Wyrok z 14 grudnia 2023, sygn. III Ca 512/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 grudnia 2023 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SSO Andrzej Dyrda

po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. w Gliwicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa M. S. i B. S.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w (...) Spółce Akcyjnej w J.

o zapłatę

na skutek apelacji powodów

od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach

z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt I Cgg 3/22

1.  oddala apelację wobec (...) Spółki Akcyjnej w K.;

2.  zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w (...).800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia zasądzającego tę należność;

3.  oddala apelację wobec (...) Spółki Akcyjnej w J.;

4.  zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w J. 135 (sto trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia zasądzającego tę należność.

SSO Andrzej Dyrda

Sygn. akt III Ca 512/23

UZASADNIENIE

Powodowie M. S. i B. S. wnieśli o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. w K. na rzecz powodów kwoty 20 800,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 lutego 2021 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. w J. na rzecz powodów kwoty 799,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 4 marca 2020 roku do dnia zapłaty. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie od każdego z pozwanych na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając roszczenie wskazali, że stanowi ono utracony czynsz (za okres 3 miesięcy) z tytułu najmu pawilonu handlowego położonego w G. przy ulicy (...) w kwocie 21 600 zł netto, którego nie mogli najmować ze względu na trwający remont tego budynku, a która to szkoda pozostaje w związku z usunięciem szkód górniczych. Powodowie podkreślili, że w protokole częściowego odbioru robót z 24 października 2019 roku wskazano, że pozwane są zobowiązane do pokrycia kosztów remontów w proporcji (...) S.A. 96,3% a (...).S. 3,70% i w takiej proporcji powodowie dochodzą zapłaty utraconego czynszu od każdego z pozwanych.

W odpowiedzi na pozew (...) S.A. w K. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pozwana zakwestionowała żądanie pozwu wskazując, że nie zwierała z powodami żadnych porozumień, co do naprawienia szkody w ich budynkach i nie uznała swojej odpowiedzialności za ich likwidację. Te uzgodnienia były poczynione z pozwaną (...) S.A. Z ostrożności procesowej pozwana wskazała, że zgodnie z porozumieniem powodowie wobec zapłaty odszkodowania przez pozwaną (...) S.A. zrzekli się wszelkich innych roszczeń wynikających ze szkód pochodzenia górniczego. Jednocześnie pozwana wskazała, że remont był wykonywany przez powodów we własnym zakresie. Wobec tego, że powodowie nie przedłożyli jakichkolwiek faktur potwierdzających wykonanie usług przez podmioty profesjonalne, pozwana założyła, że prace wykonywane były tzw. metodą gospodarczą, co mogło wpłynąć na czas ich wykonania. Dlatego też pozwana podniosła zarzut przyczynienia się powodów do powstania szkody i ich rozmiarów, gdyż powierzenie wykonania prac firmie profesjonalnej z pewnością spowodowałyby skrócenie okresu wykonania remontu i ograniczyło by wysokość szkody.

W odpowiedzi na pozew pozwana (...) S.A. w J. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pozwana przyznała, że zawarła z powodami ugodę z 30 września 2019 roku na naprawę szkód górniczych. Szkody zostały naprawione, a powodowie zrzekli się wszelkich dalszych roszczeń. Jednocześnie pozwana wskazała, że powodowie nie wykazali, aby remont na który się powołują był związany z działalnością pozwanej. W ocenie pozwanej szkoda związana z działalnością pozwanej, jak wynika z dokumentacji była przedmiotem ugody z 30 września 2019 roku. Pozwana zaznaczyła, że powodowie nie wykazali związku pomiędzy działalnością pozwanej, a szkodą w majątku powodów. Z ostrożności procesowej pozwana wskazała, że powodowie zrzekli się wszelkich roszczeń związanych z przedmiotową szkoda górniczą oraz, że powodowie nie wykazali aby zakres prac remontowych miał faktycznie związek z utratą czynszu za najem/dzierżawę. Pozwana podniosła również, że powodowie nie wykazali wysokości szkody.

Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 marca 2024r. oddalił powództwo wobec (...) S.A. (pkt 1) i zasądził solidarnie od M. S. i B. S. na rzecz (...) S.A. kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2). Sąd nadto oddalił powództwo wobec (...) S.A. (pkt 3) oraz zasądził solidarnie od M. S. i B. S. na rzecz (...) S.A. kwotę 287 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że M. S. i B. S. są współwłaścicielami we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej budynku – pawilonu handlowego położonego w G. przy ulicy powstańców 44-46. Powodowie już wcześniej występowali z roszczeniami związanym z ruchem zakładu górniczego i prowadzili postępowania w tym zakresie i znali z doświadczenia procedury z tym związane.

Z uwagi na wystąpienie w tym budynku szkód górniczych, powodowie wnioskiem z dnia 5 lutego 2018 roku skierowanym do pozwanej (...) S.A. wystąpili o ich naprawę. W dniu 16 listopada 2018 roku dokonano oględzin nieruchomości.

W dniu 03 stycznia 2019 roku powodowie przystąpili do robót naprawczych, a po ich rozpoczęciu pismem z 10 stycznia 2019 roku zgłosili kolejne szkody, które ujawniły się w trakcie robót. Prace remontowe trwały do 27 marca 2019 roku, o czym powodowie zawiadomili pozwaną pismem z 15 kwietnia 2019 roku. Pismem z 21 stycznia 2019 roku powód M. S. poinformował pozwaną (...) S.A. w K., że rozpoczęcie prac remontowych spowodowało konieczność zamknięcia dwóch lokali użytkowych.

Podczas remontu było wykonywane kafelkowanie, wymiana waty szklanej, zmiana sufitu. Posadzki zostały zerwane i położone na nowo. Ściany zostały pomalowane, natomiast na dach została położona nowa papa. Nim przystąpiono do remontu przez okres około dwóch tygodni trwało przygotowanie obiektu tj. wynoszenie regałów, zabezpieczanie przestrzeni. Przy remoncie pracowało 5 osób. W tym czasie nie było możliwości prowadzenia sklepu.

Od 1 kwietnia 2014 roku powodowie wynajmują pawilon handlowy pod działalność gospodarczą – sklep prowadzący sprzedaż detaliczną artykułów spożywczo – przemysłowych. Wysokość czynszu w okresie od stycznia 2019 roku do marca 2019 roku wynosiła 7 200 zł netto.

W trakcie trwania remontu dzierżawca był zwolniony z obowiązku płacenia czynszu.

30 września 2019 roku powodowie oraz (...) S.A. KWK (...) w K. zawarli ugodę, przedmiotem której było naprawienie szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego w nieruchomości położonej w G. przy ul. (...), a która stanowiła pawilon handlowy.

Zgodnie z § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozpoczęcie robót mogło nastąpić w dniu po podpisaniu ugody. Poszkodowani zobowiązali się naprawić szkodę we własnym zakresie, w sposób ustalony w zatwierdzonej przez przedsiębiorcę dokumentacji kosztorysowej.

W myśl § 8 ust. 1 poszkodowany zrzekł się wszelkich dalszych roszczeń w stosunku do przedsiębiorcy w związku ze szkodą, którą we własnym zakresie naprawi. Poszkodowany oświadczył, że przedsiębiorca jest zwolniony z odpowiedzialności za szkody jakie mogą wynikać z niedotrzymania ustalonego terminu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za te szkody obciąża poszkodowanego (§ 8 ust. 2 ugody). Roszczenia powoda w zakresie utraconych korzyści były znane pozwanej przed podpisaniem ugody i nikt nie uniemożliwiał powodowi umieszczenia tych roszczeń w ugodzie.

24 października 2019 roku dokonano częściowego odbioru robót, w którym zaznaczono, że zgodnie z porozumieniem (...) S.A. jest zobowiązane do pokrycia kosztów remontów w wysokości 96,30%, natomiast (...) w wysokości 3,70%. Natomiast w dniu 05 lutego 2020 roku dokonano końcowego obioru robót. Łączna kwota wypłacona powodom z tytułu szkód górniczych wyniosła 107 543,00 zł.

Powodowie wzywali pozwane do zapłaty kosztów utraconych korzyści w postaci czynszu najmu za okres remontu tj. kwoty 21 600 zł (3 x 7 200 zł), jednak wezwania te okazały się bezskuteczne.

W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 144 ustawy z 9 czerwca 2011 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633) właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 145 ustawy).

Sąd wskazał, że odpowiedzialność za szkodę ponosi przedsiębiorca prowadzący ruch zakładu górniczego, wskutek którego wystąpiła szkoda. Zgodnie z art. 147 ww. ustawy przywrócenie stanu poprzedniego może w szczególności nastąpić przez dostarczenie gruntów, obiektów budowlanych, urządzeń, lokali, wody lub innych dóbr tego samego rodzaju. Obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę. Poszkodowany, za zgodą podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, może wykonać obowiązek w zamian za zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej. Zgodnie natomiast z art. 151 ww. ustawy sądowe dochodzenie roszczeń jest możliwe po wyczerpaniu postępowania ugodowego. Warunek wyczerpania postępowania ugodowego jest spełniony, jeżeli przedsiębiorca odmówił zawarcia ugody lub jeżeli od skierowania przez poszkodowanego roszczenia wobec przedsiębiorcy upłynęło 30 dni, chyba że poszkodowany, zgłaszając żądanie zawarcia ugody, wyznaczy dłuższy termin.

W tak zarysowanych ramach prawnych Sąd zwrócił uwagę, że powodowie domagali się zasądzenia od pozwanej kwoty 20 800,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 lutego 2021 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenia od pozwanej (...) S.A. w J. na ich kwoty 799,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 4 marca 2020 roku do dnia zapłaty.

Sąd, wskazał, że 30 września 2019 roku powodowie oraz (...) S.A. KWK (...) w K. zawarli ugodę, przedmiotem której było naprawienie szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego w nieruchomości położonej w G. przy ul. (...), a która stanowiła pawilon handlowy.

Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 w/w ugody rozpoczęcie robót mogło nastąpić w dniu po podpisaniu ugody. Poszkodowani zobowiązali się naprawić szkodę we własnym zakresie, w sposób ustalony w zatwierdzonej przez przedsiębiorcę dokumentacji kosztorysowej. Sąd uznał, że w myśl § 8 ust. 1 i 2 poszkodowany zrzekł się wszelkich dalszych roszczeń w stosunku do przedsiębiorcy w związku ze szkodą, którą we własnym zakresie naprawi. Poszkodowany oświadczył, że przedsiębiorca jest zwolniony z odpowiedzialności za szkody jakie mogą wynikać z niedotrzymania ustalonego terminu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za te szkody obciąża poszkodowanego.

24 października 2019 roku dokonano częściowego odbioru robót, w którym zaznaczono, że zgodnie z porozumieniem (...) S.A. jest zobowiązane do pokrycia kosztów remontów w wysokości 96,30%, natomiast (...) w wysokości 3,70%.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 917 k.c. przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że powodowie oraz strona pozwana (...) S.A. KWK (...) w K. zawarli ugodę regulującą naprawienie szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego w nieruchomości powodów położonej w G. przy ul. (...). Sąd zwrócił uwagę, że powodowie faktu tego nie kwestionowali jak również nie twierdzili, że ugoda była nieważna albo uchylili się od skutków prawnych tej ugody, a ich zarzuty sprowadzały się do tego, że przedmiotem ugody była wyłącznie naprawa szkód górniczych rzeczywiście istniejących w spornym budynku polegająca na przywróceniu stanu poprzedniego. Sąd uznał, że zrzeczenie się dalszych roszczeń mogło dotyczyć wyłącznie szkód będących przedmiotem tej ugody. Sąd zwrócił także uwagę, że w ocenie powodów zapis w ugodzie potwierdza, że zrzeczeniem się dalszych roszczeń w przyszłości objęte były tylko szkody majątkowe, polegające na rzeczywistym zmniejszeniu wartości majątku powodów, a nie utracone korzyści.

Sąd następnie wskazał, że ugoda składa się z oświadczeń woli dwóch stron. Zgodnie z art. 65 § 1 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Nadto § 2 powyższego przepisu wskazuje, że w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Sąd następnie czyniąc uwagi w kwestii wykładni oświadczeń woli w oparciu o tzw. metodę kombinowaną, uznał, że złożony odpis ugody z dnia 30 września 2019 roku w swojej warstwie językowej jest na tyle jasny i czytelny, iż umożliwia dokonanie jego pełnej wykładni. Jednocześnie Sąd wskazał, że uzupełnieniem powyższego są okoliczności związane w procedurą dochodzenia do rzeczonego porozumienia, w tym w szczególności dotyczące zamiaru stron, co łącznie daje pełen obraz złożonych przez strony oświadczeń woli. Sąd stwierdził, że z zawartej ugody wprost wynika, że powodowie zrzekli się wszelkich dalszych roszczeń w stosunku do przedsiębiorcy w związku ze szkodą, którą we własnym zakresie naprawi. Powodowie oświadczyli, że przedsiębiorca jest zwolniony z odpowiedzialności za szkody jakie mogą wynikać z niedotrzymania ustalonego terminu naprawienia szkody, a odpowiedzialność za te szkody obciąża poszkodowanego. Strona powodowa prowadziła wcześniej likwidację szkód przy udziale pozwanych, miała wiedzę na okoliczność obowiązujących procedur i sposobów likwidacji szkody. Nadto powód podczas przesłuchania sam wskazywał, że przed podpisaniem ugody monitował swoje dodatkowe roszczenia związane z utraconymi korzyściami z najmu lokalu. Wzywał pozwaną do ich uregulowania. Tym samym Sąd uznał, że skoro powodowie podpisali ugodę o ww. treści, to ugoda ta obejmowała również swoim zakresem utracone korzyści przez niego wcześniej wskazywane.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaspokojenie powodów nastąpiło zgodnie z ugodą z dnia 30 września 2019 roku, która jest ważna i w związku z tym powództwo podlegało oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c.

Apelacje od tego orzeczenia wnieśli powodowie zaskarżając wyrok w całości.

Zarzucili:

1)  w zakresie rozstrzygnięcia o oddaleniu powództwa wobec (...) S.A. z siedzibą w K. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

a.  art. 327 ¹ § 1 k.p.c. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ani ustaleń faktycznych ani też oceny prawnej, który legły u podstaw rozstrzygnięcia o oddaleniu powództwa

b.  art. 386 § 4 k.p.c. poprzez nie rozpoznanie istoty sprawy wobec zaniechania przez Sąd zbadania materialnej podstawy żądania powodów jak również podstawy faktycznej tego żądania.

2)  w zakresie rozstrzygnięcia o oddaleniu powództwa wobec (...) S.A. w J.

a.  naruszenie prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 327 ¹ § 1 pkt.1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd istotnego ustalenia sprzecznego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, że powodowie zrzekli się swych roszczeń o odszkodowanie w zakresie utraconych korzyści.

b.  naruszenie prawa materialnego, a to:

i.  art. 917 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji czego przyjęcie, że powodowie zrzekli się swojego roszenia o odszkodowanie również w zakresie utraconych przez nich korzyści,

ii.  art. 65 k.c. poprzez jego błędną wykładnie i w konsekwencji czego przyjęcie, że powodowie zrzekli się swojego roszenia o odszkodowanie również w zakresie utraconych przez nich korzyści,

Na tych podstawach wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie oddalenia powództwa wobec pozwanej (...) S.A. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, oraz zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie oddalenia powództwa wobec pozwanej (...) S.A. i zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kwoty 799,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 04.03.2020r. do dnia zapłaty, jak również zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania za I instancję oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania apelacyjnego.

W odpowiedzi na apelację pozwana (...) S.A. w K. wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na apelację pozwana (...) S.A. w J. wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenia powodów przyjmując podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przywołane przepisy prawne, a następnie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Poczynione ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczny i wzajemnie spójny, natomiast informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają, przez co są w pełni wiarygodne.

Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne.

Odnosząc się do podniesionych w apelacji zarzutów prawa procesowego, zwrócić należy uwagę, że przewidziane w art. 233 k.p.c., ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymogami prawa procesowego, doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonując wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2012r. III AUa 620/12, Legalis nr 704902). Stawiając zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. należy wykazać, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Z tych względów za niewystarczające należy uznać przekonanie strony o innej niż przyjęta przez Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i o ich odmiennej ocenie niż ocena dokonana przez Sąd (Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyrokach: z dnia 1 marca 2012r. I ACa 111/12; z dnia 3 lutego 2012r., I ACa 1407/11, Legalis nr 732710). Również same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone w art. 233 § 1 k.p.c., nie stwarzają podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r., I UK 347/11, Legalis nr 526648).

Jeżeli zatem Sąd, ze zgromadzonego materiału dowodowego, wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (tak: Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyrokach: z dnia 8 lutego 2012r. (I ACa 1404/11, Legalis nr 731227), z dnia 14 marca 2012r. (I ACa 160/12), z dnia 29 lutego 2012r. (I ACa 99/12, Legalis nr 738878); a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2012r. VI ACa 31/12, Legalis nr 2123052).

Nie można również pominąć, iż same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone w art. 233 § 1 k.p.c., nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r., I UK 347/11, Legalis nr 526648).

Powodowie jednakże nie wskazują uchybieniu przez Sąd I instancji regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, a jedynie, błędne przyjęcie, że powodowie zrzekli się swych roszczeń o odszkodowanie w zakresie utraconych korzyści, co de facto odnosi się do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego. Powodowie jednak w apelacji podnieśli również inne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, do czego w pierwszej kolejności należało się odnieść.

Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c. poza wypadkami określonymi w § 2 i 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Na gruncie bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego ukształtowany został pogląd, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce wówczas, gdy sąd pierwszej instancji: 1) rozstrzygnął nie o tym, co było przedmiotem sprawy; 2) zaniechał w ogóle zbadania materialnej podstawy żądania; 3) pominął całkowicie merytoryczne zarzuty zgłoszone przez stronę; 4) rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej podstawie faktycznej i prawnej niż zgłoszona w pozwie; 5) nie uwzględnił (nie rozważył) wszystkich zarzutów pozwanego dotyczących kwestii faktycznych czy prawnych rzutujących na zasadność roszczenia powoda (post. SN z 26.11.2012 r., III SZ 3/12, L.; por. też post. SN: z 9.11.2012 r., IV CZ 156/12, L.; z 19.12.2012 r., II CZ 141/12, L.; z 15.2.2013 r., I CZ 186/12, L.).

W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie zachodzi przypadek nierozpoznania przez Sąd I instancji istoty sprawy, albowiem tenże Sąd rozpoznał zgłoszone pozwem żądanie aczkolwiek, poczynił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, jak również wskazał, dlaczego dochodzone pozwem roszczenie nie może być zasądzone.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 327 ¹ k.p.c. to wskazać należy, że zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem zarzut naruszenia art. 327 ¹ k.p.c. (a w poprzednim stanie prawnym art. 328 § 2 k.p.c.) może stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji tylko w wyjątkowych wypadkach, a mianowicie wówczas gdy niezachowanie wymagań konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub nie pozwala na jego kontrolę odwoławczą. Sąd pierwszej instancji jest bowiem obowiązany do wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2007 r., V CSK 115/07). Uchybienie Sądu w tym zakresie, następuje jedynie w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku zawiera jedynie opis poszczególnych elementów stanu faktycznego, bez wniosków z nich wynikających i bez dokonanego ustalenia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1999 r., II UKN 437/98; orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1951 r., C 154/51). Tylko w takim wypadku uchybienie art. 327 ¹ k.p.c. może mieć wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju nieprawidłowości nie sposób natomiast dostrzec w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie występują tam wadliwości uniemożliwiające dokonanie kontroli odwoławczej poprzez rozpoznanie apelacji w sposób pozwalający na prawomocne zakończenie sprawy w drugiej instancji.

W ocenie Sądu Okręgowego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zostało sporządzone w sposób uchybiający wskazanym powyżej wymaganiom, gdyż umożliwiało zapoznanie się z motywami udzielenia powodom ochrony prawnej jego roszczenia, a w szczególności ocenę, czy stawiane w apelacji zarzuty są uzasadnione.

Uznać zatem należało, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych w apelacji przepisów postępowania.

Podobnie należało ocenić zasadność zarzutów prawa materialnego.

Zgodnie z ugodą z dnia 30 września 2019 roku (...) S.A. KWK (...) w K. zobowiązała się do naprawy szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego w nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) stanowiącego pawilon handlowy. Jak wynika z § 5 ust. 2 zakończenie robót miało nastąpić do 31 grudnia 2019r.

W myśl § 8 ust. 1 ugody poszkodowany zrzekł się wszelkich dalszych roszczeń w stosunku do przedsiębiorcy w związku ze szkodą, którą we własnym zakresie naprawi. Poszkodowany oświadczył, że przedsiębiorca jest zwolniony z odpowiedzialności za szkody jakie mogą wynikać z niedotrzymania ustalonego terminu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za te szkody obciąża poszkodowanego (§ 8 ust. 2 ugody). Roszczenia powoda w zakresie utraconych korzyści były znane pozwanej przed podpisaniem ugody i nikt nie uniemożliwiał powodowi umieszczenia tych roszczeń w ugodzie.

Przedmiotowym pozwem powodowie dochodzili zwrotu utraconego czynszu za ten lokal w wysokości 21 600 zł netto który utracili w związku z usuwaniem szkód górniczych w pawilonie handlowym.

Rację należy przyznać Sądowi Rejonowemu, że ww. zapisem ugody, powodowie zwolnili pozwanych z odpowiedzialności za te szkody, tym bardziej, że jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych, szkody te odnosiły się do okresu przed zawarciem ugody, zatem nie było przeszkód do ich objęcia przedmiotem ugody. Nadto, skoro szkoda ta została zgłoszona pozwanemu (pozwanym) przed zawarciem ugody, trafna jest interpretacja zapisów ugody, że zwolnienie pozwanych z odpowiedzialności za te szkody została jednoznacznie wskazana w § 8 ust. 1 ugody.

Z tych względów nie było podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia zarówno art. 917 k.c. jak również art. 65 k.c.

Z tych względów apelacja powoda podlegała oddaleniu w stosunku do każdego z pozwanych na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c., obciążając nimi powodów, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.

Koszty te, w odniesieniu do pozwanej (...) S.A. w J., ustalono na podstawie § 2 pkt 2 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) .

Koszty te, w odniesieniu do pozwanej (...) S.A. w K. , ustalono na podstawie § 2 pkt 5 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) .

SSO Andrzej Dyrda