Wyrok z 5 marca 2026, sygn. I ACa 2629/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 marca 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Sędziowie: SSA Zygmunt Drożdżejko

SSO (del.) Agnieszka Włodyga (spr.)

Protokolant: Katarzyna Kluz

po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa R. K. i W. K.

przeciwko (...) Bank (...) (...) (Spółka Akcyjna) w A. Oddział w Polsce z siedzibą w A.

o zapłatę

na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I C 2467/23

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od strony pozwanej na rzecz każdego z powodów kwoty po 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sygn. akt I ACa 2629/24

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2026 r.

Wyrokiem z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I C 2467/23, Sąd Okręgowy w Krakowie:

1.  zasądził od strony pozwanej (...) Bank (...) z siedzibą w A. prowadzącym działalność za pośrednictwem oddziału: (...) Bank (...) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w A. na rzecz powódki R. K. kwoty:

a.  99 692,63 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

b.  51 772,79 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty (punkt 1),

2.  zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda W. K. kwoty:

a.  99 692,62 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

b.  51 772,78 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty (punkt 2),

3.  zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki R. K. kwoty:

a.  43 923,09 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

b.  28 876,46 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty (punkt 3),

4.  zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda W. K. kwoty:

a.  43 923,08 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

b.  28 876,45 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2023 roku do dnia zapłaty (punkt 4),

5.  oddalił powództwo w pozostałym zakresie (punkt 5),

6.  zasądził od strony pozwanej na rzecz każdego z powodów kwotę po 5 908,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (punkt 6).

Sąd I Instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 31-324), przedstawione poniżej i które w całości Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.

Dnia 6 maja 2005 roku powodowie złożyli do strony pozwanej wniosek kredytowy. Wnioskowali oni o udzielenie kredytu w kwocie 350 000 zł w walucie CHF na okres 180 miesięcy. Wniosek powodów został pozytywnie rozpatrzony i kredyt został im udzielony. W dniu 14 czerwca 2005 r. (...) Bank (...) S.A. w A. zawarł z R. K. i W. K. umowę kredytu mieszkaniowego nr (...) z dnia 09 czerwca 2005 r. W umowie strony ustaliły m.in., że:

⚫

bank udzielił powodom, na ich wniosek, kredytu mieszkaniowego w wysokości 133 950,00 CHF. Kwota kredytu określona w CHF została przeliczona na złote według kursu kupna CHF zgodnie z „Tabelą kursów dla operacji bezgotówkowych w (...) S.A.” obowiązującej w dniu uruchomienia kredytu. (§ 1 ust. 1 Umowy);

⚫

kredyt był przeznaczony na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości, stanowiącej (...) położoną W., na której budowany jest budynek mieszkalny , dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym dla K., IX Wydział Ksiąg Wieczystych zostanie założona nowa księga (a), pokrycie części kosztów dokończenia budowy budynku mieszkalnego o którym mowa w pkt a (§ 1 ust. 2 Umowy);

⚫

kredyt udzielony jest na zasadach określonych w Umowie oraz w Regulaminie Kredytu Mieszkaniowego w (...) Bank (...) S.A. stanowiącym integralną część umowy (§1 ust. 3 umowy);

⚫

kredyt udzielony był na okres od 09 czerwca 2005 r. do 24 czerwca 2020 roku.
(§ 1 ust. 4);

⚫

kredyt miał zostać uruchomiony w 4 transzach , przy czym ostatnia transza może zostać uruchomiona nie później niż przed upływem 18 miesięcy licząc od dnia Uruchomienia pierwszej transzy kredytu (§1 ust. 5 umowy);

⚫

w okresie karencji Kredytobiorca nie może wnioskować o zmianę waluty kredytu (§1 ust. 8 umowy);

⚫

kredytobiorca zobowiązał się wpłacić na rachunek prowadzony w Banku nr (...) […] kwotę prowizji przygotowawczej za udzielenie Kredytu w wysokości 2 411, 10 CHF oraz kwotę składki z tytułu ubezpieczenia spłaty Kredytu w wysokości 1 125, 18 CHF. Prowizja przygotowawcza i składka z tytułu ubezpieczenia spłaty Kredytu są pobierane przez Bank najpóźniej w momencie Uruchomienia Kredytu. Prowizja przygotowawcza za udzielenie Kredytu nie podlega zwrotowi. Kwota prowizji przygotowawczej oraz składki z tytułu ubezpieczenia spłaty Kredytu zostanie przeliczona na złote według kursu średniego CHF w NBP obowiązującego w dniu ich pobrania (§2 ust. 3 umowy);

⚫

kredytobiorca zobowiązał się do spłat w równych miesięcznych ratach. Bank zobowiązał się wysłać kredytobiorcy harmonogram listem zwykłym niezwłocznie po dniu uruchomienia kredytu po wprowadzeniu zmiany do harmonogramu, za wyjątkiem odbioru harmonogramu bezpośrednio w banku. Kwoty rat wyrażone są w CHF a spłacane po ich przeliczeniu na złote po kursie sprzedaży zgodnie z tabelą kursów walut dla operacji bezgotówkowych obowiązującym w dniu spłaty. (§ 3 ust. 1- 3)

⚫

prawnym zabezpieczeniem spłaty kredytu była m.in. hipoteka zwykła w kwocie 133 950,00 CHF zabezpieczająca kwotę kapitału Kredytu oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 40 185,00 CHF zabezpieczająca kwotę odsetek kapitału (§ 4 ust. 1 lit a-b);

⚫

kredyt jest oprocentowany wg zmiennej stopy procentowej, która w dniu podpisania umowy wynosi 3,45% w stosunku rocznym (§5 ust. 1umowy)

⚫

w sprawach nieuregulowanych w umowie zastosowanie ma m.in. Regulamin Kredytu Mieszkaniowego w (...) Bank (...) S.A. (§ 12 Umowy).

Powodowie wraz z podpisaniem umowy tj. dnia 14 czerwca 2005 r. podpisali oświadczenie, że znane jest im ryzyko wynikające ze zmiany kursu waluty obcej w stosunku do złotych polskich oraz że zostali poinformowani o takowym ryzyku przez pracownika banku w trakcie procedury udzielania kredytu. Oświadczenie zawierało informację, że w przypadku wzrostu waluty CHF w stosunku do złotych polskich, nastąpi odpowiedni wzrost zadłużenia kredytobiorcy, co może m.in. pogorszenie zdolności do obsługi zadłużenia. Ponadto oświadczyli, że zapoznali się z treścią Regulaminu Kredytu Mieszkaniowego.

Umowa była aneksowana. Na mocy Aneksu nr (...) z dnia 9 czerwca 2005 r. kredytobiorcy zobowiązali się dostarczyć do Banku w terminie 9 miesięcy od dnia wypłaty ostatniej transzy Kredytu pozwolenie na użytkowanie kredytowanej nieruchomości. W dniu 05 lutego 2007 r. na mocy Aneksu nr (...) zmianie uległ m. in. numer umowy kredytowej z (...). Następnie na mocy Aneksu nr (...) z dnia 31 lipca 2009 r. Bank ustalił marżę kredytu w wysokości 3, 75% oraz stawkę referencyjną obowiązującą na dzień podjęcia decyzji odpowiada stawce 3M-Libor. W dniu 5 października 2011 r. na mocy kolejnego aneksu strony ustaliły, że kredytobiorca może spłacać Kredyt denominowany do waluty innej niż waluta polska w walucie Kredytu lub w walucie polskiej. Ponadto strony ustaliły, że spłaty kapitału i odsetek dokonane w złotych będą przeliczane na walutę Kredytu według kursu sprzedaży tej waluty zgodnie z Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) S.A. obowiązująca w dniu wpływu środków na Rachunek do spłaty. Dalej strony postanowiły, że kurs kupna i sprzedaży waluty zamieszczony w Tabeli kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. (Tabela Kursów) jest ustalany przez Bank, na podstawie notowań kupna i sprzedaży walut (USD/PLN, EUR/USD, USD/CHF) na rynku międzybankowym, prezentowanych w serwisie informacyjnymR.dostępnych na moment ustalania Tabeli kursów (Kurs średni międzybankowy). Ustalono także, że kurs średni bankowy dla EUR/PLN wynika z przemnożenia Kursu średniego międzybankowego USD/PLN przez Kurs średni międzybankowy EUR/USD. Wreszcie, na mocy Aneksu z dnia 17 maja 2016 r. strony ustaliły okres kredytowania od 09 czerwca 2005 r. do dnia 24 lutego 2032 r.

Dnia 18 lipca 2007 r. powodowie złożyli do strony pozwanej kolejny wniosek kredytowy. Wnioskowali oni o udzielenie kredytu w kwocie 162 000 zł w walucie CHF na okres 168 miesięcy. Wniosek powodów został pozytywnie rozpatrzony i kredyt został im udzielony.

Dnia 17 sierpnia 2006 r. (...) Bank (...) S.A. w A. zawarł z R. K. i W. K. umowę kredytu mieszkaniowego nr (...). W umowie strony ustaliły m.in., że:

⚫

bank udziela kredytobiorcom kredytu w kwocie, na cel i na warunkach określonych w niniejszej umowie oraz w Regulaminie Kredytu Mieszkaniowego w (...) Bank (...) S.A. i Tabeli oprocentowania, opłat i prowizji (...) Bank (...) S.A. – dla kredytu mieszkaniowego i pożyczki hipotecznej , stanowiących integralną cześć umowy, zaś kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z kredytu na warunkach określonych w umowie;

⚫

kredyt przeznaczony był na remont nieruchomości – domu mieszkalnego położonego w W., gmina W., nr działka (...), dla której Sąd Rejonowy dla K. IX Wydział Ksiąg Wieczystych w K. oraz spłatę kredytu konsumpcyjnego w (...) S.A. (§ 2 ust. 1 umowy);

⚫

kwota kredytu została określona na 69 494,00 CHF. W przypadku kredytu udzielonego w walucie obcej CHF/EUR/USD kwota Kredytu zostanie wypłacona w złotych wg kursu kupna danej walut, zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu uruchomienia kredytu/transzy kredytu, Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. (§ 2 ust. 1 umowy);

⚫

okres kredytowania strony ustaliły od 17 sierpnia 2006 r. do dnia 24 sierpnia 2020 r. (§2 ust.2 umowy);

⚫

prowizja przygotowawcza została określona na 1 250, 89 CHF z kwoty kredytu, a składka ubezpieczenia spłaty Kredytu 583, 75 CHF (§3 umowy);

⚫

prawnym zabezpieczeniem kredytu była m. in. hipoteka zwykły w kwocie 69 494,00 CHF zabezpieczająca kwotę kredytu oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 20 848, 20 CHF zabezpieczająca kwotę odsetek od kredytu (§5 ust. 1 umowy);

⚫

w związku z zawarciem umowy kredytu, kwota kredytowanego przez Bank Wkładu Własnego Kredytobiorcy wskazanego w §2 ust. 9 Umowy, zostaje objęta ubezpieczeniem Niskiego Wkładu w Towarzystwie (...) S.A. z siedzibą we A. (§8 ust. 1 umowy);

⚫

kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej §9 ust. 1 i 2 pkt 2 umowy);

⚫

w przypadku kredytu udzielonego w CHF kapitał, odsetki oraz inne zobowiązania z tytułu Kredytu, poza wymienionymi w §3 ust. 1 Umowy, wyrażone w walucie obcej, spłacane będą w złotych jako równowartość kwoty (podanej w walucie) przeliczonej: 1) wg kursu sprzedaży waluty zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu spłaty zobowiązania określonym w harmonogramie, o którym mowa w ust. 1 powyżej, Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. w przypadku wpłat dokonanych przed tym terminem lub w tym terminie , 2) wg kursu sprzedaży waluty zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu wpływu środków na rachunek wskazany w §2 ust. 16 Umowy Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. w przypadku wpłat dokonanych po dniu, określonym w harmonogramie o którym owa w ust. 1 powyżej (§10 ust. 4 umowy);

⚫

bank może na wniosek Kredytobiorcy Przewalutować kredyt w złotych na kredyt udzielony w CHF/EUR/USD lub przewalutować Kredyt udzielony w CHF/EUR/USD na Kredyt udzielony w złotych po spełnieniu warunków określonych w umowie(§ 12 ust. 1-8umowy).

⚫

w przypadku przewalutowania stosuje się następujące kursy walut: 1) dla przewalutowania kredytu udzielonego w złotych na kredyt udzielony w CHF kurs kupna CHF zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu Przewalutowania Kredytu Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. 2) dla przewalutowania kredytu udzielonego w CHF na kredyt udzielony w złotych kurs sprzedaży CHF zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu Przewalutowania Kredytu Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. (§12 ust. 9 umowy);

⚫

kredytobiorcy oświadczyli, że znane jest im ryzyko wynikające ze zmiany kursu waluty obcej w stosunku do złotych polskich w przypadku, gdy umowa kredytu dotyczy kredytu udzielonego w walucie obcej, w której wyrażona jest kwota kredytu. O istnieniu tego ryzyka zostali poinformowani w trakcie procedury udzielania kredytu przez pracownika lub przedstawiciela Banku. W przypadku wzrostu kursu waluty Kredytu w stosunku do złotych polskich, nastąpi odpowiedni wzrost jego zadłużenia w złotych wobec Banku z tytułu zaciągniętego Kredytu oraz wzrost wysokości raty Kredytu wyrażona w złotych , co może spowodować, że ustanowione prawne zabezpieczenie stanie się niewystarczające, a zdolność Kredytobiorcy do obsługi zadłużenia ulegnie pogorszeniu. Powyższe może skutkować konsekwencjami wynikającymi z § 15 ust. 1 umowy kredytu (§16 ust. 8 umowy);

⚫

kredytobiorcy oświadczyli także, iż znane jest im ryzyko wynikające ze zmiany stopy procentowej kredytu. O istnieniu tego ryzyka zostali poinformowani w trakcie procedury udzielania kredytu przez pracownika lub przedstawiciela Banku. W przypadku zwrotu oprocentowania Kredytu, nastąpi odpowiedni wzrost wysokości raty Kredytu oraz wysokość całego zobowiązania z tytułu Kredytu, co może spowodować, że ustanowione prawne zabezpieczenie stanie się niewystarczające, a zdolność Kredytobiorcy o obsługi zadłużenia ulegnie pogorszeniu. Powyższe może skutkować konsekwencjami wynikającymi z § 16 ust. 1 Umowy (§16 ust. 9 Umowy).

⚫

w sprawach nieuregulowanych Umową zastosowanie miał m. in. Regulamin Kredytu Mieszkaniowego w (...) Bank (...) S.A. (§18 ust. 6 umowy).

Powodowie wraz z podpisaniem umowy tj. dnia 17 sierpnia 2006 r. podpisali oświadczenie, że znane jest im ryzyko wynikające ze zmiany kursu waluty obcej w stosunku do złotych polskich oraz że zostali poinformowani o takowym ryzyku przez pracownika banku w trakcie procedury udzielania kredytu. Oświadczenie zawierało informację, że w przypadku wzrostu waluty CHF w stosunku do złotych polskich, nastąpi odpowiedni wzrost zadłużenia kredytobiorcy, co może m.in. pogorszenie zdolności do obsługi zadłużenia. Ponadto oświadczyli, że zapoznali się z treścią Regulaminu Kredytu Mieszkaniowego.

Także i umowa nr (...) była aneksowana. Na mocy Aneksu z dnia 31 lipca 2009 r. strony określiły stawkę referencyjną na LIBOR 3M, a okres jej obowiązywania rozpoczyna się w dniu płatności (włącznie) Raty Kredytu w pierwszym miesiącu danego kwartału kalendarzowego i kończy w dniu poprzedzającym dzień spłaty Raty Kredytu w pierwszym miesiącu kolejnego kwartału kalendarzowego. Z kolei w Aneksie z dnia 5 października 2011 r. strony ustaliły, że kredytobiorca może spłacać Kredyt denominowany do waluty innej niż waluta polska w walucie Kredytu lub w walucie polskiej. Spłaty kapitału i odsetek dokonane w złotych miały być przeliczane na walutę kredytu wg kursu sprzedaży tej waluty zgodnie z Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w (...) Bank (...) S.A. obowiązującą w dniu wpływu środków na Rachunek do spłaty. Ustalono ponadto, że kurs średni bankowy dla CHF/PLN wynika z podzielenia kursu średniego międzybankowego USD/PLN przez kurs średni międzybankowy USD/CHF. Mocą Aneksu z dnia 4 maja 2015 r. ustalono okres kredytowania od 17 sierpnia 2006 r. do 24 sierpnia 2025 r.

Powodowie z pozwanym Bankiem zawarli dwie umowy kredytowe denominowanego do CHF, obie były związane z nieruchomością położoną w W.. Pierwszy kredyt związany był z zakupem domu od dewelopera, a drugi związany był z jego wykończeniem. Powodowie w nieruchomości mieszkali 12 lat. Po tym czasie raty wzrosły w takim zakresie, że powodowie nie mogli sobie pozwolić na dalszą spłatę kredytu i byli zmuszeni do sprzedaży domu. W nieruchomości nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza. Dom nie był także wynajmowany. Jeżeli w ewidencji działalności gospodarczej był wskazany adres kredytowanej nieruchomości wynikało to z konieczności rejestracji. Kredyty w pozwanym Banku nie były wliczane w koszty działalności gospodarczej. Powodowie udali się do Banku, gdzie przedstawiono im kredyt zarówno w PLN, jak i w CHF wskazując jednak, że kredyt w CHF jest korzystniejszy, a frank szwajcarski jest walutą stabilną, natomiast sam kredyt jest bezpieczny. Powodowie działali w zaufaniu do Banku. Przed podpisaniem umowy byli w Banku dwa razy. Powodowie zdawali sobie sprawę, że raty kredytu mogą się różnic w zależności od kursu CHF, jednakże z zaprezentowanej im historii kursów wynikało, że CHF nie ulegnie drastycznej zmianie nawet w długim okresie kredytowania. Pracownik Banku nie pokazał jednak powodom symulacji co się stanie, gdy kurs franka wzrośnie. Nie wyjaśniono także powodom w jaki sposób Bank tworzy tabele kursowe. Powodom nie zaproponowano również żadnych dodatkowych zabezpieczeń związanych z ryzykiem kursowym. Powodowie nie mogli negocjować warunków umów, gdyż zasadniczo miały one treść „sztywną” opracowaną przez bank. Dotyczy to także zasad przeliczeń waluty w kredytach.. Przed zawarciem umów powodowie przeczytali je pobieżnie ograniczając się do sprawdzenia podstawowych danych. Były to pierwsze kredyty powodów w walucie obcej.

W dacie zawierania umowy powód miał wykształcenie średnie techniczne, a powódka średnie ogólne. Powódka prowadziła firmę, która zajmowała się kupnem towarów zza granicy. Powód pracował w firmie powódki oraz przez około dwa lata prowadził swoją firmę (...). Działalność gospodarcza powódki prowadzona była początkowo na ulicy (...), a następnie (...). Po sprzedaży domu w 2018 roku, powodowie rozwiedli się.

Pieniądze z umowy kredytu nr (...) i umowy nr (...) zostały wypłacone w całości. W okresie od dnia 22 lipca 2005 r. do dnia 12 stycznia 2018 r. powodowie tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych kredytu wynikających z umowy nr (...) uiścili na rzecz pozwanego przynajmniej kwotę 199 385, 25 zł i 103 545, 57 CHF. Natomiast w okresie od dnia 22 września 2006 r. do 10 stycznia 2018 r. na rzecz pozwanego Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych kredytu wynikających z umowy nr (...) powodowie wpłacili przynajmniej 87 846, 17 zł i 57 752, 91 CHF. Oba kredyty zostały spłacone w całości.

W piśmie oznaczonym na dzień 10 maja 2023 r. powodowie wezwali stronę pozwaną do zapłaty kwoty 199 385, 25 zł i 103 545, 57 CHF (z tytułu umowy nr (...)) oraz kwoty 87 846, 17 zł i 57 752, 91 CHF (z tytułu umowy nr (...)), w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Pismo zostało wysłane w dniu 15 maja 2023 r. Strona pozwana odmówiła zapłaty.

W rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy ocenił przesłankowo ważność łączących strony umów z uwagi na zawarte w nich postanowienia abuzywne w świetle art. 385 ¹ k.c., bez których umów nie dało się wykonać. Sąd I instancji uznał, że występują sprzeczności zawartych w treści umów kredytowych klauzul waloryzacyjnych z naturą stosunku zobowiązaniowego oraz zasadami współżycia społecznego, dlatego uznał je za nieważne w całości. Takie wnioski pozwoliły Sądowi I instancji orzec o częściowej zasadności roszczeń powodów. Powództwo oddalono co do żądania solidarnego zwrotu uiszczonych na rzecz banku kwot wobec orzeczenia rozwodu stron, już po dokonaniu spłaty obu kredytów i niemożności zasądzenia dochodzonych kwot do majątku wspólnego.

O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z art. 98 k.p.c.

Apelacjęod powyższego wyroku wniosła strona pozwana zaskarżając go w części, tj. w zakresie punktów 1-4 oraz 6, zarzucając mu:

1.  naruszenie przepisów prawa procesowego:

a.  art. 321 § 1 k.p.c. poprzez zasądzenie osobno na rzecz każdego z powodów żądanych kwot oraz kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania, w sytuacji gdy powodowie o to nie wnosili, co stanowi orzeczenie ponad żądanie powodów;

b.  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c., polegające na błędnym przyjęciu, że powodowie udowodnili dokonanie spłat rat kredytu w kwocie 199 385,25 zł, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż spłacili oni 199 384,63 zł;

c.  art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego tj.:

i.  ustalenia, że postanowienia, w których określono sposób przeliczenia kursu waluty, nie zostały indywidualnie uzgodnione,

ii.  brak uwzględnienia, że powodowie zapoznali się z postanowieniami umowy oraz kwestią ryzyka kursowego, jak i świadomości powodów ryzyka kursowego związanego z wahaniem kursów walut;

iii.  ustalenie, że bank dysponował dowolnością w kształtowaniu kursów walut,

iv.  ustalenie, że bank nie realizował względem powodów obowiązków informacyjnych,

v.  ustalenie, że powodowie zostali obciążeni nieograniczonym ryzykiem kursowym;

vi.  brak uwzględnienia zeznań świadka S. K. (1) złożonych w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w W. w sprawie o sygn. akt (...);

2.  naruszenie przepisów prawa materialnego:

a.  art. 385 ¹ § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie kontroli postanowień umów pod kątem abuzywności pomimo tego, że zobowiązania z nich wywodzone zostały wykonane;

b.  art. 385 ¹ § 1 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez stwierdzenie, że klauzul ryzyka walutowego nie można zakwalifikować jako określających główne świadczenia stron;

c.  art. 385 ¹ § zd. 2 k.c. poprzez uznanie za niejednoznaczne postanowień umownych dotyczących klauzul denominacyjnych;

d.  art. 385 ¹ § 1 k.c. poprzez uznanie, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne;

e.  art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego, poprzez błędne przyjęcie, że postanowienia umowy dotyczące wyłącznie odesłania do stosowanych przez bank kursów walutowych określają główne świadczenia stron;

f.  art. 56 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 69 ust. 3 Prawa bankowego w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez błędne przyjęcie, że brak jest odpowiednich przepisów dyspozytywnych określających zasady waloryzacji walutowej w umowach kredytu bankowego;

g.  art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c., poprzez przyjęcie, że roszczenie powodów znajduje uzasadnienie w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu;

h.  art. 411 pkt 2 i 4 k.c., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że powodowie byli uprawnieni do żądania nienależnego świadczenia.

i.  art. 4 Prawa bankowego w zw. z art. 69 ust. 3 Prawa bankowego w zw. z art. 75b Prawa bankowego, poprzez pominięcie skutków aneksów zawartych do umów;

j.  art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., poprzez nieuwzględnienie zarzutu zatrzymania;

k.  art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., poprzez jego błędną wykładnię i uwzględnienie roszczenia o zapłatę odsetek.

Z uwagi na powyższe, strona pozwana wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu za obie instancje.

W odpowiedzipowodowie wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego banku łącznie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego podniesionych w apelacji wskazać należy, że poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne zostały w całości uznane przez Sąd II instancji jako własne. Sąd Apelacyjny zwraca uwagę, że zarzuty tego rodzaju są uzasadnione jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki. Skarżący wykaże, że sposób postępowania sądu I instancji naruszył indywidualnie oznaczoną normę/normy prawa procesowego. Równocześnie naruszenie to prowadziło do następstw, które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Zarzut naruszenia prawa procesowego jest uzasadniony jedynie wówczas jeżeli zostanie dowiedzione, że gdyby nie zaistniałe błędy proceduralne sądu I instancji, orzeczenie kończące spór między stronami miałoby inną treść.

Strona pozwana, w apelacji zarzuciła wyprowadzenie przed sąd I instancji wniosków wprost sprzecznych z treścią materiału dowodowego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, brak wszechstronnego rozważenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz błędną, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego ocenę dowodów. Zarzut tak sformułowany i następnie kazuistycznie przedstawiony co do poszczególnych faktów ustalonych przez sąd I instancji nie zasługiwał na uwzględnienie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, z dokumentów i z zeznań stron został prawidłowo oceniony przez sąd I instancji. Poza okolicznościami wynikającymi wprost z dokumentów, okoliczności takie jak: zakres pouczeń udzielonych przez bank kredytobiorcom przed zawarciem kwestionowanej w sprawie umowy, świadomość po stronie powodów ryzyk wiążących się z zawieraną umową o kredyt rodzącą stosunek prawny wiążący strony na szereg lat, brak możliwości negocjowania postanowień umowy mających charakter standardowy (np. ustalanie kursów walut przez bank wraz ze wskazaniem ich konkretnej wysokości w tabelach kursowych banku) zostały ustalone przez sąd I instancji w oparciu o dowody z dokumentów oraz o dowód z zeznań powodów, które z kolei zostały ocenione nie w sposób dowolny, a swobodny (art. 233 k.p.c.).

Na podstawie ww. zeznań, które zasadnie uznane zostały za wiarygodne, oraz w powiązaniu z dokumentami przedłożonymi do akt, Sąd I instancji zasadnie ustalił, że sporne klauzule nie były indywidualnie negocjowane. Sam fakt złożenia wniosku kredytowego oraz możliwość co do zasady wyboru kredytu złotowego nie świadczą o indywidualnym negocjowaniu postanowień zawartych w łączących strony umowach. Podkreślić należy, że potwierdzenie w treści umowy (czy też wniosku kredytowego) poczynienia indywidualnych uzgodnień, jak i podpisanie oświadczeń o akceptacji ryzyka kursowego oraz ryzyka zmiennej stopy procentowej nie jest równoznaczne z tym, że takie uzgodnienia w rzeczywistości miały miejsce.

Za trafne uznać należy ustalenia, że strona pozwana dysponowała dowolnością i swobodą w zakresie zmian wysokości oprocentowania kredytu i w kształtowaniu kursów walut mających zastosowanie do umowy, co narażało konsumenta na arbitralność decyzji banku w tym zakresie. W szczególności świadczy o tym odwołanie się w postanowieniach umowy do kursów CHF ustalonych i obowiązujących w tabeli kursów pozwanego banku. Podkreślić należy, że uprawnienie banku do określania kursu nie zostało w żaden sposób formalnie ograniczone, co uzasadnia wniosek, iż powyższe oznacza przyznanie sobie przez bank prawa do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu zaciągniętego przez powodów.

Prawidłowo Sąd I instancji pominął dowód z zeznań świadka – S. K. (1). Powyższy dowód nie miał znaczenia w sprawie, albowiem dotyczył ogólnych zasad w zakresie procedury zawierania kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej, a nie okoliczności związanych z zawarciem spornych umów. Świadek nie miał wiadomości, jakich pouczeń udzielono powodom oraz jakie elementy umowy kredytowej były z powodami negocjowane. To właśnie powyższe okoliczności były w sprawie istotne, a nie ustalenie standardów obowiązujących w pozwanym banku w zakresie informacji o ryzyku oraz w zakresie przedstawiania oferty kredytu. Zauważyć należy, że strona pozwana nie zaoferowała dowodu na okoliczność ustalenia, czy standardy te w stosunku do powodów zostały zachowane.

Sąd I instancji nie orzekł też ponad żądanie pozwu. Wobec braku, w okolicznościach faktycznych sprawy podstaw do zasądzenia kwot dochodzonych pozwem solidarnie, kwoty dochodzone przez powodów zasądzone zostały na ich rzecz po połowie, co mieści się w granicach żądania pozwu i co najwyżej może zostać poczytane jako dopuszczalne w świetle przepisów procedury cywilnej doprecyzowanie powództwa. Podobnie, Sąd I instancji prawidłowo, w oparciu o materiał dowodowy zaoferowany przez strony, ustalił wysokość kwot uiszczonych przez powodów tytułem spłaty umów kredytu, obecnie ocenionych jako umowy nieważne. Strona pozwana podnosząc w apelacji, że powodowie uiścili o 0,62 zł mniej nie przedłożyła żadnych dowodów na tę okoliczność.

Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Apelacyjny wskazuje, że w ramach żądania pozwu badaniu podlegały umowy kredytu pod kątem abuzywności niektórych postanowień w nich zawartych i wpływu ewentualnej nieważności tych postanowień na ważność całych umów.

Sąd Apelacyjny, w odniesieniu do tych zarzutów apelacji, wskazuje, że biorąc pod uwagę treść kwestionowanych postanowień dot. zakresu ryzyk obciążających kredytobiorców, a wiążących się z zawartymi umowami i dokonując ich oceny pod kątem abuzywności postanowień i ich wpływu na umowy kredytu zachodzą podstawy do przyjęcia, że umowy łączące strony zawierały klauzule niedozwolone, które nie wiążą konsumenta z mocy art. 385 ¹ § 1 zd. 1 k.c. W świetle kryteriów przewidzianych w przywołanym przepisie za niedozwolone należało uznać klauzule, zgodnie z którymi spłata kredytu następowała po przeliczeniu raty na złote, według tabeli kursów banku. Do tego obie umowy czy regulamin nie zawierały żadnych zasad ustalania kursu waluty CHF. Tak skonstruowane umowy pozostawiały pozwanemu Bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu CHF w swoich tabelach kursowych, a w konsekwencji – kształtowania wysokości zobowiązań kredytobiorców. Ograniczeń w tym zakresie nie przewidywały bowiem ani umowy, ani regulamin, ani przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Takie uregulowanie umowne należy wobec tego uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz naruszające interesy konsumenta. Pogląd, w myśl którego postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych, pozostaje aktualny w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, a Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni pogląd ten podziela (tak m.in. postanowienie SN z 4.10.2023 r., I CSK 368/23, LEX nr 3610428 i powołane tam orzecznictwo), co czyni zarzuty strony pozwanej niezasadnymi. Dodać do powyższego można, że wykładnia językowa art. 385 ¹ § 1 zd. 1 k.c. nie stwarza podstaw do przyjęcia, że w ramach oceny abuzywności postanowienia istotny jest sposób jego stosowania przez przedsiębiorcę. Przeciwnie, skłania ona do wniosku, że decydujące znaczenie ma nie to, w jaki sposób przedsiębiorca stosuje postanowienie i dla kogo jest to korzystne, lecz to, w jaki sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta (tak: uchwała SN(7) z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt III CZP 29/17; zob. także postanowienie SN z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I CSK 204/23).

Zwrócić też należy uwagę, że postanowienia umowne o analogicznej treści jak postanowienia kwestionowane w niniejszej sprawie zostały wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych – nr wpisu (...). W wyroku z 27 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt (...), Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w W. w ramach kontroli abstrakcyjnej, uznał za niedozwolone i zakazał wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia zawartego we wzorcu umowy o nazwie „umowa o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF” o treści: „raty kapitałowo-odsetkowe oraz raty odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50”. Zgodnie ze stanowiskiem TSUE zajętym w wyroku z 21 września 2023 r. w sprawie C - 139/22 - art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie temu, by warunek umowny, który nie był indywidualnie negocjowany, został uznany przez właściwe organy krajowe za nieuczciwy z tego tylko powodu, że jego treść jest równoznaczna z treścią postanowienia wzorca umowy wpisanego do krajowego rejestru klauzul niedozwolonych.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W przedmiotowej sprawie spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w wymienionym przepisie. Powodowie działali jako konsumenci, a zaciągnięcie kredytu nastąpiło w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych, na co wskazuje wprost dokumentacja kredytowa. Postanowienia zawarte w umowach będących przedmiotem niniejszego postępowania nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron, o czym świadczy samo zawarcie umowy z dnia 9 czerwca 2005 r. i z dnia 17 sierpnia 2006 r. z zastosowaniem wzorca umownego. Postanowienia umowne kwestionowane w niniejszym postępowaniu dotyczą głównych świadczeń stron, jednak nie zostały one sformułowane jednoznacznie co również wynika z treści umowy jak i zawartych aneksów. Odwołanie się do kursów walut zawartych w tabeli kursów obowiązującej w pozwanym Banku narusza równorzędność stron umowy, albowiem prowadzi do nierównomiernego rozłożenia uprawnień i obowiązków między stronami stosunku obligacyjnego, co godzi w dobre obyczaje i skutkuje rażącym naruszeniem interesów konsumenta. W tak ukształtowanym stosunku umownym konsument jest bowiem obciążony nieograniczonym ryzykiem kursowym i ponosi niebezpieczeństwo nieograniczonego wzrostu swojego zadłużenia pomimo dokonywania regularnych spłat. Konsument nadto zostaje obciążony tzw. „spreadem walutowym” stanowiącym dodatkowe wynagrodzenie banku za udzielenie kredytu i korzystanie z kapitału poza prowizją oraz odsetkami, pomimo tego, że brak jest ku temu jakichkolwiek podstaw. W tym kontekście wskazać należy, że treść zawartych do ww. umów aneksów także nie zmieniła sytuacji kredytobiorców w zakresie obciążenia ich ryzykiem kursowym, bowiem przykładowo w aneksach z dnia 5 października 2011 r. wskazano, że spłaty kapitału i odsetek dokonane w złotych będą przeliczane na walutę kredytu według kursu sprzedaży tej waluty zgodnie z tabelą kursów walut obowiązującą w dniu wpływu środków na rachunek do spłaty.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wyeliminowanie z każdej z zakwestionowanych umów klauzul abuzywnych na tyle głęboko ingeruje w kluczowe elementy stosunku zobowiązaniowego i stosunek ten dekompletuje, że umowy należało uznać za nieważne w całości. W doktrynie prawa cywilnego rozwiązanie takie jest akceptowane (tak m.in. B. Gliniecki [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2023, art. 385 ¹; zob. także uchwała SN z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt III CZP 87/19, w treści której Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, iż na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, że strony pozostają związane pozostałą częścią umowy; w treści tego uzasadnienia Sąd Najwyższy wyraził także pogląd, zgodnie z którym stwierdzenie, że postanowienie umowne ma cechy określone w art. 385 ¹ § 1 k.c. i podlega sankcji określonej w art. 385 ¹ § 2 k.c., wyłącza stosowanie w odniesieniu do umowy i tego postanowienia art. 58 § 3 k.c. – a Sąd Apelacyjny, w niniejszym składzie pogląd ten podziela).

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 358 § 2 k.c. i innych wymienionych w apelacji przepisów ustaw, które uzasadniać miały utrzymanie każdej z umów w mocy i ich wykonanie zgodnie z przepisami dyspozytywnymi, w tym możliwości zastąpienia klauzul abuzywnych odwołaniem do kursu średniego NBP, Sąd Apelacyjny wskazuje, że TSUE w wyroku z dnia 8 września 2022 r. w sprawach połączonych od C 80/21 do C 82/21 stwierdził, że artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym sąd krajowy może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, który pociąga za sobą nieważność tej umowy w całości, zastąpić warunek umowny, którego nieważność została stwierdzona, albo wykładnią oświadczenia woli stron w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, albo przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, nawet jeśli konsument został poinformowany o skutkach nieważności tejże umowy i zaakceptował je (zob. też postanowienie SN z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt I CSK 3786/23, czy postanowienie SN z dnia 29 marca 2024 r., sygn. akt I CSK 2961/23).

W tym miejscu, w odniesieniu do kolejnych zarzutów apelacji, warto przytoczyć tezy postanowienia SN z dnia 29 marca 2024 r., sygn. akt I CSK 2961/23, zgodnie z którymi:

- oceny tego, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 385 ¹ § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. Samo jej wykonanie nie jest zatem okolicznością decydującą o tym, iż postanowienie nie ma charakteru abuzywnego;

- jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy;

- niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej;

- niedozwolone postanowienie umowne (art. 385 ¹ § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną;

- postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

Konkludując, Sąd I instancji, prawidłowo ocenił, że w świetle obowiązujących przepisów – przytoczonych wyżej, oraz orzeczeń SN i TSUE, umowy kredytu zawarte przez strony w dniu 9 czerwca 2005 r. i 17 sierpnia 2006 r. należy uznać za nieważne (przesłankowo) w związku z zawartymi w nich klauzulami niedozwolonymi.

Sąd Apelacyjny, odnośnie zarzutów naruszenia art. 405 k.c., art. 410 k.c. wskazuje, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Wg przeważającej, na datę wydawania wyroku przez Sąd Apelacyjny linii orzeczniczej, rozliczenie nieważnej umowy o kredyt denominowany do waluty obcej następuje wg teorii dwóch kondykcji. Na takim stanowisku stanął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III CZP 6/21, której nadał moc zasady prawnej „Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.)”. Podobne zapatrywanie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20, w której stwierdził, że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu” (podobnie też w uchwale SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 25/22).

Niewątpliwie, rozliczeniu między stronami podlegają wszystkie świadczenia uiszczone przez każdą ze stron umów, ocenionych jako nieważne ze skutkiem ex tunc. Umowy o kredyt zawarte przez strony w dniu 9 czerwca 2005 r. oraz w dniu 17 sierpnia 2006 r. odpowiednio od dat ich zawarcia były nieważne, czyli nie pociągały za sobą skutków prawnych ich zawarcia. Powodowie mieli prawo domagać się zwrotu na swoją rzecz kwot które na przestrzeni lat, w wykonaniu umów, uiścili na rzecz pozwanego Banku. Wobec powyższego żądanie zapłaty zasługiwało na uwzględnienie, i co do rat kapitałowo-odsetkowych i co do składek ubezpieczeniowych jak i innych kosztów związanych z zawartą umową (zob. np. wyrok SN z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II CSKP 1486/22).

Odnośnie wysokości zasądzonych kwot z tytułu umowy nr (...) (później (...)), Sąd Apelacyjny wskazuje, że ich wysokość wynika z ustaleń poczynionych w oparciu o zaświadczenie wydane przez pozwany bank w dniu 23 marca 2023 roku. Zgodnie z tym dokumentem powodowie uiścili na rzecz banku co najmniej kwotę 199 385,25 zł.

Na marginesie zwrócić uwagę jedynie można, że celowym jawi się rozliczenie przez strony z tego co świadczyły względem siebie, co nie powinno nastręczać trudności stronie pozwanej prowadzącej dokumentację bankową obrazującą wszystkie wpłaty dokonywanie przez powodów w wykonaniu, nieważnej, umowy o kredyt.

Odnośnie zarzutów dot. naruszenia art. 455 k.c., art. 481 k.c. Sąd Apelacyjny wskazuje, że wymagalność roszczeń powodów, nastąpiła w dniu w którym wezwali pozwany Bank do zapłaty. Na datę rozpoznawania apelacji, zgodnie z linią orzeczniczą na tą datę wypracowaną (zob. np. wyroku TSUE z 7 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt C 140/22), zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie zachodzą podstawy uzasadniające zasądzenie odsetek od kwot wskazanych w pozwie od daty późniejszej niż ustalona przy zastosowaniu art. 455 k.c. tj. od wezwania do zapłaty zawierającego stanowisko co do nieważności umowy uprzednio zawartej z pozwanym Bankiem. W odniesieniu do terminu początkowego naliczania odsetek wskazać należy, że zobowiązanie dochodzone w niniejszej sprawie ma charakter bezterminowy. Termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c. Powodowie przedstawili swoje żądania bankowi w reklamacji z dnia 10 maj 2023 r., która została doręczona w dniu 15 maja 2023 r. W reklamacji powodowie wskazali 7 dniowy termin na dokonanie zapłaty na ich rzecz, co oznacza, że od dnia 23 maja 2023 r. pozwany Bank pozostawał w opóźnieniu z zapłatą.

Odnośnie zarzutu zatrzymania Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym apelację, nie znajduje podstaw do jego uwzględnienia. Uznanie skuteczności podniesionego przez pozwany Bank prawa zatrzymania podważa cel i sens dyrektywy 93/13. Niedopuszczalne jest uzależnienie skutku restytucyjnego mającego nastąpić na rzecz kredytobiorcy – konsumenta od uprzedniego rozliczenia się przez niego z bankiem - przedsiębiorcą. Przyjęcie dopuszczalności zarzutu zatrzymania w umowach kredytowych z konsumentami mogłoby stać w sprzeczności z ochroną praw kredytobiorcy, jako konsumenta, gwarantowaną przez przepisy unijne. Konsekwencją uwzględnienia zarzutu banku dotyczącego zatrzymania w tzw. sprawach dotyczących kredytów walutowych może być zatem istotne skomplikowanie rozliczeń między stronami nieważnej umowy (zob. też wyrok TSUE z dnia 14 grudnia 2023 r., I C 28/22). Poza tym, pozwanemu Bankowi przysługuje prawo potrącenia.

Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. poprzez zasądzenie osobno na rzecz każdego z powodów żądanych kwot oraz kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania, w sytuacji gdy powodowie o to nie wnosili, co stanowi orzeczenie ponad żądanie powodów. Zaznaczyć należy, że między powodami orzeczony został rozwód (czego pozwany bank nie kwestionował). Mając powyższe na uwadze jak i fakt, że spłata była dokonywana z majątku wspólnego oraz treść przepisu art. 43 k.r.o., należało zasądzić na rzecz każdego z powodów połowę kwoty, której się domagali.

Z uwagi na powyższe apelacja strony pozwanej podlegała oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., mając na uwadze, że powodowie wygrali postępowanie apelacyjne w całości. Na zasądzoną kwotę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powodów w kwocie 8 100 zł (zasądzone na rzecz każdego z powodów w kwocie po 4 050 zł) ustalone w oparciu o § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j. z dnia 2026.02.02).