Odrzucenie spadku po terminie

Można próbować, ale trzeba jasno powiedzieć: to nie jest pewna sprawa. Samo „czekałam na wezwanie z sądu, bo mama tak powiedziała” sąd może potraktować jako błąd co do prawa/procedury, a nie każdy taki błąd wystarczy do uchylenia się od skutków przekroczenia terminu.
Termin 6 miesięcy wynika z art. 1015 § 1 kc i biegnie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. W Pani przypadku istotne jest więc nie tyle to, kiedy zmarła ta osoba, ale kiedy dowiedziała się Pani, że po odrzuceniu przez mamę to Pani wchodzi do kręgu spadkobierców.

To jest okoliczność do podniesienia, ale trzeba ją dobrze opisać. Nie jako „nie wiedziałam, że są długi”, bo Pani pisze, że wiedziała. Raczej jako błąd co do konieczności samodzielnego złożenia wniosku/oświadczenia i mylne przekonanie, że sąd sam wezwie Panią tak jak wcześniejszych spadkobierców.
Podstawą jest art. 1019 kc. Spadkobierca, który pod wpływem błędu nie złożył w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Trzeba jednak jednocześnie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, a sąd musi to zatwierdzić.
Problemem będzie art. 84 kc, bo błąd musi być istotny. W praktyce trzeba wykazać, że gdyby nie błędna informacja o procedurze, złożyłaby Pani oświadczenie w terminie. Sąd będzie też patrzył, czy zachowała Pani należytą staranność. Tu działa na Pani plus to, że nie zignorowała Pani sprawy, pytała rodzinę, wiedziała o kolejności i próbowała ustalić, jak to wygląda. Na minus działa to, że wiedziała Pani o długach i o tym, że będzie następnym spadkobiercą.
Trzeba złożyć do sądu wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku oraz od razu złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Termin na uchylenie się od skutków błędu to rok od wykrycia błędu, zgodnie z art. 88 § 2 kc.
We wniosku istotne będą konkrety:

• kiedy dowiedziała się Pani, że mama odrzuciła spadek,
• kiedy dowiedziała się Pani, że jednak trzeba było samodzielnie złożyć wniosek/oświadczenie,
• kto i co dokładnie Pani przekazał,
• dlaczego informacja wydawała się wiarygodna,
• że wcześniejsze osoby rzeczywiście miały sprawy sądowe, co mogło utwierdzić Panią w błędnym przekonaniu,
• że po wykryciu błędu działała Pani bez zwłoki.

Nie pisałbym, że „nie miałam pojęcia o spadku”, jeżeli jednocześnie wiedziała Pani, że będzie Pani w kolejności i że są długi. To byłoby niespójne. Lepiej oprzeć sprawę na błędzie co do sposobu i konieczności złożenia oświadczenia, a nie na niewiedzy o samym spadku.
Do oceny brakuje jednej kluczowej daty: kiedy dokładnie dowiedziała się Pani, że mama odrzuciła spadek i że od tego momentu to Pani powinna działać. Od tej daty najpewniej sąd będzie liczył 6 miesięcy z art. 1015 § 1 kc.