Darowizna dla sąsiada.

Przy darowiźnie (od wartości) jak i sprzedaży (od ceny) nabywca będzie zobowiązany zapłacić podatek. Cena sprzedaży nazbyt odbiegająca od rynkowej może skutkować wszczęciem przez Naczelnika US postępowania w celu ustalenia i wymierzenia podatku od realnej wartości nieruchomości. Od ceny sprzedaży należy zapłacić podatek dochodowy, chyba że spadkobierców obejmuje zwolnienie.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku odpłatnego zbycia, nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, okres 5-letni liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

W interpretacji indywidualnej z dnia 8 maja 2023 r. ( nr 0113-KDIPT2-2.4011.170.2023.2.EC) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyjaśnił: "Stosownie do przywołanego powyżej art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do wyliczenia pięcioletniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie odpłatnego zbycia nieruchomości (lub ich części oraz udziału w nieruchomości) lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przysługującej spadkobiercy, który dokonuje odpłatnego zbycia, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (lub ich części oraz udziału w nieruchomości) lub praw majątkowych przez spadkobiercę upłynęło pięć lat - to odpłatne zbycie nie podlega opodatkowaniu".

Biorąc pod uwagę kwestie podatkowe, oto kilka kluczowych punktów do rozważenia:

W przypadku darowizny, nabywca musiałby zapłacić podatek od darowizny na podstawie wartości działki. Wysokość tego podatku zależy od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym. Jako że sąsiad nie jest krewnym, podatek ten może być stosunkowo wysoki.

W przypadku sprzedaży, jeśli cena będzie zbyt niska w stosunku do wartości rynkowej działki, Urząd Skarbowy może zakwestionować tę cenę i wszcząć postępowanie w celu ustalenia podatku od realnej wartości nieruchomości.



Oznacza to, że jeśli od chwili, gdy spadkodawca nabył nieruchomość, do momentu jej sprzedaży przez spadkobiercę upłynęło pięć lat, zysk ze sprzedaży jest zwolniony z opodatkowania. Należy jednak pamiętać o uwzględnieniu zarówno okresu posiadania nieruchomości przez spadkodawcę, jak i przez spadkobiercę.
Podsumowując, decyzja o wyborze między darowizną a sprzedażą powinna opierać się na analizie kosztów podatkowych obu tych opcji w kontekście indywidualnej sytuacji. Mając na uwadze zasadę pięcioletniego okresu od nabycia nieruchomości przez spadkodawcę i jej sprzedaży przez spadkobiercę, można skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania.

Dziękuję za wyjaśnienie. A jeśli zdecydujemy się na darowiznę, czy są jakieś możliwości aby obniżyć kwotę podatku dla sąsiada? Może istnieją jakieś ulgi lub wyjątki, z których można by skorzystać w takiej sytuacji? Czy sąsiad musiałby zapłacić pełny podatek od darowizny, nawet jeśli działka jest niewielka i nie ma dla nas większej wartości?

W przypadku darowizny nieruchomości dla sąsiada, istnieje kilka kwestii do rozważenia w kontekście opodatkowania:

Stosownie do ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2833 z późn. zm.), obdarowany sąsiad będzie traktowany jak osoba trzeciego stopnia pokrewieństwa. W związku z tym, podatek od darowizny naliczany jest według stawki 20%.

Jeżeli darowana nieruchomość była własnością darczyńcy przez co najmniej 5 lat, obdarowany może skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizn do kwoty 9 637 zł. Wartość nieruchomości powyżej tej kwoty podlega opodatkowaniu.

W przypadku niewielkiej wartości działki, rzeczywista kwota podatku może być niewysoka, jeśli cała wartość nieruchomości nie przekracza znacząco kwoty zwolnienia.

Aby obniżyć kwotę podatku dla sąsiada, można rozważyć podzielenie darowizny na kilka etapów (w różnych latach podatkowych). W ten sposób każda transakcja będzie korzystać z kwoty wolnej od podatku.

Warto też dokładnie oszacować wartość rynkową nieruchomości. Jeśli jest ona niższa niż przewidywana, podatek od darowizny będzie proporcjonalnie niższy.

Ostatecznie, dokładne obliczenia i wybór najlepszej opcji zależy od indywidualnych okoliczności i wartości rynkowej działki. Warto zwrócić uwagę na wszystkie dostępne ulgi i wyjątki przewidziane w ustawie o podatku od spadków i darowizn.