1. Posiadacz gruntów rolnych może, za opłatą uiszczaną na rzecz hodowcy, używać materiału ze zbioru jako materiału siewnego odmiany chronionej wyłącznym prawem, jeżeli materiał ten uzyskał w posiadanym gospodarstwie rolnym i użyje go na terenie tego gospodarstwa rolnego. 2. Prawo do używania materiału ze zbioru jako materiału, o którym mowa w ust. 1:
1) dotyczy materiału siewnego następujących roślin:
a) bobiku,
b) grochu siewnego,
c) jęczmienia,
d) kukurydzy,
e) lnu zwyczajnego (oleistego),
f) lucerny siewnej,
g) łubinu wąskolistnego,
h) łubinu żółtego,
i) owsa,
j) pszenicy twardej,
k) pszenicy zwyczajnej,
l) pszenżyta,
m) rzepaku,
n) rzepiku,
o) wyki siewnej,
p) żyta,
q) ziemniaka,
r) soi;
2) nie dotyczy odmian mieszańcowych i odmian powstałych ze swobodnego krzyżowania się linii gatunków obcopylnych (odmian syntetycznych). 3. Bez uiszczania opłaty, o której mowa w ust. 1, materiału ze zbioru jako materiału siewnego odmiany chronionej wyłącznym prawem mogą używać posiadacze gruntów rolnych o powierzchni:
1) do 10 ha – w przypadku odmiany chronionej wyłącznym prawem będącej odmianą roślin, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. q;
2) do 25 ha – w przypadku odmiany chronionej wyłącznym prawem będącej odmianą roślin, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a–p oraz r. 3a. Hodowca, który nie pobiera opłaty, o której mowa w ust. 1, ogłasza na swojej stronie internetowej lub na stronie internetowej organizacji hodowców informację zawierającą wskazanie:
1) odmiany chronionej wyłącznym prawem, w odniesieniu do której nie pobiera tej opłaty;
2) okresu, przez jaki nie pobiera tej opłaty. 3b. Posiadacz gruntów rolnych może używać materiału ze zbioru jako materiału siewnego odmiany chronionej wyłącznym prawem bez uiszczania opłaty, o której mowa w ust. 1, w zakresie wskazanym w informacji, o której mowa w ust. 3a. 4. Wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1, sposób oraz termin jej uiszczenia są ustalane w umowie zawartej między:
1) hodowcą a posiadaczem gruntów rolnych albo
2) hodowcą a organizacją reprezentującą posiadaczy gruntów rolnych, albo
3) organizacją hodowców a posiadaczem gruntów rolnych, albo
4) organizacją hodowców a organizacją reprezentującą posiadaczy gruntów rolnych
– z tym że wysokość opłaty nie powinna przekraczać wysokości opłaty licencyjnej za daną kategorię materiału siewnego, ustalonej przez hodowcę tego materiału. 4a. Hodowca, który pobiera opłatę, o której mowa w ust. 1, jednorazowo przy zakupie materiału siewnego, informację w tym zakresie ogłasza na swojej stronie internetowej lub na stronie internetowej organizacji hodowców. 5. Jeżeli umowa, o której mowa w ust. 4, nie została zawarta, to opłata uiszczana na rzecz hodowcy:
1) wynosi 50% opłaty licencyjnej za daną kategorię materiału siewnego, ustalonej w danym roku przez hodowcę tego materiału;
2) powinna być uiszczona w terminie 30 dni od dnia wykorzystania materiału ze zbioru, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, jako materiału siewnego odmiany chronionej wyłącznym prawem. 6. Jeżeli posiadacz gruntów rolnych nie uiszcza opłaty, o której mowa w ust. 1, hodowca może żądać od niego zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie za każdy dzień zwłoki. 7. Organizacja hodowców może pobierać opłatę, o której mowa w ust. 1, na rzecz hodowcy, który jest jej członkiem, po zawarciu umowy z tym hodowcą. 8. Umowa, o której mowa w ust. 7, zawiera w szczególności:
1) oznaczenie stron umowy;
2) czas trwania umowy;
3) upoważnienie do pobierania przez organizację hodowców opłaty, o której mowa w ust. 1, na rzecz hodowcy;
4) wskazanie odmian roślin, do których hodowcy przysługuje wyłączne prawo, za które ma być pobierana przez organizację hodowców opłata, o której mowa w ust. 1, na rzecz hodowcy;
5) sposób i termin rozliczenia pobranej przez organizację hodowców opłaty, o której mowa w ust. 1, na rzecz hodowcy.

Art. 23a. (uchylony)

Art. 23b. 1. Przetwórca albo organizacja przetwórców przekazuje hodowcy albo organizacji hodowców, na ich wniosek, pisemną informację dotyczącą usługi przygotowania do rozmnażania materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, na materiał siewny, wykonanej dla posiadacza gruntów rolnych, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:
1) imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania hodowcy albo nazwę i adres siedziby hodowcy albo organizacji hodowców;
2) wskazanie:
a) odmiany lub odmian, w odniesieniu do których hodowca albo organizacja hodowców wnioskują o udzielenie informacji, o której mowa w ust. 1,
b) wysokości opłaty licencyjnej dla poszczególnych odmian roślin, o których mowa w lit. a. 3. Sposób oraz zakres udzielania informacji, o której mowa w ust. 1, są ustalane w umowie zawartej między przetwórcą albo organizacją przetwórców a hodowcą albo organizacją hodowców. 4. Jeżeli umowa określona w ust. 3 nie została zawarta, informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1) imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania albo nazwę i adres siedziby przetwórcy;
2) oświadczenie przetwórcy o wykonaniu usługi przygotowania do rozmnażania materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, na materiał siewny – w odniesieniu do odmiany lub odmian, do których hodowcy przysługuje wyłączne prawo, wraz ze wskazaniem daty wykonania tej usługi;
3) wskazanie ilości materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, co do której przetwórca wykonał usługę przygotowania do rozmnażania na materiał siewny, oraz ilości uzyskanego w ten sposób materiału siewnego;
4) imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania albo nazwę i adres siedziby posiadacza gruntów rolnych, dla którego przetwórca wykonał usługę przygotowania do rozmnażania materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, na materiał siewny.

Art. 23c. 1. Hodowcy albo organizacji hodowców przysługuje prawo kontroli zgodności ze stanem faktycznym uzyskanej informacji, o której mowa w art. 23b ust. 1. 2. Sposób oraz zakres przeprowadzania kontroli, o której mowa w ust. 1, są ustalane w umowie zawartej między hodowcą albo organizacją hodowców a:
1) (uchylony)
2) (uchylony)
3) przetwórcą;
4) organizacją przetwórców. 3. Jeżeli umowa określona w ust. 2 nie została zawarta, kontrolę przeprowadza hodowca albo organizacja hodowców, albo osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa przez hodowcę albo organizację hodowców. 4. W celu przeprowadzenia kontroli:
1) (uchylony)
2) przetwórca:
a) udostępnia, na żądanie przeprowadzającego kontrolę, dokumenty:
– dotyczące wykonanych przez niego usług przygotowania do rozmnażania materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, na materiał siewny,
– zawierające wskazanie ilości materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, co do której przetwórca wykonał usługę przygotowania do rozmnażania na materiał siewny, oraz ilości uzyskanego w ten sposób materiału siewnego,
b) jest obowiązany umożliwić przeprowadzającemu kontrolę wstęp do pomieszczeń i urządzeń przetwórczych lub magazynowych. 5. Z przeprowadzonej kontroli przeprowadzający kontrolę sporządza protokół. 6. Protokół podpisują przeprowadzający kontrolę oraz przetwórca. 7. W przypadku odmowy albo braku możliwości podpisania protokołu przez przetwórcę, protokół podpisuje przeprowadzający kontrolę i dokonuje w protokole adnotacji o tej odmowie albo o przyczynach uniemożliwiających podpisanie tego protokołu.