana przez warsztat naprawczy jest stawką rynkową. W przedmiotowej sprawie to nie rynkowość stawki decyduje o wysokości odszkodowania, lecz zapisy umowy określające sposób jego ustalenia. Bez znaczenia wobec tego pozostaje także to, że pozwany nie zarzucał, że wysokość odszkodowania powinna zostać ustalona przy uwzględnieniu treści §17 ust. 2 OWU AC.

Oczywistym jest przy tym, że „stawka średnia” nie jest pojęciem oczywistym, które nie wymaga wykładni. Już nawet wskazania matematyki pozwalają na jej gruncie na wyróżnienie średniej arytmetycznej, mediany, ważonej, winsorowskiej, geometrycznej, kwadratowej, harmonicznej, logarytmicznej. W tym zakresie jest to przestrzeń do odwołania się do art. 65 §2 k.c. bowiem skoro pojęcie „średnia”, chociaż występujące w języku potocznym, ma swoje szerokie rozwinięcie w teorii matematyki, a ma być użyte do obliczeń odszkodowania, to należy zadać sobie pytanie, jakie znaczenie temu terminowi nadał autor wzorca. Postanowienie bowiem odwołuje się do stawek średnich na terenie województwa, w warsztatach autoryzowanych. Postanowienie OWU AC trafiając do wzorca umownego, powinno mieć treść zrozumiałą dla przeciętnego odbiorcy. Ubezpieczający ma bowiem takie samo prawo, jak autor wzorca do skalkulowania ryzyka przy wyborze wariantu odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, gdyż każdy z tych wariantów jest również zróżnicowany w zakresie składki. Wybór wyższego wariantu powinien dawać większe prawdopodobieństwo pełnej kompensaty szkody i mniejsze ryzyko weryfikacji kosztów naprawy według określonych we wzorcu kryteriów. W tym kontekście, ubezpieczający może oczekiwać, że skrajne stawki odnotowywane na rynku nie będą brane pod uwagę. Skoro zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w oparciu o stawki średnie, to nie czyni tego w oparciu o stawki rynkowe – rozumiane jako wszystkie stawki występujące na danym rynku (zawężonym do województwa). Stawka rynkowa bowiem to stawka obserwowana na danym obszarze lub w danym segmencie usług, w którym podmioty ze sobą konkurują, także kryterium cenowym. Jeżeli przy zbliżonym poziomie usług podmiot utrzymuje się na rynku, to znaczy, że jego stawka ma rynkowy charakter, nawet jeżeli odbiega co do wysokości od stawek innych podmiotów.

Odwołanie do stawki średniej, a nie do stawki rynkowej, jest charakterystyczne dla odpowiedzialności autocasco. Stawka ta ma bowiem bardziej stały charakter, pozwalający na przewidywanie niewielkiej zmienności w okresie ubezpieczenia, podczas gdy stawka rynkowa może wzrosnąć już choćby z powodu tego, że jeden oferent zwiększy stawki w swoim cenniku. Przy stawce średniej taki ruch wpłynie nieznacznie na jej wzrost, a gdy stosowana jest mediana, nie wpłynie zupełnie.

Przeciętny odbiorca wzorca, nie rozważa jednak teorii matematycznych, które zapewniają odmienne wyniki w zależności od wykorzystanego wzoru matematycznego. W świadomości pozostaje raczej potoczne rozumienie słowa „średnia”, jako wynik procesu uśredniania występujących na rynku stawek do poziomu jednakowo odległego od wartości niskich i wysokich. W tym kontekście, nie należy eliminować stawek maksymalnych ani minimalnych, bowiem choć w niewielkim stopniu, one też wypływają na kształt rynku i konkurencję. Z tego względu przyjęcie średniej arytmetycznej pozwala uwzględnić wszystkie podmioty świadczące podobne usługi, a nie dokonywać wykluczenia tych, które konkurują ceną lub wykorzystują brak warsztatów autoryzowanych dla rzadkiej marki pojazdów w danym województwie, dzięki czemu mogą wskazać stawkę wyższą.

Żadną miarą jednak nie należy, jak postuluje apelujący, zastępować pojęcia stawki średniej, stawką rynkową, bowiem nie chodzi o to, czy stawka warsztatu mieści się w wachlarzu stawek obserwowanych, ale czy nie odstaje od stawek powszechnie stosowanych. Nie jest również to stawka przeciętna, która byłaby zapewne tą występującą w największej liczbie warsztatów.

W niniejszej sprawie właściwie został określony katalog warsztatów porównywalnej kategorii, tj. posiadające oraz nie posiadające autoryzacji producenta warsztaty naprawcze z terenu województwa mazowieckiego o standardzie wykonywanych usług napraw pojazdów samochodowych i kategorii warsztatu blacharsko lakierniczego wykonującego naprawę danego pojazdu. Zakres ten został określony od 120,00 zł do 360,00 zł netto, średnią stawkę biegły wyliczył na kwotę 194,00 zł netto dla prac blacharskich jak i lakierniczych.

Podsumowując powyższe rozważania, wobec związania stron dobrowolną umową ubezpieczenia, określającą zasady ustalenia wysokości odszkodowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że stawka robocizny stosowana przez warsztat naprawczy jest stawką rynkową. Istotne znaczenie ma ustalenie stawki średniej, a zatem stawki w rozumieniu wyliczenia arytmetycznego po zestawieniu odnotowywanych na rynku podobnym stawek w stacjach obsługi pojazdów. Taką stawkę biegły wyliczył w sposób matematyczny i Sąd I instancji w oparciu o tę stawkę sformułował rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

Wyrok Sądu Rejonowego jest zatem prawidłowy i odpowiada prawu, a apelacja powoda, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach instancji odwoławczej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego ustalone odpowiednio do wartości przedmiotu zaskarżenia.

SSO Monika Smusz – Kulesza

ZARZĄDZENIE

Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego przez PI.