Postanowienie SN z 23 października 2014, sygn. III CZ 38/14
Data orzeczenia
23 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Zbigniew Kwaśniewski
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku I. D.
przy uczestnictwie […]
o dział spadku i zniesienie współwłasności,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 października 2014 r.,
zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
z dnia 4 kwietnia 2014 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił
skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu z dnia 20 grudnia
2
2013 r., uznając ją za niedopuszczalną z tej przyczyny, że wnioskodawczyni nie
zażądała w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji doręczenia jej
postanowienia z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.). W dniu 23 grudnia 2013 r.
złożyła jedynie wniosek o wydanie odpisu prawomocnego postanowienia i jego
doręczenie wraz z kserokopią uzasadnienia, od którego uiściła opłatę kancelaryjną
w kwocie 12 zł. Żądana kserokopia uzasadnienia została jej doręczona w dniu
17 stycznia 2014 r., a w dniu 13 marca 2014 r. wnioskodawczyni wniosła skargę
kasacyjną.
Zgodnie z art. 3985
§ 1 k.p.c. – stwierdził Sąd Okręgowy – wniesienie skargi
kasacyjnej musi być poprzedzone doręczeniem skarżącemu orzeczenia
z uzasadnieniem, które następuje w uwzględnieniu wniosku złożonego na
podstawie art. 387 § 3 k.p.c. Doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem na podstawie
art. 9 k.p.c. nie otwiera drogi do wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni
złożyła natomiast wniosek na podstawie art. 9 k.p.c., jest bowiem oczywiste,
że skoro uiściła opłatę kancelaryjną, to nie było jej zamiarem uzyskanie
postanowienia z uzasadnieniem w rozumieniu art. 387 § 3 k.p.c., gdyż wniosek
składany na podstawie tego przepisu jest wolny od opłat.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi
Okręgowemu naruszenie art. 9 § 1 zd. drugie w związku z art. 387 § 1 zd. pierwsze
i § 3 oraz w związku z art. 3985
§ 1 i art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że wniosek
złożony w dniu 23 grudnia 2013 r. dotyczył wydania dokumentów z akt w ramach
tzw. jawności wewnętrznej, art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90,
poz. 594 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 – dalej: „u.k.s.c.”) w związku
z art. 78 tej ustawy oraz w związku z art. 9 § 1 zd. drugie k.p.c. przez przyjęcie,
że uiszczając opłatę w kwocie 12 zł wnioskodawczyni zamierzała uzyskać jedynie
kserokopię uzasadnienia orzeczenia z dnia 20 grudnia 2013 r., a tym samym, że jej
zamiarem nie było otwarcie drogi do wniesienia skargi kasacyjnej, art. 130 § 1 zd.
drugie w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez zaniechanie nadania sprawie
prawidłowego biegu pomimo oczywistej niedokładności w treści wniosku z dnia
23 grudnia 2013 r., art. 130 § 1 zd. pierwsze w związku z art. 133 § 3 i art. 13 § 2
k.p.c. przez zaniechanie wystąpienia do pełnomocnika wnioskodawczyni
3
o sprecyzowanie żądania zawartego w jej piśmie z dnia 23 grudnia 2013 r., art.
3986
§ 2 w związku z art. 3985
§ 1, art. 387 § 3 zd. pierwsze oraz art. 13 § 2 k.p.c.
przez odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw,
art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. przez nieprawidłowe sporządzenie
uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, i art. 65 § 1 i 2 w związku z art. 60 k.c.
przez przyjęcie, że wnioskodawczyni nie miała zamiaru złożenia pisma
odpowiadającego wymaganiom, o jakich mowa w art. 387 § 3 w związku z art. 3985
§ 1 oraz art. 13 § 2 k.p.c. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego
postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, złożenie na podstawie art. 387 § 3
k.p.c. wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w terminie tygodniowym
od ogłoszenia sentencji stanowi bezwzględną przesłankę dopuszczalności
wniesienia skargi kasacyjnej. Nie otwiera drogi do wniesienia tej skargi doręczenie
orzeczenia z uzasadnieniem na podstawie art. 9 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1997 r., II UZ 19/97, OSNP 1998, nr 4, poz. 137,
z dnia 15 listopada 1999 r., III CZ 126/99, nie publ., z dnia 12 września 2001 r.,
I PZ 59/01, OSNP 2003, nr 17, poz. 416, z dnia 26 sierpnia 2008 r., I CSK 342/08,
nie publ., z dnia 29 kwietnia 2011 r., II CSK 641/10, nie publ., z dnia 24 lutego
2012 r., I CSK 452/11, nie publ., z dnia 10 października 2012 r., I CZ 100/12, nie
publ. i z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, nie publ.).
W orzecznictwie podkreślono również, że z art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c.
wynika dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią, także wtedy, gdy
zostało ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami,
które mogą dotyczyć także treści pisma, jeżeli została ona niewłaściwie
zredagowana. Oczywista niedokładność w zredagowaniu wniosku o doręczenie
orzeczenia z uzasadnieniem nie wpływa na możliwość wywołania skutku
przewidzianego w art. 387 § 3 k.p.c., jeżeli intencja autora wniosku została
przedstawiona w sposób nie budzący wątpliwości. Jeżeli natomiast treść pisma jest
niejasna, zachodzi potrzeba dokonania jego wykładni przy uwzględnieniu dyrektywy
racjonalnego działania uczestników postępowania. Trzeba wyjść z założenia,
4
że pisma procesowe są składane dla urzeczywistnienia określonego celu, a jeżeli
intencja autora pisma nadal budzi wątpliwości, konieczne jest wezwanie go do ich
usunięcia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1969 r., I PZ
71/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 163, z dnia 5 września 2001 r., I CZ 110/01, nie
publ., z dnia 14 stycznia 2005 r., III CZ 116/04, nie publ., z dnia 17 stycznia 2007 r.,
I PZ 25/06, OSNP 2008, nr 5-6, poz. 72 i z dnia 14 listopada 2013 r., IV CZ 81/13,
nie publ.).
Skarżąca – w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji postanowienia
Sądu Okręgowego z dnia 20 grudnia 2013 r. – złożyła osobiście wniosek
o doręczenie tego postanowienia wraz z kserokopią uzasadnienia. Okoliczność,
że opatrzyła go znaczkami opłaty sądowej w kwocie 12 zł nie stanowiła
dostatecznej podstawy do przyjęcia, że wniosek został złożony na podstawie art. 9
k.p.c.
Trzeba jednak stwierdzić, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego
uzasadnienia odpowiada prawu, skarga kasacyjna została bowiem wniesiona od
postanowienia sądu drugiej instancji, wydanego na skutek apelacji od
postanowienia wstępnego w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności,
w której wartość przedmiotu sporu we wniosku o wszczęcie postępowania została
oznaczona kwotą 20.000 zł, a wartość zaskarżenia kasacyjnego – kwotą 36.000 zł.
Zgodnie natomiast z art. 5191
§ 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje
w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość
przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Postanowieniem wstępnym orzeczono o zasiedzeniu udziałów we współwłasności
nieruchomości objętej postępowaniem, czyli rozstrzygnięto spór o prawo własności
w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, od
postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w sprawie o zniesienie
współwłasności i dział spadku, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu
przewidzianego w art. 618 § 1 w związku z art. 688 k.p.c., skarga kasacyjna
przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej
sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181, z dnia 9 maja
2002 r., II CZ 34/02, nie publ., z dnia 19 września 2002 r., V CZ 105/02, nie publ.,
5
z dnia 29 października 2009 r., III CZ 44/09, nie publ., z dnia 20 listopada 2009 r.,
II CSK 385/09, nie publ., z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, nie publ., z dnia
5 maja 2010 r., II CZ 38/10, nie publ., z dnia 19 sierpnia 2010 r., I CSK 138/10, nie
publ., z dnia 26 sierpnia 2010 r., II CSK 229/10, nie publ. i z dnia 7 grudnia 2012 r.,
III CSK 288/12, nie publ.). Wniesiona skarga kasacyjna była więc w świetle art.
5191
§ 4 pkt 4 k.p.c. niedopuszczalna i jako taka ulegała odrzuceniu przez sąd
drugiej instancji (art. 3986
§ 2 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w związku z art.
3941
§ 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.