Prawo przewozowe

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe

Obowiązuje
Artykuły 95
Wejście w życie 01.07.1985
Ostatnia zmiana 05.09.2024
art.
Widoczne: 95 z 95 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-12
Art. 1
1. Ustawa reguluje przewóz osób i rzeczy, wykonywany odpłatnie na
podstawie umowy, przez uprawnionych do tego przewoźników, z wyjątkiem
transportu morskiego, lotniczego i konnego.
2. Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do przewozu nieodpłatnego
wykonywanego przez przewoźnika.
3. Przepisy ustawy stosuje się do przewozów międzynarodowych, jeżeli umowa
międzynarodowa nie stanowi inaczej.
4. Przepisy ustawy stosuje się do umowy przewozu podróżnego w przypadku
przewozu wykonywanego śródlądową drogą wodną w rozumieniu art. 3
lit. i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1177/2010 z dnia
24 listopada 2010 r. o prawach pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną
śródlądową oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L
334 z 17.12.2010, str. 1, z późn. zm.), jeżeli to rozporządzenie nie stanowi inaczej.
Art. 2
1. Przewoźnik jest obowiązany podać do publicznej wiadomości zakres swojego działania, a w szczególności adresy punktów odprawy i sposób zawierania umowy przewozu. 2. Przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób jest obowiązany w szczególności podać do publicznej wiadomości rozkład jazdy środków transportowych przez zamieszczenie informacji na wszystkich dworcach i przystankach wymienionych w rozkładzie jazdy. 3. Przewoźnicy wykonujący regularne przewozy osób są obowiązani do okresowej aktualizacji i publikowania informacji o wykonywanej komunikacji.
Art. 3
1. W zakresie podanym do wiadomości publicznej przewoźnik jest
obowiązany do przewozu osób i rzeczy.
2. Przewoźnik jest obowiązany użyć środków transportowych odpowiednich do
danego przewozu.
Art. 4
Przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778), mogą wydawać regulaminy określające warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy.
Art. 5 Powierzenie przewozu innemu przewoźnikowi
Przewoźnik może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom
na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich
czynności jak za swoje własne.
Art. 6
1. Przewóz może być wykonywany przez kilku przewoźników tej samej
lub różnych gałęzi transportu na podstawie jednej umowy przewozu i jednego
dokumentu przewozowego, a w regularnym przewozie osób w publicznym
transporcie zbiorowym, przewoźnicy mogą realizować te przewozy w ramach
zintegrowanego systemu taryfowo-biletowego lub innego wspólnego dokumentu
przewozu; odpowiedzialność przewoźników jest solidarna.
2. W sprawach nieuregulowanych odrębnie stosuje się przepisy obowiązujące
przewoźnika na przestrzeni wykonywanego przez niego przewozu.
3. Przewoźnik, który zapłacił odszkodowanie, ma roszczenie zwrotne do
przewoźnika ponoszącego odpowiedzialność za okoliczności, z których szkoda
wynikła. Jeżeli okoliczności tych ustalić nie można, odpowiedzialność ponoszą
wszyscy przewoźnicy stosownie do wysokości przypadającego im przewoźnego; od
odpowiedzialności jest wolny przewoźnik, który udowodni, że szkoda nie powstała
w czasie wykonywania przez niego przewozu.
Art. 7
Przewoźnik jest zwolniony od obowiązku przewozu, jeżeli:
1) zachodzą uniemożliwiające przewóz okoliczności, których przewoźnik nie mógł
uniknąć ani zapobiec ich skutkom;
2) klient nie zastosował się do przepisów przewozowych;
3) ze względu na przedmiot przewozu nie ma możliwości jego wykonania przy
użyciu posiadanych środków i urządzeń transportowych.
Art. 8
Art. 9
Art. 11
1. Przewoźnik jest obowiązany podać do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty, ustalone lub stosowane przez niego taryfy lub cenniki. 2. Przewoźnik zapewnia zainteresowanym bezpłatny wgląd do obowiązujących go przepisów przewozowych.

Art. 11a. 1. Przewoźnik wykonujący regularne przewozy międzynarodowe w transporcie kolejowym lub drogowym jest obowiązany do uzgadniania z właściwym miejscowo organem celnym rozkładów jazdy środków przewozowych, a zwłaszcza czasu i miejsca przekroczenia przez te środki granicy państwowej oraz czasu ich postoju w przejściach granicznych.
2) Dyrektywa Rady 96/75/WE, o której mowa w odnośniku 1. 2. W międzynarodowej żegludze śródlądowej obowiązek, o którym mowa w ust. 1, ciąży na podmiotach zarządzających granicznymi przejściami rzecznymi. 3. W międzynarodowej żegludze śródlądowej oraz międzynarodowym transporcie kolejowym podmioty wymienione w ust. 1 i 2 obowiązane są do niezwłocznego powiadomienia właściwych miejscowo organów celnych o wszystkich wypadkach przekraczania granicy przez środki przewozowe poza rozkładem jazdy.
Art. 12
(uchylony) Rozdział 2 Przewóz osób i przesyłek bagażowych
rozdzial

Rozdział 2 - Przewóz osób i przesyłek bagażowych

art. 13-34
Art. 14
1. Przewoźnik jest obowiązany do zapewnienia podróżnym
odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny oraz wygody i należytej obsługi.
2. Przewoźnik powinien podejmować działania ułatwiające podróżnym,
w szczególności osobom o ograniczonej zdolności ruchowej oraz osobom
niepełnosprawnym, korzystanie ze środków transportowych.
Art. 15
Art. 16
1. Umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed
rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub
organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka
transportowego, a w razie ich nieustalenia – przez samo zajęcie miejsca w środku
transportowym.
2. Na bilecie, o którym mowa w ust. 1, umieszcza się:
1) nazwę przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego;
2) relację lub strefę przejazdu;
3) wysokość należności za przejazd;
4) zakres uprawnień pasażera do ulgowego przejazdu.
3. Na bilecie mogą być umieszczane inne informacje, w tym dane osobowe
pasażera, jeżeli jest to niezbędne dla przewoźnika lub organizatora w regularnym
przewozie osób.
4. Dane i informacje, o których mowa w ust. 2 i 3, zapisywane są w pamięci
elektronicznej biletu, jeżeli bilet ma formę elektroniczną.
Art. 17 Zmiana lub odstąpienie od umowy przewozu
1. Podróżny może zmienić umowę przewozu lub odstąpić od niej przed
rozpoczęciem podróży albo w miejscu zatrzymania środka transportowego na drodze
przewozu.
2. Zmiana umowy przewozu może dotyczyć:
1) terminu odjazdu;
2) miejscowości przeznaczenia;
3) klasy środka transportowego.
3. W celu dokonania zmian, o których mowa w ust. 2, podróżny powinien
uzyskać od przewoźnika odpowiednie poświadczenie oraz ewentualnie otrzymać
zwrot lub dopłacić różnicę należności.
4. Podróżnemu, który odstąpił od umowy przewozu albo którego na podstawie
art. 15 nie dopuszczono do przewozu lub usunięto ze środka transportowego,
przysługuje zwrot należności stosowny do niewykorzystanego świadczenia przewozowego po potrąceniu części należności (odstępnego). Potrącenia nie stosuje
się, jeżeli podróżny odstąpi od umowy przewozu z przyczyn występujących po stronie
przewoźnika.
5. Przepisy ust. 1–4 nie dotyczą komunikacji miejskiej.
Art. 18 Obowiązki przy przerwie w przewozie
1. Jeżeli przed rozpoczęciem przewozu lub w czasie jego wykonywania
zaistnieją okoliczności uniemożliwiające jego wykonanie zgodnie z treścią umowy,
przewoźnik jest obowiązany niezwłocznie powiadomić o tym podróżnych oraz
zapewnić im bez dodatkowej opłaty przewóz do miejsca przeznaczenia przy użyciu
własnych lub obcych środków transportowych (przewóz zastępczy).
2. W razie przerwy w ruchu lub utraty połączenia przewidzianego w rozkładzie
jazdy, podróżnemu przysługuje zwrot należności za cały przerwany przejazd,
a ponadto może on bezpłatnie powrócić do miejsca wyjazdu, chyba że przewoźnik nie
ma możliwości zorganizowania takiego przewozu.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do przejazdów odbywanych na podstawie
biletów uprawniających do przejazdów wielokrotnych oraz w komunikacji miejskiej.
Art. 19
Umowę grupowego przewozu osób zawiera z przewoźnikiem
organizator takiego przewozu, zwany dalej „organizatorem”.
Art. 21
W grupowym przewozie osób do obowiązków organizatora należy
nadzór nad przestrzeganiem przez uczestników przewozu grupowego przepisów
porządkowych; organizator i uczestnik ponoszą odpowiedzialność solidarną za
wyrządzone szkody w mieniu przewoźnika, chyba że strony umówią się inaczej.
Art. 22
Do grupowego przewozu osób stosuje się odpowiednio przepisy art. 17
i 18.
Art. 23
1. Podróżny może zabrać ze sobą do środka transportowego rzeczy, jak
również oddać je do przewozu jako przesyłkę bagażową.
2. Z przewozu określonego w ust. 1 są wyłączone:
1) rzeczy, których przewóz jest zabroniony na podstawie odrębnych przepisów;
2) rzeczy niebezpieczne lub mogące wyrządzić szkodę osobom lub mieniu;
3) zwłoki i szczątki zwłok ludzkich.
3. W razie uzasadnionego podejrzenia, przewoźnik może sprawdzić, czy
zawartość przesyłki bagażowej nie narusza przepisu ust. 2; jeżeli podróżny nie zgłosi się do uczestnictwa w sprawdzeniu lub nie można go odszukać, sprawdzenia dokonuje
się w obecności osób zaproszonych do tej czynności przez przewoźnika.
4. W razie ujawnienia naruszenia przepisu ust. 2 koszty związane ze
sprawdzeniem przesyłki ponosi podróżny.
Art. 24
1. Przewoźnik przyjmuje przesyłki bagażowe w punktach odprawy
podanych do wiadomości publicznej lub bezpośrednio w środku transportowym,
którym przesyłka ma być przewieziona.
2. Przewoźnik ustala masę i liczbę sztuk przesyłki oraz przypadające do zapłaty
należności przewozowe i w dowód przyjęcia przesyłki do przewozu oraz opłacenia
należności wydaje podróżnemu kwit bagażowy.
3. Przy nadaniu przesyłki bagażowej bezpośrednio do środka transportowego
masa przesyłki może być dla celów taryfowych określona szacunkowo.
4. Przewoźnik może odmówić przyjęcia jako przesyłki bagażowej rzeczy, które
ze względu na ich stan lub właściwości mogą ulec w czasie przewozu uszkodzeniu lub
zniszczeniu, jeżeli ich opakowanie jest niewystarczające, albo przy których brak
wymaganego opakowania. W razie przyjęcia takich rzeczy do przewozu przewoźnik
zamieszcza o tym odpowiednią wzmiankę w kwicie bagażowym.
Art. 25 Dane w liście przewozowym
1. Kwit bagażowy powinien zawierać dane niezbędne do ustalenia
tożsamości przesyłki oraz wysokość należności przewozowych.
2. Umowę przewozu przesyłki bagażowej uważa się za zawartą z chwilą
przekazania przesyłki przewoźnikowi i przyjęcia przez podróżnego kwitu
bagażowego.
Art. 26
Przewoźnik jest obowiązany do wykonania czynności ładunkowych
w wyznaczonych punktach odprawy (art. 24 ust. 1), chyba że przesyłka bagażowa jest
nadawana bezpośrednio do środka transportowego lub z niego wydawana.
Art. 27
1. Podróżny może zadeklarować wartość całej przesyłki bagażowej lub
każdej jej sztuki oddzielnie; deklarowana wartość nie powinna przewyższać
rzeczywistej wartości przesyłki.
2. Przewoźnik może sprawdzić zgodność deklarowanej wartości z rzeczywistą
i w wypadku zastrzeżeń zaznaczyć to w kwicie bagażowym.
3. W razie sporu co do wysokości deklarowanej wartości przesyłki, podróżny
może zażądać, aby jej wartość określił rzeczoznawca. Jeżeli deklarowana wartość przewyższa więcej niż o dwadzieścia procent wartość ustaloną przez rzeczoznawcę,
koszty ekspertyzy ponosi podróżny.
Art. 28
1. Przewoźnik jest obowiązany ogłosić w rozkładach jazdy lub w inny
odpowiedni sposób ograniczenia możliwości przewozu przesyłek bagażowych
w poszczególnych kursach środków transportowych przeznaczonych do przewozu
osób.
2. Podróżny może wskazać kurs lub kursy środków transportowych, którymi
przesyłka bagażowa ma być przewieziona; w przeciwnym razie przewozu dokonuje
się w pierwszym możliwym kursie.
3. Przewoźnik może odmówić przyjęcia przesyłki bagażowej na wskazany przez
podróżnego kurs środka transportowego, jeżeli załadowanie jej mogłoby opóźnić
odjazd tego środka.
4. (uchylony)
5. Jeżeli przeszkoda w przewozie powstała z przyczyn występujących po stronie
przewoźnika, podróżny może żądać:
1) zwrotu przesyłki do miejsca nadania lub wydania przesyłki w miejscu powstania
przeszkody; w takich wypadkach przepis art. 18 ust. 2 stosuje się odpowiednio;
2) przewozu przesyłki do miejsca przeznaczenia inną drogą; w takim wypadku
przewoźnikowi nie przysługują dodatkowe należności.
W razie braku możliwości zawiadomienia podróżnego o przeszkodzie w przewozie
lub nieotrzymania od niego odpowiedniego polecenia, przewozu dokonuje się zgodnie
z przepisem pkt 2.
Art. 29
1. Termin przewozu przesyłki bagażowej określa się według rozkładu
jazdy środka transportowego, którym przesyłka ma być przewieziona, a dla przesyłek
wydawanych w punktach odprawy – z doliczeniem czasu niezbędnego na
przygotowanie przesyłki do wydania, nie więcej jednak niż 1 godziny.
2. Termin przewozu przesyłki bagażowej przedłuża się, jeżeli przewoźnik nie
ponosi winy, o okres jej zatrzymania wskutek:
1) sprawdzenia przesyłki stosownie do przepisu art. 23 ust. 3, gdy stwierdzono
w niej rzeczy wyłączone z przewozu;
2) wykonywania czynności wymaganych w przepisach szczególnych;
3) zmiany umowy przewozu lub przeszkody w przewozie;
4) ograniczeń wprowadzonych na podstawie przepisu art. 8.
3. Opóźnienie w dostarczeniu przesyłki bagażowej liczy się od zgłoszenia
żądania jej wydania po upływie terminu określonego w ust. 1, z uwzględnieniem
okresów zatrzymania określonych w ust. 2.
Art. 30 Obowiązek sprawdzenia
1. Przewoźnik wydaje przesyłkę bagażową posiadaczowi kwitu
bagażowego za jego zwrotem i nie jest obowiązany do sprawdzenia, czy osoba
zgłaszająca się z kwitem bagażowym jest uprawniona do odbioru przesyłki.
2. Przewoźnik może wydać przesyłkę bagażową osobie, która nie może okazać
kwitu bagażowego, lecz udowodni swoje uprawnienia do odbioru; w razie wątpliwości
przewoźnik może żądać odpowiedniego zabezpieczenia.
3. W razie opóźnienia w przewozie przesyłki bagażowej przewoźnik jest
obowiązany, na żądanie posiadacza kwitu bagażowego, odnotować w tym
dokumencie datę i godzinę żądania wydania przesyłki, a następnie zawiadomić go
o nadejściu przesyłki.
Art. 31
Do odstąpienia podróżnego od umowy przewozu przesyłki bagażowej
stosuje się odpowiednio przepisy art. 17.
Art. 32
Do przesyłek bagażowych nadawanych przez organizatora przewozu
grupowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 23–28, z wyjątkiem przepisu art. 25
ust. 2.
Art. 33
Art. 34
rozdzial

Rozdział 3 - Przewóz przesyłek towarowych

art. 35-56
Art. 35
1 orzeczenie
1. Przesyłkę towarową stanowią rzeczy przyjęte do przewozu na podstawie jednego listu przewozowego lub innego dokumentu przewozowego, zwanego dalej także „listem przewozowym”. 1a. Przesyłki towarowej nie stanowi przesyłka pocztowa będąca przedmiotem usługi pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467 i 1222). 2. Rodzaje przesyłek w zależności od masy lub objętości oraz ze względu na termin przewozu określa taryfa lub cennik.
Art. 36
Art. 38 Nadawca składa przewoźnikowi na przesyłkę towarową list przewozowy, a
1 orzeczenie
1. Nadawca składa przewoźnikowi na przesyłkę towarową list
przewozowy, a jeżeli przy danym rodzaju przewozu jest to powszechnie przyjęte,
w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania
przewozu.
2. W liście przewozowym nadawca zamieszcza:
1) nazwę i adres nadawcy, jego podpis oraz określenie placówki przewoźnika
zawierającej umowę;
2) miejsce przeznaczenia przesyłki oraz nazwę i adres odbiorcy;
3) określenie rzeczy, masy, liczby sztuk przesyłki, sposobu opakowania
i oznaczenia;
4) inne wskazania i oświadczenia, wymagane albo dopuszczone zgodnie
z przepisami ze względu na warunki danej umowy lub sposób rozliczeń.
Art. 39
1. Nadawca dołącza do listu przewozowego dokumenty wymagane
w przepisach szczególnych, a w razie niemożności ich dołączenia dostarcza je
w odpowiednim czasie w miejscu załatwiania wymaganych czynności, zamieszczając
w liście przewozowym odpowiednią wzmiankę o dołączeniu dokumentów lub miejscu
ich złożenia.
2. Czynności wymagane w przepisach szczególnych jest obowiązany załatwić:
1) nadawca przesyłki – w miejscu nadania;
2) przewoźnik – w czasie przewozu;
3) odbiorca – w miejscu przeznaczenia.
Art. 40
1. Jeżeli wartość przewożonych rzeczy nie wynika z rachunku
sprzedawcy lub dostawcy ani z obowiązującego cennika, nadawca może zadeklarować
ich wartość w liście przewozowym.
2. W razie deklarowania wartości przesyłki towarowej mają odpowiednie
zastosowanie przepisy art. 27 ust. 2 i 3.
Art. 41
1. Nadawca jest obowiązany oddać przewoźnikowi rzeczy w stanie
umożliwiającym ich prawidłowy przewóz i wydanie bez ubytku i uszkodzenia.
2. Rzeczy, które ze względu na ich właściwości wymagają opakowania, nadawca
jest obowiązany oddać przewoźnikowi w opakowaniu określonym w przepisach o
normalizacji, a w razie braku przepisów w tym zakresie – w sposób określony w
przepisach wydanych na podstawie ust. 3 i 4.
3. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, w
zakresie transportu drogowego i kolejowego, właściwości opakowania, w którym
nadawca jest obowiązany oddać przewoźnikowi rzeczy, które ze względu na ich
właściwości wymagają opakowania, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa
przewozu i wymaganych warunków przewozu.
4. Minister właściwy do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze
rozporządzenia, w zakresie żeglugi śródlądowej, właściwości opakowania, w którym
nadawca jest obowiązany oddać przewoźnikowi rzeczy, które ze względu na ich
właściwości wymagają opakowania, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa
przewozu i wymaganych warunków przewozu.
Art. 42
1. Przewoźnik może odmówić przyjęcia do przewozu rzeczy, których
stan jest wadliwy lub opakowanie niedostateczne albo niemających wymaganego
opakowania.
2. Przewoźnik może uzależnić przyjęcie do przewozu rzeczy, których
opakowanie nie odpowiada warunkom określonym w art. 41 lub ze śladami
uszkodzenia, od zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego
oświadczenia o stanie przesyłki.
Art. 43 Czynności ładunkowe nadawcy i odbiorcy
1. Jeżeli umowa lub przepis szczególny nie stanowią inaczej, czynności
ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy.
2. Nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest
obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej
zgodnie z przepisami ruchu drogowego i przepisami o drogach publicznych,
a w szczególności niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego,
przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów lub przekroczenia dopuszczalnych
nacisków osi.
Art. 44 Oczyszczenie miejsca po czynnościach ładunkowych
Nadawca i odbiorca są obowiązani doprowadzić do czystości i porządku
teren oraz środek transportowy przewoźnika zanieczyszczony w związku
z czynnościami ładunkowymi. Taki sam obowiązek ciąży na przewoźniku, jeżeli
dokonuje on czynności ładunkowych na terenie nadawcy lub odbiorcy przesyłki.
Art. 46
1. Drogę przewozu przesyłki ustala przewoźnik, uwzględniając w miarę
możliwości żądania nadawcy.
2. Przewoźne oblicza się według odległości najkrótszej dostępnej drogi
przewozu, a jeżeli uwzględniono żądanie nadawcy co do drogi dłuższej albo zaszła
konieczność przewozu drogą dłuższą ze względu na właściwości przesyłki – według
rzeczywistej drogi przewozu.
Art. 47 Osobę, która oddaje przewoźnikowi przesyłkę do przewozu, uważa się
1. (uchylony)
2. Osobę, która oddaje przewoźnikowi przesyłkę do przewozu, uważa się za
upoważnioną przez nadawcę do wykonywania wszelkich czynności związanych
z zawarciem umowy przewozu.
3. Dowodem zawarcia umowy przewozu jest potwierdzony przez przewoźnika
list przewozowy, którym może być także przekaz elektroniczny, wydruk
komputerowy lub inny dokument zawierający dane określone w art. 38. Jeden
egzemplarz dokumentu otrzymuje nadawca.
4. (uchylony)
Art. 48
1. Przewoźnik może sprawdzić, czy przesyłka odpowiada
oświadczeniom nadawcy zawartym w liście przewozowym oraz czy zachowane
zostały przepisy dotyczące rzeczy dopuszczonych do przewozu na warunkach
szczególnych.
2. Sprawdzenia dokonuje się w obecności nadawcy, a jeżeli wezwanie go nie jest
możliwe albo gdy nie zgłosi się w wyznaczonym terminie, przewoźnik dokonuje
sprawdzenia w obecności osób zaproszonych przez siebie do tej czynności.
3. Wynik sprawdzenia zamieszcza się w liście przewozowym albo dołączonym
do niego protokole.
4. W razie stwierdzenia niezgodności oświadczeń zawartych w liście
przewozowym ze stanem rzeczywistym przesyłki, koszty sprawdzenia obciążają
przesyłkę.
5. W razie ujawnienia rzeczy wyłączonych z przewozu albo niezachowania
przepisów dotyczących rzeczy dopuszczonych do przewozu na warunkach
szczególnych, stosuje się odpowiednio przepisy art. 55.
Art. 49
Art. 50 Obowiązek niezwłocznie zawiadomić odbiorcę (awizacja)
1. O nadejściu przesyłki do miejsca przeznaczenia przewoźnik jest
obowiązany niezwłocznie zawiadomić odbiorcę (awizacja), chyba że przesyłkę
dostarczył do lokalu odbiorcy lub na jego bocznicę bądź odbiorca zrzekł się na piśmie
zawiadomienia. W zawiadomieniu określa się datę i godzinę przygotowania przesyłki
do odbioru.
2. Na żądanie odbiorcy przewoźnik może dokonać wstępnego zawiadomienia
o spodziewanym terminie dostarczenia przesyłki (przedawizacja).
3. (uchylony)
Art. 51
1. Przez przyjęcie przesyłki i listu przewozowego odbiorca zobowiązuje
się do zapłaty należności ciążących na przesyłce.
2. Za równoznaczne z wydaniem przesyłki odbiorcy uważa się oddanie jej
organowi państwowemu dokonującemu zajęcia lub konfiskaty na podstawie
odpowiedniego tytułu prawnego; organ ten uiszcza należności obciążające przesyłkę.
Art. 52
Przesyłkę, która nie nadeszła do miejsca przeznaczenia wskazanego
w liście przewozowym w ciągu 30 dni od upływu terminu przewozu, uważa się za
utraconą.
Art. 53
1. Nadawca może odstąpić od umowy przewozu lub wprowadzić do niej
zmiany żądając, aby przewoźnik:
1) zwrócił mu przesyłkę w miejscu nadania;
2) wydał przesyłkę w innym miejscu niż miejsce wskazane w liście przewozowym;
3) wydał przesyłkę innej osobie niż odbiorca wskazany w liście przewozowym.
2. Odbiorca jest uprawniony do rozporządzania przesyłką w sposób określony
w ust. 1 pkt 2 i 3, jeżeli nadawca nie zastrzegł inaczej w liście przewozowym. Zmianę
określoną w ust. 1 pkt 2 odbiorca może wprowadzić tylko przed nadejściem przesyłki
do miejsca przeznaczenia wskazanego w liście przewozowym.
3. Nadawca lub odbiorca rozporządzają przesyłką po przedstawieniu
otrzymanego egzemplarza listu przewozowego, składając odpowiednie oświadczenie
pisemne.
4. Uprawnienie nadawcy do rozporządzania przesyłką wygasa, gdy odbiorca
wprowadził zmianę umowy przewozu, przyjął list przewozowy albo odebrał
przesyłkę.
Art. 54 Obowiązek wykonania poleceń nadawcy albo odbiorcy w zakresie zmiany umowy przewozu
1. Przewoźnik jest obowiązany do wykonania poleceń nadawcy albo
odbiorcy w zakresie zmiany umowy przewozu, chyba że:
1) polecenie jest niewykonalne;
2) wykonanie polecenia spowodowałoby zakłócenia w eksploatacji;
3) wykonanie polecenia naruszałoby obowiązujące przepisy;
4) nie zachowano szczególnych warunków obowiązujących w tym zakresie.
2. O niemożności wykonania polecenia przewoźnik jest obowiązany
niezwłocznie zawiadomić uprawnionego.
3. Należności wynikłe wskutek zmiany umowy przewozu ponosi odpowiednio
nadawca lub odbiorca zależnie od tego, który z nich wprowadza zmiany.
Art. 55
Art. 56
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj oraz warunki przewozu rzeczy, które ze względu na kształt, rozmiar lub masę albo drogę przewozu mogą powodować trudności transportowe przy przewozie koleją, mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz możliwości eksploatacyjne. Rozdział 4 Zabezpieczenie roszczeń i likwidacja przesyłek
rozdzial

Rozdział 4 - Zabezpieczenie roszczeń i likwidacja przesyłek

art. 57-58
Art. 57
1. Przewoźnikowi przysługuje prawo zastawu na przesyłce w celu
zabezpieczenia roszczeń wynikających z umowy przewozu, z wyjątkiem przesyłek
organów władzy i administracji państwowej oraz organów wymiaru sprawiedliwości
i ścigania.
2. Prawo zastawu może być wykonywane, dopóki przesyłka znajduje się u
przewoźnika lub u osoby, która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią
rozporządzać na podstawie dokumentów.
3. (uchylony)
Art. 58
rozdzial

Rozdział 5 - Kary pieniężne

art. 59-61
rozdzial

Rozdział 6 - Odpowiedzialność przewoźnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu osób

art. 62-64
Art. 62
1. Przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką podróżny poniósł wskutek przedwczesnego odjazdu środka transportowego. 2.3) Przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką poniósł podróżny wskutek opóźnionego przyjazdu lub odwołania regularnie kursującego środka transportowego, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
Art. 63
Art. 64
W grupowych przewozach osób przewoźnik ponosi odpowiedzialność wobec uczestników na zasadach określonych w art. 63, a wobec organizatora – na zasadach określonych w art. 62. Rozdział 7 Odpowiedzialność przewoźnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu przesyłek
rozdzial

Rozdział 7 - Odpowiedzialność przewoźnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu przesyłek

art. 65-70
Art. 65
1 orzeczenie
Art. 66 Odpowiedzialność przewoźnika za ubytek przesyłki
1. Przewoźnik nie odpowiada za ubytek przesyłki, której masy i liczby
sztuk nie sprawdził przy nadaniu, jeżeli dostarczy ją bez śladu naruszenia, a w razie
przewozu w zamkniętym środku transportowym – również z nienaruszonymi plombami nadawcy, chyba że osoba uprawniona udowodni, że szkoda powstała w czasie od przyjęcia przesyłki do przewozu aż do jej wydania.
2. Jeżeli przesyłka nadeszła do miejsca przeznaczenia w pojemniku
transportowym, nienaruszonym, zamkniętym przez nadawcę i z nienaruszonymi,
założonymi przez niego plombami, domniemywa się, że szkoda nie nastąpiła w czasie
przewozu.
Art. 67
1. Przy przesyłkach, które z powodu swoich właściwości tracą na masie,
przewoźnik odpowiada tylko za tę część ubytku, która przewyższa normy ubytków
ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami lub zwyczajowo przyjęte, chyba że
szkoda nie wynikła z przyczyn uzasadniających zastosowanie norm dopuszczalnego
ubytku.
2. Minister właściwy do spraw transportu oraz minister właściwy do spraw
żeglugi śródlądowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki,
ministrem właściwym do spraw rolnictwa oraz ministrem właściwym do spraw
rybołówstwa mogą określić, w drodze rozporządzenia, normy ubytków, o których
mowa w ust. 1, mając na uwadze właściwość przewożonych rzeczy oraz rodzaj
środków transportu.
Art. 68
Jeżeli szkoda powstała tylko częściowo wskutek okoliczności, za które
przewoźnik odpowiada, odpowiedzialność jego ogranicza się do zakresu, w jakim
okoliczności te przyczyniły się do powstania szkody.
Art. 69
1. Na żądanie uprawnionego przewoźnik stwierdza w liście
przewozowym niemożność wydania przesyłki po upływie terminu określonego
w art. 52, chyba że wcześniej stwierdzono nieodwracalny charakter utraty.
2. Jeżeli przesyłka zostanie odnaleziona w ciągu roku od wypłaty
odszkodowania, przewoźnik powinien niezwłocznie zawiadomić o tym
uprawnionego.
3. W terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa
w ust. 2, uprawniony może żądać, aby wydano mu odnalezioną przesyłkę w jednym
z punktów odprawy przesyłek za zwrotem otrzymanego od przewoźnika
odszkodowania. W takim wypadku uprawniony zachowuje roszczenia z tytułu zwłoki
w przewozie.
4. Jeżeli odnalezienie nastąpiło po upływie roku albo uprawniony nie zgłosił się
w terminie określonym w ust. 3, przesyłka ulega likwidacji.
Art. 70
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za szkody wynikłe wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania polecenia zmiany umowy przewozu, chyba że zachodzą okoliczności wymienione w art. 54 ust. 1 i 2. Rozdział 8 Odpowiedzialność z innych tytułów
rozdzial

Rozdział 8 - Odpowiedzialność z innych tytułów

art. 71-73
Art. 71
Przewoźnik odpowiada za szkodę wynikłą z utraty, niewykorzystania
lub nienależytego wykorzystania dokumentów wymienionych w liście przewozowym
i do tego listu dołączonych albo złożonych u przewoźnika, chyba że nie ponosi winy.
Art. 72
1. Nadawca ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z:
1) podania w liście przewozowym lub w innej formie wskazań i oświadczeń
niezgodnych z rzeczywistością i nieścisłych, niedostatecznych lub wpisanych
w niewłaściwym miejscu, a także za brak, niekompletność lub nieprawidłowość
dokumentów wymaganych w przepisach szczególnych;
2) wadliwego stanu przesyłki, braku lub niewłaściwego opakowania albo
nienależytego wykonania czynności ładunkowych.
2. Nadawca przesyłki w transporcie drogowym rzeczy odpowiada za wszelkie
koszty, jakie mógłby ponieść przewoźnik na skutek nieścisłości lub niedostateczności
danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
3. Nadawca ponosi także koszty związane z przeładunkiem przesyłki
w przypadku, gdy dane dotyczące masy przesyłki, zawarte w liście przewozowym, są
niezgodne ze stanem faktycznym.
Art. 73 Odpowiedzialność za uszkodzenie mienia przewoźnika
Za uszkodzenie mienia przewoźnika spowodowane czynnościami ładunkowymi ponosi odpowiedzialność odpowiednio nadawca lub odbiorca. Rozdział 9 Ustalenie stanu przesyłki, dochodzenie roszczeń
rozdzial

Rozdział 9 - Ustalenie stanu przesyłki, dochodzenie roszczeń

art. 74-79
Art. 74
Art. 75
1 orzeczenie
Art. 76 Przyjęcie przesyłki przez uprawnionego bez zastrzeżeń powoduje wygaśnięcie roszczeń
Przyjęcie przesyłki przez uprawnionego bez zastrzeżeń powoduje
wygaśnięcie roszczeń z tytułu ubytku lub uszkodzenia, chyba że:
1) szkodę stwierdzono protokolarnie przed przyjęciem przesyłki przez
uprawnionego;
2) zaniechano takiego stwierdzenia z winy przewoźnika;
3) ubytek lub uszkodzenie wynikło z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa
przewoźnika;
4) szkodę niedającą się z zewnątrz zauważyć uprawniony stwierdził po przyjęciu
przesyłki i w terminie 7 dni zażądał ustalenia jej stanu oraz udowodnił, że szkoda
powstała w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem.
Art. 77
Art. 78
1. Roszczenia przysługujące przewoźnikowi przeciwko innym
przewoźnikom (art. 5 i 6) przedawniają się z upływem 6 miesięcy od dnia, w którym
przewoźnik naprawił szkodę, albo od dnia, w którym wytoczono przeciwko niemu
powództwo.
2. Do roszczeń określonych w ust. 1 przepisu art. 75 ust. 1 nie stosuje się.
Art. 79
Minister właściwy do spraw transportu oraz minister właściwy do spraw żeglugi śródlądowej określą, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy tryb i sposób ustalania stanu przesyłek,
2) warunki, jakim powinny odpowiadać reklamacje i wezwania do zapłaty z tytułu przewozu osób i przesyłek oraz tryb postępowania reklamacyjnego
– mając na uwadze zapewnienie sprawnego i terminowego dochodzenia roszczeń. Rozdział 10 Odszkodowania
rozdzial

Rozdział 10 - Odszkodowania

art. 80-87
Art. 80
1. Wysokość odszkodowania za utratę lub ubytek przesyłki nie może
przewyższać wartości, którą ustala się na podstawie i w następującej kolejności:
1) ceny wskazanej w rachunku dostawcy lub sprzedawcy albo
2) ceny wynikającej z cennika obowiązującego w dniu nadania przesyłki do
przewozu bądź
3) wartości rzeczy tego samego rodzaju i gatunku w miejscu i czasie ich nadania.
2. W razie niemożności ustalenia wysokości odszkodowania w sposób określony
w ust. 1, wysokość tę ustala rzeczoznawca.
3. W razie utraty przesyłki z deklarowaną wartością należy się odszkodowanie
w wysokości deklarowanej, a w razie ubytku – w odpowiedniej części, chyba że przewoźnik udowodni, że wartość deklarowana przewyższa wartość ustaloną w sposób określony w ust. 1.
Art. 81
1. W razie uszkodzenia przesyłki odszkodowanie ustala się
w wysokości odpowiadającej procentowemu zmniejszeniu się wartości.
2. Wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, nie może jednak
przewyższać kwoty odszkodowania przysługującego za:
1) utratę całej przesyłki, jeżeli doznała ona obniżenia wartości wskutek
uszkodzenia;
2) ubytek tej części przesyłki, która doznała obniżenia wartości wskutek
uszkodzenia.
Art. 82
1 orzeczenie
Oprócz odszkodowań określonych w art. 80 i 81 przewoźnik jest
obowiązany zwrócić przewoźne i inne koszty związane z przewozem przesyłki:
1) w razie utraty – w pełnej wysokości;
2) w razie ubytku – w odpowiedniej części;
3) w razie uszkodzenia – w wysokości odpowiadającej procentowi obniżenia
wartości przesyłki wskutek uszkodzenia.
Art. 83 Odszkodowania
1. Jeżeli wskutek zwłoki w przewozie powstała szkoda inna niż
w przesyłce, przewoźnik jest obowiązany do zapłacenia odszkodowania do wysokości
podwójnej kwoty przewoźnego.
2. Jeżeli wskutek zwłoki w przewozie powstała również szkoda w przesyłce,
odszkodowanie ustalone według przepisów art. 81 przysługuje niezależnie od
odszkodowania określonego w ust. 1.
Art. 84
Odszkodowanie za szkody spowodowane niewykonaniem lub
nienależytym wykonaniem polecenia zmiany umowy przewozu nie może przewyższać
wysokości odszkodowania przysługującego w razie utraty przesyłki (art. 80).
Art. 85
Odszkodowanie za szkody spowodowane utratą, niewykorzystaniem
lub nienależytym wykorzystaniem przez przewoźnika dokumentów oddanych mu
przez nadawcę nie może przewyższać wysokości poniesionych strat.
Art. 86
Przewidziane w ustawie ograniczenia wysokości odszkodowania nie
mają zastosowania, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa
przewoźnika.
Art. 87
rozdzial

Rozdział 11 - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy szczególne, przejściowe i końcowe

art. 88-95
Art. 90
W sprawach nieunormowanych w ustawie oraz w przepisach wydanych
w jej wykonaniu i w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu
cywilnego.
Art. 91
Do przewozów międzynarodowych w żegludze śródlądowej, do
konosamentu, awarii wspólnej oraz czarteru na czas stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu morskiego.
Art. 93
Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 94
Traci moc dekret z dnia 24 grudnia 1952 r. o przewozie przesyłek i osób
kolejami (Dz. U. z 1953 r. poz. 7).
Art. 95
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1985 r.
4) Z dniem 6 sierpnia 2014 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lipca 2014 r. sygn. akt K 16/12 (Dz. U. poz. 1051).
Brak wyników