Do zakresu działania ministra należy w szczególności:
1) koordynacja i prowadzenie działań sprzyjających dialogowi i współpracy Prezesa Rady Ministrów z jednostkami samorządu terytorialnego;
2) analiza potrzeb w zakresie tworzenia warunków do działania i rozwoju samorządu terytorialnego, proponowanie rozwiązań w tym zakresie oraz zapewnienie wsparcia doradczego i konsultacyjnego w tym zakresie;
3) promowanie, upowszechnianie i propagowanie idei samorządowej;
4) analiza rozwiązań prawnych, administracyjnych i organizacyjnych w zakresie rozwoju samorządu terytorialnego, w szczególności monitorowanie dobrych praktyk oraz rozwiązań dotyczących przeciwdziałania nieprawidłowościom w jednostkach samorządu terytorialnego w innych państwach;
5) podjęcie prac mających na celu:
a) ustanowienie Rady Samorządowej przy Prezesie Rady Ministrów,
b) utworzenie Funduszu Interwencji Samorządowej;
6) wykonywanie innych zadań zleconych przez Prezesa Rady Ministrów.