sygn. IX Ka 1829/25 14 kwietnia 2026 Sąd Okręgowy w Kielcach

Uzasadnienie z 14 kwietnia 2026, sygn. IX Ka 1829/25

Najważniejsze informacje

W skrócie

Typ sprawy sprawa karna
Etap apelacja
Tryb rozprawa
Role w sprawie
oskarżony pokrzywdzony oskarżyciel posiłkowy oskarżyciel publiczny prokurator

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IX Ka 1829/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 września 2025 r., II K 363/25

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obrońca zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że czyn przypisany oskarżonemu charakteryzował się znacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości, co skutkowało ustaleniem przez Sąd, że w stosunku do oskarżonej nie zachodzą przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy właściwa analiza elementów podmiotowych i przedmiotowych czynu, a zwłaszcza sposobu i okoliczności popełnienia czynu, prowadzi do

wniosku, że stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu nie był znaczny, a zatem w niniejszej sprawie, wobec ziszczenia się pozostałych przesłanek, zachodziły podstawy do warunkowego umorzenia postępowania względem oskarżonego oraz orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów na okres 1 roku.

2. Niesłuszne i naruszające zasadę równości wobec prawa, wyrażoną wart. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zastosowanie art. 178a § 5 k.k., w zw. z art. 44.b k.k., i orzeczenie na tej podstawie przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, którym poruszał się oskarżony, mimo iż art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44.b § 1-5 k.k. wyraźnie różnicują sytuację prawną podmiotów podlegających reżimowi ich zastosowania wyłącznie w oparciu zastosowanie kryterium wartości rynkowej pojazdu, co nie może się ostać w demokratycznym państwie prawa.

3. rażącą niewspółmierność kary w zakresie, w jakim Sąd meriti orzekł względem oskarżonego karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych wraz ze środkiem karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, podczas gdy orzeczenie powyższych środków reakcji kamoprawnej w łagodniejszym wymiarze również spełniłoby cele prewencji generalnej i indywidualnej kary i czyniłoby zadość celom postępowania karnego z art. 2 k.p.k.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja jest bezzasadna.

Zarzut błędów w ustaleniach faktycznych nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o rzetelnie i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oparta o całokształt ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego i jako taka korzysta z ochrony jaką daje art. 7 k.p.k. Sąd odwoławczy aprobuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów oraz oparte na niej ustalenia faktyczne.

Oskarżony działał umyślnie, z pełną świadomością zarówno spożycia alkoholu, jak i późniejszego kierowania pojazdem mechanicznym. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że decyzja o prowadzeniu pojazdu nie była wynikiem nagłej, wyjątkowej czy przymusowej sytuacji, lecz świadomym wyborem oskarżonego. Dodatkowo nie sposób pominąć faktu, iż stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu znacznie przekraczało ustawowy próg stanu nietrzeźwości, co w realiach sprawy istotnie podwyższa stopień winy sprawcy. Równie prawidłowo oceniony został stopień społecznej szkodliwości czynu. Sąd Rejonowy zasadnie odwołał się do kryteriów wskazanych w art. 115 § 2 k.k. Przy takim poziomie nietrzeźwości występuje istotne zaburzenia psychomotoryczne, w tym spowolnienie czasu reakcji, ograniczenie pola widzenia, znaczne obniżenie zdolności oceny odległości oraz koordynacji ruchowej. Oskarżony naruszył jedno z najistotniejszych dóbr prawnych, jakim jest bezpieczeństwo w komunikacji. Fakt, iż ostatecznie nie doszło do wypadku lub kolizji, nie może prowadzić do obniżenia oceny społecznej szkodliwości czynu, gdyż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ma charakter bezskutkowy. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy zasadnie uznał, że nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania, tj. wymóg, aby stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie były znaczne. Okoliczności podnoszone przez obronę, takie jak niekaralność oskarżonego została prawidłowo uwzględniona jako okoliczność łagodząca, jednak nie mogła prowadzić do zastosowania instytucji z art. 66 § 1 k.k.

Z tych względów brak było podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji o warunkowe umorzenie postępowania. Apelacja obrońcy stanowi zatem jedynie próbę zastąpienia oceny sądu meriti własną oceną strony, co w postępowaniu odwoławczym nie może odnieść skutku.

Ponadto względy prewencji ogólnej przemawiały za odmową warunkowego umorzenia postępowania, gdyż zastosowanie tej instytucji mogłoby został opacznie odczytane jako pobłażanie sprawcom jazdy w stanie znacznej nietrzeźwości. Tym bardziej, że nie można zapominać, że kara ma za zadanie spełnić cele wychowawczo – prewencyjne, a w ocenie sądu odwoławczego, takie cele może osiągnąć kara grzywny wymierzona oskarżonej.

Nie jest zasadny zarzut rażącej niewspółmierności kary.

Rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art. 438 pkt 4 k.p.k., występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Tak orzeczona kara może być wynikiem bądź to nie dostrzeżenia występującej in concreto okoliczności istotnej z punktu widzenia dyrektywy wymiaru kary z art. 53 kk i nast. lub też nie nadania im adekwatnej wagi. Oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar, nie wolno zapominać, że art. 53 § 1 kk pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę.

Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że adekwatną w tej sytuacji będzie kara 200 stawek dziennych grzywny. Należy zaznaczyć, że jest to najłagodniejsza rodzajowo kara przewidziana w kodeksie karnym za tego typu przestępstwo. Ponadto ta rodzajowo kara nie jest przewidziana w ustawowych granicach kary za czyn z art. 178 a § 1 k.k. i jej wymierzenie było możliwe jedynie poprzez skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 37 a § 1 k.k., gdyż czyn oskarżonej został popełniony w czasie, gdy kara za to przestępstwo została zaostrzona.

Sąd nie znalazł również podstaw, aby łagodzić wymiar orzeczonych wobec oskarżonej środków karnych. Wysokość świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy (...) została określona na minimalnym poziomie – w przypadku przypisania sprawcy przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. wynosi ona 5000 zł ( art. 43 a § 2 k.k.), a górną granice wyznacza przepis art. 43 a § 1 k.k. jest 60. 000 zł. Nie mogło tu zatem być o rażącej surowości.

Oceniając niewspółmierność orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 42 § 2 k.k.

w przypadku popełnienia przez sprawce przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres nie krótszy niż 3 lata. E. granica tego środka orzekanego w latach, oznaczona w art. 43 § 1 k.k. to 15 lat. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy orzekł wspomniany zakaz na okres 4 lat, czyli powyżej ustawowego minimum, jednak tylko nieznacznej je przekraczając. Nie jest to rozstrzygnięcie surowe. Oskarżony prowadziła samochód w stanie nietrzeźwości. Nie znajdowała się w żadnej wyjątkowej sytuacji. Ta okoliczność pokazuje, że oskarżony jako kierowca wykazała się znaczną nieodpowiedzialnością, że wymaga wyeliminowania go jako uczestnika ruchu drogowego na dłuższy okres niż 3 lata, prewencyjnie dla zapewnienia bezpieczeństwa wobec innych osób. Nadto środek orzeczony w takim wymiarze stanowi dla oskarżonego dodatkowo dolegliwość i pomoże mu zrozumieć, że takie bezmyślnie zachowanie jako kierowcy nie może liczyć na pobłażliwość ze strony organów wymiaru sprawiedliwości.

W związku z uchyleniem pkt IV Sąd na podstawie art. 44 b § 6 k.k. w zw. z art. 44 b § 5 pkt 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 7000 zł.

Wniosek

Wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku poprzez:

1.orzeczenie względem oskarżonego środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania karnego na mocy art. 66 § 1 k.k., wraz z poddaniem oskarżonego, zgodnie z art. 67 § 1 k.k., próbie na okres 2 lat;

2.orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 zł;

3.orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego środka karnego;

W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd odwoławczy zarzutu z punktu I, na

wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

1.orzeczenie względem oskarżonego kary grzywny w wymiarze 200 stawek

dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na 10 złotych

2.orzeczenie względem oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat

Dodatkowo, niezależnie od powyższych wniosków

wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez odstąpienie od orzekania

względem oskarżonego przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, którym poruszał się w chwili popełnienia inkryminowanego czynu

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zarzut okazał się bezzasadny, stąd nie było podstaw do uwzględnienia wniosku. Z uwagi, na to, że art. 44 b §2 k.k. przestał obowiązywać Sąd uchylił pkt IV wyroku.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wina i sprawstwo, środki karne w postaci zakazu prowadzenia pojazdów i świadczenia pieniężnego, zaliczenie okresu zatrzymanego dokumentu , koszty sądowe.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do korekty zaskarżonego wyroku w

tych zakresach.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy w pkt:

I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. uchylił orzeczenie z pkt. IV w zakresie przepadku równowartości pojazdu mechanicznego marki Ł. (...) rok produkcji 2017 o numerze rej. (...);

2. na podstawie art. 44b § 6 kk w zw. z art. 44 b § 5 pkt 1 kk orzekł wobec oskarżonego N. P. nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych;

Zwięźle o powodach zmiany

Szczegółowe uzasadnienie rubryka 3.1.

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Pkt III

Sąd zasądził od oskarżonego H. P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 420 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Na kwotę tą złożyła się opłata 400 zł zasądzona na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 655, poz. 2600) oraz kwota 20 zł tj. ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism co wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2023 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.

7.  PODPIS

SSO Marek Stempniak

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 września 2025 r., II K 363/25

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana