Centrum tematu

Darowizna

Darowizna to umowa, w której darczyńca dokonuje bezpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Może dotyczyć pieniędzy, rzeczy ruchomych, nieruchomości, udziałów albo innych praw majątkowych. W praktyce najważniejsze są: zamiar stron, forma czynności, dowody przekazania oraz ewentualne podstawy odwołania darowizny.

Przepisy Pytania Orzeczenia Pisma Krok po kroku

Co warto wiedzieć

Darowizna jest umową cywilną i zakłada brak świadczenia wzajemnego po stronie obdarowanego. Oznacza to, że darczyńca przekazuje określoną korzyść majątkową bez zapłaty albo innego ekwiwalentu. Przy ocenie sprawy znaczenie ma nie tylko nazwa dokumentu, ale przede wszystkim rzeczywista treść uzgodnień, cel stron i sposób wykonania umowy.

Nie każde nieodpłatne przesunięcie majątkowe będzie darowizną. W konkretnej sprawie trzeba odróżnić darowiznę od pożyczki, użyczenia, rozliczenia rodzinnego, pozornej czynności albo przeniesienia majątku z innej podstawy. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy jedna ze stron żąda zwrotu pieniędzy, rzeczy albo nieruchomości.

Co do zasady oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Umowa zawarta bez tej formy może jednak stać się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Nie dotyczy to sytuacji, w których przepisy wymagają szczególnej formy dla danej czynności, na przykład przy przeniesieniu własności nieruchomości.

W umowie warto dokładnie określić strony, przedmiot darowizny, wartość, termin i sposób wydania, ewentualne polecenie, oświadczenia o własności oraz znanych wadach rzeczy. Przy darowiźnie pieniędzy lub rzeczy wartościowych szczególne znaczenie mają dowody wykonania, takie jak przelew, pokwitowanie, protokół wydania albo korespondencja stron.

Darowizna może być w określonych sytuacjach odwołana. Przy darowiźnie niewykonanej znaczenie ma pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy. Przy darowiźnie wykonanej najczęstszą podstawą sporu jest rażąca niewdzięczność obdarowanego. Odwołanie wymaga zachowania terminu i złożenia obdarowanemu pisemnego oświadczenia. Jeżeli obdarowany nie zwraca przedmiotu darowizny, dalsze roszczenia mogą wymagać postępowania sądowego.

To centrum dotyczy cywilnoprawnej umowy darowizny. Kwestie podatku od spadków i darowizn, zgłoszenia SD-Z2, grup podatkowych i rozliczeń z urzędem skarbowym są odrębnym zagadnieniem.

Krok po kroku

Najprostszy porządek działania w typowej sprawie związanej z tym tematem.

Ustal, czy chodzi o darowiznę

Sprawdź, czy przekazanie majątku było bezpłatne i czy obdarowany nie miał spełnić świadczenia wzajemnego.

Określ przedmiot darowizny

Wskaż, czy darowizna dotyczy pieniędzy, rzeczy ruchomej, nieruchomości, udziałów, prawa majątkowego albo innego składnika majątku.

Sprawdź wymaganą formę

Przy nieruchomości konieczny jest akt notarialny, a przy innych darowiznach trzeba ocenić, czy świadczenie zostało już wykonane.

Zbierz dowody wykonania

Przygotuj umowę, potwierdzenie przelewu, pokwitowanie, protokół wydania, korespondencję i inne dokumenty pokazujące, co faktycznie przekazano.

Oceń podstawę odwołania

Przy darowiźnie wykonanej sprawdź, czy można wykazać rażącą niewdzięczność, a przy niewykonanej pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy.

Zachowaj termin i formę oświadczenia

Odwołanie darowizny z powodu niewdzięczności wymaga działania w terminie rocznym od dowiedzenia się o niewdzięczności i złożenia oświadczenia na piśmie.

Rozważ dalsze roszczenia

Jeżeli obdarowany nie zwraca przedmiotu darowizny dobrowolnie, konieczne może być wezwanie do zwrotu albo sprawa sądowa.

Najczęściej potrzebne pisma

Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.

Umowa darowizny do przygotowania w bazie wzorów Umowa darowizny samochodu do przygotowania w bazie wzorów Oświadczenie o odwołaniu darowizny do przygotowania w bazie wzorów Wezwanie do zwrotu przedmiotu darowizny do przygotowania w bazie wzorów Pozew o zwrot przedmiotu darowizny po odwołaniu darowizny do przygotowania w bazie wzorów

Najważniejsze przepisy

Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.

art. 888 kc Darowizna Art. 888. § 1. Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. § 2. (uchylony) art. 889 kc Bezpłatne przysporzenia niebędące darowizną Art. 889. Nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia: 1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu; 2) gdy k... art. 890 kc Forma umowy darowizny Art. 890. § 1. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone... art. 896 kc Odwołanie darowizny niewykonanej Art. 896. Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszc... art. 898 kc Odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności Art. 898. § 1. Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. § 2. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizn... art. 899 kc Przebaczenie obdarowanemu Art. 899. § 1. Darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia darczyńca nie miał zdolności do czyn... art. 900 kc Forma odwołania Art. 900. Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.

Pytania z forum

Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.

Odwołanie darowizny jest możliwe? Mam pytanie retoryczne. Siostra otrzymała kilka lat temu mieszkanie od mojego ojca pod warunkiem pomocy mu na starość (przepisał je na nią a nie umowa... Prawo Cywilne · 4 odpowiedzi Zwrot darowizny. Opisze sprawę w kilku słowach. Na początku roku była już partnerka mojego taty kupiła samochód używany bezpośrednio na niego i dała mu go jako prezent... Prawo Cywilne · 2 odpowiedzi Odwołanie darowizny. Moja mama przepisała w darowiźnie działkę na mojego brata, jej syna. Działka została podzielona na dwie części. Jedna jest jego druga jej. Na jej dzia... Prawo Cywilne · 3 odpowiedzi Odwołanie darowizny. Oddałem swojej byłej partnerce auto w darowiźnie, przy określeniu wartości na 5 tysięcy złotych. Miało to miejsce chyba w maju br. Z racji na niewdzię... Prawo Cywilne · 1 odpowiedź Darowizna i skarga pauliańska. Witam, znajoma otrzymała od ojca darowiznę nieruchomości 12.06.2018r. Teraz otrzymała informację z firmy windykacyjnej KRUK o zadłużeniu ojca w kwocie... Prawo Cywilne · 1 odpowiedź

Powiązane orzeczenia

Wybrane przez podstawy prawne i frazy tematu, bez ciężkiego przeszukiwania pełnej treści przy wejściu na stronę.

I ACa 615/24 Wyrok z 13 marca 2025, sygn. I ACa 615/24 Sąd Apelacyjny w Lublinie · 2025-03-13 I C 461/24 Wyrok z 26 czerwca 2025, sygn. I C 461/24 Sąd Okręgowy w Gliwicach · 2025-06-26 I C 482/24 Wyrok z 16 stycznia 2025, sygn. I C 482/24 Sąd Okręgowy w Warszawie · 2025-01-16 XIV C 183/23 Wyrok z 9 stycznia 2025, sygn. XIV C 183/23 Sąd Okręgowy w Poznaniu · 2025-01-09

Najczęstsze pytania

Czy darowizna musi być zawarta u notariusza?

Oświadczenie darczyńcy co do zasady powinno mieć formę aktu notarialnego, ale darowizna bez tej formy może stać się ważna po wykonaniu świadczenia. Przy darowiźnie nieruchomości akt notarialny jest konieczny.

Co powinna zawierać umowa darowizny?

Umowa powinna wskazywać strony, przedmiot darowizny, wartość, sposób i termin przekazania, ewentualne polecenie oraz podstawowe oświadczenia dotyczące własności i znanych wad rzeczy.

Czy darowiznę można odwołać?

Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. Darowizna niewykonana może być odwołana przy istotnym pogorszeniu sytuacji majątkowej darczyńcy, a darowizna wykonana przede wszystkim z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego.

Jaki jest termin na odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności?

Darowizny nie można odwołać po upływie roku od dnia, w którym darczyńca albo inna uprawniona osoba dowiedziała się o niewdzięczności obdarowanego.

Gdzie składa się oświadczenie o odwołaniu darowizny?

Oświadczenie o odwołaniu darowizny składa się obdarowanemu na piśmie. Jeżeli obdarowany nie zwraca przedmiotu darowizny, dalsze roszczenia mogą być dochodzone przed sądem.

Jakie są opłaty przy darowiźnie?

Przy darowiźnie nieruchomości trzeba liczyć się z kosztami notarialnymi i opłatami za wpisy. Przy sporze sądowym opłata zależy zwykle od wartości przedmiotu sporu i rodzaju pisma.

Co dzieje się po skutecznym odwołaniu darowizny?

Obdarowany powinien zwrócić przedmiot darowizny według zasad dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia. Przy nieruchomości może być potrzebne dobrowolne złożenie oświadczenia przez obdarowanego albo orzeczenie sądu.

Co oznacza oddalenie powództwa o zwrot darowizny?

Oddalenie oznacza, że sąd nie uwzględnił żądania w konkretnej sprawie. Przyczyną może być na przykład brak rażącej niewdzięczności, przekroczenie terminu, przebaczenie albo niewykazanie roszczenia.