Art. 42. 1. Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenie „aktywny rodzic” lub otrzymującej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania przez osobę uprawnioną opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadkach, o których mowa w art. 49, wydatkowania świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu” niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu”, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zwrócić się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się lub otrzymującej świadczenie „aktywny rodzic” kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 165) – do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 i 1302 oraz z 2026 r. poz. 26 i 203), w celu weryfikacji tych wątpliwości. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wystąpić do ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – do centrum usług społecznych, z wnioskiem o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, wydatkowania świadczenia „aktywny rodzic” niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia „aktywny rodzic”, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym niewcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych wniosku o udzielenie informacji. 3. Jeżeli odpowiednio kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych, w wyniku rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 1 albo 2, ustali, że świadczenie odpowiednio „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenie „aktywnie w domu” jest wydatkowane niezgodnie z celem lub marnotrawione, przekazuje informację o tym Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje należne osobie uprawnionej odpowiednio świadczenie „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenie „aktywnie w domu” na rachunek płatniczy lub na instrument płatniczy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych odpowiednio ośrodka pomocy społecznej albo centrum usług społecznych w celu wypłaty odpowiednio świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu” w sposób określony w art. 13 i art. 22. 5. Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje osobę uprawnioną odpowiednio do świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu” o przekazaniu odpowiednio kierownikowi ośrodka pomocy społecznej albo dyrektorowi centrum usług społecznych wypłaty odpowiednio świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu” w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług. 6. W przypadku gdy ustaną okoliczności wskazujące na wydatkowanie odpowiednio świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu” niezgodnie z celem lub jego marnotrawienie, odpowiednio kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych informują Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zasadności wznowienia przekazywania odpowiednio świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu” na rachunek płatniczy lub na instrument płatniczy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych osoby uprawnionej odpowiednio do świadczenia „aktywni rodzice w pracy” albo świadczenia „aktywnie w domu”.