sygn. II SA/Gd 95/26 10 czerwca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Wyrok - II SA/Gd 95/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - z dnia 10 czerwca 2026

Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Sekretarz Sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2025 r., nr WOP.7721.90.2025.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddalaOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Sekretarz Sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2025 r., nr WOP.7721.90.2025.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna planowanie przestrzenne
Role w sprawie
powód odwołujący apelujący / skarżący
Data orzeczenia 10 czerwca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Przewodniczący Diana Trzcińska
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Sekretarz Sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2025 r., nr WOP.7721.90.2025.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

UZASADNIENIE
T. K., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w następującym stanie sprawy:Po dokonaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania pismem z 19 marca 2001 r. i wydaniu postanowienia z 6 maja 2005 r. o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów, decyzją z 4 października 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim nakazał W. K. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach 5,10 m x 7,00 m x 2,30 m x 3,20 m + 2,05 m x 7,00 m oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 m x 1,10 m, pobudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działek nr [...] i [...], obręb Ż., gmina K.Rozpatrując odwołanie od ww. decyzji Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z 24 stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.Po rozpatrzeniu wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 14 marca 2008 r. sygn. II SA/Gd 40/08, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję PINB a także postanowienie tego organu z 6 maja 2005 r. Wyrok stał się prawomocny 29 kwietnia 2008 r.Pismem z 22 września 2009 r. W. K. wniósł o wszczęcie postępowania legalizacyjnego i zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Wójta Gminy K. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działek nr [...] i [...].Postanowieniem z 14 listopada 2008 r. PINB ponownie wstrzymał roboty budowlane, nakładając jednocześnie na W. K. obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami i innymi dokumentami, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Pismem z 12 października 2009 r. W. K. wniósł o przedłużenie terminu wykonania obowiązku do 31 grudnia 2010 r., wskazując na konieczność uzyskania wymaganych dokumentów. Do pisma załączono wniosek o ustalenie warunków zabudowy z 7 sierpnia 2009 r. Pismem z 20 lipca 2010 r. Urząd Gminy poinformował, że decyzją z 6 lipca 2010 r. odmówiono wydania decyzji o warunkach zabudowy.Pismem z 28 listopada 2024 r. PINB zawiadomił T. K., nowego właściciela ww. nieruchomości, o upływie terminu przedstawienia dokumentów określonych w sentencji postanowienia z 14 listopada 2008 r. Zawiadomienie doręczono 10 grudnia 2024 r.Decyzją z 15 kwietnia 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim nakazał skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach 5,10 m x 7,00 m x 2,30 m x 3,20 m + 2,05 m x 7,00 m oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 m x 1,10 m, pobudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działek nr [...] i [...], obręb Ż., gmina K..W toku postepowania odwoławczego, w dniu 2 września 2025 r. inspektorzy PINB dokonali w obecności skarżącego oględzin nieruchomości, stwierdzając że na terenie działek nr [...] i [...] zlokalizowany jest budynek parterowy z dachem dwuspadowym, na którym zlokalizowane są panele fotowoltaiczne i posiada on instalację wodociągową z istniejącej sieci oraz kanalizacyjną (szczelny zbiornik na ścieki), trwale związany z gruntem - posadowiony na stopach betonowych zagłębionych w gruncie rodzimym o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,10 m x 7,00 m + 2,30 m x 3,20 m wraz z tarasem zadaszonym połączonym konstrukcyjnie z budynkiem o wymiarach 2,05 m x 7,00 m pełniący funkcje rekreacji indywidualnej. Natomiast na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek o konstrukcji drewnianej parterowy trwale związany z gruntem - posadowiony na bloczkach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 m x 1,10 m. Inwestorem ww. budynków był poprzedni właściciel działek - W. K., który pobudował je bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w lipcu 1995 r. Obecnie właścicielem budynków jest skarżący. Natomiast w 2011 r. skarżący posadowił na terenie działki nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budynek parterowy o konstrukcji PCV, który został zakotwiony za pomocą stalowych śrub do płyt chodnikowych ustawionych na gruncie rodzimym pełniący funkcję gospodarczą. Obie działki są ogrodzone i tworzą jedną całość użytkową.Decyzją z 17 listopada 2025 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję, natomiast w punkcie 2 nakazał skarżącemu rozbiórkę:obiektu budowlanego - budynku parterowego z dachem dwuspadowym (na którym zlokalizowane są panele fotowoltaiczne), posiadającego instalację wodociągową z istniejącej sieci oraz kanalizacyjną (szczelny zbiornik na ścieki), trwale związanego z gruntem (posadowionego na stopach betonowych zagłębionych w gruncie rodzimym), o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,10 m x 7,00 m + 2,30 m x 3,20 m wraz z tarasem zadaszonym połączonym konstrukcyjnie z budynkiem o wymiarach 2,05 m x 7,00 m, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym Ż. gmina K.obiektu budowlanego - budynku o konstrukcji drewnianej, parterowego, trwale związanego z gruntem (posadowionego na bloczkach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie), pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 m x 1,10 m, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Ż. gmina K..W uzasadnieniu WINB uwzględnił, że w momencie wszczęcia postępowania i podjęcia dalszych działań właścicielem działek był W. K., jednak w wyniku ich sprzedaży w dniu 4 sierpnia 2011 r. - nowym właścicielem został skarżący.WINB wskazał, że obie działki są ogrodzone i tworzą jedną całość a obecny stan został ustalony w wyniku oględzin w dniu 2 września 2025 r. Z uwagi zaś na trwałe związanie z gruntem, gabaryty i solidność konstrukcji, przegrody budowlane, tj. ściany i dachy przedmiotowych obiektów, mają one cechy pozwalające na uznanie je za budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W przypadku budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem rolę fundamentu spełnia posadowienie na stopach betonowych zagłębionych w gruncie rodzimym a w przypadku sanitariatu rolę fundamentu spełnia posadowienie na bloczkach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie. Nadto na trwałe związanie z gruntem obiektu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wskazuje wyposażenie go w instalację wodociągową z istniejącej sieci oraz kanalizacyjną (szczelny zbiornik na ścieki).Organ wskazał, że zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Prawa budowlanego, w dacie sprzed 19 września 2020 r. W oparciu o te przepisy organ zakwalifikował oba obiekty jako budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy, wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Wdrożone postępowanie legalizacyjne wymagało od inwestora, a obecnie od właściciela nieruchomości, przedłożenia określonych w postanowieniu decyzji i dokumentów, od których uzależniony był proces legalizacji. Brak ich przedłożenia, a z taką okolicznością mamy do czynienia w sprawie, obligatoryjnie skutkuje orzeczeniem o rozbiórce, o czym stanowi art. 48 ust. 4 i art. 49 ust. 3 ustawy. Organ odwoławczy odniósł się też do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących daty budowy obiektów oraz możliwości zastosowania tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego.W skardze na ww. decyzję zarzucono obrazę:art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nakazanie skarżącemu rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych, w sytuacji, gdy organ winien uchylić zaskarżona decyzję i umorzyć postępowanie;art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły i ze zbędną zwłoką ponad 24 lata w sytuacji, gdy organ powinien zakończyć postępowanie bez zbędnej zwłoki i wydać decyzję wiele lat temu;art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej,art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, prowadzące do nieprawidłowych wniosków, w szczególności poprzez niesprawdzenie, czy w dacie wszczęcia postępowania istniała możliwość zalegalizowania nieruchomości z uwagi na zgodność inwestycji z planem miejscowym;art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez rażąca i wieloletnia przewlekłość postępowania, która ograniczyła prawo skarżącego do legalizacji obiektu na bardziej korzystnych zasadach;art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez rażącą i wieloletnią przewlekłość postępowania, trwająca ponad dwie dekady, która w sposób nieodwracalny ograniczyła prawo skarżącego do legalizacji obiektu na bardziej korzystnych zasadach, a bezczynność organu zniweczyła możliwość skorzystania z dobrodziejstwa uproszczonej drogi legalizacji na podstawie art. 49f Prawa budowlanego, który z uwagi na upływ czasu powinien znaleźć zastosowanie;Zarzucono także obrazę:a) art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie i niezastosowanie przepisów materialnych obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy;b) obrazę art. 49f Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i oparcie zaskarżonej decyzji na nieprawidłowej podstawie prawnej w sytuacji, gdy prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje, iż w przedmiotowej sprawię legalizacja winna odbyć się w trybie uproszczonym art. 49f Prawa budowlanego, który ma zastosowanie, jeśli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat (ust. 1), co organ miał obowiązek zbadać, a czego zaniechał.Mając na uwadze powyższe wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszego pisma, tj. dokumentacji medycznej na okoliczność trudnej sytuacji skarżącego a także uchylenie zaskarżonej w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.Uzasadniając skargę strona skarżąca wskazała, że organ I instancji nie zbadał, czy zachodzi możliwość zalegalizowania samowoli budowalnej w trybie art. 49f Prawa budowlanego. Organ nie ustalił, kiedy doszło do wybudowania obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania i nie ocenił, czy istnieje możliwość zalegalizowania budynku w trybie uproszczonym - w szczególności nie zbadał jaki czas minął między wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych a budową.Nadto postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zainicjowano w 2001 roku a decyzja o nakazie rozbiórki została wydana dopiero w 2025 roku. Oznacza to, że organ pozostawał w rażącej i nieuzasadnionej bezczynności przez okres ponad 20 lat, co stanowi naruszenie art. 12 k.p.a. i budzi uzasadnione wątpliwości co do słuszności i rzetelności działania administracji. Jest to działanie sprzeczne z zasada zaufania obywatela do państwa i prawa oraz z zasadami współżycia społecznego, gdyż Organ celowo lub wskutek zaniedbania doprowadził do utrwalenia stanu faktycznego, by po latach obarczyć jego konsekwencjami nowego właściciela.Egzekwowanie nakazu rozbiórki wymierzone jest przy tym w osoby, które nie będąc sprawcami samowoli, w dobrej wierze nabyły nieruchomość i zainwestowały w nią swoje środki, co stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego. Obciążanie odwołującego pełną odpowiedzialnością i kosztami, wynikającymi zarówno z zaniedbań poprzedników, jak i długotrwałej opieszałości administracji, jest niesprawiedliwe i prowadzi do stanu, w którym prawo jest wykonywane w sposób rażąco krzywdzący. Długoletnia bierność organu rodzi u obywateli uzasadnione przekonanie o akceptacji stanu faktycznego lub o wygaśnięciu publicznoprawnego roszczenia.Zakup przedmiotowej nieruchomości był dla skarżącego inwestycją życiową, mającą zapewnić bazę wypoczynkową dla rodziny, miejsce regeneracji i spędzania czasu wolnego. W wyniku wykonania nakazu rozbiórki, skarżącemu grozi niepowetowana strata w majątku, całkowita utrata wartości użytkowej i znaczny spadek wartości rynkowej nieruchomości gruntowej, utrata zainwestowanego kapitału przeznaczonego na zakup i ewentualne utrzymanie obiektu oraz obciążenie dodatkowymi, znacznymi kosztami rozbiórki i utylizacji odpadów budowlanych. Uchylenie decyzji jest niezbędne dla ochrony słusznego interesu strony.Strona skarżąca wyjaśniła, że opiekuje się trzema osobami, które wymagają całodobowej opieki z uwagi na swoją niepełnosprawność. Skarżący wraz z żoną mają zatem na swoim utrzymaniu siebie oraz trzy osoby, które są niezdolne do samodzielnej egzystencji. Strona zakupiła nieruchomość by móc na niej odpoczywać i zrelaksować się od codziennych trosk związanych z opieką nad chorymi najbliższymi. Koszty ewentualnej rozbiórki stanowią obciążenie przekraczające możliwości finansowe skarżącego, a ich egzekwowanie postawi rodzinę na granicy ubóstwa i doprowadzi do ruiny finansowej. Żądanie umorzenia postępowania jest dodatkowo uzasadnione faktem, że rażąca bezczynność organu doprowadziła do sytuacji, w której niemożliwe stało się przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie uproszczonym, które mogłoby dać szansę na legalizację samowoli. Przeprowadzenie postępowania uproszczonego na podstawie art. 49f Prawa budowlanego mogłoby dać możliwość legalizacji przedmiotowej samowoli, pomimo jej potencjalnej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego poprzez zastosowanie specjalnych warunków ustawowych, które mogły być dostępne w określonym czasie. Jednakże, z uwagi na skrajną opieszałość Organu, możliwość ta obecnie może być niedostępna lub jej zastosowanie z przyczyn proceduralnych utrudnione.W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 17 listopada 2025 r., którą organ ten uchylił zaskarżoną decyzję, a rozstrzygając sprawę co do istoty nakazał skarżącemu rozbiórkę: 1) obiektu budowlanego - budynku parterowego z dachem dwuspadowym (na którym zlokalizowane są panele fotowoltaiczne), posiadającego instalację wodociągową z istniejącej sieci oraz kanalizacyjną (szczelny zbiornik na ścieki), trwale związanego z gruntem (posadowionego na stopach betonowych zagłębionych w gruncie rodzimym), o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,10 m x 7,00 m + 2,30 m x 3,20 m wraz z tarasem zadaszonym połączonym konstrukcyjnie z budynkiem o wymiarach 2,05 m x 7,00 m, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym Ż. gmina K. a także 2) budynku o konstrukcji drewnianej, parterowego, trwale związanego z gruntem (posadowionego na bloczkach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie), pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 m x 1,10 m, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Ż. gmina K..Na wstępie należy wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jednakże w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), bowiem zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 19 września 2020 r.), stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w sprawie spornej zabudowy zostało wszczęte zawiadomieniem z 19 marca 2001 r., doręczonym ówczesnemu właścicielowi nieruchomości.Przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego są dwa obiekty budowlane. W toku oględzin z 2 września 2025 r. ustalono, że na terenie działek nr [...] i [...] zlokalizowano budynek parterowy z dachem dwuspadowym, na którym zlokalizowane są panele fotowoltaiczne i posiada on instalację wodociągową z istniejącej sieci oraz kanalizacyjną (szczelny zbiornik na ścieki), trwale związany z gruntem - posadowiony na stopach betonowych zagłębionych w gruncie rodzimym o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,10 m x 7,00 m + 2,30 m x 3,20 m wraz z tarasem zadaszonym połączonym konstrukcyjnie z budynkiem o wymiarach 2,05 m x 7,00 m pełniący funkcje rekreacji indywidualnej. Natomiast na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek o konstrukcji drewnianej parterowy trwale związany z gruntem - posadowiony na bloczkach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,0 m x 1,1 m. Inwestorem ww. budynków był poprzedni właściciel działek - W. K., który pobudował je bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w lipcu 1995 r. Obecnie właścicielem nieruchomości jest skarżący. Istnienie obu obiektów odnotowano przy tym w toku oględzin przeprowadzonych 2 kwietnia 2001 r. i 1 marca 2005 r.Jak wynika z akt sprawy, powodem wydania skarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę było ustalenie przez WINB, że sporne obiekty zostały pobudowane jako samowole budowlane a inwestor nie przedłożył dokumentów wskazanych w postanowieniu z 14 listopada 2008 r., wstrzymującym roboty budowlane i nakładającym obowiązek przedstawienia dokumentów, w tym m. in. decyzji o warunkach zabudowy.Wbrew zarzutom skargi, organy ustaliły w sposób wystarczający, kiedy posadowiono oba obiekty budowlane. Będące przedmiotem postępowania obiekty zostały posadowione w 1995 roku, co potwierdzają oświadczenie złożone przez W. K. w odwołaniu z 28 października 2005 r., a także protokół oględzin nieruchomości z 1 marca 2025 r. i protokół z oględzin nieruchomości z 2 kwietnia 2001 r., który został sporządzony w obecności ówczesnego właściciela i inwestora a następnie został opatrzony jego podpisem.Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która weszła w życie 1 stycznia 1995 r. (Dz.U. z 1994 r., nr 89, poz. 414) w brzmieniu obowiązującym w dacie posadowienia obiektów będących przedmiotem postępowania, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Jak przy tym słusznie zauważył WINB w skarżonej decyzji, zarówno budowa spornego budynku parterowego z tarasem jak i budowa sanitariatu wymagała w dacie ich posadowienia pozwolenia na budowę, gdyż obiekty te nie zostały uwzględnione w art. 29 i art. 30, w których uregulowano kwestie obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę.Art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 443) wprowadzono zmiany w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, dodając pkt 2a zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Z uwagi jednak na art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przedmiotowa budowa wymagała zgłoszenia.Wyjaśnić w tym miejscu należy, że art. 48 i 49b Prawa budowlanego dotyczą tzw. procedury legalizacyjnej, a więc sytuacji, gdy mamy do czynienia z samowolą budowlaną, tj. istnieniem obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa taka jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 zdanie pierwsze), a w postanowieniu tym m.in. nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 ustawy). Przedłożone przez inwestora dokumenty mogą prowadzić do zalegalizowania przez organ samowoli (sanacji sprzecznego z prawem stanu faktycznego) bądź do orzeczenia rozbiórki (art. 48 ust. 4 i 5). Art. 49b Prawa budowlanego - który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a - stanowi odpowiednik art. 48 w przypadkach obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu - również przewiduje obowiązek przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych.Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako PINB), działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) postanowieniem z 14 listopada 2008 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie obu obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Jednocześnie PINB nałożył na W. K. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 października 2009 r.: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.Mimo nałożonego obowiązku W. K. nie przedłożył wskazanych dokumentów, co więcej, jak wynika z pisma Wójta Gminy K. z 20 lipca 2010 r. decyzją z 6 lipca 2010 r., Wójt odmówił wydania warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Bezsporne jest zatem, że W. K. nie wykonał nałożonego na niego obowiązku.Prawidłowe było zatem nakazanie, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, przez organy w drodze decyzji rozbiórki samowolnie posadowionych obiektów budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.Bezspornym pozostaje, że będące przedmiotem postępowania obiekty stanowią budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym budynek został zdefiniowany jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z przytoczonej powyżej legalnej definicji budynku wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Nie ulega wątpliwości, że najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem jest zagłębienie go w ziemi właśnie poprzez wykonanie fundamentów. Jednakże nie można wykluczyć pełnienia funkcji fundamentu przez inny sposób związania niż zagłębienie w ziemi. A zatem, musi istnieć taka konstrukcja, która będzie spełniać rolę fundamentu i dopiero jej obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie - pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku, przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2120/22). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika, w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Istnienie fundamentów nie jest aktualnie jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ dostępne są środki techniczne, które pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem (zob. wyrok NSA z 20 marca 2025 r. sygn. akt II OSK 770/22 i przytoczone tam orzecznictwo). Co więcej, obecnie fundament nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu, któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony (zob. wyroki NSA: z 16 października 2024 r. sygn. akt II OSK 2859/21 i z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1327/17).Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko WINB, że będący przedmiotem postępowania obiekt pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem posadowiony na stopach betonowych zagłębionych w gruncie rodzimym poprzez opieranie się czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć, jest trwale związany z gruntem. Także budynek sanitariatu posadowiony na bloczkach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie opiera się czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć i jest trwale związany z gruntem.Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania kwalifikacji prawnej spornych obiektów, jaką przyjął WINB w niniejszej sprawie.Bez wpływu zasadność wydania decyzji o rozbiórce pozostaje na gruncie niniejszej sprawy argumentacja skargi w zakresie dotyczącym bezczynności organu, skutkującej, zdaniem strony skarżącej, naruszeniem art. 12 k.p.a. W pierwszej kolejności wskazania bowiem wymaga, że co do zasady bezczynność organu może stanowić przedmiot odrębnej skargi do sądu administracyjnego, zatem nie jest rozpatrywana w skardze na decyzję administracyjną. Nadto ewentualne uchybienia w tym zakresie na gruncie niniejszej sprawy pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego. Prawodawca nie ustanowił bowiem normy prawnej pozwalającej na odstąpienie od nakazu z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na czas trwania postępowania w tym przedmiocie.Bez wpływu na wynik postępowania pozostaje także oświadczenie, że skarżący kupił nieruchomość stanowiącą działki nr [...] i [...] w dobrej wierze. Brak jest bowiem normy prawnej pozwalającej na odstąpienie od nakazu z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi dobrą wiarę właściciela nieruchomości.Na marginesie już zatem wskazania wymaga, że skarżący kupił ww. działki w 2011 roku i w tym samym roku posadowił na działce nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia kolejny już budynek, co potwierdza protokół oględzin nieruchomości z 2 września 2025 r. Nadto zarówno z załączonej do akt sprawy informacji z operatu ewidencyjnego z 28 listopada 2024 r. jak i z prowadzonej dla ww. działek księgi wieczystej nr [...] wynika, że obie działki stanowią tereny rekreacyjno - wypoczynkowe. Z żadnego z przedłożonych dokumentów nie wynika jednak, by na działkach tych znajdowały się legalnie posadowione obiekty budowlane.Sąd nie kwestionuje przy tym trudnej sytuacji życiowej skarżącego, który wraz z żoną opiekuje się chorymi najbliższymi. Sprawowana opieka nie może jednak stanowić przesłanki uzasadniającej tolerowanie samowoli budowlanej, wbrew art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego. Okoliczności te zostały uwzględnione w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, jako niezasadną. z uwagi dobrą wiarę właściciela nieruchomości.Na marginesie już zatem wskazania wymaga, że skarżący kupił ww. działki w 2011 roku i w tym samym roku posadowił na działce nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia kolejny już budynek, co potwierdza protokół oględzin nieruchomości z 2 września 2025 r. Nadto zarówno z załączonej do akt sprawy informacji z operatu ewidencyjnego z 28 listopada 2024 r. jak i z prowadzonej dla ww. działek księgi wieczystej nr [...] wynika, że obie działki stanowią tereny rekreacyjno - wypoczynkowe. Z żadnego z przedłożonych dokumentów nie wynika jednak, by na działkach tych znajdowały się legalnie posadowione obiekty budowlane.Sąd nie kwestionuje przy tym trudnej sytuacji życiowej skarżącego, który wraz z żoną opiekuje się chorymi najbliższymi. Sprawowana opieka nie może jednak stanowić przesłanki uzasadniającej tolerowanie samowoli budowlanej, wbrew art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego. Okoliczności te zostały uwzględnione w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, jako niezasadną.