Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Obowiązuje
Artykuły 67
Wejście w życie 01.03.2007
Ostatnia zmiana 14.11.2025
art.
Widoczne: 67 z 67 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-6
Art. 1
Ustawa określa zasady i tryb ujawniania informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa oraz treści tych dokumentów, znajdujących się
w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej „Instytutem Pamięci Narodowej”, tryb składania oraz oceny zgodności z prawdą oświadczeń dotyczących pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od
dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r.
Art. 2
4 orzeczenia
Art. 3
1 orzeczenie
Art. 4
Art. 6
(uchylony) Rozdział 2 Oświadczenia i rejestr oświadczeń
rozdzial

Rozdział 2 - Wydawanie zaświadczeń

art. 7-16
Art. 7
1 orzeczenie
Art. 8
Art. 9
Osoby składające oświadczenie lustracyjne, w zakresie jego treści, są
zwolnione z mocy prawa z obowiązku zachowania w tajemnicy informacji
niejawnych.
Art. 10
1. Wzór oświadczenia lustracyjnego stanowi załącznik nr 1a do
ustawy, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 5.
2. Wzór informacji o złożeniu oświadczenia lustracyjnego, o której mowa
w art. 7 ust. 3a, stanowi załącznik nr 2a do ustawy.
Art. 11
1. (utracił moc)2) 2. (utracił moc)2) 3. (utracił moc)2) 4. Złożenie oświadczenia lustracyjnego w związku z pełnieniem w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego albo Centralnym Biurze Antykorupcyjnym funkcji publicznej, o której mowa w art. 4 pkt 24, następuje z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych. Przepisów ust. 12)–32) nie stosuje się. 5. Wzór oświadczenia lustracyjnego składanego na zasadach określonych w ust. 4 stanowi załącznik nr 4 do ustawy.
Art. 13
Treść oświadczenia lustracyjnego kandydata na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, posła lub senatora, posła do Parlamentu Europejskiego
oraz kandydata na pochodzący z wyborów powszechnych organ i członka organu
jednostki samorządu terytorialnego oraz członka organu jednostki pomocniczej
jednostki samorządu terytorialnego, której obowiązek utworzenia wynika z ustawy,
stwierdzającego fakt ich pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub
współpracy z nimi, w części A określonej wzorem stanowiącym załącznik nr 1a do
ustawy, podaje się do publicznej wiadomości również w obwieszczeniu
wyborczym.
Art. 16
(uchylony) Rozdział 3 Postępowanie lustracyjne
rozdzial

Rozdział 3 - Rejestr zaświadczeń

art. 17-20
Art. 17
W sprawach zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych orzeka,
w składzie 3 sędziów, sąd okręgowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
osoby składającej oświadczenie lustracyjne.
Art. 18
Art. 19
W zakresie nieuregulowanym przepisami niniejszej ustawy do
postępowania lustracyjnego, w tym odwoławczego oraz kasacyjnego, stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Art. 20
1 orzeczenie
rozdzial

Rozdział 4 - Dostęp do informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa

art. 21-27
Art. 21
2 orzeczenia
Art. 22
Art. 23
Art. 24
1. Informacje dotyczące osób, o których mowa w art. 22 ust. 1, są
udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres pełnienia funkcji
publicznej osoby, której dotyczą.
2. Informacje dotyczące osób, o których mowa w art. 22 ust. 2, są
udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres poprzedzający
objęcie funkcji publicznej.
3. Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1 i 2, prawo dostępu do
informacji dotyczących osób, o których mowa w art. 22 ust. 1 i 2, przysługuje na
zasadach określonych w art. 25–28.
Art. 25
Art. 26
1. Udostępnienie informacji następuje poprzez umożliwienie
wnioskodawcy zapoznania się z treścią dokumentów będących nośnikami takich informacji.
2. Udostępnienie dokumentów wnioskodawcy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki.
3. Dokumenty udostępnia się wnioskodawcy wyłącznie w siedzibie Instytutu
Pamięci Narodowej lub jego oddziału, po uprzednim zawiadomieniu
wnioskodawcy o terminie i miejscu ich udostępnienia.
4. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 3, powinno nastąpić nie później niż
na 7 dni przed wskazanym w tym zawiadomieniu terminem udostępnienia dokumentów.
Art. 27
1. Organ odmawia udostępnienia informacji w przypadku, gdy
udostępnienie informacji nie jest możliwe, a także gdy złożony wniosek odnosi się
do informacji zawartych w dokumentach niedotyczących osoby, o której mowa w art. 22.
2. Odmowa udostępnienia informacji, o których mowa w art. 22, a także
umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następują w drodze decyzji
wydawanej przez właściwego dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.
3. Organ umarza postępowanie w przypadku cofnięcia wniosku przez
wnioskodawcę lub śmierci wnioskodawcy.
4. Do decyzji, o których mowa w ust. 2, stosuje się przepisy Kodeksu
postępowania administracyjnego.
5. Organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w ust. 2, jest Prezes
Instytutu Pamięci Narodowej.
rozdzial

Rozdział 5 - Sądowa weryfikacja dokumentów i informacji

art. 28-29
Art. 28
1. Na decyzje wydane przez organ odwoławczy stronie służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. 2. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzonym na skutek wniesienia skargi, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 i 1685 oraz z 2025 r. poz. 769), z tym że:
1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 14 dni od dnia otrzymania skargi;
2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Rozdział 5 Przepisy karne
Art. 29
rozdzial

Rozdział 6 - Zmiany w przepisach obowiązujących

art. 30-55
Art. 30
W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. — Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058,
z późn. zm.6)) w art. 68 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 i 2, osoba ubiegająca się o wpis obowiązana jest dołączyć
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą niż
miesiąc przed jej złożeniem, oraz — w przypadku osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r.
— zaświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1
ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”.
Art. 31
W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059, z późn.
zm.) w art. 24 ust. 2a otrzymuje brzmienie:
„2a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, osoba ubiegająca się o wpis obowiązana jest dołączyć
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą niż
miesiąc przed jej złożeniem, oraz — w przypadku osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r.
— zaświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”.
Art. 32
W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r.
Nr 86, poz. 953, z późn. zm.8)) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 1 w ust. 1 uchyla się pkt 9a;
2) w art. 36 w ust. 5 uchyla się pkt 9a.
Art. 33
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206, z późn.
zm.) w art. 11 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„2a. Kandydat na stanowisko prokuratorskie urodzony przed dniem 1 sierpnia 1972 r. przedstawia
również zaświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r.
o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990
oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”.
Art. 34
W ustawie z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.
z 2000 r. Nr 47, poz. 544, z późn. zm.10)) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 40a ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Kandydat urodzony przed dniem 1 sierpnia
1972 r., wyrażając zgodę na kandydowanie
w wyborach, składa Państwowej Komisji Wyborczej zaświadczenie, o którym mowa w art. 7
ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”;
2) uchyla się art. 40b;
3) w art. 40d w ust. 1 skreśla się wyrazy „ust. 5, art. 40b ust. 2”;
4) w art. 43 w ust. 1 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„Na liście zamieszcza się również treść zaświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa
państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów, w zakresie określonym w art. 11 ust. 2
pkt 1—4 lit. b i c oraz pkt 5, 6 i 8—10 tej ustawy.”.
Art. 35
W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369,
z późn. zm.) w art. 13 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„Do wniosku osoba zainteresowana obowiązana jest dołączyć informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed jej złożeniem, oraz — w przypadku
osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r. — zaświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy
z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”.

Art. 35a. W ustawie z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. poz. 450, z późn. zm.): (zmiany pominięto).

Art. 35b. W ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. poz. 2531, z późn. zm.): (zmiany pominięto).

Art. 35c. W ustawie z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. z 2001 r. poz. 359, z późn. zm.): (zmiany pominięte).

Art. 35d. W ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2001 r. poz. 937, z późn. zm.): (zmiany pominięto).
Art. 36
Art. 37
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.)
wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 112 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„1a) przestępstwa pomówienia Narodu Polskiego,”;
2) po art. 132 dodaje się art. 132a w brzmieniu:
Art. 132a. Kto publicznie pomawia Naród Polski o udział, organizowanie lub odpowiedzialność za zbrodnie komunistyczne lub nazistowskie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”.

Art. 37a. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2005 r. poz. 2, z późn. zm.): (zmiany pominięte).

Art. 37b. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. poz. 1191): (zmiany pominięte).
Art. 38
W ustawie z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików
województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 99 dodaje si´ ust. 2b w brzmieniu:
„2b. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywatela polskiego urodzonego przed dniem
1 sierpnia 1972 r. do pisemnej zgody kandydata na kandydowanie dołącza się również
zaświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218,
poz. 1592).”;
2) w art. 109 w ust. 5 dodaje się nowe zdanie w brzmieniu:
„W obwieszczeniu podaje się również treść zaświadczeń, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów, w zakresie określonym w art. 11 ust. 2 pkt 1—4 lit. b i c oraz pkt 5, 6 i 8—10 tej ustawy.”.
Art. 39
Art. 40
Art. 41
Art. 42
Art. 43
Art. 45
W ustawie z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 25, poz. 253, z późn. zm.) w art. 71 uchyla się ust. 8.
Art. 46
Art. 47
W ustawie z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 8 w ust. 2 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„1a) w przypadku kandydata urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r. - zaświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”;
2) w art. 10 w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„Na liście zamieszcza się również treść zaświadczeń, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, w zakresie określonym w art. 11 ust. 2 pkt 1-4 lit. b i c oraz pkt 5, 6 i 8-10 tej ustawy.”.
Art. 49
W ustawie z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz.U. Nr 25, poz. 219) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 64 w ust. 1 skreśla się dwukrotnie użyte wyrazy „i art. 145”;
2) w art. 70 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Okręgowa komisja wyborcza sporządza obwieszczenia o zarejestrowanych listach okręgowych, zawierające informacje o ich numerach, nazwach i skrótach nazw komitetów wyborczych oraz dane o kandydatach zawarte w zgłoszeniach list, w tym treść zaświadczeń, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592), w zakresie określonym w art. 11 ust. 2 pkt 1-4 lit. b i c oraz pkt 5, 6 i 8-10 tej ustawy.”.
Art. 50
W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 i Nr 264, poz. 2205 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217) w art. 44 ust. 3 wyrazy „w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, z późn. zm.) w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 1 lipca 1989 r.” zastępuje się wyrazami „w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592).”.
Art. 52
Art. 53
Art. 54
W ustawie z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711) uchyla się art. 27.
Art. 55
rozdzial

Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe

art. 56-67
Art. 56
Art. 57
Art. 58
W terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej utworzy rejestr oświadczeń, o którym mowa w art. 11 ust. 12).
Art. 59
1.18) W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Instytut Pamięci Narodowej rozpocznie publikację katalogów, o których mowa w art. 52a pkt 5–8 ustawy wymienionej w art. 3919). 2. (utracił moc)2)
Art. 60
Art. 61
W terminie, o którym mowa w art. 63b ust. 2, Prezes Sądu
Apelacyjnego w Warszawie przekaże Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej
dokumenty, o których mowa w art. 3.
Art. 62
Art. 63
Art. 64
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu i Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej, w odniesieniu do dokumentów przekazanych do Instytutu Pamięci Narodowej, dokonają w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ich przeglądu w celu podjęcia decyzji o ich zastrzeżeniu, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 3919).
Art. 65
1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dokona, na
uzgodniony wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego i Prezesa Instytutu
Pamięci Narodowej, przeniesienia planowanych dochodów i wydatków
budżetowych Rzecznika Interesu Publicznego, odpowiednio do treści art. 60.
2. Rada Ministrów zapewni sfinansowanie w roku 2006 realizacji przez
Instytut Pamięci Narodowej zadań określonych w niniejszej ustawie.
Art. 66
Traci moc ustawa z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. poz. 428, z późn. zm.20)), z wyjątkiem art. 30.
Art. 67
Brak wyników