Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Obowiązuje
Artykuły 129
Wejście w życie 23.05.1994
Ostatnia zmiana 12.05.2026
art.
Widoczne: 50 z 129 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przedmiot prawa autorskiego

art. 1-7
Art. 1
5 orzeczeń
1. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). 2. W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
2) plastyczne;
3) fotograficzne;
4) lutnicze;
5) wzornictwa przemysłowego;
6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
7) muzyczne i słowno-muzyczne;
8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
9) audiowizualne (w tym filmowe). 21. Ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. 3. Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną. 4. Ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności.
Art. 2
2 orzeczenia
1. Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie,
przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla
prawa do utworu pierwotnego.
2. Rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy
utworu pierwotnego (prawo zależne), chyba że autorskie prawa majątkowe do
utworu pierwotnego wygasły. W przypadku baz danych spełniających cechy
utworu zezwolenie twórcy jest konieczne także na sporządzenie opracowania.
3. Twórca utworu pierwotnego może cofnąć zezwolenie, jeżeli w ciągu pięciu
lat od jego udzielenia opracowanie nie zostało rozpowszechnione. Wypłacone
twórcy wynagrodzenie nie podlega zwrotowi.
4. Za opracowanie nie uważa się utworu, który powstał w wyniku inspiracji
cudzym utworem.
5. Na egzemplarzach opracowania należy wymienić twórcę i tytuł utworu
pierwotnego.
Art. 3
Zbiory, antologie, wybory, bazy danych spełniające cechy utworu są
przedmiotem prawa autorskiego, nawet jeżeli zawierają niechronione materiały,
o ile przyjęty w nich dobór, układ lub zestawienie ma twórczy charakter, bez
uszczerbku dla praw do wykorzystanych utworów.
Art. 4 Wyłączenia z prawa autorskiego
Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego:
1) akty normatywne lub ich urzędowe projekty;
2) urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole;
3) opublikowane opisy patentowe lub ochronne;
4) proste informacje prasowe.
Art. 5
Przepisy ustawy stosuje się do utworów:
1) których twórca lub współtwórca jest obywatelem polskim lub
11) których twórca jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
– stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub
2) które zostały opublikowane po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo równocześnie na tym terytorium i za granicą, lub
3) które zostały opublikowane po raz pierwszy w języku polskim, lub
4) które są chronione na podstawie umów międzynarodowych, w zakresie, w jakim ich ochrona wynika z tych umów.
Art. 6
Art. 7 Pierwszeństwo umów międzynarodowych
Jeżeli umowy międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewidują dalej idącą ochronę, niż to wynika z ustawy, do nieopublikowanych utworów obywateli polskich albo do utworów opublikowanych po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub równocześnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo opublikowanych po raz pierwszy w języku polskim – stosuje się postanowienia tych umów. Rozdział 2 Podmiot prawa autorskiego
rozdzial

Rozdział 2 - Podmiot prawa autorskiego

art. 8-15
Art. 8
1. Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
2. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze
uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej
wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
3. Dopóki twórca nie ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa
autorskiego zastępuje go producent lub wydawca, a w razie ich braku – właściwa
organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
Art. 9
1 orzeczenie
1. Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie.
Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe. Każdy ze współtwórców może
żądać określenia wielkości udziałów przez sąd, na podstawie wkładów pracy twórczej.
2. Każdy ze współtwórców może wykonywać prawo autorskie do swojej
części utworu mającej samodzielne znaczenie, bez uszczerbku dla praw pozostałych współtwórców.
3. Do wykonywania prawa autorskiego do całości utworu potrzebna jest
zgoda wszystkich współtwórców. W przypadku braku takiej zgody każdy ze
współtwórców może żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeka uwzględniając
interesy wszystkich współtwórców.
4. Każdy ze współtwórców może dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia
prawa autorskiego do całości utworu. Uzyskane świadczenie przypada wszystkim
współtwórcom, stosownie do wielkości ich udziałów.
5. Do autorskich praw majątkowych przysługujących współtwórcom stosuje
się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności w częściach ułamkowych.
Art. 10
Jeżeli twórcy połączyli swoje odrębne utwory w celu wspólnego
rozpowszechniania, każdy z nich może żądać od pozostałych twórców udzielenia
zezwolenia na rozpowszechnianie tak powstałej całości, chyba że istnieje słuszna
podstawa odmowy, a umowa nie stanowi inaczej. Przepisy art. 9 ust. 2–4 stosuje
się odpowiednio.
Art. 11
Autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego, w szczególności
do encyklopedii lub publikacji periodycznej, przysługują producentowi lub
wydawcy, a do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie – ich
twórcom. Domniemywa się, że producentowi lub wydawcy przysługuje prawo do tytułu.
Art. 12
1. Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej,
pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.
2. Jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie
przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do
rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni
termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym
upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na
którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej.
Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania utworu.
3. Jeżeli umowa o pracę nie stanowi inaczej, z chwilą przyjęcia utworu
pracodawca nabywa własność przedmiotu, na którym utwór utrwalono.
Art. 13
Jeżeli pracodawca nie zawiadomi twórcy w terminie sześciu
miesięcy od dostarczenia utworu o jego nieprzyjęciu lub uzależnieniu przyjęcia od
dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie,
uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Strony mogą określić inny termin.
Art. 14
1. Jeżeli w umowie o pracę nie postanowiono inaczej, instytucji
naukowej przysługuje pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego
pracownika, który stworzył ten utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze
stosunku pracy. Twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Pierwszeństwo
opublikowania wygasa, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dostarczenia utworu nie
zawarto z twórcą umowy o wydanie utworu albo jeżeli w okresie dwóch lat od daty
jego przyjęcia utwór nie został opublikowany.
2. Instytucja naukowa może, bez odrębnego wynagrodzenia, korzystać
z materiału naukowego zawartego w utworze, o którym mowa w ust. 1, oraz
udostępniać ten utwór osobom trzecim, jeżeli to wynika z uzgodnionego
przeznaczenia utworu lub zostało postanowione w umowie.
Art. 15
rozdzial

Rozdział 3 - Treść prawa autorskiego

art. 16-35
oddzial

Oddział 1 - Autorskie prawa osobiste

art. 16
Art. 16 Autorskie prawa osobiste
4 orzeczenia
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do:
1) autorstwa utworu;
2) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo;
3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
4) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
5) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu. Oddział 2 Autorskie prawa majątkowe
oddzial

Oddział 2 - Autorskie prawa majątkowe

art. 17-22
Art. 17
4 orzeczenia
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Art. 17[1]. Opracowanie lub zwielokrotnienie bazy danych spełniającej cechy utworu, dokonane przez legalnego użytkownika bazy danych lub jej kopii, nie wymaga zezwolenia autora bazy danych, jeśli jest ono konieczne dla dostępu do zawartości bazy danych i normalnego korzystania z jej zawartości. Jeżeli użytkownik jest upoważniony do korzystania tylko z części bazy danych, niniejsze postanowienie odnosi się tylko do tej części.
Art. 18
1. Autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji, dopóki służą twórcy. Nie dotyczy to wymagalnych wierzytelności. 2. Po śmierci twórcy, spadkobiercy mogą sprzeciwić się egzekucji z prawa autorskiego do utworu nieopublikowanego, chyba że sprzeciw byłby niezgodny z ujawnioną wolą twórcy co do rozpowszechniania utworu. 3. Prawo do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1, art. 191, art. 20 ust. 2–4, art. 201, art. 214, art. 70 ust. 21 i art. 861, nie podlega zrzeczeniu się, zbyciu ani egzekucji. Nie dotyczy to wymagalnych wierzytelności. 4. Prawo do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 28 ust. 4, przysługujące podmiotom, o których mowa w art. 28 ust. 5 pkt 1–3, nie podlega zbyciu ani egzekucji. Nie dotyczy to wymagalnych wierzytelności.
Art. 19
1 orzeczenie
Art. 20
Art. 21
1 orzeczenie
Art. 22
oddzial

Oddział 3 - Dozwolony użytek chronionych utworów

art. 23-35
Art. 23
Art. 24
1. Wolno rozpowszechniać za pomocą anteny zbiorowej oraz sieci
kablowej utwory nadawane przez inną organizację radiową lub telewizyjną drogą
satelitarną albo naziemną, jeżeli następuje to w ramach równoczesnego, integralnego i nieodpłatnego rozpowszechniania programów radiowych lub telewizyjnych
i przeznaczone jest do oznaczonego grona odbiorców znajdujących się w jednym
budynku lub w domach jednorodzinnych obejmujących do 50 gospodarstw domowych.
2. Posiadacze urządzeń służących do odbioru programu radiowego lub
telewizyjnego mogą za ich pomocą odbierać nadawane utwory, choćby urządzenia
te były umieszczone w miejscu ogólnie dostępnym, jeżeli nie łączy się z tym
osiąganie korzyści majątkowych.
3. (uchylony)
4. (utracił moc)
Art. 25
Art. 26
Art. 27
Art. 28
Art. 29
Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.

Art. 29[1]. Wolno korzystać z utworów na potrzeby parodii, pastiszu lub karykatury, w zakresie uzasadnionym prawami tych gatunków twórczości.

Art. 29[2]. Wolno w sposób niezamierzony włączyć utwór do innego utworu, o ile włączony utwór nie ma znaczenia dla utworu, do którego został włączony.
Art. 30
(uchylony)

Art. 30[1]. Do baz danych spełniających cechy utworu nie stosuje się art. 271 i art. 28.
Art. 31
1. Wolno korzystać z utworów podczas ceremonii religijnych oraz
oficjalnych uroczystości organizowanych przez władze publiczne, jeżeli nie łączy
się z tym osiąganie pośrednio lub bezpośrednio korzyści majątkowej.
2. Wolno nieodpłatnie publicznie wykonywać lub odtwarzać przy pomocy
urządzeń lub nośników znajdujących się w tym samym miejscu co publiczność
rozpowszechnione utwory podczas imprez szkolnych oraz akademickich, jeżeli nie
łączy się z tym osiąganie pośrednio lub bezpośrednio korzyści majątkowej i artyści
wykonawcy oraz osoby odtwarzające utwory nie otrzymują wynagrodzenia.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do korzystania z utworów podczas
imprez reklamowych, promocyjnych i wyborczych.
Art. 32
1. Właściciel egzemplarza utworu plastycznego może go wystawiać
publicznie, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych.
2. W razie podjęcia decyzji o zniszczeniu oryginalnego egzemplarza utworu
plastycznego znajdującego się w miejscu publicznie dostępnym, właściciel jest
obowiązany złożyć twórcy utworu lub jego bliskim ofertę sprzedaży, jeżeli
porozumienie się z nim, celem złożenia oferty, jest możliwe. Górną granicę ceny
określa wartość materiałów. Jeżeli sprzedaż nie jest możliwa, właściciel jest
obowiązany umożliwić twórcy sporządzenie kopii bądź – zależnie od rodzaju
utworu – stosownej dokumentacji.
Art. 33
Art. 34
Można korzystać z utworów w granicach dozwolonego użytku pod
warunkiem wymienienia imienia i nazwiska twórcy oraz źródła. Podanie twórcy
i źródła powinno uwzględniać istniejące możliwości. Twórcy nie przysługuje
prawo do wynagrodzenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 35
rozdzial

Rozdział 4 - Czas trwania autorskich praw majątkowych

art. 36-40
Art. 36 Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, autorskie prawa majątkowe
1 orzeczenie
Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, autorskie prawa majątkowe gasną z upływem lat siedemdziesięciu:
1) od śmierci twórcy, a do utworów współautorskich – od śmierci współtwórcy, który przeżył pozostałych;
2) w odniesieniu do utworu, którego twórca nie jest znany – od daty pierwszego rozpowszechnienia, chyba że pseudonim nie pozostawia wątpliwości co do tożsamości autora lub jeżeli autor ujawnił swoją tożsamość;
3) w odniesieniu do utworu, do którego autorskie prawa majątkowe przysługują z mocy ustawy innej osobie niż twórca – od daty rozpowszechnienia utworu, a gdy utwór nie został rozpowszechniony – od daty jego ustalenia;
4) w odniesieniu do utworu audiowizualnego – od śmierci najpóźniej zmarłej z wymienionych osób: głównego reżysera, autora scenariusza, autora dialogów, kompozytora muzyki skomponowanej do utworu audiowizualnego;
5) w odniesieniu do utworu słowno-muzycznego, jeżeli utwór słowny i utwór muzyczny zostały stworzone specjalnie dla danego utworu słowno-muzycznego
– od śmierci później zmarłej z wymienionych osób: autora utworu słownego albo kompozytora utworu muzycznego.
Art. 37
Jeżeli bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych
rozpoczyna się od rozpowszechnienia utworu, a utwór rozpowszechniono
w częściach, odcinkach, fragmentach lub wkładkach, bieg terminu liczy się
oddzielnie od daty rozpowszechnienia każdej z wymienionych części.
Art. 39
Czas trwania autorskich praw majątkowych liczy się w latach
pełnych następujących po roku, w którym nastąpiło zdarzenie, od którego zaczyna
się bieg terminów określonych w art. 36 i art. 37.
Art. 40
(uchylony) Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych
rozdzial

Rozdział 5 - Przejście autorskich praw majątkowych

art. 41-68
Art. 41
2 orzeczenia
1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej:
1) autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy;
2) nabywca autorskich praw majątkowych może przenieść je na inne osoby, chyba że umowa stanowi inaczej. 2. Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub licencja obejmują pola eksploatacji wyraźnie w nich wymienione. 3. Nieważna jest umowa w części dotyczącej wszystkich utworów lub wszystkich utworów określonego rodzaju tego samego twórcy mających powstać w przyszłości. 4. Umowa może dotyczyć tylko pól eksploatacji, które są znane w chwili jej zawarcia. 5. Twórca utworu wykorzystanego lub włączonego do utworu audiowizualnego oraz utworu wchodzącego w skład utworu zbiorowego, po powstaniu nowych sposobów eksploatacji utworów, nie może bez ważnego powodu odmówić udzielenia zezwolenia na korzystanie z tego utworu w ramach utworu audiowizualnego lub utworu zbiorowego na polach eksploatacji nieznanych w chwili zawarcia umowy.
Art. 42
Jeżeli autorskie prawa majątkowe jednego ze współtwórców miałyby
przypaść Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu, część ta przechodzi
na pozostałych przy życiu współtwórców lub ich następców prawnych, stosownie
do wielkości ich udziałów.
Art. 43
1 orzeczenie
1. Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. 2. Wynagrodzenie musi być godziwe i odpowiednie do zakresu udzielonego prawa, charakteru i zakresu korzystania oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu. 3. Domniemywa się, że wynagrodzenie proporcjonalne do przychodów z korzystania z utworu spełnia wymogi, o których mowa w ust. 2.
Art. 44
1. W przypadku gdy wynagrodzenie twórcy jest niewspółmiernie niskie w stosunku do korzyści nabywcy autorskich praw majątkowych lub licencjobiorcy, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do umów o korzystanie z utworów zawieranych z organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi albo z niezależnym podmiotem zarządzającym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi.
Art. 45
Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne
wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji.
Art. 46
Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórca zachowuje wyłączne prawo
zezwalania na wykonywanie zależnego prawa autorskiego, mimo że w umowie
postanowiono o przeniesieniu całości autorskich praw majątkowych.
Art. 47
Art. 48
1. Jeżeli wynagrodzenie twórcy jest określone procentowo od ceny
sprzedaży egzemplarzy utworu, a cena ta ulega podwyższeniu, twórcy należy się
umówiony procent od egzemplarzy sprzedanych po podwyższonej cenie.
2. Jednostronne obniżenie ceny sprzedaży egzemplarzy przed upływem roku
od przystąpienia do rozpowszechniania utworu nie wpływa na wysokość
wynagrodzenia. Strony mogą przedłużyć ten termin.
Art. 49 Sposób korzystania z utworu
1. Jeżeli w umowie nie określono sposobu korzystania z utworu,
powinien on być zgodny z charakterem i przeznaczeniem utworu oraz przyjętymi zwyczajami.
2. Następca prawny, choćby nabył całość autorskich praw majątkowych, nie
może, bez zgody twórcy, czynić zmian w utworze, chyba że są one spowodowane
oczywistą koniecznością, a twórca nie miałby słusznej podstawy im się sprzeciwić.
Dotyczy to odpowiednio utworów, których czas ochrony autorskich praw
majątkowych upłynął.
Art. 50 Pola eksploatacji utworu
1 orzeczenie
Odrębne pola eksploatacji stanowią w szczególności:
1) w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną
techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną,
zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2) w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór
utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;
3) w zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt 2 –
publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz
nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki
sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez
siebie wybranym.
Pokazano 50 z 129 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników