Uchwalenie: Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Wejscie w życie: 24 lipca 2006
Ostatnia Zmiana:
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Art. 1. 1. Tworzy się Centralne Biuro Antykorupcyjne, zwane dalej „CBA”, jako
służbę specjalną do spraw zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym,
w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do
zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
2. Nazwa Centralne Biuro Antykorupcyjne i jej skrót „CBA” przysługuje
wyłącznie Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu.
3. (utracił moc)1)
3a. Korupcją, w rozumieniu ustawy, jest czyn:
1) polegający na obiecywaniu, proponowaniu lub wręczaniu przez jakąkolwiek
osobę, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści osobie
pełniącej funkcję publiczną dla niej samej lub dla jakiejkolwiek innej osoby,
w zamian za działanie lub zaniechanie działania w wykonywaniu jej funkcji;
2) polegający na żądaniu lub przyjmowaniu przez osobę pełniącą funkcję publiczną
bezpośrednio, lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści, dla niej
samej lub dla jakiejkolwiek innej osoby, lub przyjmowaniu propozycji lub
obietnicy takich korzyści, w zamian za działanie lub zaniechanie działania
w wykonywaniu jej funkcji;
3) popełniany w toku działalności gospodarczej, obejmującej realizację zobowiązań
względem władzy (instytucji) pub-licznej, polegający na obiecywaniu,
proponowaniu lub wręczaniu, bezpośrednio lub pośrednio, osobie kierującej
jednostką niezaliczaną do sektora finansów publicznych lub pracującej w jakimkolwiek charakterze na rzecz takiej jednostki, jakichkolwiek nienależnych korzyści, dla niej samej lub na rzecz jakiejkolwiek innej osoby,
w zamian za działanie lub zaniechanie działania, które narusza jej obowiązki
i stanowi społecznie szkodliwe odwzajemnienie;
4) popełniany w toku działalności gospodarczej obejmującej realizację zobowiązań
względem władzy (instytucji) pub-licznej, polegający na żądaniu lub
przyjmowaniu bezpośrednio lub pośrednio przez osobę kierującą jednostką
niezaliczaną do sektora finansów publicznych lub pracującą w jakimkolwiek
charakterze na rzecz takiej jednostki, jakichkolwiek nienależnych korzyści lub
przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści dla niej samej lub dla
jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie działania, które
narusza jej obowiązki i stanowi społecznie szkodliwe odwzajemnienie.
4. Działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa, w rozumieniu
ustawy, jest każde zachowanie mogące spowodować w mieniu:
1) jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach
publicznych,
2) jednostki niezaliczanej do sektora finansów publicznych otrzymującej środki
publiczne,
3) przedsiębiorcy z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego
– znaczną szkodę w rozumieniu art. 115 § 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, z późn. zm.).
Art. 2. 1. Do zadań CBA, w zakresie właściwości określonej w art. 1 ust. 1,
należy:
1) rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw przeciwko:
a) działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego,
określonych w art. 228231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
karny, a także o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące
funkcje publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1393 oraz z 2019 r. poz. 371 i 492),
b) wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 232, art. 233, art. 234,
art. 235, art. 236 § 1 i art. 239 § 1, wyborom i referendum, określonych w art. 250a, porządkowi publicznemu, określonych w art. 258, wiarygodności dokumentów, określonych w art. 270273 i art. 277a § 1,
mieniu, określonych w art. 286, obrotowi gospodarczemu, określonych
w art. 296297, art. 299 i art. 305, obrotowi pieniędzmi i papierami
wartościowymi, określonych w art. 310 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –
Kodeks karny, a także o których mowa w art. 586592 ustawy z dnia
15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r.
poz. 505, 1543 i 1655) oraz określonych w art. 179183 ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2018 r.
poz. 2286, 2243 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 730, 875 i 1655), jeżeli pozostają
w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne
państwa,
c) finansowaniu partii politycznych, określonych w art. 49d i 49f ustawy
z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2018 r.
poz. 580), jeżeli pozostają w związku z korupcją,
d) obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji i subwencji,
określonych w rozdziale 6 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks
karny skarbowy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1958, z późn. zm.), jeżeli pozostają
w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne
państwa,
e) zasadom rywalizacji sportowej, określonych w art. 4648 ustawy z dnia
25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1468 i 1495),
f) obrotowi lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobami medycznymi określonymi w art. 54 ustawy
z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 784, 999, 1096 i 1590)
– oraz ściganie ich sprawców;
1a) ujawnianie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami,
o których mowa w pkt 1;
2) ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne;
3) dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów ustawy z dnia
21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu
Państwa lub innych państwowych osób prawnych (Dz. U. poz. 255,
z późn. zm.);
4) ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa
procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji
i komercjalizacji, wsparcia finansowego, udzielania zamówień publicznych,
rozporządzania mieniem jednostek lub przedsiębiorców, o których mowa
w art. 1 ust. 4 oraz przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych
i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń
i gwarancji kredytowych;
4a) kontrola prawidłowości realizacji umów dotyczących partnerstwa publiczno-
-prywatnego;
5) kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub
oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje
publiczne, o których mowa w art. 115 § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –
Kodeks karny, składanych na podstawie odrębnych przepisów;
6) prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących
w obszarze właściwości CBA oraz przedstawianie w tym zakresie informacji
Prezesowi Rady Ministrów, Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi
oraz Senatowi;
7) podejmowanie innych działań określonych w odrębnych ustawach i umowach
międzynarodowych.
2. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w celu realizacji zadań CBA może
podejmować współpracę z właściwymi organami i służbami innych państw oraz
z organizacjami międzynarodowymi.
2a. Podjęcie współpracy, o której mowa w ust. 2, może nastąpić po uzyskaniu
zgody Prezesa Rady Ministrów.
3. CBA może prowadzić postępowanie przygotowawcze obejmując wszystkie
czyny ujawnione w jego przebiegu, jeżeli pozostają w związku podmiotowym lub
przedmiotowym z czynem stanowiącym podstawę jego wszczęcia.
4. Działalność CBA poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej może być
prowadzona w związku z jego działalnością na terytorium państwa wyłącznie
w zakresie realizacji zadań określonych w ust. 1 pkt 1.
Art. 13. 1. W granicach zadań, o których mowa w art. 2, funkcjonariusze CBA
wykonują:
1) czynności operacyjno-rozpoznawcze w celu zapobiegania popełnieniu
przestępstw, ich rozpoznania i wykrywania oraz – jeżeli istnieje uzasadnione
podejrzenie popełnienia przestępstwa – czynności dochodzeniowo-śledcze
w celu ścigania sprawców przestępstw;
2) czynności kontrolne w celu ujawniania przypadków korupcji w instytucjach
państwowych i samorządzie terytorialnym oraz nadużyć osób pełniących funkcje
publiczne, a także działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa;
3) czynności operacyjno-rozpoznawcze i analityczno-informacyjne w celu
uzyskiwania i przetwarzania informacji istotnych dla zwalczania korupcji
w instytucjach państwowych i samorządzie terytorialnym oraz działalności
godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
2. CBA wykonuje również czynności na polecenie sądu lub prokuratora
w zakresie określonym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania
karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 150, 679, 1255 i 1694)
oraz ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r.
poz. 676, 679 i 1694).
3. Funkcjonariusze CBA wykonują czynności tylko w zakresie właściwości
CBA i w tym zakresie przysługują im uprawnienia procesowe Policji, wynikające
z przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
4. Funkcjonariusze CBA podczas wykonywania czynności, o których mowa
w ust. 1 i 2, mają obowiązek poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania
i ochrony praw człowieka niezależnie od jego narodowości, pochodzenia, sytuacji
społecznej, przekonań politycznych lub religijnych albo światopoglądowych.
Art. 14. 1. Funkcjonariusze CBA, wykonując czynności służące realizacji zadań,
o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, mają prawo:
1) wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach
niezbędnych do wykonania czynności określonych w pkt 25a lub wykonywania
innych czynności służbowych podejmowanych w zakresie i w celu realizacji
ustawowych zadań CBA lub w celu uniknięcia bezpośredniego zagrożenia
bezpieczeństwa osób lub mienia, gdy jest to niezbędne do sprawnego i zgodnego
z prawem wykonywania tych czynności albo uniknięcia zatarcia śladów
przestępstwa;
2) legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości;
3) zatrzymywania osób w trybie i w przypadkach określonych w przepisach
Kodeksu postępowania karnego;
4) przeszukiwania osób i pomieszczeń w trybie i w przypadkach określonych
w przepisach Kodeksu postępowania karnego;
5) dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży
i sprawdzania ładunków w portach i na dworcach lub innych miejscach odprawy
podróżnych lub bagażu oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego
i wodnego, w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu
zabronionego pod groźbą kary lub w związku z realizacją zadań określonych
w art. 2 ust. 1 pkt 12 i 7;
5a) dokonywania sprawdzenia prewencyjnego na zasadach i w sposób określony
w art. 30a;
6) obserwowania i rejestrowania, przy użyciu środków technicznych, obrazu
zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
w trakcie wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych
podejmowanych na podstawie ustawy;
7) żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji
rządowej i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców prowadzących
działalność w zakresie użyteczności publicznej; wymienione instytucje, organy
i przedsiębiorcy są obowiązani, w zakresie swojego działania, do udzielenia
nieodpłatnie tej pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa;
8) zwracania się o niezbędną pomoc do innych niż wymienieni
w pkt 7 przedsiębiorców, jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych,
jak również zwracania się do każdej osoby o udzielenie pomocy, w ramach
obowiązujących przepisów prawa.
2. Osobie zatrzymanej lub wobec której dokonano przeszukania, przysługują
uprawnienia odpowiednio osoby zatrzymanej lub osoby, której prawa zostały
naruszone, przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania karnego.
3. Zatrzymanie osoby może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki
okazały się bezcelowe lub nieskuteczne.
4. Osoba zatrzymana może być okazywana, fotografowana lub
daktyloskopowana tylko wtedy, gdy jej tożsamości nie można ustalić w inny sposób.
5. Osobę zatrzymaną należy niezwłocznie poddać, w przypadku uzasadnionej
potrzeby, badaniu lekarskiemu lub udzielić jej pierwszej pomocy medycznej.
6. Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 16, powinny być wykonywane
w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostały
podjęte.
7. Na sposób przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1:
1) pkt 1, 2, 7 i 8, w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności,
2) pkt 6, w terminie 7 dni od dnia, gdy podmiot dowiedział się o dokonanych wobec
niego czynnościach
– przysługuje zażalenie do prokuratora właściwego ze względu na miejsce
przeprowadzenia czynności. Do zażalenia stosuje się przepisy ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego w zakresie dotyczącym
postępowania odwoławczego.
8. Materiały z czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 6, które nie stanowią
informacji potwierdzających popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego,
podlegają niezwłocznie protokolarnemu, komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie
materiałów zarządza Szef CBA.
9. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb
przeprowadzania badań lekarskich, o których mowa w ust. 5, osób zatrzymanych
przez funkcjonariuszy CBA. Rozporządzenie powinno określać osoby
przeprowadzające badania oraz organizację i miejsce przeprowadzania badań, a także
przypadki uzasadniające potrzebę udzielenia osobie zatrzymanej pierwszej pomocy
medycznej, z uwzględnieniem ochrony zdrowia osoby zatrzymanej.
10. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki
przeprowadzania i dokumentowania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 14 i 6,
uwzględniając dostosowany do sytuacji sposób przeprowadzania przez
funkcjonariuszy CBA czynności podejmowanych w ramach ustawowych uprawnień
oraz obowiązki funkcjonariuszy podczas realizacji tych czynności.
11. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób
przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, uwzględniając
obowiązki funkcjonariusza CBA występującego z żądaniem udzielenia pomocy lub
zwracającego się o tę pomoc.

Art. 14a. 1. Funkcjonariusze CBA mają prawo przeprowadzania
doprowadzenia, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2013 r.
o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1834 oraz
z 2019 r. poz. 15), lub konwoju, o którym mowa w art. 4 pkt 3 tej ustawy.
2. Funkcjonariusze CBA wykonujący zadania w zakresie przeprowadzania
doprowadzenia lub konwoju, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa
tego doprowadzenia lub konwoju, mają prawo wydawania poleceń określonego
zachowania się.
3. Do wykonywania zadań w zakresie przeprowadzania doprowadzenia lub
konwoju stosuje się przepisy art. 15.

Art. 14aa. 1. Kontrola osobista polega na sprawdzeniu:
1) zawartości odzieży i obuwia osoby poddawanej kontroli osobistej, zwanej dalej
„osobą kontrolowaną”, i przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, bez
odsłaniania przykrytej odzieżą powierzchni ciała;
2) zawartości podręcznego bagażu oraz innych przedmiotów, które posiada przy
sobie osoba kontrolowana;
3) zawartości odzieży i obuwia osoby kontrolowanej i przedmiotów, które znajdują
się na jej ciele, z odsłonięciem przykrytych odzieżą powierzchni ciała w celu
oraz w zakresie niezbędnym do odebrania broni lub innych poszukiwanych
przedmiotów, w przypadku gdy ujawniono ich posiadanie przez osobę
kontrolowaną podczas sprawdzenia, o którym mowa w pkt 1 lub 2, i gdy do ich
odebrania nie jest wystarczające zastosowanie czynności określonych w pkt 1
i 2;
4) jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów osoby kontrolowanej;
5) miejsc intymnych osoby kontrolowanej, w szczególnie uzasadnionych
przypadkach.
2. Funkcjonariusz dokonuje kontroli osobistej w sposób możliwie najmniej
naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej oraz w zakresie niezbędnym
w danych okolicznościach do zrealizowania celu dokonywanej kontroli. Podczas
sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i 5, osoba kontrolowana powinna być
częściowo ubrana. Funkcjonariusz najpierw sprawdza część odzieży, a przed
sprawdzeniem kolejnej części umożliwia osobie kontrolowanej włożenie odzieży już
sprawdzonej.
3. Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 13, można dokonać wzrokowo,
manualnie lub z wykorzystaniem psa służbowego lub środków technicznych
niezbędnych do wykrywania materiałów i urządzeń, których posiadanie jest
zabronione, w szczególności broni, materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych i ich prekursorów, a sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 – wzrokowo lub manualnie.
4. Funkcjonariusz dokonujący kontroli osobistej:
1) przystępując do czynności związanych z kontrolą osobistą podaje swoje imię
i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a na żądanie
osoby kontrolowanej okazuje również legitymację służbową w taki sposób, aby
osoba kontrolowana miała możliwość odczytać i zanotować numer i organ, który
wydał legitymację oraz nazwisko funkcjonariusza;
2) podaje podstawę prawną i przyczynę podjęcia kontroli osobistej;
3) legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności;
4) może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania przez nią broni lub
innych poszukiwanych przedmiotów oraz może żądać opróżnienia przez osobę
kontrolowaną kieszeni, innych części odzieży, przedmiotów znajdujących się na
ciele osoby kontrolowanej lub przez nią posiadanych, jak również może żądać
przyjęcia przez osobę kontrolowaną odpowiedniej pozycji ciała w sposób
umożliwiający sprawdzenie miejsc intymnych;
5) odbiera osobie kontrolowanej broń lub inne poszukiwane przedmioty;
6) sprawdza czy informacje o osobie kontrolowanej, przedmiotach lub
dokumentach posiadanych przez tę osobę są przetwarzane w dostępnych
krajowych i międzynarodowych systemach informacyjnych, w których
przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych
o popełnienie przestępstw, osobach zaginionych lub osobach poszukiwanych
w związku z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub w których
przetwarza się informacje o skradzionych lub utraconych dokumentach lub
przedmiotach w celu ich odnalezienia;
7) pobiera niezbędne dane osobowe osoby kontrolowanej lub innych osób, jeżeli
uczestniczą w czynności, oraz dane dotyczące posiadanych przez osobę
kontrolowaną dokumentów i podlegających sprawdzeniu przedmiotów, w tym
dane związane z tymi przedmiotami lub utrwalone na tych dokumentach;
8) może odstąpić od wykonywania czynności, o których mowa w pkt 1 i 3,
w przypadku gdy czynności te zostały wykonane przez funkcjonariusza
bezpośrednio przed przystąpieniem do dokonania kontroli osobistej w ramach
realizacji innych uprawnień CBA, w szczególności w związku
z legitymowaniem osoby.
5. Kontroli osobistej dokonuje funkcjonariusz tej samej płci, co osoba
kontrolowana, w miejscu niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób
postronnych.
6. W przypadku gdy kontrola osobista musi być dokonana niezwłocznie,
w szczególności ze względu na okoliczności mogące stanowić zagrożenie życia lub
zdrowia ludzkiego lub mienia, może jej dokonać funkcjonariusz płci odmiennej niż
osoba kontrolowana, także w miejscu niespełniającym warunku, o którym mowa
w ust. 5, w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby
kontrolowanej.
7. Podczas kontroli osobistej może być obecna osoba przybrana przez
dokonującego czynności, a w przypadku gdy nie uniemożliwi to przeprowadzenia
kontroli osobistej albo nie utrudni jej przeprowadzenia w istotny sposób, podczas
kontroli osobistej może być obecna także osoba wskazana przez osobę kontrolowaną.
8. Osoba kontrolowana jest obowiązana umożliwić funkcjonariuszom dokonanie
czynności, o których mowa w ust. 1.
9. Po zakończeniu kontroli osobistej funkcjonariusz poucza osobę kontrolowaną
o prawie do złożenia zażalenia, o którym mowa w ust. 11, oraz o prawie do żądania
sporządzenia protokołu z kontroli osobistej.
10. Z kontroli osobistej sporządza się protokół w przypadku, gdy osoba
kontrolowana zgłosiła takie żądanie bezpośrednio po jej dokonaniu oraz w przypadku,
gdy w toku kontroli znaleziono broń lub inne poszukiwane przedmioty. Protokół
zawiera w szczególności:
1) oznaczenie czynności, podstawy prawnej i przyczyny jej podjęcia, jej miejsca
oraz danych osoby kontrolowanej i osób uczestniczących w kontroli osobistej,
obejmujących w szczególności imię, nazwisko, numer PESEL lub datę urodzenia
oraz rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono
tożsamość osoby;
2) datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3) dane funkcjonariusza dokonującego czynności, obejmujące imię, nazwisko
i stanowisko służbowe;
4) miejsce dokonania czynności;
5) przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników;
6) spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
7) pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
8) w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu
czynności.
11. Osobie kontrolowanej przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego
ze względu na miejsce dokonania kontroli osobistej, w terminie 7 dni od dnia jej
dokonania, w celu zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jej dokonania.
Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
12. W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub
nieprawidłowości dokonania kontroli osobistej sąd zawiadamia o tym prokuratora
i Szefa CBA.
13. W przypadku gdy w toku kontroli osobistej nie znaleziono broni lub innych
poszukiwanych przedmiotów lub w przypadku gdy osoba kontrolowana nie zgłosiła
żądania sporządzenia protokołu z kontroli, kontrolę osobistą dokumentuje się
w dokumentacji służbowej, określając datę, czas, miejsce i przyczynę jej dokonania,
dane osób w niej uczestniczących oraz rodzaj i wynik czynności, a także informację
o pouczeniu osoby kontrolowanej, o którym mowa w ust. 9.
14. W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności, o których
mowa w ust. 1, stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub mienia,
funkcjonariusz, w granicach dostępnych środków, niezwłocznie podejmuje działania
zmierzające do usunięcia niebezpieczeństwa.
15. Zażalenie, o którym mowa w ust. 11, składa się za pośrednictwem jednostki
organizacyjnej CBA, której funkcjonariusz dokonał kontroli osobistej. Jednostka
organizacyjna, o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje
zażalenie do sądu rejonowego.

Art. 14ab. 1. Przeglądanie zawartości bagaży lub sprawdzanie ładunków
w portach i na dworcach lub innych miejscach odprawy podróżnych lub bagażu oraz
w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego polega na:
1) wzrokowej i manualnej kontroli zawartości bagaży lub ładunków, w tym
manualnym sprawdzeniu ładunków, elementów konstrukcyjnych bagaży oraz
znajdujących się w nich przedmiotów;
2) sprawdzeniu bagaży i ładunków z wykorzystaniem psa służbowego lub
z wykorzystaniem środków technicznych niezbędnych do wykrywania
materiałów i urządzeń zabronionych, w szczególności broni, materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych i ich prekursorów.
2. Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w obecności posiadacza
bagaży lub ładunków, a w przypadku gdy nie można ustalić posiadacza bagaży lub
ładunków lub w przypadku jego nieobecności – w obecności przedstawiciela
przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego.
3. W przypadku bagaży lub ładunków przyjętych do przewozu, czynności,
o których mowa w ust. 1, wykonuje się wyłącznie w obecności przedstawiciela
przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego.
4. W przypadku braku możliwości zapewnienia natychmiastowej obecności
osób, o których mowa w ust. 2, funkcjonariusz może wykonać czynności określone
w ust. 1 bez ich obecności, jeżeli z posiadanych informacji wynika, że zwłoka może
spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego lub mienia, albo gdy istnieje
uzasadniona obawa zniszczenia bądź utracenia przedmiotów mogących stanowić
dowód w postępowaniu prowadzonym w związku z realizacją zadań, o których mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 12 i 7.
5. Funkcjonariusz, w związku z realizacją czynności, o których mowa w ust. 1,
ma prawo żądania udostępnienia bagaży lub przewożonych ładunków, w tym otwarcia
bagażnika oraz udostępnienia przestrzeni bagażowej w środkach komunikacji do
przejrzenia, wyjęcia przewożonych bagaży lub ładunków oraz otwarcia i pokazania
ich zawartości.
6. Osoby, o których mowa w ust. 2, są obowiązane udostępnić
funkcjonariuszowi bagaż lub ładunek do przejrzenia lub sprawdzenia, w tym wykonać
czynności, o których mowa w ust. 5.
7. Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w miarę możliwości
w sposób niepowodujący uszkodzenia przeglądanych bagaży lub ładunków.
8. Przy dokonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 14aa
ust. 4 i 14 stosuje się odpowiednio.
9. Funkcjonariusz po zakończeniu wykonywania czynności, o których mowa
w ust. 1, poucza posiadacza bagaży lub ładunków lub przedstawiciela przewoźnika,
spedytora lub agenta morskiego, w obecności którego dokonano tych czynności,
o prawie do złożenia zażalenia, o którym mowa w ust. 11, oraz o prawie do żądania
sporządzenia protokołu z dokonanych czynności.
10. Z dokonania czynności, o których mowa w ust. 1, sporządza się protokół
w przypadku, gdy posiadacz bagaży lub ładunków lub przedstawiciel przewoźnika,
spedytora lub agenta morskiego, w obecności którego dokonano tych czynności,
zgłosił takie żądanie bezpośrednio po dokonaniu tych czynności oraz w przypadku,
gdy w toku czynności znaleziono broń lub inne poszukiwane przedmioty. Do
sporządzenia protokołu stosuje się odpowiednio przepis art. 14aa ust. 10 zdanie
drugie.
11. Posiadaczowi bagaży lub ładunków lub przedstawicielowi przewoźnika,
spedytora lub agenta morskiego, w obecności którego dokonano czynności
określonych w ust. 1, przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze
względu na miejsce dokonania czynności, w terminie 7 dni od dnia jej dokonania,
w celu zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jej dokonania. Do
zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. – Kodeks postępowania karnego. W przypadku stwierdzenia bezzasadności,
nielegalności lub nieprawidłowości dokonania czynności, przepis art. 14aa
ust. 12 stosuje się odpowiednio.
12. W przypadku gdy w toku czynności, o których mowa w ust. 1, nie znaleziono
broni lub poszukiwanych przedmiotów lub gdy posiadacz bagaży lub ładunków,
przedstawiciel przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego, w obecności którego
dokonano tych czynności, nie zażądał sporządzenia protokołu, czynności dokumentuje
się w dokumentacji służbowej, określając datę, czas, miejsce i przyczynę ich
dokonania, dane osób w nich uczestniczących oraz rodzaj i wynik czynności, a także
informację o pouczeniu osoby, o którym mowa w ust. 9.
13. Zażalenie, o którym mowa w ust. 11, składa się za pośrednictwem jednostki
organizacyjnej CBA, której funkcjonariusz dokonał czynności, o której mowa
w ust. 1. Jednostka organizacyjna, o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie
przekazuje zażalenie do sądu rejonowego.

Art. 14ac. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób
sporządzania dokumentów, o których mowa w art. 14aa ust. 10 i 13 oraz art. 14ab
ust. 10 i 12, a także wzory protokołów, o których mowa w art. 14aa ust. 9 i art. 14ab
ust. 9, z uwzględnieniem informacji niezbędnych do udokumentowania podstaw
prawnych, celu i zakresu dokonanej kontroli osobistej, przeglądania zawartości
bagaży i sprawdzania ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach transportu
lądowego, powietrznego i wodnego oraz z uwzględnieniem niezbędnych danych osobowych osób objętych tymi czynnościami, uczestniczących w tych czynnościach oraz dokonujących tych czynności, a także informacji niezbędnych do ustalenia
przebiegu i wyniku tych czynności.

Art. 14ad. 1. Funkcjonariusz, który w toku kontroli osobistej, sprawdzenia
prewencyjnego, przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania środków transportu
i ładunku lub sprawdzenia, o którym mowa w art. 30a ust. 4, ujawnił rzeczy mogące
stanowić dowód w sprawie o przestępstwo, którego ściganie należy do zadań CBA,
lub podlegające zajęciu w takim postępowaniu, jest obowiązany rzeczy te zatrzymać
za pokwitowaniem, a jeżeli ujawnił rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie
o przestępstwo lub podlegające zajęciu w postępowaniu, którego ściganie nie należy
do zadań CBA, jest obowiązany niezwłocznie powiadomić o tym Policję.
2. Od obowiązków, o których mowa w ust. 1, funkcjonariusz może odstąpić,
w przypadku wykonywania czynności określonych w art. 19 ust. 1 ustawy.
Art. 17. 1. Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych,
podejmowanych przez CBA w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania
przestępstw, uzyskania i utrwalenia dowodów przestępstw, a także ujawnienia mienia
zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami:
1) określonymi w art. 228231, art. 250a, art. 258, art. 270a § 1 i 2, art. 271a § 1 i 2,
art. 277a § 1, art. 286, art. 296297, art. 299, art. 305, art. 310 § 1, 2 i 4 ustawy
z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny,
2) skarbowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, jeżeli wartość
przedmiotu czynu lub uszczuplenie należności publicznoprawnej przekraczają
pięćdziesięciokrotną wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę
określonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177),
3) określonymi w art. 232, art. 233 § 1, 1a, 4 i 6, art. 234, art. 235, art. 236 § 1
i art. 239 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, jeżeli dotyczą
przestępstw, o których mowa w pkt 1 i 2
– gdy inne środki okazały się bezskuteczne albo będą nieprzydatne, sąd, na pisemny
wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego,
może, w drodze postanowienia, zarządzić kontrolę operacyjną.
1a. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, przedstawia się wraz z materiałami
uzasadniającymi potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej.
2. Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje Sąd Okręgowy
w Warszawie.
3. W przypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli mogłoby to spowodować utratę
informacji lub zatarcie albo zniszczenie dowodów przestępstwa, Szef CBA może
zarządzić, po uzyskaniu zgody Prokuratora Generalnego, kontrolę operacyjną,
zwracając się jednocześnie z wnioskiem do sądu, o którym mowa w ust. 2, o wydanie
postanowienia w tej sprawie. Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie wniosku
w terminie 5 dni. W przypadku nieudzielenia przez sąd zgody, Szef CBA wstrzymuje
kontrolę operacyjną oraz poleca niezwłoczne, protokolarne, komisyjne zniszczenie
materiałów zgromadzonych podczas jej stosowania.
4. W przypadku potrzeby zarządzenia kontroli operacyjnej wobec podejrzanego
lub osoby będącej oskarżonym w innej sprawie, we wniosku Szefa CBA, o którym
mowa w ust. 1, zamieszcza się informację o toczącym się wobec podejrzanego lub tej
osoby postępowaniu.
5. Kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie i polega na:
1) uzyskiwaniu i utrwalaniu treści rozmów prowadzonych przy użyciu środków
technicznych, w tym za pomocą sieci telekomunikacyjnych;
2) uzyskiwaniu i utrwalaniu obrazu lub dźwięku osób z pomieszczeń, środków
transportu lub miejsc innych niż miejsca publiczne;
3) uzyskiwaniu i utrwalaniu treści korespondencji, w tym korespondencji
prowadzonej za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
4) uzyskiwaniu i utrwalaniu danych zawartych w informatycznych nośnikach
danych, telekomunikacyjnych urządzeniach końcowych, systemach
informatycznych i teleinformatycznych;
5) uzyskiwaniu dostępu i kontroli zawartości przesyłek.
6. Kontrola operacyjna dokumentowana jest w formie protokołu w zakresie
związanym ze sprawą.
7. Wniosek Szefa CBA, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:
1) numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;
2) opis przestępstwa z podaniem jego kwalifikacji prawnej;
3) okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej, w tym
stwierdzonej bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków;
4) dane osoby lub inne dane pozwalające na jednoznaczne określenie podmiotu lub
przedmiotu, wobec którego stosowana będzie kontrola operacyjna, ze
wskazaniem miejsca lub sposobu jej stosowania;
5) cel, czas i rodzaj prowadzonej kontroli operacyjnej.
8. Kontrolę operacyjną zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Sąd,
o którym mowa w ust. 2, może, na pisemny wniosek Szefa CBA, złożony po
uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, wydać postanowienie
o jednorazowym przedłużeniu kontroli operacyjnej, na okres nie dłuższy niż kolejne
3 miesiące, jeżeli nie ustały przyczyny zarządzenia tej kontroli.
9. W uzasadnionych przypadkach, gdy podczas stosowania kontroli operacyjnej
pojawią się nowe okoliczności istotne dla zapobieżenia lub wykrycia przestępstwa
albo ustalenia sprawcy i uzyskania dowodów przestępstwa, sąd, o którym mowa
w ust. 2, na pisemny wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody
Prokuratora Generalnego, może wydawać, również po upływie okresów, o których
mowa w ust. 8, kolejne postanowienia o przedłużeniu kontroli operacyjnej na
następujące po sobie okresy, których łączna długość nie może przekraczać
12 miesięcy.
9a. Szef CBA może upoważnić swojego zastępcę do składania wniosków,
o których mowa w ust. 1, 3, 8 i 9, lub do zarządzania kontroli operacyjnej w trybie
ust. 3.
10. Do wniosków, o których mowa w ust. 3, 8 i 9, stosuje się odpowiednio
przepisy ust. 1a i 7. Sąd przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 1, 3,
8 i 9, zapoznaje się z materiałami uzasadniającymi wniosek, w szczególności
zgromadzonymi podczas stosowania kontroli operacyjnej zarządzonej w tej sprawie.
11. Wnioski, o których mowa w ust. 1, 3, 8 i 9, sąd rozpoznaje jednoosobowo,
przy czym czynności sądu związane z rozpoznawaniem tych wniosków powinny być
realizowane w warunkach przewidzianych dla przekazywania, przechowywania
i udostępniania informacji niejawnych oraz z odpowiednim zastosowaniem przepisów
wydanych na podstawie art. 181 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego. W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator
i wyznaczony przez Szefa CBA funkcjonariusz CBA.
12. Przedsiębiorca telekomunikacyjny, operator pocztowy oraz usługodawca
świadczący usługi drogą elektroniczną są obowiązani do zapewnienia na własny koszt
warunków technicznych i organizacyjnych umożliwiających prowadzenie przez CBA
kontroli operacyjnej.
12a. Usługodawca świadczący usługi drogą elektroniczną będący
mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495)
zapewnia warunki techniczne i organizacyjne umożliwiające prowadzenie przez CBA
kontroli operacyjnej stosownie do posiadanej infrastruktury.
13. Kontrola operacyjna powinna być zakończona niezwłocznie po ustaniu
przyczyn jej zarządzenia, najpóźniej jednak z upływem okresu, na który została
wprowadzona.
14. Szef CBA informuje Prokuratora Generalnego o wynikach kontroli
operacyjnej po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli,
przedstawiając zebrane w jej toku materiały.
15. W przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie
postępowania karnego lub mających znaczenie dla toczącego się postępowania
karnego Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu wszystkie materiały
zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej. W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio art. 393 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
15a. (uchylony)
15b. (uchylony)
15c. (uchylony)
15d. (uchylony)
15e. (uchylony)
15f. W przypadku, gdy materiały, o których mowa w ust. 15:
1) zawierają informacje, o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. – Kodeks postępowania karnego, Szef CBA zarządza ich niezwłoczne,
komisyjne i protokolarne zniszczenie;
2) mogą zawierać informacje, o których mowa w art. 178a i art. 180 § 3 ustawy
z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem
informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, albo informacje stanowiące tajemnice
związane z wykonywaniem zawodu lub funkcji, o których mowa w art. 180 § 2
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, Szef CBA
przekazuje Prokuratorowi Generalnemu te materiały.
15g. W przypadku, o którym mowa w ust. 15f pkt 2, Prokurator Generalny
niezwłocznie po otrzymaniu materiałów, kieruje je do sądu, który zarządził kontrolę
operacyjną albo wyraził na nią zgodę w trybie określonym w ust. 3, wraz z wnioskiem
o:
1) stwierdzenie, które z przekazanych materiałów zawierają informacje, o których
mowa w ust. 15f pkt 2;
2) dopuszczenie do wykorzystania w postępowaniu karnym materiałów
zawierających informacje stanowiące tajemnice związane z wykonywaniem
zawodu lub funkcji, o których mowa w art. 180 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. – Kodeks postępowania karnego, nieobjęte zakazami określonymi
w art. 178a i art. 180 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których
mowa w art. 240 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
15h. Sąd, niezwłocznie po złożeniu wniosku przez Prokuratora Generalnego,
wydaje postanowienie o dopuszczeniu do wykorzystania w postępowaniu karnym
materiałów, o których mowa w ust. 15g pkt 2, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu, a także zarządza niezwłoczne zniszczenie materiałów, których wykorzystanie
w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne.
15i. Na postanowienie sądu w przedmiocie dopuszczenia do wykorzystania
w postępowaniu karnym materiałów, o których mowa w ust. 15g pkt 2, Prokuratorowi
Generalnemu przysługuje zażalenie. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
15j. Szef CBA jest obowiązany do wykonania zarządzenia sądu o zniszczeniu
materiałów, o którym mowa w ust. 15h, oraz niezwłocznego, komisyjnego
i protokolarnego zniszczenia materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu
karnym jest niedopuszczalne. Szef CBA niezwłocznie informuje Prokuratora
Generalnego o zniszczeniu tych materiałów.
16. Zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej materiały, które nie
stanowią informacji potwierdzających zaistnienie przestępstwa, podlegają
niezwłocznemu, protokolarnemu, komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów
zarządza Szef CBA.
16a. O wydaniu i wykonaniu zarządzenia dotyczącego zniszczenia materiałów,
o których mowa w ust. 16, Szef CBA jest obowiązany do niezwłocznego
poinformowania Prokuratora Generalnego.
17. Na postanowienia sądu, o których mowa w:
1) ust. 1, 3, 8 i 9 – przysługuje zażalenie Szefowi CBA;
2) ust. 3 – przysługuje zażalenie Prokuratorowi Generalnemu.
Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –
Kodeks postępowania karnego.
17a. Sąd, Prokurator Generalny i Szef CBA prowadzą rejestry, odpowiednio
postanowień, pisemnych zgód, zarządzeń i wniosków dotyczących kontroli
operacyjnej. Rejestry prowadzi się w formie elektronicznej, z zachowaniem przepisów
o ochronie informacji niejawnych.
18. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób
dokumentowania kontroli operacyjnej oraz przechowywania i przekazywania
wniosków i zarządzeń, a także przechowywania, przekazywania oraz przetwarzania
i niszczenia materiałów uzyskanych podczas stosowania tej kontroli, uwzględniając
potrzebę zapewnienia niejawnego charakteru podejmowanych czynności i uzyskanych
materiałów oraz wzory stosowanych druków i rejestrów.
Art. 18. 1. CBA może uzyskiwać niezbędne do realizacji zadań, o których mowa
w art. 2, dane niestanowiące treści odpowiednio, przekazu telekomunikacyjnego,
przesyłki pocztowej albo przekazu w ramach usługi świadczonej drogą elektroniczną,
określone w:
1) art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, z późn zm.), zwane dalej „danymi
telekomunikacyjnymi”,
2) art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U.
z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051 i 1495), zwane dalej „danymi
pocztowymi”,
3) art. 18 ust. 15 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą
elektroniczną (Dz. U. z 2019 r. poz. 123 i 730), zwane dalej „danymi
internetowymi”
– oraz może je przetwarzać bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą.
2. Przedsiębiorca telekomunikacyjny, operator pocztowy lub usługodawca
świadczący usługi drogą elektroniczną udostępnia nieodpłatnie dane, o których mowa
w ust. 1:
1) na pisemny wniosek Szefa CBA lub osoby przez niego upoważnionej;
2) na ustne żądanie funkcjonariusza CBA, posiadającego pisemne upoważnienie
Szefa CBA lub osoby przez niego upoważnionej;
3) za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej funkcjonariuszowi CBA
posiadającemu pisemne upoważnienie osób, o których mowa w pkt 1.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, udostępnianie danych, o których
mowa w ust. 1, odbywa się bez udziału pracowników przedsiębiorcy
telekomunikacyjnego, operatora pocztowego lub usługodawcy świadczącego usługi
drogą elektroniczną lub przy niezbędnym ich współudziale, jeżeli możliwość taką
przewiduje porozumienie zawarte pomiędzy Szefem CBA a tym podmiotem.
4. Udostępnienie CBA danych, o których mowa w ust. 1, może nastąpić za
pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej, jeżeli:
1) sieć ta zapewnia:
a) możliwość ustalenia funkcjonariusza CBA uzyskującego te dane, ich
rodzaju oraz czasu, w którym zostały uzyskane,
b) zabezpieczenie techniczne i organizacyjne uniemożliwiające osobie
nieuprawnionej dostęp do uzyskiwanych danych;
2) jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem zadań wykonywanych przez
jednostki organizacyjne CBA albo prowadzonych przez nie czynności.
5. Szef CBA prowadzi rejestr wystąpień o uzyskanie danych
telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych zawierający informacje
identyfikujące jednostkę organizacyjną CBA i funkcjonariusza CBA uzyskującego te
dane, ich rodzaj, cel uzyskania oraz czas, w którym zostały uzyskane. Rejestr prowadzi
się w formie elektronicznej, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji
niejawnych.
6. Dane, o których mowa w ust. 1, które mają znaczenie dla postępowania
karnego, Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu. Prokurator Generalny
podejmuje decyzję o zakresie i sposobie wykorzystania przekazanych danych.
7. Dane, o których mowa w ust. 1, które nie mają znaczenia dla postępowania
karnego, podlegają niezwłocznemu, komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu.

Art. 18a. 1. Kontrolę nad uzyskiwaniem przez CBA danych
telekomunikacyjnych, pocztowych lub internetowych sprawuje Sąd Okręgowy
w Warszawie.
2. Szef CBA przekazuje, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji
niejawnych, sądowi, o którym mowa w ust. 1, w okresach półrocznych, sprawozdanie
obejmujące:
1) liczbę przypadków pozyskania w okresie sprawozdawczym danych
telekomunikacyjnych, pocztowych lub internetowych oraz rodzaj tych danych;
2) kwalifikacje prawne czynów, w związku z zaistnieniem których wystąpiono
o dane telekomunikacyjne, pocztowe lub internetowe.
3. W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1, sąd może zapoznać się
z materiałami uzasadniającymi udostępnienie CBA danych telekomunikacyjnych,
pocztowych lub internetowych.
4. Sąd, o którym mowa w ust. 1, informuje Szefa CBA o wyniku kontroli
w terminie 30 dni od jej zakończenia.
5. Kontroli, o której mowa w ust. 1, nie podlega uzyskiwanie danych na
podstawie art. 18b ust. 1.

Art. 18b. 1. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 2, CBA może
uzyskiwać dane:
1) z wykazu, o którym mowa w art. 179 ust. 9 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. –
Prawo telekomunikacyjne,
2) o których mowa w art. 161 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo
telekomunikacyjne,
3) w przypadku użytkownika, który nie jest osobą fizyczną numer zakończenia sieci
oraz siedzibę lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej, firmę lub
nazwę i formę organizacyjną tego użytkownika,
4) w przypadku stacjonarnej publicznej sieci telekomunikacyjnej – także nazwę
miejscowości oraz ulicy, przy której znajduje się zakończenie sieci, udostępnione
użytkownikowi
– oraz może je przetwarzać bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą.
2. Do udostępniania i przetwarzania danych, o których mowa w ust. 1,
art. 18 ust. 27 stosuje się.
Art. 19. 1. W sprawach o przestępstwa określone w art. 17 ust. 1, czynności
operacyjno-rozpoznawcze zmierzające do sprawdzenia uzyskanych wcześniej
wiarygodnych informacji o przestępstwie oraz wykrycia sprawców i uzyskania
dowodów mogą polegać na dokonaniu w sposób niejawny nabycia lub przejęcia
przedmiotów pochodzących z przestępstwa, ulegających przepadkowi albo których
wytwarzanie, posiadanie, przewożenie lub obrót są zabronione, a także przyjęciu lub
wręczeniu korzyści majątkowej.
2. Szef CBA może zarządzić, na czas określony, czynności wymienione w ust. 1,
po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, którego bieżąco informuje
o przebiegu tych czynności i ich wyniku.
2a. Przed wydaniem pisemnej zgody Prokurator Generalny zapoznaje się
z materiałami uzasadniającymi potrzebę przeprowadzenia czynności, o których mowa
w ust. 1.
3. Czynności określone w ust. 1 mogą polegać na złożeniu propozycji nabycia,
zbycia lub przejęcia przedmiotów pochodzących z przestępstwa, ulegających
przepadkowi, albo których wytwarzanie, posiadanie, przewożenie lub którymi obrót
są zabronione, a także złożeniu propozycji przyjęcia lub wręczenia korzyści
majątkowej.
4. Czynności określone w ust. 1 nie mogą polegać na kierowaniu działaniami
wyczerpującymi znamiona czynu zabronionego pod groźbą kary.
5. W przypadku potwierdzenia informacji o przestępstwie określonym
w art. 2 ust. 1 pkt 1 Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu wszystkie
materiały zgromadzone w wyniku wykonywania czynności. W postępowaniu przed
sądem, w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio art. 393 § 1 zdanie
pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
6. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób
przeprowadzania i dokumentowania czynności, o których mowa w ust. 1.
Rozporządzenie powinno, uwzględniając niejawny charakter czynności, określić
sposób przechowywania, przekazywania i niszczenia materiałów i dokumentów
uzyskanych lub wytworzonych w związku z realizacją czynności, o których mowa
w ust. 1, a także określać wzory stosowanych druków i rejestrów.
Art. 22. 1. W zakresie swojej właściwości CBA może uzyskiwać informacje,
w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać i przetwarzać.
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. (uchylony)
5. (uchylony)
6. (uchylony)
7. (uchylony)
8. (utracił moc)
9. (utracił moc)
10. (utracił moc)

Art. 22a. 1. W granicach zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1, CBA może
przetwarzać dane osobowe, w tym dane wskazane w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia
14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku
z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125), bez
wiedzy i zgody osoby, której te dane dotyczą.
2. W zakresie, o którym mowa w ust. 1, CBA może nieodpłatnie uzyskiwać dane
ze zbiorów danych, w tym zbiorów danych osobowych, prowadzonych przez organy
władzy publicznej oraz państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne.
3. Jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej, administratorzy
zbiorów danych, o których mowa w ust. 2, udostępniają CBA przetwarzane w nich
dane na podstawie pisemnego wniosku Szefa CBA lub osoby przez niego
upoważnionej.
4. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera:
1) oznaczenie sprawy;
2) określenie zbioru danych, z którego te dane mają zostać udostępnione;
3) wskazanie danych podlegających udostępnieniu.
5. Administratorzy zbiorów danych, o których mowa w ust. 2, mogą zawierać
z Szefem CBA pisemną umowę o udostępnianiu jednostkom organizacyjnym CBA
informacji zgromadzonych w zbiorach w drodze teletransmisji bez konieczności
składania każdorazowo pisemnych wniosków o udostępnienie danych, jeżeli jednostki
te spełniają łącznie następujące warunki:
1) posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto, kiedy,
w jakim celu oraz jakie dane uzyskał;
2) posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające
wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich uzyskania;
3) specyfika lub zakres wykonywanych przez nie zadań uzasadnia takie
udostępnienie.
6. Przepisy ust. 25 stosuje się odpowiednio do danych osobowych i innych
informacji uzyskiwanych w wyniku wykonywania czynności operacyjno-
-rozpoznawczych przez uprawnione do tego organy, służby i instytucje państwowe.
7. Podmioty, o których mowa w ust. 6, mogą odmówić przekazania CBA
informacji lub ograniczyć ich zakres, jeżeli mogłoby to uniemożliwić wykonywanie
ich ustawowych zadań lub spowodować ujawnienie danych o osobie niebędącej ich
funkcjonariuszem i udzielającej pomocy tym podmiotom.
8. CBA przetwarza dane osobowe przez okres, w którym są one niezbędne do
realizacji jego ustawowych zadań. CBA dokonuje, nie rzadziej niż co 5 lat, weryfikacji
potrzeby dalszego przetwarzania tych danych, usuwając dane zbędne.
9. Po dokonaniu weryfikacji dane zbędne usuwa niezwłocznie komisja powołana
przez Szefa CBA. Z czynności komisji sporządza się protokół zawierający w szczególności wykaz zniszczonych dokumentów lub nośników informatycznych zawierających te dane oraz sposób ich zniszczenia.
10. Dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy
polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową,
partyjną lub związkową oraz dane o stanie zdrowia, nałogach lub życiu seksualnym
osób podejrzanych o popełnienie przestępstw, które nie zostały skazane za te
przestępstwa, podlegają komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie po
uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia.
11. Szef CBA może tworzyć zbiory danych osobowych.

Art. 22b. 1. Nadzór nad zgodnością przetwarzania danych osobowych
gromadzonych przez CBA z przepisami ustawy oraz przepisami o ochronie danych
osobowych sprawuje pełnomocnik do spraw kontroli przetwarzania przez CBA
danych osobowych, zwany dalej „pełnomocnikiem”.
2. Pełnomocnikowi przysługują również uprawnienia i wykonuje obowiązki
administratora bezpieczeństwa informacji, o którym mowa w art. 36a ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
3. Szef CBA powołuje pełnomocnika spośród funkcjonariuszy CBA. Zwolnienie
ze służby, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 6,
lub odwołanie pełnomocnika z pełnionej funkcji następuje za zgodą Prezesa Rady
Ministrów po zasięgnięciu opinii Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
4. W ramach nadzoru pełnomocnik prowadzi rzetelną, obiektywną i niezależną
kontrolę prawidłowości przetwarzania przez CBA danych osobowych,
a w szczególności ich przechowywania, weryfikacji i usuwania.
5. Pełnomocnik ma prawo w szczególności do:
1) wglądu do wszelkich dokumentów związanych z wykonywaną kontrolą;
2) swobodnego wstępu do pomieszczeń i obiektów kontrolowanej jednostki
organizacyjnej CBA;
3) żądania pisemnych wyjaśnień.
6. Kierownik jednostki organizacyjnej CBA, któremu pełnomocnik wydał
pisemne polecenie usunięcia stwierdzonych uchybień, informuje Szefa CBA
w terminie 7 dni od dnia wydania polecenia, o jego wykonaniu albo przyczynie jego
niewykonania.
7. W przypadku naruszenia przepisów ustawy oraz przepisów o ochronie danych
osobowych pełnomocnik podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia
okoliczności tego naruszenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie Prezesa Rady
Ministrów i Szefa CBA.
8. Pełnomocnik przedstawia corocznie do dnia 31 marca Prezesowi Rady
Ministrów, Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych oraz Generalnemu
Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych za pośrednictwem Szefa CBA sprawozdanie za poprzedni rok kalendarzowy, w którym omawia stan ochrony danych osobowych w CBA oraz wszystkie przypadki naruszenia przepisów w tym zakresie.
Art. 23. 1. Jeżeli jest to konieczne dla skutecznego zapobieżenia przestępstwom
określonym w art. 2 ust. 1 pkt 1 lub ich wykrycia albo ustalenia sprawców i uzyskania
dowodów, a także wykrycia i identyfikacji przedmiotów i innych korzyści
majątkowych pochodzących z tych przestępstw albo ich równowartości, oraz w celu
kontroli prawdziwości oświadczeń majątkowych, o których mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 5, CBA może korzystać z przetwarzanych przez banki informacji
stanowiących tajemnicę bankową oraz informacji dotyczących umów o rachunek
papierów wartościowych, umów o rachunek pieniężny, umów ubezpieczenia lub
innych umów dotyczących obrotu instrumentami finansowymi, a w szczególności
z przetwarzanych przez uprawnione podmioty danych osób, które zawarły takie
umowy.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do:
1) spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;
2) podmiotów wykonujących działalność na podstawie ustawy z dnia
26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 312);
3) podmiotów wykonujących działalność ubezpieczeniową;
4) funduszy inwestycyjnych oraz alternatywnych spółek inwestycyjnych;
5) podmiotów wykonujących działalność w zakresie obrotu papierami
wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi na podstawie ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
3. Informacje i dane, o których mowa w ust. 1, oraz informacje związane
z przekazywaniem tych informacji i danych podlegają ochronie przewidzianej
w przepisach o ochronie informacji niejawnych i mogą być udostępniane jedynie
funkcjonariuszom prowadzącym czynności w danej sprawie i ich przełożonym,
uprawnionym do sprawowania nadzoru nad prowadzonymi przez nich w tej sprawie
czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi. Akta zawierające te informacje i dane
udostępnia się ponadto wyłącznie sądom i prokuratorom, jeżeli następuje to w celu
ścigania karnego.
4. Informacje i dane, o których mowa w ust. 1, udostępnia się na podstawie
postanowienia wydanego na pisemny wniosek Szefa CBA przez Sąd Okręgowy
w Warszawie.
5. Wniosek, o którym mowa w ust. 4, zawiera:
1) numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;
2) opis przestępstwa z podaniem jego kwalifikacji prawnej;
3) okoliczności uzasadniające potrzebę udostępnienia informacji i danych;
4) wskazanie podmiotu, którego informacje i dane dotyczą;
5) podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji i danych;
6) rodzaj i zakres informacji i danych.
6. Po rozpatrzeniu wniosku Sąd, w drodze postanowienia, wyraża zgodę na
udostępnienie informacji i danych wskazanego podmiotu, określając ich rodzaj, zakres
oraz podmiot zobowiązany do ich udostępnienia albo odmawia udzielenia zgody na
udostępnienie informacji i danych. Przepis art. 17 ust. 11 stosuje się odpowiednio.
7. Szefowi CBA na postanowienie Sądu, o którym mowa w ust. 6, przysługuje
zażalenie.
8. W przypadku wyrażenia przez Sąd zgody na udostępnienie informacji Szef
CBA pisemnie informuje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji i danych
o rodzaju i zakresie informacji i danych, które mają być udostępnione, podmiocie,
którego informacje i dane dotyczą, oraz o osobie funkcjonariusza CBA
upoważnionego do ich odbioru.
9. W terminie do 120 dni od dnia przekazania informacji i danych, o których
mowa w ust. 1, CBA, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11, informuje podmiot, o którym mowa
w ust. 5 pkt 4, o postanowieniu sądu wyrażającym zgodę na udostępnienie informacji
i danych.
10. Sąd, na wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody
Prokuratora Generalnego, może odroczyć, w drodze postanowienia, na czas
oznaczony, z możliwością dalszego przedłużania, obowiązek, o którym mowa
w ust. 9, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że poinformowanie podmiotu, o którym
mowa w ust. 5 pkt 4, może zaszkodzić wynikom podjętych czynności operacyjno-
-rozpoznawczych. Przepis art. 17 ust. 11 stosuje się odpowiednio.
11. Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 9 lub 10, zostało wszczęte
postępowanie przygotowawcze, podmiot wskazany w ust. 5 pkt 4 jest powiadamiany
o postanowieniu sądu o udostępnieniu informacji i danych przez prokuratora lub, na
jego polecenie, przez CBA przed zamknięciem postępowania przygotowawczego albo
niezwłocznie po jego umorzeniu.
12. Jeżeli informacje i dane, o których mowa w ust. 1, nie dostarczyły podstaw
do wszczęcia postępowania przygotowawczego, organ wnioskujący o wydanie
postanowienia niezwłocznie pisemnie zawiadamia o tym podmiot, który informacje
i dane przekazał.
13. Materiały zgromadzone w trybie, o którym mowa w ust. 110, niestanowiące
informacji potwierdzających zaistnienie przestępstwa, podlegają niezwłocznemu,
protokolarnemu, komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów zarządza Szef
CBA.
14. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone naruszeniem
przepisów ust. 3 na zasadach określonych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. –
Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495).
15. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposoby
przetwarzania danych i informacji, o których mowa w ust. 1, w zbiorach danych,
rodzaje jednostek organizacyjnych CBA uprawnionych do korzystania z tych zbiorów
oraz wzory dokumentów obowiązujących przy przetwarzaniu danych, uwzględniając
potrzebę ochrony danych przed nieuprawnionym dostępem.
Art. 24. 1. W związku z wykonywaniem swoich zadań CBA zapewnia ochronę
środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych
obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA.
2. Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych funkcjonariusze
CBA mogą posługiwać się dokumentami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia
22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 53, 1091
i 1716) lub innymi dokumentami, które uniemożliwiają ustalenie danych
identyfikujących funkcjonariusza oraz środków, którymi posługuje się przy
wykonywaniu zadań służbowych.
2a. Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych funkcjonariusze
CBA mogą posługiwać się środkami identyfikacji elektronicznej zawierającymi dane
inne niż dane identyfikujące funkcjonariusza CBA.
3. Osoby udzielające CBA pomocy przy wykonywaniu czynności operacyjno-
-rozpoznawczych mogą posługiwać się dokumentami, o których mowa w ust. 2, oraz
odpowiednio środkami identyfikacji elektronicznej, o których mowa w ust. 2a.
4. Nie popełnia przestępstwa:
1) kto poleca sporządzenie lub kieruje sporządzeniem dokumentów, o których
mowa w ust. 2;
2) kto sporządza dokumenty, o których mowa w ust. 2;
3) kto udziela pomocy w sporządzeniu dokumentów, o których mowa w ust. 2;
4) funkcjonariusz CBA lub osoba wymieniona w ust. 3, posługujący się przy
wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych dokumentami, o których
mowa w ust. 2, lub środkami identyfikacji elektronicznej, o których mowa
w ust. 2a;
5) kto wydaje środki identyfikacji elektronicznej, o których mowa w ust. 2a,
funkcjonariuszowi CBA albo osobom, o których mowa w ust. 3, lub dopuszcza
do uwierzytelnienia z wykorzystaniem takiego środka identyfikacji
elektronicznej w swoim systemie identyfikacji elektronicznej.
5. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy tryb
wydawania i przechowywania dokumentów, o których mowa w ust. 2 i 3, oraz
posługiwania się tymi dokumentami, z uwzględnieniem wymogów dotyczących
ochrony informacji niejawnych.
Art. 26. 1. CBA nie może przy wykonywaniu swoich zadań korzystać z tajnej
współpracy:
1) posłów i senatorów;
2) osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, o których mowa w art. 2
ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze
stanowiska państwowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 152);
3) dyrektorów generalnych w ministerstwach, urzędach centralnych lub urzędach
wojewódzkich;
4) sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych;
5) członków rady nadzorczej, członków zarządu oraz dyrektorów programów
„Telewizji Polskiej – Spółka Akcyjna” i „Polskiego Radia – Spółka Akcyjna”,
a także dyrektorów terenowych oddziałów „Telewizji Polskiej – Spółka
Akcyjna”;
6) dyrektora generalnego, dyrektorów biur oraz kierowników oddziałów
regionalnych „Polskiej Agencji Prasowej – Spółka Akcyjna”;
7) nadawców w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r.
o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2019 r. poz. 361, 643, 1495 i 1655);
8) redaktorów naczelnych, dziennikarzy lub osób prowadzących działalność
wydawniczą, o których mowa w ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo
prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914);
9) rektorów;
10) członków Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polskiej Komisji
Akredytacyjnej i Rady Doskonałości Naukowej.
2. Szef CBA w celu realizacji zadań CBA może wydać zgodę na korzystanie
z tajnej współpracy z osobami, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, jeżeli jest to
uzasadnione względami bezpieczeństwa państwa, po uzyskaniu zgody Prezesa Rady
Ministrów.
3. W przypadku powołania ministra w celu koordynowania działalności służb
specjalnych Szef CBA wyraża zgodę, o której mowa w ust. 2, po uzyskaniu zgody
tego ministra.
Art. 28. 1. Szef CBA może zezwalać funkcjonariuszom i pracownikom CBA
oraz byłym funkcjonariuszom i pracownikom, po ustaniu stosunku służbowego lub
stosunku pracy w CBA, a także osobom udzielającym im pomocy w wykonywaniu
czynności operacyjno-rozpoznawczych, na udzielenie informacji niejawnej określonej
osobie lub instytucji.
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć udzielenia
informacji o:
1) osobie, jeżeli zostały uzyskane w wyniku prowadzonych przez CBA albo inne
organy, służby lub instytucje państwowe czynności operacyjno-
-rozpoznawczych;
2) szczegółowych formach i zasadach przeprowadzania czynności operacyjno-
-rozpoznawczych oraz o stosowanych w związku z ich prowadzeniem środkach
i metodach;
3) osobie udzielającej pomocy CBA, o której mowa w art. 25.
3. Zakazu określonego w ust. 2 nie stosuje się w przypadku żądania prokuratora
lub sądu, zgłoszonego w celu ścigania karnego za przestępstwo, którego skutkiem jest
śmierć człowieka, uszczerbek na zdrowiu lub szkoda w mieniu.
4. Zakazu określonego w ust. 2 nie stosuje się również w przypadku żądania
prokuratora lub sądu uzasadnionego podejrzeniem popełnienia przestępstwa
ściganego z oskarżenia publicznego w związku z wykonywaniem czynności
operacyjno-rozpoznawczych.
5. W przypadku odmowy zwolnienia funkcjonariusza, pracownika lub osoby
udzielającej im pomocy w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych od
obowiązku zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne”
lub „ściśle tajne” albo odmowy zezwolenia na udostępnienie materiałów stanowiących
informacje niejawne o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne” pomimo żądania
prokuratora lub sądu, zgłoszonego w związku z postępowaniem karnym o zbrodnie
przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych oraz godzących w życie
ludzkie albo o występek przeciwko życiu lub zdrowiu, gdy jego następstwem była
śmierć człowieka, Szef CBA przedstawia żądane materiały oraz wyjaśnienie
Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego. Jeżeli Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
stwierdzi, że uwzględnienie żądania prokuratora lub sądu jest konieczne do
prawidłowości postępowania karnego, Szef CBA jest obowiązany zwolnić od
zachowania tajemnicy lub udostępnić materiały objęte tajemnicą.
Art. 30. 1. CBA zapewnia ochronę własnych urządzeń oraz obszarów
i obiektów, a także przebywających w nich osób, przez wewnętrzną służbę ochrony.
2. Funkcjonariusze CBA wykonujący zadania w zakresie ochrony, w granicach
chronionych obszarów i obiektów, mają prawo do:
1) ustalania uprawnień do przebywania na obszarach lub w obiektach chronionych
oraz legitymowania osób, w celu ustalenia ich tożsamości;
2) wezwania osób do opuszczenia obszaru lub obiektu w przypadku stwierdzenia
braku uprawnień do przebywania na terenie chronionego obszaru lub obiektu
albo stwierdzenia zakłócania porządku;
2a) użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej;
3) ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla
życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla chronionego mienia, w celu
niezwłocznego oddania tych osób Policji;
4) zniszczenia, unieruchomienia lub przejęcia kontroli lotu bezzałogowego statku
powietrznego, w tym modelu latającego;
5) dokonywania sprawdzenia prewencyjnego, a także sprawdzania bagaży,
środków transportu i ładunków.
2a. Do użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni
palnej, o których mowa w ust. 2 pkt 2a, stosuje się przepisy art. 15.
2b. Czynności, o których mowa w ust. 2 pkt 2a–5, mogą być wykonywane
również w miejscu bezpośrednio sąsiadującym z chronionymi urządzeniami,
obszarami lub obiektami, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia ich bezpieczeństwa
lub bezpieczeństwa przebywających w nich osób.
3. Szef CBA może powierzyć wykonywanie ochrony, o której mowa w ust. 1,
specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej.

Art. 30a. 1. Sprawdzenie prewencyjne, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 5,
polega na manualnym sprawdzeniu osoby, zawartości jej odzieży oraz przedmiotów
znajdujących się na jej ciele lub przez nią posiadanych, sprawdzeniu za pomocą
środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i urządzeń
niebezpiecznych lub których posiadanie jest zabronione, w szczególności broni,
materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych i ich
prekursorów, sprawdzeniu biochemicznym lub z wykorzystaniem psa służbowego
w zakresie niezbędnym do realizacji celu podejmowanych czynności w danych
okolicznościach oraz w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby,
wobec której czynności są wykonywane.
2. W stosunku do osób zatrzymanych, doprowadzonych lub konwojowanych,
sprawdzenie prewencyjne, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 5, może polegać na:
1) żądaniu zdjęcia przez osobę poddaną sprawdzeniu prewencyjnemu odzieży
i obuwia,
2) zdjęciu osobie poddanej sprawdzeniu prewencyjnemu odzieży i obuwia
w przypadku niewykonania żądania, o którym mowa w pkt 1,
3) dokonaniu oględzin ciała osoby poddanej sprawdzeniu prewencyjnemu oraz
sprawdzeniu zdjętej odzieży i obuwia, w tym z wykorzystaniem środków,
o których mowa w ust. 1,
4) żądaniu wydania oraz oddania do depozytu, lub w celu zajęcia lub
zabezpieczenia:
a) środków płatniczych i przedmiotów wartościowych, dokumentów
tożsamości, środków łączności oraz urządzeń technicznych służących do
rejestrowania i odtwarzania informacji,
b) przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie życia lub zdrowia lub
bezpieczeństwa osoby poddanej sprawdzeniu prewencyjnemu lub innych
osób albo bezpieczeństwa przeprowadzanych czynności, w tym broni lub
przedmiotów, których posiadanie jest zabronione, lub innych
niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do popełnienia
przestępstwa lub wykroczenia lub przedmiotów mogących stanowić dowód
w postępowaniu prowadzonym w związku z realizacją zadań, o których
mowa w art. 2 ust. 1, lub podlegających przepadkowi,
5) odebraniu przedmiotów, o których mowa w pkt 4, oraz odpowiednio ich
przyjęciu do depozytu, zabezpieczeniu lub zajęciu
– w szczególności gdy czynności te przeprowadza się w przypadku zatrzymywania
osoby zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 3, lub innej czynności związanej z osobą
zatrzymaną, konwojowaną lub doprowadzoną z innymi osobami lub po każdorazowej
utracie kontaktu wzrokowego z osobą konwojowaną lub doprowadzaną.
3. Czynności, o których mowa w ust. 2 pkt 13, wykonuje się w sposób
umożliwiający osobie pozostawanie części odzieży na ciele, a po sprawdzeniu zdjętej
odzieży – jej włożenie przed zdjęciem pozostałej niesprawdzonej części odzieży oraz
w warunkach zapewniających poszanowanie jej intymności.
4. Sprawdzanie bagaży, środków transportu i ładunków polega na sprawdzeniu
zawartości bagaży i sprawdzeniu ładunku poprzez manualne sprawdzenie ładunków
i elementów konstrukcyjnych bagaży oraz znajdujących się w nich przedmiotów lub
sprawdzenie bagaży i ładunków z wykorzystaniem urządzeń i sprzętu
specjalistycznego lub psa służbowego lub sprawdzeniu środków transportu z wykorzystaniem urządzeń i sprzętu specjalistycznego lub psa służbowego, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ochranianych obiektów.
5. Do sprawdzenia prewencyjnego, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 5,
przepisy art. 14aa ust. 5, 6 i 14 stosuje się odpowiednio.
Art. 33. 1. Kontrolę przeprowadza się zgodnie z programem kontroli
zatwierdzonym przez Szefa CBA lub osobę upoważnioną do działania w jego imieniu.
2. Kontrolę przeprowadzają funkcjonariusze CBA na podstawie legitymacji
służbowej oraz imiennego upoważnienia, wydanego przez Szefa CBA lub osobę
upoważnioną do działania w jego imieniu.
3. Kontrola powinna być ukończona w terminie 3 miesięcy.
4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres kontroli może być
przedłużony na dalszy czas oznaczony przez Szefa CBA, nie dłuższy jednak niż
o 6 miesięcy.
5. W przypadku gdy okoliczności uzasadniają niezwłoczne podjęcie kontroli,
w szczególności gdy istnieje ryzyko utraty materiału dowodowego, kontrola może być
wszczęta po okazaniu legitymacji służbowej funkcjonariusza kontrolowanemu lub
osobie przez niego upoważnionej lub osobie pełniącej funkcję publiczną.
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, kontrolowanemu lub osobie przez
niego upoważnionej oraz osobie pełniącej funkcję publiczną należy niezwłocznie,
jednak nie później niż w terminie 3 dni od dnia wszczęcia kontroli, doręczyć
upoważnienie do wszczęcia kontroli. Dokumenty z czynności kontrolnych
dokonanych z naruszeniem tego obowiązku nie stanowią dowodu w postępowaniu
kontrolnym.
7. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zawiera:
1) imię i nazwisko oraz numer legitymacji służbowej funkcjonariusza
przeprowadzającego kontrolę;
2) wskazanie podmiotu kontrolowanego i termin zakończenia kontroli;
3) szczegółowy zakres kontroli;
4) pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
8. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór upoważnienia
do przeprowadzenia kontroli, organ wydający upoważnienie oraz zakres
przedmiotowy upoważnienia mając na względzie ujednolicenie informacji zawartych
w upoważnieniu.
Art. 39. 1. W przypadku potrzeby ustalenia stanu obiektów lub innych
składników majątkowych funkcjonariusz kontrolujący może przeprowadzić
oględziny.
1a. Kontrolowanego, u którego mają nastąpić oględziny, należy przed
rozpoczęciem czynności zawiadomić o ich celu i wezwać do okazania wskazanych
przedmiotów.
2. Oględziny przeprowadza się w obecności kontrolowanego lub osoby przez
niego upoważnionej, a w przypadku ich nieobecności – pracownika wyznaczonego
przez kontrolowanego lub osobę przez niego upoważnioną.
2a. Oględziny powinny być dokonane zgodnie z celem tej czynności,
z zachowaniem umiaru i poszanowania godności osób, których ta czynność dotyczy,
oraz bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.
3. Z przebiegu i wyniku oględzin sporządza się niezwłocznie protokół, który
podpisuje funkcjonariusz kontrolujący i osoba wymieniona w ust. 2.
3a. Protokół oględzin powinien zawierać oznaczenie sprawy, z którą czynność ta
ma związek, miejsca, daty oraz godziny rozpoczęcia i zakończenia czynności, osób
w niej uczestniczących, przedmiotów poddanych oględzinom wraz z ich opisem,
przytoczenie oświadczeń i wniosków uczestników czynności. Przepisy art. 148 § 2
zdanie drugie oraz § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania
karnego stosuje się.
4. Przebieg i wyniki oględzin mogą być ponadto utrwalone:
1) przez sporządzenie stenogramu; stenogram przekłada się na pismo zwykłe
z zaznaczeniem zastosowanego systemu stenografii, dołączając pierwopis
stenogramu do protokołu;
2) za pomocą urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk; utrwalony obraz lub
dźwięk stanowi załącznik do protokołu.
5. Dane uzyskane w wyniku oględzin stanowią tajemnicę prawnie chronioną
i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności
„zastrzeżone”, określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
6. W przypadku stwierdzenia zbędności posiadanych danych dla potrzeb
postępowania, które stanowiło podstawę ich uzyskania, Szef CBA lub osoba przez
niego upoważniona niezwłocznie zarządza ich komisyjne i protokolarne zniszczenie.
7. Przepis art. 207 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania
karnego stosuje się odpowiednio.
Art. 45. 1. Protokół kontroli podpisują funkcjonariusz kontrolujący
i kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona.
2. W przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5, protokół kontroli
podpisują funkcjonariusz kontrolujący i osoba pełniąca funkcję publiczną.
3. Kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej lub osobie, o której
mowa w ust. 2, przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli,
umotywowanych zastrzeżeń dotyczących ustaleń zawartych w protokole.
4. Zastrzeżenia zgłasza się na piśmie do Szefa CBA w terminie 7 dni od dnia
otrzymania protokołu kontroli.
5. W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 3 i 4, Szef CBA
jest obowiązany dokonać ich analizy i w miarę potrzeby zarządzić dodatkowe
czynności kontrolne, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń polecić
zmianę lub uzupełnienie odpowiedniej części protokołu kontroli.
6. W przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości lub w części Szef CBA
przekazuje na piśmie swoje stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia.
7. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona lub osoba, o której mowa
w ust. 2, może odmówić podpisania protokołu kontroli, składając w terminie 7 dni od
dnia jego otrzymania pisemne wyjaśnienie tej odmowy.
8. W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń termin do złożenia wyjaśnienia
o odmowie podpisania protokołu liczy się od dnia otrzymania pisemnego stanowiska
Szefa CBA w sprawie rozpatrzenia tych zastrzeżeń.
9. O odmowie podpisania protokołu kontroli i złożeniu wyjaśnienia
funkcjonariusz kontrolujący czyni wzmiankę w protokole.
10. Odmowa podpisania protokołu kontroli przez osobę wymienioną w ust. 1
i 2 nie stanowi przeszkody do podpisania protokołu przez funkcjonariusza
kontrolującego i realizacji ustaleń kontroli.
Art. 46. 1. Po sporządzeniu protokołu kontroli, z uwzględnieniem terminów,
o których mowa w art. 45 ust. 4 i 7, kierownik właściwej jednostki organizacyjnej
CBA może skierować:
1) wniosek:
a) o odwołanie ze stanowiska lub rozwiązanie stosunku pracy bez
wypowiedzenia z winy pracownika z powodu nieprzestrzegania przepisów
ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby
pełniące funkcje publiczne oraz innych ustaw wprowadzających
ograniczenia w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne,
b) o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sytuacjach, o których mowa
w lit. a;
2) wystąpienie do kontrolowanego lub organu nadzorującego jego działalność
w sprawie stwierdzenia w kontrolowanej jednostce organizacyjnej naruszeń:
a) przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz innych ustaw
wprowadzających ograniczenia w podejmowaniu i prowadzeniu
działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne,
b) przepisów prawa dotyczących procedur podejmowania i realizacji decyzji
w przedmiocie, o którym mowa w art. 31 ust. 2;
3) informację do Najwyższej Izby Kontroli lub innych właściwych organów
kontrolnych w przypadku stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia kontroli
w szerszym zakresie.
2. Na podstawie protokołu kontroli, w przypadku uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, CBA wszczyna
i prowadzi postępowanie przygotowawcze.
3. W przypadkach, o których mowa w art. 309 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. – Kodeks postępowania karnego, jeżeli zaistniały okoliczności określone
w ust. 2, materiały postępowania kontrolnego wraz z wnioskiem o wszczęcie
postępowania przygotowawczego Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu.
4. W przypadku ujawnienia innych czynów niż określone w ust. 2, za które
ustawowo przewidziana jest odpowiedzialność dyscyplinarna lub karna, CBA
zawiadamia o tym właściwe organy.
5. Organy i kierownicy jednostek organizacyjnych, do których skierowano
wnioski, wystąpienia, informacje i zawiadomienia, informują CBA o sposobie
i zakresie ich wykorzystania.

Art. 46a. <1.> Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie stosuje
się przepisów rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
2. Do kontroli udzielania zamówień publicznych nie stosuje się przepisów
działu XI rozdziału 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. poz. 2019).
Art. 56. (uchylony).

Art. 56a. 1. W sprawach bezpieczeństwa i higieny służby stosuje się
odpowiednio przepisy działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks
pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej „Kodeksem pracy”,
a także przepisy wykonawcze wydane na jego podstawie, z wyłączeniem przepisów
art. 207 § 2 pkt 7, art. 2091 § 4, art. 228, art. 229 § 112, art. 230 § 2, art. 231, art. 234 § 131, art. 2352352, art. 2372372, art. 2377, art. 2378i art. 2379 § 1 i 2 w zakresie dotyczącym odzieży i obuwia roboczego, art. 2379 § 3, art. 23711 § 4, art. 23711a § 1 i 36 oraz art. 2371223714.
2. W zakresie określonym w ust. 1:
1) Szef CBA wykonuje obowiązki pracodawcy;
2) przełożony wykonuje obowiązki osoby kierującej pracownikami;
3) funkcjonariusz realizuje obowiązki i uprawnienia pracownika, uwzględniając
zalecenia wydawane przez służbę bezpieczeństwa i higieny służby.
3. Przepisy art. 2092, art. 2093, art. 210 § 15 oraz przepisy wykonawcze wydane
na podstawie art. 210 § 6 Kodeksu pracy stosuje się, jeżeli nie zagraża to prawidłowej
realizacji czynności podejmowanych w celu realizacji zadań, o których mowa
w art. 2 ust. 1 lub art. 30.
4. Na pierwsze badanie okresowe funkcjonariusz jest kierowany w terminie 3 lat
od dnia przyjęcia do służby.
5. W czasie wykonywania zadań służbowych, w okolicznościach uzasadnionych
stanem wyższej konieczności, funkcjonariusz może odstąpić od przestrzegania zasad
bezpieczeństwa i higieny służby, z zachowaniem dostępnych w danych warunkach
zabezpieczeń, jeżeli w jego ocenie, dokonanej w miejscu i czasie wykonywania
czynności służbowej, istnieje prawdopodobieństwo uratowania życia ludzkiego,
w szczególności gdy:
1) z powodu braku specjalistycznego uzbrojenia, wyposażenia lub innego sprzętu
zachodzi konieczność zastosowania środka zastępczego;
2) fizyczne warunki i umiejętności funkcjonariusza mogą zastąpić możliwość
użycia właściwego uzbrojenia, wyposażenia lub innego sprzętu;
3) funkcjonariusz wykona czynność dobrowolnie.
Art. 62. 1. Funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych, na czas
nie dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania
karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub
przestępstwa skarbowe.
2. Funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych, na czas nie
dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania
karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego,
postępowania w sprawie o wykroczenie lub wykroczenie skarbowe oraz postępowania
dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania.
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia
w czynnościach służbowych można przedłużyć na dalszy czas oznaczony, nie dłuższy
niż do dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w postępowaniu karnym,
karnym skarbowym lub postępowaniu w sprawie o wykroczenie lub wykroczenie
skarbowe, a w pozostałych przypadkach na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy.
4. Zawieszenie w czynnościach służbowych polega na odsunięciu
funkcjonariusza od wykonywania obowiązków służbowych.
5. Od decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych,
funkcjonariusz może zwrócić się do Szefa CBA z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie
sprawy.
6. Funkcjonariusz zawieszony w czynnościach służbowych jest obowiązany:
1) niezwłocznie zdać broń i legitymację służbową oraz przedmioty związane
z wykonywanymi przez niego zadaniami, a w szczególności akta i dokumenty
prowadzonych przez niego spraw;
2) informować kierownika jednostki organizacyjnej o zamiarze opuszczenia
miejsca zamieszkania na okres dłuższy niż 3 dni.
Art. 64. 1. Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku:
1) orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską;
2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby
przygotowawczej;
3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby;
4) utraty obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa;
5) podania nieprawdy w oświadczeniu składanym na podstawie art. 10 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, stwierdzonego w drodze postępowania dyscyplinarnego;
6) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie przestępstwo
ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;
7) objęcia kierowniczego stanowiska państwowego albo objęcia funkcji z wyboru
w organach samorządu terytorialnego.
2. Funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku:
1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby
stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach;
2) tymczasowego aresztowania;
3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone
w ust. 1 pkt 6;
4) nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach
odrębnych;
5) wniesienia aktu oskarżenia w przypadku umyślnego przestępstwa ściganego
z oskarżenia publicznego;
6) niezłożenia w terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez
osoby pełniące funkcje publiczne;
6a) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których
mowa w art. 63 ust. 1a, lub niepoddania się im, albo w przypadku dwukrotnego
nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym,
w przypadku wyrażenia zgody przez funkcjonariusza, chyba że skierowanie do
komisji lekarskiej nastąpiło na wniosek funkcjonariusza;
7) odmowy poddania się badaniu, o którym mowa w art. 63 ust. 2;
7a) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;
8) popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy
okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości.
3. Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia
pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Art. 72. 1. Funkcjonariuszowi nie wolno pozostawać w stosunku pracy oraz
podejmować innego zajęcia zarobkowego poza służbą.
2. W stosunku do funkcjonariuszy mają zastosowanie ograniczenia
w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące
funkcje publiczne. Funkcjonariusze obowiązani są do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym na zasadach, w trybie i w terminach określonych w przepisach tej ustawy.
3. Funkcjonariusze CBA składają oświadczenia, o których mowa w ust. 2,
Szefowi CBA. Szef CBA i jego zastępcy składają oświadczenia Prezesowi Rady
Ministrów, który dokonuje analizy zawartych w nich danych.
3a. Oświadczenia, o których mowa w ust. 2, Szefa CBA i jego zastępców są
zamieszczane bez ich zgody, w terminie 7 dni od dnia złożenia oświadczenia, na
stronach podmiotowych Biuletynu Informacji Publicznej CBA, z wyłączeniem danych
dotyczących daty i miejsca urodzenia, numeru PESEL, miejsca zamieszkania
i położenia wskazanych w oświadczeniu nieruchomości.
4. Szef CBA może zezwolić funkcjonariuszowi na wykonywanie poza służbą
zajęcia zarobkowego o charakterze naukowym, dydaktycznym, badawczo-
-dydaktycznym lub badawczym, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego
zadań służbowych i nie godzi w dobro służby.
5. Funkcjonariusz jest obowiązany poinformować Szefa CBA o zaciąganych
zobowiązaniach finansowych, a także zobowiązaniach małżonka lub osoby
pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli wysokość
zobowiązania łącznie przekracza pięciokrotność miesięcznego uposażenia
funkcjonariusza.
6. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres danych
przekazywanych przez funkcjonariusza w przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5,
uwzględniając wymagania określone w przepisach o ochronie danych osobowych.
Art. 80. 1. Jeżeli funkcjonariusz zwolniony ze służby nie spełnia warunków do
nabycia prawa do emerytury policyjnej lub policyjnej renty inwalidzkiej, od
uposażenia wypłaconego funkcjonariuszowi po dniu 31 grudnia 1998 r. do dnia
zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe, przekazuje się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki za
ten okres przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.).
2. Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia oraz nagrody roczne i uznaniowe, odpowiednio przeliczone zgodnie z art. 110 ustawy, o której mowa w ust. 1.
3. Składki przekazuje się również w przypadku, gdy funkcjonariusz spełnia
jedynie warunki do nabycia prawa do policyjnej renty inwalidzkiej. Przekazanie
składek następuje na wniosek funkcjonariusza.
4. Składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek określonym
na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 39,
730, 752 i 1622).
5. Przy obliczaniu kwoty należnych składek, waloryzowanych na podstawie
ust. 4, stosuje się odpowiednio art. 19 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy,
o której mowa w ust. 1.
6. Przepisy ust. 15 stosuje się również do funkcjonariusza, jeżeli po zwolnieniu
ze służby, pomimo spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury policyjnej,
zgłosił wniosek o przyznanie emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniom
społecznym.
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 i 6, kwotę należnych,
zwaloryzowanych składek przekazuje się niezwłocznie na podstawie zawiadomienia
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o nabyciu przez funkcjonariusza prawa do
emerytury lub renty przewidzianej w przepisach, o których mowa w ust. 4.
8. Kwota należnych, zwaloryzowanych składek stanowi przychody Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
9. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy
przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, o których mowa
w ust. 1, 3, 4 i 7, oraz jednostki do tego właściwe, mając na uwadze konieczność
zapewnienia prawidłowego i niezwłocznego wykonywania czynności związanych
z przekazywaniem tych składek.
Art. 85. 1. Funkcjonariuszowi, który pełni służbę w warunkach szczególnie
uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia albo gdy jest to uzasadnione szczególnymi
właściwościami służby, może być przyznany płatny urlop dodatkowy w wymiarze do
7 dni roboczych rocznie.
2. Funkcjonariuszowi, który uzyskał zezwolenie na pobieranie nauki lub
odbywanie studiów i naukę tę pobiera lub odbywa studia, jak również uzyskał zezwolenie na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora lub stopnia doktora habilitowanego, a także na odbycie aplikacji radcowskiej lub legislacyjnej, udziela się płatnego urlopu szkoleniowego w wymiarze:
1) na przygotowanie się do egzaminu wstępnego i jego złożenie – 7 dni;
2) w szkołach wyższych, w każdym roku studiów – 21 dni;
3) dla funkcjonariuszy pobierających naukę w szkołach pomaturalnych i na
studiach podyplomowych – 14 dni w celu przygotowania się i złożenia egzaminu
końcowego;
4) w celu przygotowania się do złożenia egzaminów doktorskich i obrony rozprawy
doktorskiej lub dla przygotowania się do kolokwium habilitacyjnego – 28 dni;
5) w celu przygotowania się i złożenia egzaminu radcowskiego – 30 dni;
6) w celu przygotowania się i złożenia egzaminu po zakończeniu aplikacji
legislacyjnej – 14 dni.
3. Funkcjonariuszowi w służbie stałej, na pisemny wniosek uzasadniony
ważnymi względami osobistymi, można udzielić urlopu bezpłatnego w wymiarze do
6 miesięcy.
4. Funkcjonariuszowi udziela się płatnego urlopu okolicznościowego w celu
zawarcia związku małżeńskiego, w przypadku urodzenia się dziecka, ślubu dziecka
własnego, przysposobionego, pasierba, dziecka obcego przyjętego na wychowanie
i utrzymanie, w ramach rodziny zastępczej, a także z powodu śmierci małżonka,
dziecka, rodziców, rodzeństwa, teściów, dziadków i opiekunów oraz innej osoby
pozostającej na utrzymaniu funkcjonariusza lub pod jego bezpośrednią opieką. Urlopu
okolicznościowego można także udzielić funkcjonariuszowi w celu załatwienia
ważnych spraw osobistych albo w innych przypadkach zasługujących na szczególne
uwzględnienie. Urlopu okolicznościowego udziela się w wymiarze do 5 dni.
5. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje stanowisk,
na których występują warunki szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia,
a także rodzaje innych stanowisk, na których przysługuje prawo do urlopu
dodatkowego, o których mowa w ust. 1, albo, gdy jest to uzasadnione szczególnym
charakterem zadań, uwzględniając specyfikę służby.
Art. 89. 1. Prawo do uposażenia powstaje z dniem powołania, powierzenia
obowiązków albo mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe.
2. Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia
pieniężne.
3. Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i premii oraz z dodatku
specjalnego, w przypadku jego przyznania.
4. Funkcjonariusz otrzymuje premię, której wysokość kształtuje się do 30%
uposażenia zasadniczego, jednak nie mniej niż 1%.
4a. Szef CBA ustala wysokość premii funkcjonariusza na wniosek kierownika
jednostki organizacyjnej CBA, w której funkcjonariusz pełni służbę, a zastępcom
Szefa CBA oraz kierownikom jednostek organizacyjnych CBA i ich zastępcom,
bezpośrednio.
4b. Szef CBA ustala wysokość premii, na okres 6 miesięcy, w terminach:
1) od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku;
2) od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku.
4c. Szef CBA ustala wysokość premii w drodze decyzji. Wydanie decyzji nie jest
wymagane w sytuacji, gdy wysokość premii nie ulega zmianie.
4d. Wysokość premii jest uzależniona od:
1) stopnia trudności, złożoności i sposobu realizacji zadań wykonywanych przez
funkcjonariusza;
2) kwalifikacji zawodowych funkcjonariusza;
3) efektów pracy funkcjonariusza;
4) opinii służbowej poprzedzającej ustalenie wysokości premii.
4e. Szef CBA, w uzasadnionych przypadkach, a w szczególności w przypadku:
1) popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub
przewinienia dyscyplinarnego,
2) niewywiązywania się przez funkcjonariusza z realizacji zadań służbowych,
3) znacznego obniżenia efektywności pracy funkcjonariusza
– może obniżyć wysokość premii przed upływem sześciomiesięcznego okresu, na
który została ustalona.
4f. Szef CBA może ustalić wyższą wysokość premii, przed upływem
sześciomiesięcznego okresu, na który została ustalona, jeżeli jest to uzasadnione
charakterem i efektami bieżąco realizowanych zadań lub wykonywaniem przez
funkcjonariusza czynności wykraczających poza zakres jego obowiązków
służbowych.
4g. Szef CBA może, w drodze decyzji, przyznać dodatek specjalny, jeżeli
funkcjonariusz:
1) realizuje zadania w szczególnie trudnych warunkach lub wymagające znacznego
nakładu pracy, zaangażowania i odpowiedzialności, co w istotny sposób wpływa
na efekty działalności CBA;
2) wykonuje obowiązki służbowe poza stałym miejscem pełnienia służby w okresie
dłuższym niż 3 miesiące;
3) posiada wiedzę lub umiejętności specjalistyczne, szczególnie przydatne
w realizacji złożonych przedsięwzięć lub działań CBA.
4h. Szef CBA ustala wysokość dodatku specjalnego na wniosek kierownika
jednostki organizacyjnej CBA, w której funkcjonariusz pełni służbę, a zastępcom
Szefa CBA oraz kierownikom jednostek organizacyjnych CBA i ich zastępcom,
bezpośrednio.
4i. Szef CBA, przyznając dodatek specjalny, określa okres jego otrzymywania.
4j. Wysokość dodatku specjalnego nie może być wyższa niż 30% uposażenia
zasadniczego funkcjonariusza.
5. Przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej,
której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa.
6. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wielokrotność kwoty
bazowej, o której mowa w ust. 5, jednak nie może ona być niższa niż 3,5-krotność
kwoty bazowej, uwzględniając specyfikę i warunki pełnionej służby.
7. Uposażenie jest płatne miesięcznie z góry.
Art. 93. 1. Funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne,
uznaniowe, zapomogi oraz dodatek mieszkaniowy.
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. Szef CBA określi, w drodze zarządzenia, wysokość funduszu na nagrody,
zapomogi i dodatki mieszkaniowe, ustalając jednocześnie wysokość środków
finansowych przeznaczonych na nagrody roczne, uznaniowe, zapomogi i dodatki
mieszkaniowe oraz warunki zwiększania wysokości funduszu na nagrody uznaniowe,
zapomogi i dodatki mieszkaniowe.

Art. 93a. 1. Funkcjonariusz pełniący służbę w danym roku kalendarzowym
nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku
kalendarzowym, za który nagroda przysługuje.
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. Nagrodę roczną przysługującą zmarłemu funkcjonariuszowi wypłaca się
uprawnionym do policyjnej renty rodzinnej członkom rodziny funkcjonariusza.
5. Do uposażenia, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się uposażenia
otrzymanego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego
aresztowania, chyba że postępowanie będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania
umorzono albo w jego wyniku funkcjonariusz został uniewinniony.
6. Nagrodę roczną obniża się, nie więcej niż o 50% jej wysokości określonej
w ust. 1, w przypadkach:
1) warunkowego umorzenia prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi
postępowania karnego albo odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary;
2) wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej nagany;
3) skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione
nieumyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo
skarbowe.
7. W przypadkach, o których mowa w ust. 6, przy ustalaniu wysokości nagrody
rocznej kierownik jednostki organizacyjnej uwzględnia charakter popełnionego czynu
lub przewinienia, jego skutki i rodzaj oraz dotychczasowe wyniki w służbie.
8. Nagroda roczna nie przysługuje w przypadkach:
1) skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie
przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;
2) wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej:
a) wydalenia ze służby,
b) wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe,
c) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
3) zwolnienia ze służby na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2, 4 lub 5 albo
art. 64 ust. 2 pkt 1.
9. Obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok
kalendarzowy, w którym funkcjonariusz popełnił czyn będący przedmiotem
postępowania karnego, karnego skarbowego lub dyscyplinarnego, a jeżeli nagroda
została funkcjonariuszowi wypłacona – za rok, w którym postępowanie zostało
zakończone prawomocnym orzeczeniem.
10. Nagrodę roczną wypłaca się w ciągu pierwszych trzech miesięcy
kalendarzowych następujących po roku, za który przysługuje nagroda roczna,
z wyjątkiem nagrody rocznej przysługującej funkcjonariuszowi zwalnianemu ze
służby oraz nagrody rocznej przysługującej zmarłemu funkcjonariuszowi, które
wypłaca się niezwłocznie, po stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego.

Art. 93b. 1. Funkcjonariuszowi można przyznać nagrodę uznaniową za
uzyskiwanie znaczących wyników w służbie, wykonywanie zadań służbowych
w szczególnie trudnych warunkach lub wymagających znacznego nakładu pracy,
zaangażowania i odpowiedzialności, a także w razie dokonania czynu świadczącego
o odwadze funkcjonariusza.
2. Wysokość nagrody uznaniowej powinna być adekwatna do warunków,
uzasadniających jej przyznanie.
3. Nagrodę uznaniową przyznaje Szef CBA.

Art. 93c. 1. Funkcjonariuszowi, w przypadku zdarzenia losowego,
powodującego pogorszenie sytuacji materialnej jego i jego rodziny, można przyznać
zapomogę. Przy określaniu wysokości zapomogi uwzględnia się wszystkie
okoliczności mające wpływ na sytuację materialną.
2. W związku ze śmiercią funkcjonariusza zapomogę można przyznać również
członkom jego rodziny uprawnionym do policyjnej renty rodzinnej.
3. Zapomogę przyznaje Szef CBA.

Art. 93d. 1. Funkcjonariuszowi przyznaje się, w drodze decyzji, dodatek
mieszkaniowy, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami CBA oraz jeżeli:
1) on sam, małżonek lub osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie
domowym nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej;
2) został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości, w której on sam,
współmałżonek lub osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie
domowym nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego;
3) został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości i nie został
zakwaterowany na koszt CBA.
2. Miejscowością pobliską jest miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi
środkami transportu zbiorowego przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie
z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji
(przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej
miejsca zamieszkania, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku)
w obrębie miejscowości, z której funkcjonariusz dojeżdża, oraz miejscowości,
w której pełni służbę.
3. Funkcjonariuszowi nie przyznaje się dodatku mieszkaniowego, jeżeli:
1) jego małżonek lub osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie
domowym, pełniący służbę w CBA, uzyskują dodatek mieszkaniowy na lokal
lub dom jednorodzinny w tej samej miejscowości;
2) on sam lub osoby, o których mowa w pkt 1, posiadają, w tym również
w miejscowości innej niż określona w ust. 1 pkt 1, lokal mieszkalny lub dom
jednorodzinny z którego wynajmowania uzyskują dochód;
3) otrzymując dodatek mieszkaniowy w okresie poprzedzającym złożenie wniosku,
w przypadku zmiany stanu faktycznego mającego wpływ na uprawnienie do otrzymywania przysługującego świadczenia lub na jego wysokość, nie dopełnił obowiązku powiadomienia o tym Szefa CBA.
4. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na podstawie wniosku funkcjonariusza,
zawierającego:
1) uzasadnienie;
2) dokumenty, potwierdzające tytuł prawny do lokalu lub domu jednorodzinnego;
3) oświadczenie, że nie zachodzą warunki, o których mowa w ust. 3;
4) zobowiązanie do niezwłocznego pisemnego zawiadomienia Szefa CBA o każdej
zmianie, mającej wpływ na uprawnienie do otrzymywania dodatku
mieszkaniowego lub na jego wysokość.
5. Szef CBA przyznaje dodatek mieszkaniowy na okres najmu, nie dłuższy
jednak niż na okres roku i pod warunkiem spełniania przez cały ten okres przesłanek,
uzasadniających jego przyznanie.
6. Dodatek mieszkaniowy można przyznać do wysokości wynikającej
z przedstawionych dokumentów, przy uwzględnieniu sytuacji rodzinnej i majątkowej
funkcjonariusza oraz średnich cen rynkowych najmu w miejscu pełnienia służby
w dniu przyznania dodatku mieszkaniowego.
7. Wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się w przypadku niespełniania
przesłanek, uzasadniających jego przyznanie.
Art. 102. W przypadku urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie
pozostawania w dyspozycji Szefa CBA funkcjonariusz otrzymuje uposażenie i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do
uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość.

Art. 102a. 1. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza za okres ustalony
przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% uposażenia, o którym mowa w art. 102.
2. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza za okres ustalony przepisami Kodeksu
pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi:
1) 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 102, za okres do:
a) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 1821a
§ 1 pkt 1 i art. 183 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy,
b) 8 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadkach, o których mowa
w art. 1821a § 1 pkt 2 i art. 183 § 4 pkt 2 Kodeksu pracy,
c) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa
w art. 183 § 4 pkt 3 Kodeksu pracy;
2) 60% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 102, za okres urlopu
rodzicielskiego przypadający po okresach, o których mowa w pkt 1.
3. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza-kobiety, która we wniosku, złożonym
nie później niż 21 dni po porodzie, wystąpi o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie
macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, wynosi 80%
miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 102, za cały okres odpowiadający
okresowi tych urlopów.
3a. W przypadku gdy wysokość uposażenia funkcjonariusza pomniejszonego
o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, obliczonego zgodnie z ust. 1
3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w ustawie z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.), kwotę uposażenia funkcjonariusza pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia
rodzicielskiego.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do funkcjonariusza, który we wniosku,
złożonym nie później niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina
zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, wystąpi o udzielenie mu,
bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu
rodzicielskiego w pełnym wymiarze.
5. Funkcjonariuszowi, który z uwagi na wniosek złożony w trybie ust. 3 albo
4 otrzymał 80% uposażenia, o którym mowa w ust. 3, w przypadku rezygnacji
z urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo rezygnacji z urlopu rodzicielskiego
w wymiarze, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, przysługuje jednorazowe wyrównanie
otrzymywanego uposażenia, o którym mowa w ust. 3, do wysokości 100%, pod
warunkiem niepobrania uposażenia za okres odpowiadający okresom tych urlopów.

Art. 102b. 1. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz
otrzymuje 80% uposażenia.
2. Zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony
od zajęć służbowych z powodu:
1) choroby funkcjonariusza, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych
z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645 i 1590);
2) oddawania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej
służby krwi lub z powodu okresowego badania lekarskiego dawców krwi;
3) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem własnym
lub małżonka funkcjonariusza, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem
przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 14. roku życia;
4) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny; za
członków rodziny uważa się małżonka, rodziców, rodzica dziecka
funkcjonariusza, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz
dzieci w wieku powyżej 14 lat, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie
domowym z funkcjonariuszem w okresie sprawowania nad nimi opieki;
5) konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem własnym lub
małżonka funkcjonariusza, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem przyjętym
na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 8. roku życia,
w przypadku:
a) nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub
szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani,
z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa
w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do
lat 3 (Dz. U. z 2019 r. poz. 409 i 730), lub dziennego opiekuna,
sprawujących opiekę nad dzieckiem,
b) porodu lub choroby małżonka funkcjonariusza lub rodzica dziecka
funkcjonariusza, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba
uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki nad
dzieckiem,
c) pobytu małżonka funkcjonariusza lub rodzica dziecka funkcjonariusza, stale
opiekujących się dzieckiem, w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.
3. Zwolnienie od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego
sprawowania opieki, o której mowa w ust. 2 pkt 3 i 5, przysługuje przez okres nie
dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku, o którym mowa
w ust. 2 pkt 4 – przez okres nie dłuższy niż 14 dni w roku kalendarzowym, przy czym
okresy te łącznie nie mogą przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym.
4. Przepis ust. 3 stosuje się bez względu na liczbę dzieci i innych członków
rodziny wymagających opieki.
5. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest
zwolniony od zajęć służbowych z powodu:
1) wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby,
2) choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami
służby,
3) wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze
służby,
4) choroby przypadającej w czasie ciąży,
5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów
na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania
komórek, tkanek i narządów,
6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej
służby krwi lub z powodu badania lekarskiego dawców krwi,
7) przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania
przez komisję lekarską
– zachowuje on prawo do 100% uposażenia.
6. Prawo do 100% uposażenia przysługuje również wtedy, gdy funkcjonariusz
został zwolniony od zajęć służbowych:
1) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego
w związku z wykonywaniem przez funkcjonariusza czynności służbowych,
stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ;
2) na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie
niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem
życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych,
życia, mienia lub bezpieczeństwa obywateli.
7. Związek zwolnienia od zajęć służbowych z czynami, o których mowa
w ust. 6 pkt 2, stwierdza, w drodze decyzji, przełożony funkcjonariusza.
8. Od decyzji, o której mowa w ust. 7, funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie
do wyższego przełożonego.

Art. 102c. 1. Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza
zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza na zwykłym druku, z tym że:
1) w przypadku, o którym mowa w art. 102b ust. 2 pkt 2 – zaświadczenie jednostki
organizacyjnej publicznej służby krwi;
2) w przypadku, o którym mowa w art. 102b ust. 2 pkt 5 lit. a – oświadczenie
funkcjonariusza;
3) w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa – decyzja wydana przez właściwy organ albo
uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
2. W przypadkach uzasadnionych charakterem, miejscem, sposobem lub
rodzajem zadań służbowych wykonywanych przez funkcjonariusza okres jego
przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza się w inny sposób niż określony
w ust. 1.
3. Szef CBA określi, w drodze zarządzenia, z zachowaniem przepisów
o ochronie informacji niejawnych, sposób stwierdzania nieobecności w służbie
funkcjonariuszy, o których mowa w ust. 2.

Art. 102d. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany dostarczyć przełożonemu
właściwemu do spraw osobowych zaświadczenie lekarskie, zaświadczenie jednostki
organizacyjnej publicznej służby krwi albo decyzję, o której mowa w art. 102c
ust. 1 pkt 3, w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania.
2. Oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 102b
ust. 2 pkt 5 lit. a, funkcjonariusz jest obowiązany złożyć przełożonemu właściwemu
do spraw osobowych w terminie 7 dni od dnia ich zaistnienia.
3. W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 lub 2,
nieobecność w służbie w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim uznaje się za
nieobecność nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia albo
oświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od funkcjonariusza.

Art. 102e. 1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby
z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie
wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza,
o którym mowa w art. 102c ust. 1 pkt 2, może podlegać kontroli.
2. Kontrolę przeprowadzają:
1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych –
w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby
z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego;
2) przełożony funkcjonariusza właściwy w sprawach osobowych – w zakresie
prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów
formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia
funkcjonariusza, o którym mowa w art. 102c ust. 1 pkt 2.
3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie
zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres
zwolnienia.
4. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że oświadczenie funkcjonariusza,
o którym mowa w art. 102c ust. 1 pkt 2, zostało złożone niezgodnie z prawdą,
funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.
5. Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do
służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, funkcjonariusz
traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia.
6. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że zwolnienie lekarskie zostało
sfałszowane, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.
7. Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na
ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym
sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie
wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem,
a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej.
8. Kontrola oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 102c
ust. 1 pkt 2, polega na ustaleniu, czy nastąpiło nieprzewidziane zamknięcie żłobka,
klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko
funkcjonariusza, lub na ustaleniu, czy niania lub dzienny opiekun dziecka przebywali
na zwolnieniu lekarskim.
9. Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz
oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 102c ust. 1 pkt 2, przeprowadza
osoba upoważniona przez przełożonego funkcjonariusza.
10. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę
zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego
celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało
nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.
11. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że oświadczenie funkcjonariusza,
o którym mowa w art. 102c ust. 1 pkt 2, nie jest zgodne z prawdą, osoba kontrolująca
sporządza protokół.
12. Protokół przedstawia się funkcjonariuszowi w celu wniesienia do niego
ewentualnych uwag. Wniesienie uwag funkcjonariusz potwierdza własnoręcznym
podpisem.
13. Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę
prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się
odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską podległą ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję
kontroli o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego.
14. Od decyzji, o której mowa w ust. 13, funkcjonariuszowi przysługuje
odwołanie do wyższego przełożonego.
15. Kontrola wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich polega na
sprawdzeniu, czy zaświadczenie:
1) nie zostało sfałszowane;
2) zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania
zaświadczeń lekarskich.
16. Jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 15 pkt 1, zachodzi
podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane, przełożony występuje do
lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie, o wyjaśnienie sprawy.
17. W razie podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie
z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, przełożony
występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 102f. 1. Podstawę uposażenia, o którym mowa w art. 102b, stanowi
uposażenie przysługujące funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku
służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na
prawo do uposażenia i innych należności lub ich wysokość.
2. Przy obliczaniu uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim
przyjmuje się, że uposażenie za jeden dzień przebywania na zwolnieniu lekarskim
stanowi 1/30 uposażenia, o którym mowa w art. 102b.
3. W przypadku gdy funkcjonariusz pobrał już uposażenie za okres, w którym
przebywał na zwolnieniu lekarskim, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia
przy najbliższej wypłacie.
4. Funkcjonariuszowi, który przebywał na zwolnieniu lekarskim w ostatnim
miesiącu pełnienia służby, potrąca się odpowiednią część uposażenia z należności
przysługujących mu z tytułu zwolnienia ze służby albo funkcjonariusz ten zwraca
odpowiednią część uposażenia w dniu ustania stosunku służbowego.

Art. 102g. 1. Środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia uposażeń
funkcjonariuszy w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim przeznacza się
w całości na nagrody za wykonywanie zadań służbowych w zastępstwie
funkcjonariuszy przebywających na zwolnieniach lekarskich.
2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, zwiększają fundusz na nagrody
w ramach funduszu na nagrody, zapomogi i dodatki mieszkaniowe.
3. Rozdział środków finansowych, o których mowa w ust. 1, odbywa się po
zakończeniu okresu rozliczeniowego, trwającego nie krócej niż miesiąc kalendarzowy
i nie dłużej niż 3 miesiące kalendarzowe, przy czym wybór okresu rozliczeniowego
uzależnia się od wielkości środków finansowych uzyskanych z tytułu zmniejszenia
uposażeń funkcjonariuszy.

Art. 102h. Zmniejszenia wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami
o charakterze stałym za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim nie uwzględnia
się przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń, o których mowa w art. 98 ust. 1 oraz
art. 99.
Art. 107. 1. Funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za
naruszenia dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.
2. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest:
1) odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia przełożonego, względnie
organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń
funkcjonariuszom CBA, z wyłączeniem poleceń, o których mowa
w art. 71 ust. 2;
2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;
3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień
określonych w przepisach prawa;
4) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli
spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub
innej osobie;
5) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia
dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce
organizacyjnej CBA;
6) stawienie się do służby w stanie po spożyciu alkoholu lub po użyciu podobnie
działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub używanie podobnie
działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach
zajmowanych przez CBA;
7) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej;
8) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie
przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę obywatelowi lub stworzyło
zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego;
9) utrata materiału zawierającego informacje niejawne;
10) ujawnianie informacji pozostającej w związku z wykonywaniem czynności
służbowych.
Art. 119. 1. Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego
przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem
przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg
służby.
2. Na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności
popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:
1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po
spożyciu alkoholu lub użyciu innego podobnie działającego środka;
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed
zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie
realizacji zadań CBA lub naruszenie dobrego imienia CBA;
4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.
3. Na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności
popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:
1) nieumyślność jego popełnienia;
2) podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie jego skutków;
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności
zawodowych;
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu
przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
4. Przy wymierzeniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności, o których
mowa w ust. 13, wyłącznie w stosunku do funkcjonariusza, którego one dotyczą.
Art. 120. 1. Przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione
przypuszczenie popełnienia przez funkcjonariusza przewinienia dyscyplinarnego:
1) wszczyna postępowanie dyscyplinarne:
a) z własnej inicjatywy,
b) na wniosek bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza,
c) na żądanie sądu lub prokuratora;
2) może wszcząć postępowanie dyscyplinarne na wniosek pokrzywdzonego.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2, zawiadamia się
odpowiednio sąd lub prokuratora albo pokrzywdzonego o wszczęciu postępowania
dyscyplinarnego i wyniku tego postępowania, przesyłając odpis wydanego orzeczenia lub postanowienia. Materiały przekazane przez sąd, prokuratora albo pokrzywdzonego włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego.
3. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego,
jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania
dyscyplinarnego przełożony dyscyplinarny zleca przeprowadzenie czynności
wyjaśniających. Czynności te należy ukończyć w terminie 30 dni.
4. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia
o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Funkcjonariusza, co do którego wydano
postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za
obwinionego.
5. Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera:
1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego;
2) datę wydania postanowienia;
3) imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego;
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego
kwalifikacją prawną;
5) uzasadnienie faktyczne zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego;
6) oznaczenie rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie;
7) podpis z podaniem imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego;
8) pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania
dyscyplinarnego.
Art. 122. 1. Postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których
mowa w art. 120 ust. 3, prowadzi rzecznik dyscyplinarny.
2. Szef CBA wyznacza w każdej jednostce organizacyjnej CBA, na wniosek
przełożonych dyscyplinarnych, rzeczników dyscyplinarnych na okres 4 lat spośród
funkcjonariuszy w służbie stałej.
3. Rzecznika dyscyplinarnego odwołuje się w przypadkach:
1) zaistnienia okoliczności, które stanowią podstawę zwolnienia go ze służby
w CBA;
2) prawomocnego ukarania go karą dyscyplinarną.
4. Rzecznik dyscyplinarny, za zgodą Szefa CBA, może skorzystać z pomocy
innego rzecznika dyscyplinarnego przy przeprowadzaniu czynności dowodowych.
5. Rzecznik dyscyplinarny lub przełożony dyscyplinarny podlega wyłączeniu od
udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli:
1) sprawa dotyczy go bezpośrednio;
2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez
niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego;
3) był świadkiem czynu;
4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego
zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego
bezstronności.
6. Rzecznika dyscyplinarnego lub przełożonego dyscyplinarnego można
wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych
przyczyn.
7. O okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu
dyscyplinarnym rzecznik dyscyplinarny lub przełożony dyscyplinarny zawiadamiają
niezwłocznie Szefa CBA.
8. Wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego lub przełożonego dyscyplinarnego od
udziału w postępowaniu dyscyplinarnym może nastąpić również na wniosek
obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony.
9. Szef CBA wydaje postanowienie o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia
rzecznika dyscyplinarnego lub przełożonego dyscyplinarnego od udziału
w postępowaniu dyscyplinarnym.
Art. 124. 1. Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje
czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje
świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin.
Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić
przeprowadzenie odpowiednich badań.
2. Z czynności innych niż wymienione w ust. 1 sporządza się protokół, jeżeli
przepis szczególny tego wymaga albo przełożony dyscyplinarny lub rzecznik
dyscyplinarny uzna to za potrzebne. W pozostałych przypadkach można ograniczyć
się do sporządzenia notatki urzędowej.
3. Protokół zawiera:
1) oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca, osób w niej uczestniczących lub
obecnych oraz charakteru ich uczestnictwa;
2) opis przebiegu czynności;
3) w miarę potrzeby:
a) stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności,
b) oświadczenia i wnioski uczestników czynności,
c) pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach.
4. Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych
okoliczności przez rzecznika dyscyplinarnego lub kierownika jednostki
organizacyjnej CBA, o którym mowa w ust. 8, zapisuje się w protokole z możliwą
dokładnością, a osoby biorące udział w czynności mają prawo żądać zapisania
w protokole z pełną dokładnością wszystkiego, co dotyczy ich praw i interesów.
5. Osoby biorące udział w czynności, z której jest sporządzany protokół, a także
osoby obecne, po zapoznaniu się z treścią protokołu, podpisują każdą jego stronę.
Odmowę zapoznania się z treścią protokołu, a także odmowę lub brak podpisu
którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.
6. Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wydaje postanowienia, jeżeli
ich wydanie nie jest zastrzeżone do właściwości przełożonego dyscyplinarnego.
7. Postanowienie wydane w toku postępowania, z wyjątkiem postanowienia
o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, powinno zawierać:
1) oznaczenie wydającego postanowienie rzecznika dyscyplinarnego lub
przełożonego dyscyplinarnego;
2) datę wydania postanowienia;
3) podstawę prawną wydania postanowienia;
4) imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie, czy i w jakim trybie przysługuje prawo złożenia zażalenia;
8) podpis z podaniem imienia i nazwiska wydającego postanowienie.
8. W przypadku konieczności przeprowadzenia czynności poza miejscowością,
w której toczy się postępowanie dyscyplinarne, przełożony dyscyplinarny może
zwrócić się o ich przeprowadzenie do kierownika jednostki organizacyjnej CBA
właściwego według miejsca, w którym czynność ma być dokonana.
9. Jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był
przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego,
przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie
akt tego postępowania w całości lub w części. Za zgodą tego organu, potrzebne odpisy
lub wyciągi z udostępnionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego.
10. Jeżeli zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny
wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów.
Art. 125. 1. W toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do:
1) składania wyjaśnień;
2) odmowy składania wyjaśnień;
3) zgłaszania wniosków dowodowych;
4) przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich
notatek;
5) ustanowienia obrońcy, także spośród funkcjonariuszy;
6) wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane
w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego, w terminie 3 dni od dnia
doręczenia i w przypadkach wskazanych w ustawie; od postanowień wydanych
przez przełożonego dyscyplinarnego zażalenie przysługuje do Szefa CBA.
2. Rzecznik dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, odmówić
udostępnienia akt, jeżeli sprzeciwia się temu dobro postępowania dyscyplinarnego. Na
postanowienie przysługuje zażalenie.
3. Ustanowienie obrońcy, jeżeli nie zawiera ograniczeń, uprawnia go do
działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po
uprawomocnieniu się orzeczenia. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniającego
do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony
niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz rzecznika dyscyplinarnego.
4. Obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Może
on zrezygnować z reprezentowania obwinionego w toku postępowania
dyscyplinarnego, zawiadamiając o tym obwinionego oraz rzecznika dyscyplinarnego.
Do czasu ustanowienia nowego obrońcy, jednak nie dłużej niż 14 dni od dnia
zawiadomienia obwinionego, obrońca jest obowiązany podejmować niezbędne
czynności.
5. Udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego
działania w nim obwinionego.
6. Orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku
postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został
ustanowiony. W przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach
pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania
lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.
7. Wniosek dowodowy obwiniony zgłasza na piśmie rzecznikowi
dyscyplinarnemu, który rozstrzyga o uwzględnieniu wniosku albo odmawia, w drodze
postanowienia, uwzględnienia wniosku, jeżeli:
1) okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia
sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy;
2) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności lub nie da się
przeprowadzić;
3) przeprowadzenie dowodu jest sprzeczne z prawem.
8. Na postanowienie w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku dowodowego
przysługuje zażalenie.
9. Nieusprawiedliwiona nieobecność obwinionego w służbie, zwolnienie
obwinionego od zajęć służbowych z powodu choroby oraz nieusprawiedliwione
niestawiennictwo na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymują biegu
postępowania dyscyplinarnego, a czynności, w których jest przewidziany udział
obwinionego, nie przeprowadza się albo przeprowadza się w miejscu jego pobytu.
10. Udział w czynnościach dowodowych oraz zapoznanie z aktami
postępowania dyscyplinarnego obwinionego zwolnionego od zajęć służbowych
z powodu choroby wymaga zgody lekarza, który orzekł czasową niezdolność
obwinionego do służby. W przypadku braku możliwości nawiązania kontaktu
z lekarzem lub zmiany lekarza zgody takiej może udzielić lekarz, który obecnie leczy
obwinionego, a w dalszej kolejności lekarz o takiej samej specjalności.
Art. 128. 1. Rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności
dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy,
zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego.
2. Obrońca może zapoznać się z aktami postępowania dyscyplinarnego,
o których mowa w ust. 1, nie później niż do dnia zapoznania obwinionego z tymi
aktami.
3. Z czynności zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego sporządza się
protokół.
4. Odmowa zapoznania się z aktami postępowania lub złożenia podpisu
stwierdzającego tę okoliczność nie wstrzymuje postępowania. Rzecznik
dyscyplinarny dokonuje wzmianki o odmowie w aktach postępowania.
5. Obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z aktami
postępowania dyscyplinarnego zgłosić wniosek o ich uzupełnienie. Na wydane przez
rzecznika dyscyplinarnego postanowienie o odmowie uzupełnienia akt postępowania
dyscyplinarnego obwinionemu służy prawo złożenia zażalenia.
6. Obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się
z uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplinarnego zgłosić wniosek o ich
uzupełnienie w zakresie wynikającym z przeprowadzonych czynności dowodowych
uzupełniających akta tego postępowania.
7. Rzecznik dyscyplinarny, po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania
dyscyplinarnego, wydaje postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz
sporządza sprawozdanie, które:
1) wskazuje prowadzącego postępowanie i przełożonego dyscyplinarnego, który
wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego;
2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne,
z opisem stanu faktycznego ustalonym na podstawie zebranych dowodów;
3) przedstawia wnioski dotyczące uniewinnienia, odstąpienia od ukarania lub
wymierzenia kary albo umorzenia postępowania.
Art. 129. 1. Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym
materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o:
1) uniewinnieniu albo
2) odstąpieniu od ukarania, albo
3) ukaraniu, albo
4) umorzeniu postępowania.
2. Orzeczenie powinno zawierać:
1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego;
2) datę wydania orzeczenia;
3) imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego;
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz
z kwalifikacją prawną;
5) rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub
wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania
dyscyplinarnego;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia;
7) pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania;
8) podpis, z podaniem imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego, oraz
pieczęć jednostki organizacyjnej CBA.
3. Przełożony dyscyplinarny uchyla postanowienie, o którym mowa
w art. 128 ust. 7, oraz przekazuje akta sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu do
uzupełnienia, w przypadku stwierdzenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie
okoliczności sprawy.
4. Przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne
w przypadkach, o których mowa w art. 121 ust. 1, albo gdy stało się ono
bezprzedmiotowe z innej przyczyny.
5. Przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub
stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny,
a właściwości i warunki osobiste funkcjonariusza oraz dotychczasowy przebieg
służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on
przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.
6. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, wraz z uzasadnieniem sporządza się na
piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia
o zakończeniu czynności dowodowych.
7. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się niezwłocznie obwinionemu.
8. Jeżeli przełożony dyscyplinarny uzna, że należy wymierzyć karę
dyscyplinarną, do której wymierzenia nie jest uprawniony, wniosek w tej sprawie wraz
z aktami postępowania dyscyplinarnego przesyła Szefowi CBA.
9. W przypadku zamiaru wymierzenia kary wydalenia ze służby w CBA, Szef
CBA, przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, wzywa obwinionego w celu wysłuchania go. W wysłuchaniu uczestniczy rzecznik dyscyplinarny. Obwinionemu doręcza się sprawozdanie w terminie umożliwiającym zapoznanie się z nim przed
wysłuchaniem.
10. Przepisu ust. 9 nie stosuje się w przypadku:
1) tymczasowego aresztowania obwinionego;
2) odmowy obwinionego stawienia się lub nieusprawiedliwionej nieobecności;
3) zaistnienia innej przeszkody uniemożliwiającej obwinionemu stawienie się
w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o zakończeniu czynności
dowodowych.
Art. 136. 1. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą.
2. Kary dyscyplinarne podlegają zatarciu po upływie:
1) 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary nagany;
2) 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary ostrzeżenia
o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
3) 18 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wyznaczenia na
niższe stanowisko służbowe.
3. W przypadku nienagannej służby, stwierdzonej w opinii służbowej,
przełożony dyscyplinarny może zatrzeć karę dyscyplinarną przed upływem terminu
określonego w ust. 2, jednak nie wcześniej niż przed upływem:
1) 3 miesięcy od dnia orzeczenia kary nagany;
2) 6 miesięcy od dnia orzeczenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do
służby na zajmowanym stanowisku;
3) 12 miesięcy od dnia orzeczenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko
służbowe.
4. Za wykazanie męstwa lub odwagi oraz znaczące wyniki w służbie przełożony
dyscyplinarny może w każdym czasie zatrzeć karę dyscyplinarną.
5. Jeżeli funkcjonariusz zostanie ponownie ukarany przed zatarciem kary
dyscyplinarnej, okres wymagany do zatarcia nieodbytej kary biegnie na nowo od dnia
orzeczenia nowej kary.
6. W przypadku jednoczesnego wykonywania więcej niż jednej kary
dyscyplinarnej zatarcie kar następuje z upływem terminu przewidzianego dla kary
surowszej.
7. Zatarcie kary dyscyplinarnej powoduje usunięcie z akt osobowych
funkcjonariusza orzeczenia o ukaraniu. Orzeczenie o odstąpieniu od ukarania usuwa
się z akt osobowych po upływie 6 miesięcy od dnia jego uprawomocnienia się,
przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 137. 1. Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym
orzeczeniem wznawia się, jeżeli:
1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały
się fałszywe;
2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku
postępowania dyscyplinarnego;
3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to
mieć wpływ na treść orzeczenia;
4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które
zostały następnie uchylone lub zmienione;
5) prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach
o wykroczenia zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym
albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności
określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego albo w art. 5 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 24 sierpnia
2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2019 r.
poz. 1120, 1123, 1556 i 1694).
2. Postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub
obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek jego małżonka, krewnych
w linii prostej, rodzeństwa, przysposabiającego lub przysposobionego oraz rzecznika
dyscyplinarnego, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc
lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia
dyscyplinarnego.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wniosek o wznowienie składa się
w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
4. Postępowania dyscyplinarnego, w przypadku śmierci obwinionego lub
ukaranego, nie wznawia się na niekorzyść ukaranego po ustaniu karalności
przewinienia dyscyplinarnego.
5. Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 10 lat od dnia
uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.
6. Przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie
dyscyplinarne, wznawia postępowanie dyscyplinarne z urzędu albo na wniosek
ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek jego
małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, przysposabiającego lub
przysposobionego. O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego z urzędu
zawiadamia się ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, jego
małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwo, przysposabiającego lub
przysposobionego.
7. Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do
przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji,
w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony lub ukarany dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
8. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność przełożonego
dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 6, o wznowieniu rozstrzyga wyższy
przełożony dyscyplinarny.
9. Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego
ukaranemu oraz osobom, o których mowa w ust. 6, służy zażalenie do Szefa CBA
w terminie 7 dni od dnia doręczenia, z tym że na postanowienie wydane przez Szefa
CBA przysługuje jedynie w takim samym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy.
Art. 138. 1. Po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się
czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu,
stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie:
1) uchylające dotychczasowe orzeczenie i stwierdzające uniewinnienie ukaranego
lub umorzenie postępowania dyscyplinarnego albo
2) zmieniające dotychczasowe orzeczenie i wymierzające inną karę dyscyplinarną,
albo
3) odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia.
2. Zmiana dotychczasowego orzeczenia i wymierzenie innej kary dyscyplinarnej
nie może nastąpić po ustaniu karalności przewinienia dyscyplinarnego.
3. Orzeczenie kary surowszej od dotychczasowej jest możliwe tylko wtedy, gdy
wznowienie następuje z urzędu i orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna do
popełnionego przewinienia dyscyplinarnego.
4. Jeżeli w następstwie wznowienia postępowania wymierzono karę
łagodniejszą, ulegają uchyleniu skutki kary dotychczasowej, a w przypadku
wymierzenia kary surowszej, jej wykonanie rozpoczyna się od dnia wymierzenia.
5. Na orzeczenie i postanowienie wydane w trybie wznowienia postępowania
dyscyplinarnego służy ukaranemu lub obwinionemu, a w przypadku jego śmierci, jego
małżonkowi, krewnym w linii prostej, rodzeństwu, przysposabiającemu lub
przysposobionemu, odwołanie lub zażalenie do Szefa CBA w terminie 7 dni od dnia
doręczenia, z tym że na orzeczenia i postanowienia wydane przez Szefa CBA
przysługuje jedynie w takim samym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy.
6. Termin zatarcia kary zmienionej w następstwie wznowienia postępowania
liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu nowej kary. Na
poczet okresu zatarcia nowej kary zalicza się okres zatarcia, który upłynął od
uprawomocnienia się orzeczenia kary dotychczasowej.