sygn. IV CSK 286/12 10 stycznia 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 10 stycznia 2013, sygn. IV CSK 286/12

Data orzeczenia 10 stycznia 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Dariusz Dończyk
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt IV CSK 286/12
POSTANOWIENIE
Dnia 10 stycznia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
SSN Wojciech Katner
SSN Iwona Koper (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku E. L.
przy uczestnictwie E. R.
o zniesienie współwłasności nieruchomości,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 stycznia 2013 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Okręgowego
z dnia 30 listopada 2011 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia
o kosztach postępowania kasacyjnego.
2
Uzasadnienie
W sprawie z wniosku E. L. z udziałem E. R. o zniesienie współwłasności Sąd
Okręgowy postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r. oddalił apelację
wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego.
W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni podniosła, na podstawie art. 379
pkt 4 k.p.c., zarzut nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym
w następstwie ogłoszenia zaskarżonego postanowienia, wydanego z udziałem
sędziego delegowanego do orzekania w tym Sądzie, po upływie delegacji.
W oparciu o podstawę naruszenia prawa materialnego zarzuciła naruszenie art.
211 k.c. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali i art.
623 k.p.c., art. 212 § 1 k.c., art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 225 k.c. art. 206 k.c. i art.
618 k.p.c. Wskazując na naruszenie art. 520 § 3 k.p.c., zakwestionowała
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go
postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji
do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W wydaniu zaskarżonego postanowienia brał udział sędzia J. B.
delegowany na podstawie art. 77 § 8 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) przez Prezesa
Sądu Okręgowego do pełnienia obowiązków sędziego w II Wydziale Cywilnym
Odwoławczym tego Sądu w dniach 3, 9, 10, 16,17, 23 i 24 listopada 2011 r.
(delegacja k. 290). Postanowienie to, wydane w dniu 17 listopada 2011 r.
ogłoszone zostało w składzie sądzącym - z udziałem sędziego delegowanego
– w dniu 30 listopada 2011 r. (protokół ogłoszenia orzeczenia k. 299).
Delegowanie sędziego sądu rejonowego do pełnienia obowiązków sędziego
na terenie właściwości danego sądu okręgowego na podstawie art. 77 § 8 Pr.u.s.p.
przed jego zmianą ustawą z dnia 2 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 203, poz.1192),
która weszła w życie z dniem 26 marca 2012 r., upoważniało sędziego (tak jak
3
i w obecnym stanie prawnym) do pełnienia we wskazanym sądzie w czasie
określonym zarządzeniem o delegowaniu, obowiązków sędziowskich obejmujących
uczestnictwo w rozprawie (posiedzeniu) i następującej po niej naradzie oraz
w wydaniu i ogłoszeniu wyroku lub postanowienia co do istoty sprawy
w postępowaniu nieprocesowym, a także wydawanie innych postanowień w tym
tzw. postanowień formalnych, oraz podpisywanie (sporządzania) uzasadnień
(uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., I KZP 28/02, OSNKW
2002, nr 11-12, poz. 99, z dnia 19 lutego 2003 r., I KZP 51/02, OSNKW 2003,
nr 3-4, poz. 25 i z dnia 24 maja 2012 r., III CZP 77/11, OSNC 2012, nr 11, poz. 23
oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2006 r., I CSK 87/06, „Prawo
Bankowe 2007, nr 1, s. 21, z dnia 17 kwietnia 2008 r. I CSK 500/07, nie publ.
i z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 193/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 90).
Zgodnie z art. 324 § 1 k.p.c., sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie
sędziów, która obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zapaść orzeczeniem
i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. Spisaną
sentencję podpisuje cały skład sądu. Na tle przepisów kodeksu postępowania
cywilnego widoczne jest rozróżnienie między wydaniem wyroku (art. 323 i 324)
i ogłoszeniem wyroku (art. 326), które nie jest czynnością składającą się
na wydanie wyroku w ścisłym tego słowa znaczeniu, stanowi natomiast element
wydania wyroku w jego szerokim rozumieniu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia
22 lutego 2007 r., III CZP 160/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 7). W razie odroczenia
ogłoszenia wyroku data rozpoznania sprawy i wydania wyroku są - jak
w przedmiotowej sprawie - różne; daty te wymienia sentencja wyroku (art. 325
k.p.c.).
W judykaturze podkreśla się istnienie ścisłego związku między ogłoszeniem
wyroku a naradą nad wyrokiem wynikającego z faktu, że zakresem obu tych
czynności objęte są zasadnicze powody rozstrzygnięcia. Przy takim rozumieniu
aktu wydania wyroku wszystkie czynności wchodzące w zakres tego pojęcia
powinny być dokonane przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa
poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku, z możliwością odstępstwa od tej
reguły tylko w wypadkach określonych w ustawie. Taki wyjątek ustanawia art. 326 §
2 k.p.c. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., III CZP 160/06).
4
Sąd powinien być należycie obsadzony aż do chwili ogłoszenia wyroku, a co
za tym idzie wszystkie czynności wykonywane przez sędziego delegowanego
do orzekania w sądzie drugiej instancji, w tym wydanie i ogłoszenie orzeczenia,
muszą przypadać na okres jego delegacji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
19 sierpnia 2009, III CZP 48/09, OSNC-ZD 2010, nr B, poz. 53, oraz wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 11 lipca 2008 r., III KK 85/08, "Orzecznictwo Sądu
Najwyższego w sprawach karnych" 2008, poz. 1448, z dnia 18 listopada 2009 r.,
III KK 188/09, "Orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach karnych" 2009,
poz. 2322 i z dnia 10 czerwca 2010 r., IV KK 422/09, OSNKW 2010, nr 9, poz. 81).
Warunek ten nie jest spełniony, gdy wydanie i ogłoszenie wyroku następuje
w innym dniu niż określony w delegacji.
W tym stanie rzeczy, ogłoszenie zaskarżonego postanowienia z udziałem
sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym,
po upływie jego delegacji uzasadnia zarzut nieważności postępowania z powodu
sprzeczności składu sądu orzekającego z przepisami w rozumieniu art. 379 pkt 4
k.p.c.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, pozostawiając bez rozpoznania
przedwczesne w tej sytuacji pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej (art. 39815
§ 1
k.p.c. i art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821
k.p.c.).