Uchwalenie: Ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego
Wejscie w życie: 28 grudnia 1995
Ostatnia Zmiana: 1 października 2019
Ustawa o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego
Art. 5. 1. Przychodami kasy mieszkaniowej są:
1) odsetki i prowizje od udzielonych kredytów kontraktowych;
2) opłaty manipulacyjne od wpłat dokonywanych na rachunki oszczędnościowo-kredytowe;
3) odsetki od lokat środków kasy na rachunkach terminowych w bankach;
4) wpływy z inwestycji kasy w papiery wartościowe emitowane przez Skarb
Państwa lub Narodowy Bank Polski bądź poręczone lub gwarantowane przez
Skarb Państwa oraz w listy zastawne emitowane na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1771 oraz z 2018 r. poz. 2243);
5) wpływy z inwestycji kasy w jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego,
o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach
inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1355, z późn. zm.).
2. Suma lokat, o których mowa w ust. 1 pkt 3, w jednym banku lub w grupie
banków, powiązanych ze sobą kapitałowo lub organizacyjnie, nie może przekroczyć
15% sumy środków zgromadzonych na rachunkach oszczędnościowo-kredytowych
w kasie mieszkaniowej.
3. Przychody kasy mieszkaniowej są przeznaczane na pokrycie:
1) odsetek od gromadzonych w kasie oszczędności;
2) odsetek od pożyczek zaciągniętych w Banku Gospodarstwa Krajowego lub w innym banku;
3) kosztów prowadzenia kasy;
4) wynagrodzenia banku prowadzącego kasę, w wysokości do 1% wpłat
dokonywanych na rachunki oszczędnościowo-kredytowe.
4. Przychody kasy mieszkaniowej, pomniejszone o wydatki, o których mowa
w ust. 3, przeznacza się w całości na kredyty kontraktowe i utrzymanie bieżącej
płynności płatniczej w zakresie związanym z działalnością kasy.
5. Nadwyżka zgromadzonych środków nad wymagalnymi zobowiązaniami kasy
mieszkaniowej wynikającymi z umów o kredyt kontraktowy może być przeznaczona na:
1) nabycie papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub
Narodowy Bank Polski bądź poręczonych lub gwarantowanych przez Skarb
Państwa oraz nabycie listów zastawnych emitowanych na podstawie ustawy,
o której mowa w ust. 1 pkt 4;
2) lokaty, o których mowa w ust. 1 pkt 3;
3) nabycie jednostek uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o których mowa
w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych
i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Art. 15. 1. Jeżeli stosunki majątkowe między małżonkami podlegają wspólności
ustawowej, środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-kredytowym należą
do obojga małżonków, niezależnie od pochodzenia tych środków oraz od tego, które
z nich jest posiadaczem rachunku. Przepis ten nie narusza uprawnienia każdego
z małżonków do żądania zwrotu części środków pochodzącej z jego majątku
odrębnego.
2. W okresie oszczędzania może nastąpić przeniesienie praw i obowiązków
posiadacza rachunku oszczędnościowo-kredytowego na osobę bliską, która nie
posiada takiego rachunku. Do skuteczności przeniesienia praw i obowiązków
wystarczą oświadczenia posiadacza rachunku i osoby bliskiej, złożone przed
przedstawicielem banku lub zaopatrzone w podpisy notarialnie poświadczone.
3. Do osób bliskich, o których mowa w ust. 2, zalicza się małżonka, który nie
pozostaje z posiadaczem rachunku we wspólności ustawowej, wstępnych, zstępnych,
rodzeństwo oraz osobę, która pozostaje faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim
z posiadaczem rachunku oszczędnościowo-kredytowego.

Art. 15a. 1. Bank Gospodarstwa Krajowego udziela finansowania zwrotnego
przez udzielanie kredytów w ramach realizacji rządowego programu popierania
budownictwa mieszkaniowego.
2. Finansowanie zwrotne jest udzielane na warunkach preferencyjnych:
1) towarzystwom budownictwa społecznego spełniającym warunek, o którym
mowa w art. 24 ust. 2,
2) spółdzielniom mieszkaniowym,
3) spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółkom akcyjnym, w których
gmina lub gminy dysponują odpowiednio ponad 50% głosów na zgromadzeniu
wspólników lub na walnym zgromadzeniu, niedziałającym w formie
towarzystwa budownictwa społecznego, zwanym dalej „spółkami gminnymi”
– na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane mające na celu budowę lokali
mieszkalnych na wynajem lub budowę lokali mieszkalnych, do których ustanowione
zostanie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.
2a. Jeżeli finansowanie zwrotne jest udzielane podmiotowi, o którym mowa
w ust. 2 pkt 13, zwanemu dalej „kredytobiorcą”, na przedsięwzięcia inwestycyjno-
-budowlane mające na celu budowę lokali mieszkalnych, których docelową grupę
najemców będą stanowić również osoby starsze w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy
z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych (Dz. U. poz. 1705), finansowanie
zwrotne jest udzielane także na budowę dodatkowych powierzchni użytkowych
przeznaczonych na zaspokajanie potrzeb tych osób.
2b. Koszty związane z utrzymaniem dodatkowych powierzchni użytkowych
ponoszą najemcy w częściach równych, z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 pkt 2
i ust. 2a.
2c. Uchwałę w sprawie wystąpienia przez spółdzielnię mieszkaniową
z wnioskiem o udzielenie finansowania zwrotnego podejmuje zarząd tej spółdzielni.
Przepisu art. 38 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1285 oraz z 2019 r. poz. 730, 1080 i 1100) nie stosuje się.
3. Warunkiem udzielenia finansowania zwrotnego towarzystwom budownictwa
społecznego, w których gmina lub gminy dysponują odpowiednio ponad 50% głosów
na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, oraz spółkom gminnym
jest zawarcie umowy z gminą właściwą miejscowo dla planowanego przedsięwzięcia
inwestycyjno-budowlanego, określającej:
1) przewidywane formy partycypacji finansowej gminy w kosztach realizacji
przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego;
2) planowaną liczbę lokali mieszkalnych, które zostaną utworzone w wyniku
realizacji przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego, których najemcami będą
osoby wskazane przez gminę, w tym osoby będące aktualnie najemcami lokali
mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy;
3) planowaną liczbę lokali mieszkalnych, które zostaną utworzone w wyniku
realizacji przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego, których pierwszymi
najemcami będą osoby wychowujące przynajmniej jedno własne lub
przysposobione dziecko, o którym mowa w art. 7 ust. 1a ustawy z dnia
27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez
młodych ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1116);
4) planowaną liczbę lokali mieszkalnych, które zostaną utworzone w wyniku
realizacji przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego, których pierwszymi
najemcami będą osoby starsze w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych.
4. (uchylony)
5. Finansowanie zwrotne stanowi rekompensatę z tytułu świadczenia usług
publicznych w rozumieniu przepisów prawa Unii Europejskiej.

Art. 15b. 1. Bank Gospodarstwa Krajowego udziela finansowania zwrotnego we
własnym imieniu i na własny rachunek.
2. Bank Gospodarstwa Krajowego udziela finansowania zwrotnego do
wysokości nie większej niż 80% kosztów przedsięwzięcia inwestycyjno-
-budowlanego.
2a. Finansowanie zwrotne może być udzielone na przedsięwzięcia realizowane z
wykorzystaniem finansowego wsparcia udzielonego gminie albo związkowi
międzygminnemu w przypadku, gdy z realizacją przedsięwzięcia było związane
zawarcie umowy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych
pomieszczeń (Dz. U. z 2018 r. poz. 2321 oraz z 2019 r. poz. 1309), jeżeli łączna kwota
środków publicznych przekazanych na realizację tego przedsięwzięcia nie przekracza
dopuszczalnej wysokości rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej w
ogólnym interesie gospodarczym ustalonej zgodnie z przepisami wykonawczymi
wydanymi na podstawie ust. 5.
2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, w zakresie kryteriów przeznaczania
i zasad najmu lokali mieszkalnych stosuje się przepisy art. 7a–7f ustawy z dnia 8
grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem,
mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i
tymczasowych pomieszczeń.
3. Finansowanie zwrotne jest udzielane na okres nie dłuższy niż 30 lat.
W przypadku kredytu do okresu kredytowania wlicza się okres karencji w spłacie
kapitału.
4. Bank Gospodarstwa Krajowego może odmówić udzielenia finansowania
zwrotnego lub żądać, w całości lub w części, zwrotu udzielonego finansowania
zwrotnego, w przypadku naruszenia przez kredytobiorcę warunków, na jakich jest
udzielane finansowanie, w szczególności:
1) wykorzystania finansowania lub jego części niezgodnie z celem, na który zostało
udzielone;
2) (uchylony)
3) zmiany przeznaczenia lokali wybudowanych przy udziale finansowania;
4) naruszenia przepisów lub niewypełnienia przez kredytobiorcę zobowiązań
wynikających z tytułu świadczenia usług publicznych w rozumieniu przepisów
Unii Europejskiej;
5) wskazania przez kredytobiorcę we wniosku o udzielenie finansowania
fałszywych informacji lub niedotrzymania, z winy kredytobiorcy,
zadeklarowanych we wniosku parametrów przedsięwzięcia inwestycyjno-
-budowlanego, wpływających na udzielenie finansowania, zgodnie z przepisami
określającymi tryb udzielania finansowania, o których mowa w ust. 5.
5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1) rodzaje dokumentów składanych przez kredytobiorcę umożliwiających
dokonanie oceny wniosku o udzielenie finansowania zwrotnego,
2) warunki i tryb udzielania finansowania zwrotnego,
3) minimalne wymagania, jakie powinny spełniać lokale powstałe przy
wykorzystaniu finansowania zwrotnego, w zakresie wyposażenia technicznego,
4) kryteria oceny wniosku o udzielenie finansowania zwrotnego, w tym kryteria
zapewniające preferowanie przedsięwzięć do których ma zastosowanie
procedura otwartego konkursu przy sporządzaniu projektu architektonicznego
– mając na względzie zapewnienie wyboru przedsięwzięcia o najwyższej użyteczności
społecznej, sprawność finansowania oraz konieczność zapewnienia zgodności
przyznawanej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych z przepisami
prawa Unii Europejskiej.
Art. 15c. 1. Wysokość oprocentowania kredytu w ramach realizacji rządowego
programu popierania budownictwa mieszkaniowego jest równa preferencyjnej stopie
procentowej, będącej podstawą ustalenia wysokości odsetek spłacanych przez
kredytobiorcę, równej stopie WIBOR trzymiesięczny w rozumieniu art. 2 pkt 4
ustawy z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów
mieszkaniowych o stałej stopie procentowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1454), obliczanej
jako średnia arytmetyczna notowań w kwartale kalendarzowym, bez dni wolnych,
mająca zastosowanie od pierwszego dnia kalendarzowego następnego kwartału.
2. Bank Gospodarstwa Krajowego otrzymuje do oprocentowania kredytu
dopłatę, wynoszącą 1,3 punktu procentowego powyżej stopy określonej w ust. 1,
naliczoną i płatną na warunkach i w terminach wynikających z umowy, o której mowa
w ust. 4, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie
ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1582).
3. Źródłem finansowania dopłaty, o której mowa w ust. 2, jest Fundusz Dopłat.
4. Szczegółowe warunki stosowania dopłat określa umowa zawarta między
ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do
spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa a Bankiem Gospodarstwa Krajowego.

Art. 15d. (uchylony).

Art. 15e. 1. (uchylony)
2. Lokale mieszkalne oraz inne części przedsięwzięcia
inwestycyjno-budowlanego, w szczególności garaże i miejsca postojowe w garażu
wielostanowiskowym, wybudowane przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego, nie
mogą być, pod rygorem nieważności, wyodrębnione na własność ani zbywane jako
udziały we współwłasności nieruchomości, na której zrealizowano przedsięwzięcie
inwestycyjno-budowlane.
3. (uchylony)
4. W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego ustanowionego dla lokalu mieszkalnego wybudowanego przy
wykorzystaniu finansowania zwrotnego spółdzielnia mieszkaniowa może ustanowić
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wyłącznie na rzecz osób
spełniających warunki, o których mowa w art. 30 ust. 1. Przepisów art. 11 ust. 2
ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2018 r.
poz. 845 i 1230 oraz z 2019 r. poz. 1309) nie stosuje się.

Art. 15f. 1. Do lokali mieszkalnych na wynajem wybudowanych przez
spółdzielnie mieszkaniowe i spółki gminne przy wykorzystaniu finansowania
zwrotnego przepisy art. 2833 stosuje się odpowiednio.
2. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego dla lokalu
mieszkalnego wybudowanego w ramach przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego
realizowanego przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego może być ustanowione
wyłącznie na rzecz osób spełniających warunki, o których mowa w art. 30 ust. 1.

Art. 15g. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w terminie do dnia 31 marca
każdego roku, składa Radzie Ministrów sprawozdanie z realizacji rządowego
programu popierania budownictwa mieszkaniowego wraz z oceną wdrażania
i rekomendacjami na kolejny rok.
Art. 28. 1. Stawki czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego
w zasobach mieszkaniowych towarzystwa są ustalane przez zgromadzenie
wspólników, walne zgromadzenie akcjonariuszy albo walne zgromadzenie w takiej
wysokości, aby suma czynszów za najem wszystkich lokali eksploatowanych przez
towarzystwo pozwalała na pokrycie kosztów eksploatacji i remontów budynków oraz
spłatę zobowiązań towarzystwa związanych z budową.
1a. (uchylony)
2. Czynsz, o którym mowa w ust. 1, w skali roku nie może przekraczać:
1) 4% wartości odtworzeniowej lokalu, obliczonej według przepisów ustawy z dnia
21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy
i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 i 1309) –
w przypadku lokali mieszkalnych wybudowanych przy wykorzystaniu kredytu
udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie wniosków
o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r.;
2) 5% wartości odtworzeniowej, o której mowa w pkt 1 – w przypadku lokali
mieszkalnych wybudowanych przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego.
2a. Dla gmin graniczących z miastami będącymi siedzibami wojewodów lub
sejmików wojewódzkich wskaźnik wartości odtworzeniowej, o którym mowa
w ust. 2 pkt 2, określa się przez wyznaczenie średniej arytmetycznej wskaźników dla
tych miast oraz pozostałych miejscowości w województwie.
3. Do czynszu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się spłaty zobowiązania
związanego z umową, o której mowa w art. 29 ust. 2b.
Art. 29. 1. Pracodawca, działając w celu uzyskania lokali mieszkalnych dla
swoich pracowników, a także osoby mające interes w uzyskaniu lokali mieszkalnych
przez wskazane przez nie osoby trzecie, mogą zawierać z towarzystwem umowy
w sprawie partycypacji w kosztach budowy tych lokali.
2. Powiat, gmina, związek międzygminny lub Agencja Mienia Wojskowego,
o której mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2308 oraz z 2019 r. poz. 492 i 1214), działając w celu
podnajmowania lub przydziału lokali mieszkalnych osobom fizycznym, może
zawierać z towarzystwem umowy w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokali
mieszkalnych, których będzie najemcą.
2a. Organizacja pożytku publicznego realizująca cele, o których mowa w art. 30a
ust. 2, może zawierać z towarzystwem umowy w sprawie partycypacji w kosztach
budowy lokali mieszkalnych, których będzie najemcą.
2b. Fundusz inwestycyjny zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja
2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami
inwestycyjnymi lub spółki, których współudziałowcem lub współakcjonariuszem jest
taki fundusz inwestycyjny mogą zawierać z towarzystwem umowy uczestnictwa
w kosztach budowy lokali mieszkalnych, powstałych przy udziale finansowania
zwrotnego.
2c. Zobowiązanie do spłaty kwoty uczestnictwa w kosztach budowy lokali
mieszkalnych wraz z odsetkami lub zobowiązanie w zakresie ograniczonym do
ponoszenia kosztów odsetek stanowiących przychód funduszu lub spółki, o których
mowa w ust. 2b, wynikające z umowy, o której mowa w ust. 2b, może być
przeniesione przez towarzystwo na najemców lokali mieszkalnych wybudowanych
z wykorzystaniem środków funduszu lub spółki.
2d. Wysokość odsetek związanych z umową, o której mowa w ust. 2b, będzie
określana w tej umowie, w formie rocznej stopy procentowej stanowiącej sumę stopy
WIBOR, o której mowa w art. 15c ust. 1, i marży funduszu.
2e. Warunki, dotyczące przeniesienia na najemcę lokalu mieszkalnego,
zobowiązania do spłaty części lub całości kwoty uczestnictwa w kosztach budowy
lokali mieszkalnych wraz z odsetkami lub zobowiązania do spłaty części lub całości
odsetek stanowiących przychód funduszu lub spółki, o których mowa w ust. 2b,
a także zasady zwrotu najemcy w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy
najmu, spłaconej w części lub całości kwoty uczestnictwa w kosztach budowy lokali
mieszkalnych określa się w formie umowy wraz z zawarciem umowy najmu lokalu
mieszkalnego.
2f. W przypadku, o którym mowa w ust. 2c, wraz z rozwiązaniem lub
wygaśnięciem umowy najmu, zobowiązanie najemcy, o którym mowa w tym
przepisie, w kwocie pozostałej do spłaty, przechodzi na towarzystwo.
3. Podnajmowanie lub przydział przez powiat, gminę, związek międzygminny
lub Agencję Mienia Wojskowego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 2, nie
wymaga zgody towarzystwa, z wyłączeniem lokali mieszkalnych wybudowanych
przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego.
4. Pracodawca, a także osoba prawna, które zawarły z towarzystwem umowę w
sprawie partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem umów,
o których mowa w ust. 2, mogą bez zgody towarzystwa dokonywać przeniesienia praw
i obowiązków wynikających z tej umowy na rzecz wskazanego przez siebie najemcy.
5. Osoba fizyczna, która zawarła z towarzystwem umowę w sprawie
partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego, nie może bez zgody
towarzystwa dokonywać przeniesienia praw i obowiązków wynikających z tej umowy
na rzecz wskazanego przez siebie najemcy.

Art. 29a. 1. Osoba fizyczna może zawrzeć z towarzystwem umowę w sprawie
partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego, którego będzie najemcą.
2. Kwota partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego uzyskana od
osób, o których mowa w ust. 1, w przypadku lokali mieszkalnych wybudowanych przy
wykorzystaniu finansowania zwrotnego, nie może przekroczyć 30% kosztów budowy
tego lokalu.
3. W przypadku zakończenia najmu i opróżnienia lokalu mieszkalnego
wybudowanego przy wykorzystaniu kredytu udzielonego przez Bank Gospodarstwa
Krajowego na podstawie wniosków o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r.
lub przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego, kwota partycypacji, o której mowa
w ust. 1, podlega zwrotowi najemcy nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia
opróżnienia lokalu. Kwotę zwracanej partycypacji, ustaloną według stanu na dzień
opróżnienia lokalu, oblicza się według wzoru:
?? = ?? ∗ ?? ∗ (100% − 0,75% ∗ n/4)/?w
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Pz – kwota zwracanej partycypacji,
Pw – kwota wpłaconej partycypacji,
Cz – średnia arytmetyczna czterech kolejnych wartości wskaźnika ceny 1 m2
powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonych przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 3b ust. 4
ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie
niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii
gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii
gwarancyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1779, z 2018 r. poz. 2529 oraz z
2019 r. poz. 1622) dla kwartałów poprzedzających kwartał, w którym
nastąpiło opróżnienie lokalu,
Cw – średnia arytmetyczna wartości wskaźnika ceny 1 m2
powierzchni
użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonych przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego dla kwartału, w którym nastąpiło
zawarcie umowy w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokalu
mieszkalnego, oraz dla trzech poprzedzających ten kwartał okresów
kwartalnych,
n – liczba pełnych kwartałów przypadających w okresie od dnia zawarcia
umowy najmu lokalu do dnia, w którym nastąpiło opróżnienie lokalu.
4. W przypadku gdy umowa najmu uzależnia termin zwrotu kwoty partycypacji
od zawarcia umowy najmu danego lokalu z następnym najemcą, zwrot kwoty
partycypacji następuje z dniem zawarcia tej umowy, jednak nie później niż w terminie,
o którym mowa w ust. 3.
5. Towarzystwo może uzależnić zawarcie umowy najmu opróżnionego lokalu
mieszkalnego od wniesienia przez nowego najemcę kwoty partycypacji w wysokości
wypłaconej poprzedniemu najemcy.
Art. 30. 1. Towarzystwo może wynająć lokal mieszkalny wybudowany przy
wykorzystaniu kredytu udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego na
podstawie wniosków o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r. lub przy
wykorzystaniu finansowania zwrotnego wyłącznie osobie fizycznej, jeżeli:
1) osoba fizyczna oraz osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkania, w dniu objęcia
lokalu, nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego w tej samej
miejscowości,
2) średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego w roku poprzedzającym rok,
w którym jest zawierana umowa najmu lokalu wybudowanego przy
wykorzystaniu kredytu udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego na
podstawie wniosków o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r.,
w przypadku, gdy z budową lokalu było związane zawarcie umowy, o której
mowa w art. 29 ust. 1 lub w art. 29a ust. 1, lub wybudowanego przy udziale
finansowania zwrotnego, w przypadku, gdy z budową lokalu było związane
zawarcie umowy, o której mowa w art. 29 ust. 2b, nie przekracza 1,3 ostatnio
ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto w gospodarce
narodowej w województwie, na terenie którego położony jest lokal mieszkalny,
więcej niż o:
a) 20% w jednoosobowym gospodarstwie domowym,
b) 80% w dwuosobowym gospodarstwie domowym,
c) dalsze 40% na każdą dodatkową osobę w gospodarstwie domowym
o większej liczbie osób,
2a) średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego w roku poprzedzającym rok,
w którym jest zawierana umowa najmu lokalu mieszkalnego wybudowanego
przy wykorzystaniu finansowania zwrotnego lub przy wykorzystaniu kredytu
udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie wniosków
o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r. w innych przypadkach, niż
wskazane w pkt 2, nie przekracza:
a) 110% w jednoosobowym gospodarstwie domowym,
b) 165% w dwuosobowym gospodarstwie domowym,
c) 205% w trzyosobowym gospodarstwie domowym,
d) 240% w czteroosobowym gospodarstwie domowym,
e) 240% w gospodarstwie większym niż czteroosobowe, powiększone o
dodatkowe 40% na każdą kolejną osobę w gospodarstwie domowym
– iloczynu wysokości ostatnio ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia
miesięcznego brutto w gospodarce narodowej w województwie, na terenie
którego położony jest lokal mieszkalny, oraz współczynnika 1,2.
3) (uchylony)
1a. Towarzystwo może wynająć lokal mieszkalny w swoich zasobach osobie
posiadającej tytuł prawny do lokalu w innej miejscowości lub osobie wchodzącej
w skład gospodarstwa domowego, którego członek posiada tytuł prawny do lokalu
w innej miejscowości, jeżeli zmiana miejsca zamieszkania jest związana z podjęciem
przez członka gospodarstwa domowego pracy w pobliżu miejsca położenia zasobów
towarzystwa, w których znajduje się lokal, o którego wynajem się ubiega.
1b. W przypadku wystąpienia ważnych przyczyn uzasadniających zamianę
lokalu mieszkalnego, w szczególności takich jak powiększenie lub zmniejszenie się
gospodarstwa domowego lub obniżenie się stanu technicznego lokalu utrudniającego
użytkowanie lokalu do:
1) dotychczasowych najemców lokali mieszkalnych, z którymi po rozwiązaniu
umowy najmu zostanie zawarta nowa umowa najmu lokalu mieszkalnego, przy
ustalaniu dopuszczalnej wysokości średniego miesięcznego dochodu
gospodarstwa domowego w roku poprzedzającym rok, w którym jest zawierana
kolejna umowa najmu,
2) nowych umów najmu w zakresie zasad najmu innych niż wskazane w pkt 1
– stosuje się przepisy obowiązujące w dniu zawarcia umowy najmu pierwszego lokalu.
2. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza do końca IV kwartału
każdego roku, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,
w drodze obwieszczenia, wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto
w gospodarce narodowej w województwach za ubiegły rok.
3. Osoba ubiegająca się o najem lokalu mieszkalnego jest obowiązana złożyć
towarzystwu deklarację o średnim miesięcznym dochodzie gospodarstwa domowego
w roku poprzednim oraz przedstawić zaświadczenie właściwego miejscowo urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez tę osobę oraz osoby zgłoszone przez nią do wspólnego zamieszkania.
3a. Najemca jest obowiązany informować towarzystwo niezwłocznie
o uzyskaniu tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego.
4. (uchylony)
4a. Do średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego nie wlicza się
świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r.
o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, z późn.
zm.), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r.
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i
1818), świadczenia dobry start, o którym mowa w przepisach wykonawczych
wydanych na podstawie art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej, świadczenia pieniężnego przyznawanego na
podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk
o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenia
uzupełniającego przyznawanego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r.
o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
(Dz. U. poz. 1622).
5. W razie:
1) złożenia przez najemcę w deklaracji oświadczeń niezgodnych z prawdą,
towarzystwo wypowiada umowę najmu bez zachowania terminu
wypowiedzenia; po rozwiązaniu umowy osoba zajmująca lokal bez tytułu
prawnego jest obowiązana płacić towarzystwu miesięczne odszkodowanie za
korzystanie z lokalu w wysokości 200% czynszu miesięcznego, jaki płaciłaby,
gdyby umowa nie została rozwiązana;
2) (uchylony)
3) (uchylony)
3a) (uchylony)
4) gdy najemca uzyskał tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego w tej samej
miejscowości, towarzystwo wypowiada umowę w części dotyczącej czynszu lub
wypowiada umowę najmu.
5a. W przypadku określonym w ust. 5 pkt 4 przy ustalaniu nowej stawki czynszu
nie stosuje się przepisu art. 28 ust. 2.
5b. (uchylony)
5c. (uchylony)
6. (uchylony)
7. W sprawach dotyczących sposobu deklarowania oraz wzoru deklaracji
o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego, jak też dokumentów,
które do deklaracji należy dołączyć lub które powinny być przez składających
deklarację przechowywane w celu udostępnienia na żądanie towarzystwa, stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 180, z 2018 r. poz. 756, 1540 i 2529 oraz z 2019 r. poz. 1622)
dotyczące deklarowania dochodów przy ustaleniu wysokości dodatków
mieszkaniowych.

Art. 30a. 1. Towarzystwo może wynająć lokal mieszkalny powiatowi, gminie
lub związkowi międzygminnemu w celu:
1) podnajmowania tego lokalu osobie fizycznej lub
2) prowadzenia w nim mieszkania chronionego, o którym mowa w przepisach
o pomocy społecznej, lub
3) ulokowania w nim placówki opiekuńczo-wychowawczej dla nie więcej niż
czternaściorga dzieci.
2. Towarzystwo może wynająć lokal mieszkalny organizacji pożytku
publicznego w celu:
1) prowadzenia w nim mieszkania chronionego, o którym mowa w przepisach
o pomocy społecznej, lub
2) ulokowania w nim placówki opiekuńczo-wychowawczej dla nie więcej niż
czternaściorga dzieci.
Art. 33. W sprawach nieuregulowanych w rozdziale 4 ustawy stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,
mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz przepisy
Kodeksu cywilnego o najmie.

Art. 33a. (uchylony).

Art. 33b. (uchylony).

Art. 33c. (uchylony).

Art. 33d. (uchylony).

Art. 33e. 1. Lokale mieszkalne w zasobach towarzystw, wybudowane przy
wykorzystaniu kredytu udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego na
podstawie wniosków złożonych do dnia 30 września 2009 r., mogą być wyodrębnione
na własność wyłącznie na zasadach określonych w niniejszym rozdziale.
2. Przeniesienie własności lokalu mieszkalnego przez towarzystwo budownictwa
społecznego może nastąpić wyłącznie na rzecz osoby fizycznej, będącej jednocześnie najemcą lokalu mieszkalnego i stroną umowy w sprawie partycypacji w kosztach budowy tego lokalu.
3. Wyodrębnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może nastąpić przed upływem
5 lat od dnia uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.
4. Decyzję o wyodrębnieniu na własność lokalu mieszkalnego podejmuje
zgromadzenie wspólników, walne zgromadzenie akcjonariuszy albo walne
zgromadzenie.

Art. 33f. 1. W przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu, o którym
mowa w art. 33e ust. 1, cena jego sprzedaży nie może być niższa niż jego wartość
rynkowa ustalona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, z późn. zm.3)
).
2. Cena sprzedaży lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 33e ust. 1,
powinna uwzględniać pokrycie wszystkich zobowiązań przypadających na lokal,
w szczególności spłatę odpowiedniej części zadłużenia kredytowego towarzystwa
wraz z odsetkami oraz spłatę przypadającej na ten lokal części umorzenia kredytu
w kwocie nominalnej, oraz koszty wyceny nieruchomości.
3. Na wniosek towarzystwa budownictwa społecznego Bank Gospodarstwa
Krajowego, w terminie 21 dni od dnia otrzymania wniosku, ustala wysokość
zadłużenia przypadającego na wyodrębniony na własność lokal z tytułu udzielonego
przez Bank Gospodarstwa Krajowego kredytu oraz wysokość przypadającej na ten
lokal części umorzenia kredytu, o których mowa w ust. 2.
4. Spłata przypadającej na lokal mieszkalny części umorzenia kredytu zasila
Fundusz Dopłat, o którym mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do
oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej.
5. Kwotę partycypacji w kosztach budowy lokalu, która odpowiada kwocie
stanowiącej odsetek aktualnej wartości rynkowej lokalu równy udziałowi wniesionej
kwoty partycypacji w kosztach budowy lokalu, nie mniejszej jednak niż wartość
nominalna wpłaconej partycypacji, zalicza się na poczet ceny sprzedaży lokalu
mieszkalnego.
6. Bank Gospodarstwa Krajowego przeznacza środki uzyskane ze spłaty
kredytów udzielonych na podstawie wniosków o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r. na realizację rządowych programów popierania budownictwa mieszkaniowego.

Art. 33g. Po spłacie całości przypadającego na lokal mieszkalny zadłużenia
kredytowego wraz z odsetkami, o którym mowa w art. 33f ust. 2, Bank Gospodarstwa
Krajowego proporcjonalnie do dokonanej spłaty zobowiązań z tytułu udzielonego
kredytu, ustala niższą kwotę kolejnej miesięcznej spłaty pozostałego zadłużenia
kredytobiorcy.

Art. 33h. 1. Uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego środki, pomniejszone
o wydatki związane ze spłatą wszystkich zobowiązań i kosztów, o których mowa
w art. 33f ust. 2, oraz kwotę odpowiadającą iloczynowi ceny sprzedaży oraz
wskaźnika równego ilorazowi kosztów własnych kredytobiorcy w całkowitych
kosztach realizacji przedsięwzięcia finansowanego kredytem udzielonym przez Bank
Gospodarstwa Krajowego, podlegają spłacie do Funduszu Dopłat.
2. Wpłata środków:
1) podlegających zgodnie z ust. 1 spłacie do Funduszu Dopłat,
2) z tytułu spłaty zadłużenia przypadającego na wyodrębniany na własność lokal,
3) z tytułu spłaty przypadającej na ten lokal części umorzenia
– dokonywana przez osobę fizyczną, o której mowa w art. 33e ust. 2, następuje na
będący w posiadaniu towarzystwa budownictwa społecznego rachunek powierniczy,
prowadzony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2187, z późn. zm.).
3. Towarzystwo budownictwa społecznego w terminie 7 dni od dnia otrzymania
środków, o których mowa w ust. 2, przekazuje środki z tytułu spłaty zadłużenia
przypadającego na wyodrębniany na własność lokal na rachunek Banku Gospodarstwa
Krajowego, a środki podlegające, zgodnie z ust. 1, spłacie do Funduszu Dopłat oraz
środki z tytułu spłaty przypadającej na ten lokal części umorzenia na rachunek
Funduszu Dopłat.

Art. 33i. 1. W przypadku podziału nieruchomości, polegającego na
ustanowieniu odrębnej własności choćby jednego lokalu na rzecz najemcy, obciążonej hipoteką zabezpieczającą kredyt, z którego środki finansowe przeznaczono na
potrzeby tej nieruchomości, hipoteka łączna nie powstaje.
2. Po spłacie przez towarzystwo budownictwa społecznego zadłużenia
kredytowego wraz z odsetkami, o którym mowa w art. 33f ust. 2, najemca lokalu
mieszkalnego, o którym mowa w art. 33e ust. 2, uzyskuje prawo odrębnej własności
lokalu bez obciążeń hipotecznych.
3. Dokonanie podziału, o którym mowa w ust. 1, powoduje wygaśnięcie hipoteki
obciążającej nieruchomość, zabezpieczającej kredyt, z którego środki finansowe
przeznaczono na potrzeby innej nieruchomości. W celu zabezpieczenia kredytu
zabezpieczonego poprzednio hipoteką, która wygasła, obciąża się hipoteką
nieruchomość, na potrzeby której przeznaczone zostały środki pochodzące z tego
kredytu, lub inną nieruchomość.

Art. 33j. 1. Zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność
towarzystwa budownictwa społecznego jest wykonywany przez towarzystwo jak
zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r.
o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737, 1309 i 1469).
2. Większość właścicieli lokali wyodrębnionych na własność w budynku lub
budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości, obliczana według wielkości
udziałów w nieruchomości wspólnej, może dokonać zmiany, ustalonego w trybie ust.
1, sposobu zarządu nieruchomością wspólną. Art. 18 ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca
1994 r. o własności lokali stosuje się odpowiednio.
3. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

Art. 33k. Do wyodrębniania na własność lokali mieszkalnych wybudowanych
na wynajem przez spółdzielnie mieszkaniowe przy wykorzystaniu kredytu
udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego przepisy art. 33e–33j stosuje się
odpowiednio.