Baza orzeczeń sądowych

...t bezpodstawnie wzbogacona w rozmiarze ustalonej w opinii biegłej. Wyrok Sądu Okręgowego w J. z dnia 13 listopada 2000 r. odniósł skutek również co do części składowych nieruchomości gruntowej (art. 47 § 1 i 48 k.c.), ale tylko w sensie prawnorzeczowym, ponieważ celem ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 73, poz. 323 ze zm.) było jedynie przywrócenie własności, bez naruszenia prawa osób trzecich. Ustawa ta nie upoważniła pozwanej do uzyskania ko...

...to jednak pogląd słuszny. Część składowa nieruchomości stanowiącej składnik majątku łącznego nie może być przedmiotem odrębnej własności, o innym statusie niż sama nieruchomość (art. 47 § 1 w zw. z art. 48 k.c.). Zaskarżone orzeczenie odpowiada więc prawu, wobec czego skargę kasacyjną uczestnika należało oddalić na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

...a 5 maja 1978 r., III CZP 26 78, OSNCP 1979, nr 1, poz. 3). Budynek bowiem, na który zostały dokonane nakłady, nie może być traktowany jako odrębny od gruntu przedmiot majątkowy, gdyż stosownie do art. 46 k.c. i art. 48 k.c., współwłasność nieruchomości dotyczy także jej części składowych, niezależnie od źródeł pochodzenia środków na jego remont, czy budowę. 7 Innym zagadnieniem jest wyłączenie z rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami nakładów na część składową nieruchomości, którą w wyniku działu otrzymuje podm...

...działce nr (...) 16 szambo i trzy studzienki kanalizacyjne stanowią części składowe tego gruntu. Zasadą jest bowiem, że budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane są częścią składową tego gruntu (art. 48 k.c.). Wprawdzie nie jest to zasada bezwzględna, jednakże dokonane w sprawie ustalenia nie dają podstaw do uznania, że w okolicznościach sprawy zachodzą przewidziane w ustawie wyjątki od zasady wynikającej z art. 48 k.c. Zarzut naruszenia art. 47 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie należało więc uznać za nieuzas...

...4 r., III CZP 411 91, Biul. SN 1994, nr 5, s 22). Budynek, na który zostały dokonane sporne nakłady, nie mógł być traktowany jako odrębny od gruntu przedmiot majątku wspólnego, gdyż stosownie do art. 46 k.c. i art. 48 k.c., współwłasność nieruchomości dotyczy także jej części składowych, niezależnie od źródeł pochodzenia środków na jego remont. Specyfika nakładu pochodzącego z majątku wspólnego na nieruchomość, która nie należy do tej masy majątkowej, polega na tym, że do majątku wspólnego wchodzi tylko wierzytelnoś...

...trzygnięcia. Wątpliwość Sądu Okręgowego wiąże się z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 31 stycznia 2002 r., IV CKN 660 00 (nie publ.), że budowla zabytkowa, jako część składowa gruntu (art. 48 k.c.), a nie rzecz samoistna, nie może być przedmiotem sprzedaży, a co za tym idzie, nie może mieć ceny; cenę bowiem można ustalić dla przedmiotu sprzedaży, w sprawie, nieruchomości (całej). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 58 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym zarówno w chwili zaw...

...ść prawna polegająca na zbyciu prawa własności do jednej z tych działek gruntu wywoła skutek przeniesienia własności tego gruntu wraz z częścią budynku na tym gruncie posadowioną w myśl zasady wyrażonej w art. 48 k.c., czy też czynność taka nie wywoła wskazanego wyżej skutku jako sprzeczna z uregulowaniem art. 47 § 1 w związku z art. 58 § 1 k.c.?" podjął uchwałę: Umowa przeniesienia własności części nieruchomości, objętej oddzielną księgą wieczystą, bez jednoczesnego podziału znajdującego się na niej budynku, jest...

...obotami ziemnymi. Jeśli nieruchomość, której grozi utrata oparcia jest nieruchomością gruntową to dla art. 147 k.c. jest istotne, czy znajduje się na niej budynek lub inne urządzenie trwale z gruntem związane art. 48 k.c. . Chodzi bowiem o to, że w zależności od wielkości i ciężaru znajdujących się na gruncie budynków i innych urządzeń potrzebne jest odpowiednie oparcie. Dlatego dokonujący robót ziemnych, objętych art. 147 k.c., powinien brać pod uwagę przy ocenie siły oparcia sąsiedniego gruntu i zależnego od niej sposobu d...

...e. Odmienny pogląd wychodzi z założenia, że art. 151 k.c. kreuje wyjątek od zasady superficies, co prowadzi do wniosku, iż w razie przekroczenia granicy nieruchomości w czasie zabudowy, budynek należy do gruntu (art. 48 k.c.) na którym znajduje się jego większa część. Taki pogląd zaprezentował też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5.01.1971 r. I CR 5 71 niep. oraz w uzasadnieniu uchwały z dnia 21.04.2005 r. III CZP 9 05. Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego poglądu, co należy uwzględnić przy rozważeniu s...

...ątpliwa. Na podstawie art. 46 i 48 k.c. oraz posiłkując się Prawem budowlanym należy uznać, że budynkiem jest obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, stanowiący część składową nieruchomości gruntowej (art. 48 k.c.) albo odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 235 § 1 k.c.), wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadający fundamenty oraz dach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., II CK 365 05, nie publ.), przy czym spełnienie cechy odrębności może zostać zrealizowane także prz...

...adów poczynionych z majątku wspólnego małżonków K. na majątek odrębny E. K. i sprawa powinna toczyć się w trybie procesowym. W ramach naruszenia przepisów prawa materialnego wskazuje art. 47 § 1 w związku z art. 48 k.c. oraz art. 44 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 46 k.r.o. do podziału majątku, który był objęty wspólnością ustawową małżonków odpowiednio stosuje się przepisy o dziale spadku. Postępowanie w tych sprawach uregulowane jest w art. 680 i nast. k.p.c. i toczy się w trybie niepro...

...i i w ten sposób wiążąc się trwale z nieruchomościami gruntowymi, na których budynek został wybudowany, a nie z nieruchomością, nad którą wznosi się część kondygnacji (art. 46 § 1, art. 47 § 1 i 2 oraz art. 48 k.c.). Decyduje o tym przede wszystkim zasadniczy, wynikający z istoty rzeczy, związek fizyczny poszczególnych części budynku, który prowadzi do zarówno fizycznego, jak i prawnego związania tych części z budynkiem i, w wyniku tego, z nieruchomością, na której posadowione są jego fundamenty, a nie z nieruchomością,...

...u Najwyższego. Wątpliwość ujęta w pytaniu Sądu Okręgowego mogłaby powstać dopiero wtedy, gdyby zostało stwierdzone, że konstrukcyjnie jeden budynek, niebędący kilkoma budynkami w rozumieniu art. 46 § 1 lub art. 48 k.c., został posadowiony na kilku nieruchomościach gruntowych. Dopiero w takiej sytuacji byłoby celowe rozważanie zgodności z prawem ustanowienia odrębnej własności lokali oraz skutków takich czynności. W postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy w Ś. uchylił się jednak od wyraźnego stwierdzenia, jaki s...

...985 r. o drogach publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Taka droga, zgodnie z zasadą superficies solo cedit, jako urządzenie trwale z gruntem związane, jest częścią składową gruntu (art. 48 k.c.), nie może zatem być odrębnym od gruntu przedmiotem własności i innych praw rzeczowych (art. 47 k.c.). W świetle reguł składniowych i znaczeniowych art. 73 ust. 1 ustawy pozwala przyjąć, że nieruchomości zajęte pod drogi publiczne pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek s...

...rczej pozwanej Spółdzielni z dnia 9 października 2003 r., z naruszeniem wymienionego postanowienia Regulaminu, utworzony został fundusz remontowy na określony obiekt, stanowiący część składową nieruchomości (art. 48 k.c.). Okoliczność ta jest istotna w rozpoznanej sprawie, gdyż niewątpliwym celem § 4 ust. 1 Regulaminu jest obciążenie wydatkami na remonty tylko tych członków Spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali znajdujących się na określonym osiedlu lub na odrębnej nieruchomości, na których znajduj...

...techniczne wraz z budynkiem. Uznanie, że wznoszenie budynku na potrzeby stacji transformatorowej nie jest konieczne, prowadziłoby do wniosku, iż postawiony tak budynek stanowi część składową gruntu w rozumieniu art. 48 k.c. W judykaturze przeważa jednak pogląd, że za stację transformatorową należy uznać obiekt kompletny, czyli budynek razem z wyposażeniem. Stanowi on „inne urządzenie trwale związane z gruntem” w rozumieniu art. 49 k.c., czyli wchodzące w skład przedsiębiorstwa, jeżeli tworzy nierozerwalną część techniczno-...

...9 k.c., które prowadzą do wniosku, że wejście wymienionych w nim urządzeń w skład przedsiębiorstwa jest jedynie przesłanką ich wyłączenia spod działania zasady superficies solo cedit wyrażonej w przepisach art. 48 i 191 k.c. Kwestia własności tych urządzeń pozostaje natomiast poza zakresem art. 49 k.c., który nie określa, do kogo urządzenia będą należały i na podstawie jakiego tytułu prawnego. Trzeba dodać, że w art. 49 k.c. chodzi wyłącznie o urządzenia służące „do doprowadzania lub odprowadzania” wody, pary, gazu,...

...trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Takim przepisem szczególnym, stanowiącym wyjątek od wyrażonej w art. 48 k.c. zasady superficies solo cedit, jest m. in. art. 235 § 1 k.c., który dotyczy znajdujących się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste budynków, wzniesionych albo nabytych przez użytkownika wieczystego. Zarówno jednak art. 235 § 1 k.c., jak też dalsze przepisy o użytkowaniu wieczystym (art. 235 § 2, art. 239 § 2...

...żna uznać za naruszającą art. 47 i 48 k.c. Zasadnie, odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2002 r., I CK 5 02, Sąd Apelacyjny przyjął, że na trwałość związania z gruntem urządzenia (art. 48 k.c.), powodującą, iż stanowi ono część składową gruntu, wskazuje nie tylko fizyczne, ale i funkcjonalne ich powiązanie, sprawiające, że razem – grunt i urządzenie – tworzą całość gospodarczą. Okoliczność, że istnieje techniczna możliwość odłączenia urządzenia od gruntu, nie jest wystarczająca do uz...

...p ma, to rzeczą właścicieli jest takie zorganizowanie jej eksploatacji, by umożliwiała właściwe z niej korzystanie. W żadnym razie służebność gruntowa nie może dotyczyć części składowych nieruchomości (art. 48 k.c.) i to potraktowanych jako elementy, które powinny mieć zapewniony samodzielny dostęp do drogi, niezależnie od tego, jak w relacji do drogi publicznej usytuowana jest cała nieruchomość. Stanowisko Sądu drugiej instancji wskazujące na konieczność ustanowienia drogi koniecznej dla garażu a nie dla nieruchomości wnio...

...§ 1 zdanie drugie k.c. dopuszczającej współistnienie użytkowania wieczystego nieruchomości i części znajdującego się na niej budynku, przyjmując, że w opisanym stanie faktycznym właściciel gruntu zgodnie z art. 48 k.c. był właścicielem tej części budynku jako „części składowej”. (...) Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Typowe zależności prawne między nieruchomością gruntową a posadowionym na niej budynkiem wyraża art. 47 § 1 k.c., potwierdzając zasadę superficies solo cedit. Dotyczy to zwłaszcza budowli i innych...

...j. Budynek wybudowany został w 1973 r. jako stacja transformatorowa na zlecenie S.(…) w W. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska strony powodowej, według której sporny budynek stanowi część składową gruntu (art. 48 k.c.), uznał natomiast, że budynek ten, będąc stacją transformatorową stanowi nierozerwalne zestawienie urządzeń i budynku, jest zatem „innym podobnym urządzeniem” w rozumieniu art. 49 k.c. Odnosząc się do kwestii, czy urządzenia, o których mowa w art. 49 k.c. stają się własnością przedsiębiorstwa przesyłow...

...ł, co następuje: Budynek trwale związany z gruntem jest jego częścią składową i nie może być odrębnym od niego przedmiotem własności i innych praw rzeczowych chyba, że ustawa stanowi inaczej (art. 47 § 1 i art. 48 k.c.). Jeden z takich wyjątków przewidują przepisy o użytkowaniu wieczystym. 6 Kodeks cywilny (zwłaszcza art. 235) nadał prawu wieczystego użytkowania gruntu charakter nadrzędny w stosunku do prawa własności budynków i innych urządzeń (dalej w skrócie: budynków) posadowionych na tym gruncie; znaczy to, że prawem g...

...wanie wieczyste gruntu. Zasadą wynikającą z ogólnych przepisów kodeksu cywilnego jest, że właściciel gruntu oraz użytkownik wieczysty jest z mocy prawa, także właścicielem budynków trwale z nim związanych (art. 48 k.c. i art. 235 § 1 5 k.c.). Stąd też Sąd Okręgowy uznał, kierując się treścią art. 65 § 2 k.c., że wolą stron było odmienne uregulowanie stosunków niż to wynika z art. 676 k.c. i poprzez wyłączenie możliwości żądania przywrócenia do stanu poprzedniego należy przyjąć, iż nakłady mają pozostać przy prz...

...analizacyjne będzie eksploatowało określone urządzenia stanowiące element jego sieci. Dokonując w tym zakresie oceny prawnej nie można poprzestać – jak oczekuje strona skarżąca - na uregulowaniu przyjętym w art. 48 k.c., lecz uwzględnić należy treść art. 49 k.c. Z reguły urządzenia, o których mowa w art. 49 k.c. wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu i stanowią wtedy odrębny od gruntu lub budynku przedmiot własności. Także treść łączących strony stosunków cywilnoprawnych – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Ap...

...uchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są i były nieruchomości, nie zaś „obiekty wpisane do rejestru zabytków"; obiekty takie, jako części składowe gruntu (art. 48 k.c.), nie mogą być odrębnym przedmiotem własności (art. 47 § 1 k.c.). Tak więc po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 13 ust. 4, art. 29 ust. 2, art. 68 ust. 3 i art. 73 ust. 3) nie doszło w zakresie analizowanej kwestii do zmiany merytorycznej, lecz jedynie do zmiany redakcyjnej, mającej na cel...

...e prawo do grobu nie jest prawem własności ani prawem wieczystego użytkowania. Grobowiec ze względu na swoją konstrukcję jest trwale połączony z gruntem, a zatem jest częścią składową gruntu (art. 47 § 1 i art. 48 k.c.; zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1978 r., III CZP 56 78, OSNCP 1979, nr 4, poz. 68). Poprzednicy prawni stron zawarli w dniu 28 czerwca 1972 r. umowę dotyczącą wybudowania grobu murowanego, stwierdzając, że stanowi on własność użytkownika. W obowiązującym w dniu zawarcia umowy stanie prawnym or...

...był już zabudowany, to umowa o użytkowanie wieczyste gruntu powinna zawierać także postanowienie co do sprzedaży budynku wieczystym użytkownikom (należy bowiem mieć na względzie, że stosownie do postanowienia art. 48 KC, budynek wzniesiony na gruncie przed ustanowieniem użytkowania wieczystego stał się z chwilą jego wy- budowania częścią składową gruntu). W tej sytuacji, wywodzi rewizja nadzwyczajna, nie można wykluczyć, że w chwili zawierania umowy użytkowania wieczystego zgodnym zamiarem stron i celem umowy było także (art. 65...