Wyrok z 16 kwietnia 2026, sygn. I C 1253/21
W skrócie
Pokaż pozostałe podstawy prawne (19)
Sygn. akt I C 1253/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2026 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, I Wydział Cywilny,
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Mirosława Makowska
Protokolant: st. sek. sąd. Anna Frankowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 roku w S.,
sprawy z powództwa W. R. (1)
przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Okręgowej w Łodzi, Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, Sądowi Okręgowemu w Łodzi
o zadośćuczynienie i odszkodowanie
1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratury Okręgowej w Łodzi, Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz powoda W. R. (1):
a) tytułem zadośćuczynienia kwotę 280.000,00 (dwieście osiemdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty;
b) tytułem odszkodowania kwotę 421.728,71 (czterysta dwadzieścia jeden tysięcy siedemset dwadzieścia osiem 71/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty;
2. oddala powództwo w pozostałej części;
3. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratury Okręgowej w Łodzi, Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz powoda W. R. (1) kwotę 37.887,49 (trzydzieści siedem tysięcy osiemset osiemdziesiąt siedem 49/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;
4. nieuiszczone koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim.
Sygn. akt I C 1253/21
UZASADNIENIE
Powód W. R. (1), w pozwie z dnia 23 kwietnia 2021 r., skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Okręgowej w Łodzi, Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, Sądowi Okręgowemu w Łodzi wniósł o:
1. zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa- Prokuratury Okręgowej w Łodzi, Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi, Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz powoda W. R. (1):
a. kwoty 300 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę
b. kwoty 482 148,59 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
i. od kwoty 466 054,00 zł od dnia 21 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty,
ii. od kwoty 16 094,59 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty tytułem odszkodowania,
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu powód wskazał, że na dochodzoną w niniejszym postępowaniu kwotę składa się: kwota 300 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, z czego 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę w związku z wszczęciem i prowadzeniem przeciwko niemu postępowania przygotowawczego oraz wniesieniem przeciwko niemu aktu oskarżenia i popierania go przed sądem przez okres prawie 17 lat przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi oraz 100 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę w związku z wieloletnim (prawie 17-letnim) prowadzeniem przeciwko niemu postępowania sądowego, a także kwota 482 148,59 zł tytułem odszkodowania za doznaną przez powoda szkodę majątkową. Na żądaną kwotę odszkodowania składa się różnica pomiędzy wysokością wynagrodzenia jaką powód otrzymywałby, gdyby na skutek przedstawienia mu zarzutów przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi i prowadzenia przeciwko niemu postępowania nie został w lipcu 2001 r. zwolniony z Banku (...), a wysokością wynagrodzenia jakie otrzymywał w nowo podjętej pracy, za okres od 2002r. do 2009 r., czyli do momentu, gdy zarobki te się zrównały. Podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, zarówno w zakresie szkody niemajątkowej jak i szkody majątkowej jakiej doznał powód, w jego ocenie stanowi art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. i art. 24 k.c., wykładane z uwzględnieniem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego art. 6 ust. 1 i art. 41 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w O. dnia 4 listopada 1950 r. przede wszystkim w zakresie szkody powstałej w związku z prowadzonym postępowaniem i jego przewlekłością. Normatywnym wyrazem odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania funkcjonariuszy jest także obecnie art. 77 Konstytucji RP, zgodnie z którym „każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw”. Odpowiedzialność ta warunkowana jest bezprawnością działania lub zaniechania organu władzy publicznej, która z kolei nie wymaga stwierdzenia winy (vide: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt III CZP 25/11, LEX) (k. 4-22).
W odpowiedzi na pozew, Skarb Państwa – Prokuratura Okręgowa w Łodzi, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia oraz Sąd Okręgowy w Łodzi, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł o: oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów procesu, w tym na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej RP kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2180) wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty (na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.). Pozwany zakwestionował roszczenie objęte pozwem zarówno co do zasady, jak i wysokości oraz żądanie w zakresie odsetek. Pozwany zakwestionował również twierdzenia zawarte w treści pozwu z dnia 22 kwietnia 2021 r., mające świadczyć o niezgodnym z prawem zachowaniu pozwanego. Zdaniem pozwanego wszczęcie postępowania przygotowawczego nie może zostać uznane za bezprawne, nawet jeśli ostatecznie zakończyło się uniewinnieniem. Samo postawienie zarzutów, czy nawet wniesienie aktu oskarżenia nie oznacza jeszcze pewności co do faktu popełnienia przestępstwa - ostateczna ocena należy do Sądu, którego istnienie w przypadku takiej właśnie pewności byłoby całkowicie zbędne. Zgromadzony materiał dowodowy umożliwił wniesienie aktu oskarżenia wobec powoda i uzasadniał przekonanie, iż powód jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu. Podobnie w ocenie pozwanego Skarbu Państwa nie sposób szukać cech bezprawności w toku czynności podejmowanych w postępowaniach toczących się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi oraz przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Sąd Okręgowy w Łodzi i Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi podejmowały czynności wynikające z dokonywanej przez siebie oceny prawnej, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z ogólnymi regułami dotyczącymi rozkładu ciężaru dowodu oraz z przepisem art. 24 k.c., na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste i tym samym wyrządził mu szkodę niemajątkową. Niezależnie od powyżej argumentacji faktycznej i prawnej, która uzasadnia oddalenie powództwa, z najdalej idącej ostrożności procesowej pozwany wskazuje, że między naruszeniem dóbr osobistych a krzywdą nie zachodzi adekwatny związek przyczynowy, bowiem rzekoma krzywda nie może być uznana za normalne następstwo zachowania pozwanego. Ponadto pozwany podniósł, iż wszelkie szkody powoda spowodowane stwierdzoną przewlekłością postępowania w pełni rekompensuje przyznana kwota (k. 644-678).
Podczas rozprawy w dniu 30 marca 2022r. pozwany podniósł zarzut przedawnienia dochodzonego przez powoda roszczenia w całości (k. 860-862).
W piśmie z dnia 19 kwietnia 2022 r. (data nadania) powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, poparł powództwo, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Powód wskazał, że podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego w niniejszym postepowaniu jest nieuzasadniony, a nadto stanowiłby on nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. (k.864-866).
W piśmie z dnia 23 maja 2022 r. (data nadania) pozwany podtrzymał zajęte stanowisko w sprawie, w tym złożony na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Odnośnie do dochodzonej przez powoda kwoty odszkodowania pozwany, uzupełniając swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odpowiedzi na pozew - wskazał, że wszelkie roszczenia związane z utratą pracy winny być kierowane do pracodawcy powoda, który zwolnił go z pracy tj. Banku (...), a nie do działającego na podstawie i w granicach prawa pozwanego Skarbu Państwa, decyzja o zwolnieniu powoda leżała bowiem w gestii jego ówczesnego pracodawcy. Zatem brak jest adekwatnego związku przyczynowego między zarzucanym przez powoda bezprawnym zachowaniem pozwanego Skarbu Państwa, a szkodą w postaci utraconych zarobków. Zdaniem pozwanego, termin przedawnienia roszczeń wynikających z czynności Prokuratury rozpoczął bieg najpóźniej w dniu, w którym powód dowiedział się o wniesieniu przeciwko niemu aktu oskarżenia - już wówczas powód odczuwał bowiem ujemne następstwa zatrzymania i prowadzenia postępowania przygotowawczego, o czym wprost pisze w pozwie. W dniu 26 lipca 2017 r. zapadło postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi stwierdzające przewlekłość postępowań prowadzonych przed Sądem Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi i Sądem Okręgowym w Łodzi począwszy od dnia 1 lutego 2008 r. To postanowienie otworzyło powodowi drogę prawną do dochodzenia roszczeń z tytułu przewlekłości. Okres 3-letniego przedawnienia roszczeń z tytułu przewlekłości rozpoczął bieg z dniem wydania postanowienia, tj. w dniu 26 lipca 2017 r. i upłynął przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie. Odnosząc się do żądanego przez powoda odszkodowania – pozwany wskazał, że kwotę odszkodowania powód wyliczył biorąc po uwagę niższy poziom zarobków uzyskanych w nowej pracy (po utracie poprzedniej) w okresie od 2002 r. do 2009 r. — w którym to roku zarobek osiągnął poziom wynagrodzenia uzyskiwanego przed zatrzymaniem, tak więc już w 2009 r. powód miał świadomość poniesienia szkody majątkowej i tego, kto jest sprawcą tej szkody (k. 892-915).
W dalszym toku postępowania strony podtrzymały zajęte stanowiska w sprawie.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Powód w 1991 r. rozpoczął pracę w baku (...) w R. jako dyrektor oddziału, wcześniej pracował w (...) w S.. Powód był osobą młodą, perspektywiczną, bank inwestował w rozwój powoda – powód skończył studia podyplomowe, kursy zorganizowane przez bank, odbył turnee po bankach we Francji, odbył szkolenia w P. dla potencjalnej kadry kierowniczej wyższego szczebla. Oddział powoda zatrudniał około 70-80 osób. Powód podjął się dynamicznego rozwoju oddziału banku w R., otworzył nowe placówki banku, zdobywał klientów indywidualnych i gospodarczych. W 1997 roku rozpoczęły się rozmowy pomiędzy dyrektorem Ł. a powodem, odnośnie jego przejścia do oddziału regionalnego, gdzie objął stanowisko pierwszego zastępcy kierownika oddziału regionalnego. Powód od stycznia 1998 r. przestał pracować w R., został oddelegowany na 3 miesiące do oddziału regionalnego jako zastępca dyrektora ds. sprzedaży, jednocześnie zachowując status dyrektora oddziału w R.. W lutym został powołany przez W. U. (1) na pierwszego zastępcę dyrektora banku (...) w I., którą to funkcję odjął od 1 kwietnia 1998 r. Bank obejmował województwo (...), (...), (...), (...) i zatrudniał około 3 000 osób. Powód zajmował się przyjmowaniem depozytów i sprzedażą pieniądza za pomocą kredytów. Był to jeden z wiodących oddziałów regionalnych pod względem wyników.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Powód był człowiekiem aktywnym, grał w piłkę nożną, organizował turnieje, nigdy się nie leczył.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
T. B. był klientem banku od 1994 roku, był rozwijającym się przedsiębiorcą, budował salon samochodowy w 1997 roku, w związku z czym korzystał z ofert kredytowych i depozytowych. T. B. uczestniczył w 1996 roku w jubileuszu banku, z innym przedsiębiorcą. T. B. posiadał zadłużenie na około 3 000 000,00 zł, jego wskaźniki były bardzo dobre, rozwijał się. Jego sytuacja uległa zmianie w 2000 roku, proponowano sprzedaż jednej z firm by spłacić kredyt w wysokości około 2 000 000,00 zł, czego nie zrobił. Pod koniec 2000 roku pojawiły się u niego problemy z obsługą zadłużenia, zarówno przedstawiciele banku z oddziału regionalnego, jak i z oddziału R. prowadziło z nim szereg rozmów. Pojawiły się problemy z płatnością podatków oraz rosło zadłużenie względem banku. T. B. jako powód problemów wskazywał konieczność płacenia haraczu.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Wnioski kredytowe wpływały do inspektora, następnie był powoływany komitet kredytowy na szczeblu oddziału, którego przewodniczącym był dyrektor lub jego zastępca, w skład komitetu wchodzili również naczelnicy wydziałów. Komitet rozpatrywał wniosek i podejmował decyzję odnośnie przyznania lub nieprzyznania kredytu. Jeśli kredyt wykraczał poza kompetencje oddziału, trzeba było mieć zgodę oddziału regionalnego. Powód na szczeblu oddziału operacyjnego w R. nie brał udziału w udzielaniu kredytu T. B., w oddziale regionalnym wchodził w skład komitetu kredytu, ale również nie brał udziału, ponieważ przebywał wówczas na urlopie. Decyzje w przedmiocie udzielenia kredytu zawsze były zgodne z rekomendacjami poszczególnych członków komitetu kredytowego, na podstawie opinii komórki zarządzania ryzykiem kredytowym oraz komórki zajmującej się sprzedażą kredytów podmiotom gospodarczym . Notatki i opinia inspektora kredytowego musiała być zatwierdzona przez naczelnika obsługi jednostek gospodarczych i komisję kredytową.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Pismem z dnia 29 stycznia 2001 r. skierowanym do Prokuratury Okręgowej w S. i Urzędu Ochrony Państwa w I., T. B. złożył zawiadomienie o „wykrytych i stwierdzonych związkach przestępczych o charakterze mafijnym, o nieprawidłowościach w (...) S.A. w I., o korupcji w tym banku, oraz o działaniu na szkodę państwa”.
(dowód: pismo z dnia 29.01.2001 r. k. 34-47)
W dniu 22 lutego 2001 r. i 23 lutego 2001 Delegatura Urzędu Ochrony Państwa w I., przyjęła ustne zawiadomienie o przestępstwie wraz z wnioskiem o ściganie karne, przesłuchując w charakterze świadka T. B..
(dowód: protokół ustnego zawiadomienia o przestępstwie z dnia 22.02.2001 r. k. 48-56, protokół ustnego zawiadomienia o przestępstwie z dnia 23.02.2001 r. k. 57-59)
Pismem z dnia 26 lutego 2001 r. Urząd Ochrony Państwa, Delegatura w I. ((...)) przekazała do Prokuratury Okręgowej w Łodzi zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
(dowód: pismo (...) Delegatura w I. z dnia 26.02.2001 r. k. 679)
Postanowieniem z dnia 5 marca 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi na podstawie zawiadomień złożonych przez T. B. w dniach 22 i 23 lutego 2001 roku wszczął śledztwo w sprawie czynów dokonanych w okresie od lipca 1998 roku do lipca 2000 roku w R. i w I., polegających na żądaniu i przyjęciu korzyści majątkowych i osobistych przez osoby pełniące funkcje publiczne w związku z pełnieniem tej funkcji: Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., Dyrektora Banku (...) w R. oraz Naczelnika Wydziału Kredytów Banku (...) w I. oraz wręczenia korzyści majątkowych i udzielenia korzyści osobistych tym osobom przez właściciela Firmy (...) T. B.. W uzasadnieniu wskazano, iż analiza zawiadomienia o przestępstwie T. B. prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstw korupcji ze strony wysokiego rangą urzędnika państwowego oraz kierownictwa Banku (...), zaś waga sprawy oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości przestępstw określonych w art. 228 § 1 i § 4 k.k. oraz z art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., uzasadniają wszczęcie postępowania.
(dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 5.03.2001 r. o wszczęciu śledztwa wraz z uzasadnieniem, sygn. akt VI Ds. 9/01 k. 60-62)
W dniu 5 marca 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wydał postanowienie o przedstawieniu T. B. zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Zarzuty przedstawiono T. B. w dniu 5 marca 2001 r. T. B. został przesłuchany w dniach 5 i 6 marca 2001 r.
(dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 5.03.2001 r. o przedstawieniu zarzutów T. B. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt VI Ds. 9/01 k. 63 – 64, k. 680-683, protokół przesłuchania T. B. z dnia 5.03.2001 r. k. 65-76, protokół przesłuchania T. B. z dnia 6.03.2001 r. k. 77-87)
W dniu 23 marca 2001 r. sporządzone zostały szczegółowe wytyczne dla (...) co do zakresu niezbędnych do wykonania czynności. Wytyczne zawierały 24 czynności, do których wykonania zobowiązany został (...) w „możliwie krótkim terminie".
(dowód: wytyczne do śledztwa z 23.03.2001 r. k. 684-688)
W dniu 20 kwietnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wydał postanowienie o uzupełnieniu i zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów T. B. z dnia 5 marca 2001 r. Postanowienie zostało ogłoszone podejrzanemu w dniu 23 kwietnia 2001 r.
(dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 20.04.2001 r. o uzupełnieniu i zmianie zarzutów T. B., sygn. akt VI Ds. 9/01 k. 88-89, k. 689-690)
W dniu 20 kwietnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wydał postanowienie o przedstawieniu W. R. (1) zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W. R. (1) przedstawiono zarzut o to, że w okresie od lipca 1998 roku do sierpnia 2000 roku w R. i w T., będąc jako Dyrektor Banku (...) w R., a następnie Dyrektor Oddziału (...) Banku (...) w I. osobą pełniącą funkcję publiczną, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, zażądał od T. B. w związku z pełnieniem przez siebie funkcji publicznej korzyści majątkowej w postaci przedmiotów wyposażenia domu oraz samochodu marki V. (...), od czego uzależnił wykonywanie czynności służbowych w postaci przyśpieszenia pozytywnych decyzji o przyznaniu i prolongatach spłat kredytu obrotowego dla Firmy (...) oraz ogólną przychylność dla T. B., przyjmując korzyść majątkową w postaci dwóch zegarów kominkowych oraz obrazu o łącznej wartości 7 350,00 złotych, przy czym:
- w lipcu 1998 roku w R. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci zegara kominkowego z cynkalu z postacią kobiety na podstawie alabastrowej nabytego za kwotę 2.750,00 złotych w Galerii (...) w P. w dniu 4 stycznia 1998 roku,
- w sierpniu 1999 roku w T. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci obrazu malarza L. Ł. (...) nabytego za kwotę 1.600,00 złotych w Galerii (...) w I. w dniu 12 sierpnia 1999 roku,
- w sierpniu 2000 roku w T. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci zegara kominkowego z kandelabrami na postumentach marmurowych w kolorze czarno-różowym nabytego za kwotę 3 000,00 złotych w Galerii (...) w P. w dniu 17 sierpnia 2000 roku,
- w sierpniu 2000 roku zażądał od T. B. korzyści majątkowej w postaci nieodpłatnego przekazania samochodu osobowego marki V. (...) o wartości 38 000,00 złotych.
Postanowienie zostało ogłoszone podejrzanemu w dniu 23 kwietnia 2001 r. Jednocześnie wydane zostało zarządzenie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu osoby podejrzanej oraz wydane postanowienie o przeszukaniu miejsca zamieszkania oraz stanowiska pracy w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie.
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi zastosował wobec W. R. (2) jako środek zapobiegawczy - poręczenie majątkowe w postaci 15 000,00 zł oraz zakaz opuszczania kraju.
(dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 20.04.2001 r. o przedstawieniu zarzutów W. R. (1), sygn. akt VI Ds. 9/01 k. 691-691v., postanowienie o przeszukaniu miejsca zamieszkania z dnia 20.04.2001 r. k. 111, postanowienie o przeszukaniu stanowiska pracy z dnia 20.04.2001 r. k.112, zarządzenie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu z dnia 20.04.2001 r. k. 113, postanowienie z dnia 23.04.2001 r. o zastosowaniu poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju k. 692-692v., protokół z dnia 27.04.2001 r. przyjęcia poręczenia majątkowego k. 693)
W dniu 20 kwietnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wydał postanowienie o przedstawieniu O. S. (2) zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Postanowienie zostało ogłoszone podejrzanej w dniu 23 kwietnia 2001 r. Jednocześnie wydane zostało zarządzenie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu osoby podejrzanej oraz postanowienie o przeszukaniu miejsca zamieszkania oraz stanowiska pracy z uwagi na konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Ponadto w dniu 23 kwietnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi postanowił zastosować wobec podejrzanej jako środek zapobiegawczy dozór policji i zakaz opuszczania kraju.
(dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 20.04.2001 r. o przedstawieniu zarzutów O. S. (1), sygn. akt VI Ds. 9/01 k. 694-694v., postanowienie o przeszukaniu miejsca zamieszkania z dnia 20.04.2001 r. k. 695, postanowienie o przeszukaniu stanowiska pracy z dnia 20.04.2001 r. k. 696)
W dniu 20 kwietnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wydał postanowienie o przedstawieniu O. B. (2) zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 1, 3 i 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Postanowienie zostało ogłoszone podejrzanemu w dniu 23 kwietnia 2001 r. Jednocześnie wydane zostało zarządzenie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu osoby podejrzanej oraz postanowienie o przeszukaniu miejsca zamieszkania oraz stanowiska pracy z uwagi na konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.
(dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 20.04.2001 r. o przedstawieniu zarzutów O. B. (1), sygn. akt VI Ds. 9/01 k. 697-697v., zarządzenie z dnia 20.04.2001 r. k. 698, postanowienie o przeszukaniu miejsca zamieszkania z dnia 20.04.2001 r. k. 699, postanowienie o przeszukaniu stanowiska pracy z dnia 20.04.2001 r. k. 700)
W dniu 23 kwietnia 2001 r. o godz. 6:15 odbyło się przeszukanie mieszkania powoda położonego w I. przy ul. (...) w I. oraz stanowiska pracy powoda. Następnie o godzinie 13:10 przesłuchano powoda w charakterze podejrzanego, przedstawiając mu zarzuty. Przesłuchany w charakterze podejrzanego W. R. (1) nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i zaprzeczył, aby kiedykolwiek żądał oraz przyjął od T. B. jakąkolwiek korzyść majątkową, jednocześnie wskazując, iż dwa zegary, które zostały zabezpieczone u niego w domu podczas przeszukania kupił od T. B., który zajmował się także sprzedażą antyków, natomiast obraz, stanowił prezent na imieniny i został przeznaczony na cel charytatywny.
(dowód: protokół przeszukania z dnia 23.04.2001 r. k. 114-115v., protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 23.04.2001 r. k. 116-122)
Dzień przed zatrzymaniem powód otrzymał głuchy telefon. W dniu 23 kwietnia 2001 r. powód obchodził 41 urodziny, tego dnia o 6 rano zadzwonił dzwonek do drzwi, gdy powód w pidżamie i boso, podszedł do drzwi usłyszał „proszę otwierać”, oślepił go flesz kamery, kamerzysta kamerował zajście, około 10 uzbrojonych funkcjonariuszy policji wpadło do mieszkania powoda, w którym przebywał razem z żoną i córką, pies zaczął szczekać, odbyło się przeszukanie, funkcjonariusze biegali po mieszkaniu, szukali. Zabrali zegary, które powód zakupił od T. B.. Z przeszukania sporządzono protokół, powód został skuty w kajdanki, wyprowadzony i przewieziony do siedziby (...) na ul. (...) w I., powód nie wiedział o co chodzi.
Następnie około godziny 8:00, powód w kajdankach został przewieziony w asyście 3 samochodów i wprowadzony przy pracownikach banku do oddziału regionalnego banku (...) w I., gdzie przeszukano jego gabinet. Czynności były filmowane. Około godziny 12:00 pojawił się prokurator i obrońca powoda, powodowi przedstawiono zarzuty przyjmowania korzyści majątkowych w związku z pełnioną funkcją publiczną.
(dowód: zeznania B. R. – protokół rozprawy z dnia 30.03.2022 r. k.860v.-861v., zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Powód czuł się poniżony i upokorzony na oczach pracowników, całkowicie utracił reputację, pamięta przebieg zdarzeń do dnia dzisiejszego, o godzinie 8:00 wszyscy pracownicy przychodzą do pracy. Czuł się fatalnie, w ciągu miesiąca po zatrzymaniu schudł 12 kg, miał różnego rodzaju bóle, nie mógł spać, zaczął mieć problemy z ciśnieniem, potwornie się stresował, zastanawiał co się wydarzyło i dlaczego. Ostatecznie trafił do szpitala, gdzie przebywał około tygodnia w związku ze skokami ciśnienia, których nie dało się opanować w domu. Powód nie korzystał z pomocy psychologa, ogromnym wsparciem był dla niego brat, z którym dużo rozmawiał. Powód podczas całego czasu trwania postępowania żył w stresie, co odbiło się na jego zdrowiu. Powód miał poczucie niesprawiedliwości, utracił poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie. Powód skoncentrował się na odbudowaniu dobrego imienia, które w wyniku postępowania utracił. Po przedstawieniu zarzutów większość ludzi się od niego odwróciło, został sam z żoną, córką i bratem. Powód czuł się napiętnowany, traktowany jak przestępca.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
W związku z postawieniem powoda w stan oskarżenia, przeszukaniem i zatrzymaniem go pojawiły się artykuły prasowe i telewizyjne, w tym pokazujące mieszkanie powoda, kopię obrazu znanego malarza.
(dowód: zeznania B. R. – protokół rozprawy z dnia 30.03.2022 r. k.860v.-861v., zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v., kserokopie artykułów prasowych k. 538-546, stenogramy nagrań k. 2957-2982)
Powód wyprowadził się do I. na początku 1998 r., był jednym z najmłodszych dyrektorów (...) w Polsce, żył pracą i dawała mu dużą satysfakcję. Powód był człowiekiem otwartym, pogodnym i radosnym, szanował ludzi i cieszył się życiem. W wyniku postawionych mu zarzutów, powód był przerażony, zszokowany, załamał się. W związku z trwającym postępowaniem zaczęły się problemy z pracą, powód został zwolniony z (...), co było dla powoda dodatkowym stresem. Powód znalazł się w szpitalu, miał problemy ze snem, koncentracją. Powód zmienił się, stał się nieufny, dużo znajomych się od niego odwróciło przez zarzuty.
(dowód: zeznania B. R. – protokół rozprawy z dnia 30.03.2022 r.
k.860v.-861v.)
Powód podczas pracy w (...) był w najlepszym etapie rozwoju zawodowego i osobistego, lubił pracę w bankowości, często był nagradzany za pracę, otrzymywał nagrody rzędu 20.000,00 – 30.000,00 zł kwartalnie.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Powód miał bardzo dobrą opinię w pracy, dyrektor banku w I. W. U. (1) rokowała z nim współpracę na dalsze lata, powód był pierwszym zastępcą dyrektora. Była zszokowana podczas przeszukania gabinetu powoda, wszyscy pracownicy byli zaskoczeni całą sytuacją, ponieważ powód budził zaufanie wśród pracowników. W związku z postawieniem powodowi zarzutów, zarząd banku był zbulwersowany, oczekiwał że umowa z powodem zostanie rozwiązana. Bank rozwiązał umowę z powodem, ponieważ chciał się asekurować. Gdyby powód nie został oskarżony, istniało wysokie prawdopodobieństwo, że po odejściu W. U. (1), powód objąłby jej stanowisko, ponieważ była praktyka wprowadzania następcy w swoje obowiązki. Podczas rozpraw powód był przygnębiony. Proces miał wpływ na życie powoda – zarówno prywatne, jak i zawodowe.
(dowód: zeznania W. U. (1) – protokół rozprawy z dnia 30.03.2022 r. k. 861v. – 862)
Po zwolnieniu z (...) powodowi ciężko było znaleźć nową pracę, wszyscy się od niego odwrócili. Powód podjął pracę w nowo powstałej spółce w O., za znacznie mniejsze wynagrodzenie, ponieważ miał na utrzymaniu dziecko i żonę, która nie pracowała. Dojeżdżał 70 km w jedną stronę, brat przekazał mu samochód, który spłacał w ratach, ponieważ powód pracując w (...) nie posiadał prywatnego samochodu, ponieważ miał samochód służbowy. Powód podczas pracy w banku zarabiał tyle, że prowadził dostatnie życie, później musiał wiązać koniec z końcem by zapewnić rodzinie byt. Po 5 latach rozszerzono pracę powoda, zaczął pracę w elektrowni (...). W strukturze elektrowni nigdy nie osiągnął statusu zawodowego, jaki miał w banku. Trudno mu było awansować z uwagi na trwające postępowanie karne. Żona powoda podjęła pracę.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Mimo zmiany pracy, do pracodawcy powoda przesłano anonimowe pismo z donosem na powoda odnośnie trwającego postępowania karnego.
T. B. wystosował pismo do (...) S.A. Oddział Elektrownia (...), zawiadamiające o ewentualnym naruszenie przez powoda obowiązków pracowniczych poprzez nieprawidłowe wykorzystywanie czasu pracy, polegające na uczestnictwie w rozprawach sądowych w czasie pracy, w związku z czym toczyło się postępowanie wyjaśniające.
(dowód: zeznania B. R. – protokół rozprawy z dnia 30.03.2022 r. k.860v.-861v., pismo z dnia 20.09.2010 r. k. 552-556, pismo z dnia 22.10.2010 r. k. 557, pismo z dnia 02.11.2010 r. k. 558, pismo z dnia 29.11.2010 r. k.559-561)
Pismami z dnia 9 maja 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi zwrócił się do (...) S.A. o przekazanie do Prokuratury Okręgowej w Łodzi zestawienia transakcji za okres 1-31 sierpnia 2000 r. oraz do Dyrektora Oddziału Centrum (...) Bank (...) SA w R. o przesłanie kserokopii wszelkich dokumentów wytworzonych przez Bank, a związanych z umowami kredytowymi (oraz licznymi do nich aneksami) zawartymi pomiędzy T. B. a Oddziałem Banku.
(dowód: wniosek o przesłanie zestawienia transakcji k.701, wniosek o przesłanie dokumentów k.702)
Pismem z dnia 25 maja 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi zwrócił się do Naczelnika Wydziału Śledczego Delegatury (...) w I. o nadesłanie materiałów filmowych udostępnionych telewizji i pokazanych w programach, które wskazał W. R. (1) w skardze.
(dowód: pismo z dnia 25.05.2001 r. do Naczelnika Wydziału Śledczego Delegatury (...) w I. o nadesłanie materiałów filmowych k. 703).
W dniu 28 maja 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi przygotował szczegółowy plan śledztwa - aktualizację, w którym zaplanowano 54 czynności.
(dowód: plan śledztwa (aktualizacja) z dnia 28.05.2001 r. k. 704-709v.)
Wnioskiem z dnia 29 maja 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wniósł o przedłużenie czasu trwania śledztwa do dnia 5 września 2001 r.
(dowód: wniosek z dnia 29.05.2001 r. o przedłużenie czasu trwania śledztwa k. 710-712v.)
Postanowieniem z dnia 31 maja 2001 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi przedłużył śledztwo do dnia 5 września 2001 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż „pozostało jeszcze szereg czynności procesowych, które przede wszystkim mają prowadzić do weryfikacji wyjaśnień podejrzanych i sprawdzenia ich linii obrony. Należy przede wszystkim przesłuchać zgłoszonych bądź ustalonych już świadków, przeprowadzić zlecone Izbie Skarbowej czynności kontrolne, dokonać niezbędnych konfrontacji pomiędzy podejrzanymi, a także niektórymi świadkami”.
(bezsporne)
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Kamy z dnia 27 czerwca 2001 r. uchylono postanowienie w przedmiocie zastosowania wobec W. R. (1) środków zapobiegawczych i przekazano do ponownego rozpoznania Prokuraturze Okręgowej w Łodzi. W uzasadnieniu wskazano, iż Prokurator nie wskazał w swej decyzji dowodów wskazujących na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez W. R. (1) zarzucanego mu czynu.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 27.06.2001 r., sygn. akt: IV Ko 278/01 k. 180-180v., 713-713v.)
Pismem z dnia 2 lipca 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi przesłał do Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi odpis wyroku sygn. akt II AKa 191/99 Sądu Apelacyjnego w Krakowie dotyczący interpretacji określenia „osoby pełniącej funkcję publiczną”. Powyższe wskazuje, iż kwestia definicji „osoby pełniącej funkcję publiczną” była analizowana również w ramach czynności nadzorczych nad postępowaniem przygotowawczym przez Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi.
(dowód: pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 2.07.2001 r. do Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi k. 714)
Pismami z dnia 5 lipca 2001 r. i z dnia 26 lipca 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi zwrócił się do Naczelnika Wydziału Śledczego Delegatury (...) w I. o przeprowadzenie czynności przesłuchania świadków.
(dowód: pismo z dnia 5.07.2001 r. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi do Naczelnika Wydziału Śledczego Delegatury (...) w I. o przeprowadzenie czynności k. 715-716v., pismo z dnia 26.07.2001 r. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi do Naczelnika Wydziału Śledczego Delegatury (...) w I. o przeprowadzenie czynności 717-717v.)
W dniu 23 sierpnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi przygotował szczegółowy plan śledztwa - aktualizację, w którym zaplanowano 56 czynności.
(dowód: plan śledztwa aktualizacja z dnia 23.08.2001 r. k. 718-724v.)
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi na wniosek z dnia 24 sierpnia 2001 r. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi, przedłużył śledztwo do dnia 31 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż „pomimo intensywnego toku tego postępowania i wykonania w sprawie szeregu czynności niezbędnych do jego ukończenia, nie jest możliwe merytoryczne zakończenie śledztwa w dotychczas zakreślonym terminie. Do wykonania pozostało szereg czynności procesowych, które w założeniu mają zweryfikować wyjaśnienia podejrzanych. W szczególności należy w trakcie trwania śledztwa przesłuchać kilkunastu ustalonych świadków, dokonać konfrontacji pomiędzy podejrzanymi oraz niektórymi świadkami, zgromadzić pełną dokumentację pokontrolną Izby Skarbowej w I. oraz wykonać inne czynności, których konieczność przeprowadzenia wyniknie w trakcie trwania postępowania”. W piśmie przewodnim dotyczącym zwrotu akt postępowania oraz doręczenia ww. postanowienia Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi przesłał do Prokuratury Okręgowej wskazówki co do dalszego postępowania, a w szczególności rozważenia możliwości i celowości wydania w sprawie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym oraz wystąpienie o przesłanie bilingów i ich weryfikację.
(dowód: postanowienie z dnia 29.08.2001 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi (Ap II Dsn 15/01/Ł) k. 725-725v.)
Postanowieniem z dnia 10 października 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi postanowił uchylić wobec W. R. (1) środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju, oraz kontynuować środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego.
(dowód: postanowienie o zmianie środka zapobiegawczego z dnia 10.10.2001 r. k. 181-191, pismo z dnia 22 października 2001 r. k. 726v., pokwitowanie k. 727)
Pismem z dnia 10 października 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi poinformował W. R. (1), iż z informacji udzielonej przez Naczelnika Wydziału Śledczego Delegatury (...) w I. wynika, iż publikowany w programach telewizyjnych materiał filmowy nie zawierał ujęć, które pozwalałaby na identyfikację tożsamości W. R. (1) bądź członków jego rodziny. Nie zarejestrowano twarzy domowników, elementów, które umożliwiałyby ustalenie adresu, a jedynie miejsca, w których odnaleziono przedmioty pochodzące z zarzucanego W. R. (1) przestępstwa.
(dowód: pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 10 października 2001 r. do W. R. (1) k. 726)
W dniu 11 października 2001 r. sporządzone zostało uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu zarzutów W. R. (1), w którym wskazano, że „zebrany dotychczas w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza fakt popełnienia przez podejrzanego W. R. (1) zarzucanego mu przestępstwa. Wyjaśnienia podejrzanego T. B. są potwierdzone m.in. dowodami nabycia zegarów wręczonych W. R. (1), dowodami nabycia obrazu wręczonego W. R. (1), rezultatem czynności przeszukania mieszkania W. R. (1), w którym ujawniono dowodowe zegary rozpoznane przez T. B., dokumentacją umów kredytowych T. B., jak też zeznaniami świadków E. Ł., X. B. (2), P. S., P. Z., K. B., P. R., W. B., B. Ł., X. B. (1), X. C. (1), S. F., D. B., R. F., X. S. (3), F. B., L. B. (2).
(dowód: uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu zarzutów W. R. (1) k. 126-134)
Pismem z dnia 22 października 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi przesłał do (...) Urzędu Wojewódzkiego w I. postanowienia o zmianie środka zapobiegawczego w postaci uchylenia zakazu opuszczania kraju przez W. R. (1). Nadto w dniu 25 października 2001 r. powód pokwitował odbiór paszportu.
(dowód: pismo z dnia 22 października 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi do (...) Urzędu Wojewódzkiego w I. k. 726v., pokwitowanie k. 727)
Postanowieniem z dnia 25 października 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi wystąpił do:
1) (...) - o nadesłanie wydruków połączeń wchodzących i wychodzących realizowanych w okresie styczeń-grudzień 1999 roku oraz styczeń - grudzień 2000 r. dla numeru 606 209 526;
2) (...) SA - o nadesłanie wydruków połączeń wchodzących i wychodzących realizowanych w okresie styczeń-grudzień 1999 roku oraz styczeń - grudzień 2000 r. dla numeru 601 259 884;
3) (...) sp. z o.o. - o nadesłanie wydruków połączeń wchodzących i wychodzących realizowanych w okresie styczeń-grudzień 1999 roku oraz styczeń - grudzień 2000 r. dla numeru 502 205 368.
(dowód: postanowienie z dnia 25 października 2001 r., adresowane do: (...) k. 728-728v., postanowienie z dnia 25 października 2001 r., adresowane do: (...) S.A. k. 729-729v., postanowienie z dnia 25 października 2001 r., adresowane do: (...) sp. z o.o. k. 730-730v.)
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi uchylił postanowienie z dnia 25 października 2001 r. dotyczące nadesłania przez (...) sp. z o.o. wydruków połączeń wchodzących i wychodzących realizowanych w okresie styczeń-grudzień 1999 roku oraz styczeń - grudzień 2000 r. dla numeru 502 205 368. W uzasadnieniu wskazano, iż koszt wykonania takich wydruków to wydatek 2.350 USD + VAT.
(dowód: postanowienie z dnia 15 listopada 2001 r. k. 731-731v.)
Pismem z dnia 21 listopada 2001 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi zawiadomił powoda o terminie końcowego zaznajomienia z aktami sprawy oraz o prawie uprzedniego przejrzenia akt śledztwa. O terminie zawiadomiono również obrońcę W. R. (1).
(dowód: pisma z dnia 21 listopada 2001 r. k. 732, k.733)
W dniu 13 grudnia 2001 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi postanowił uzupełnić - zmienić postanowienie o przedstawieniu zarzutów W. R. (1) wydane w dniu 20 kwietnia 2001 roku i przedstawić mu zarzut, o to że:
- w okresie od lipca 1998 roku do sierpnia 2000 roku w R. i w I., będąc jako dyrektor Banku (...) w R., a następnie I zastępca dyrektora Oddziału (...) Banku (...) w I. - osobą pełniącą funkcję publiczną, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, zażądał od T. B., w związku z pełnieniem przez siebie funkcji publicznej, korzyści majątkowej w postaci przedmiotów wyposażenia domu oraz samochodu marki (...) V. (...), od czego uzależnił wykonywanie czynności służbowych w postaci przyśpieszenia pozytywnych decyzji o przyznaniu i prolongatach spłat kredytu obrotowego dla Firmy (...) oraz ogólną przychylność dla T. B., przyjmując korzyść majątkową w postaci dwóch zegarów kominkowych oraz obrazu o łącznej wartości 8 500,00 zł, przy czym:
- w lipcu 1998 roku w R. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci zegara kominkowego z cynkalu z postacią kobiety na podstawie alabastrowej nabytego za kwotę 3 900,00 zł w Galerii (...) w P. w dniu 28 lutego 1998 roku,
- w sierpniu 1999 roku w I. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci obrazu malarza L. Ł. (...) nabytego za kwotę 1 600,00 zł w Galerii (...) w I. w dniu 12 sierpnia 1999 roku,
- w sierpniu 2000 roku w I. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci zegara kominkowego z kandelabrami na marmurowych postumentach w kolorze czarno-różowym nabytego za kwotę 3 000,00 zł w Galerii (...) w P. w dniu 17 sierpnia 2000 roku,
- w sierpniu 2000 roku zażądał od T. B. korzyści majątkowej w postaci nieodpłatnego przekazania samochodu osobowego marki (...) o wartości 38.000 zł,
to jest o czyn z art 228 § 1 i 4 kk w zw. z art. 12 kk.
(dowód: postanowienie z dnia 13 grudnia 2001 r. o uzupełnieniu - zmianie zarzutów k. 734-735)
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2001 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi postanowił wyłączyć ze śledztwa VI Ds. 9/01 materiał dowodowy m.in. w sprawie żądania udzielenia korzyści osobistej przez osobę pełniącą funkcje publiczną - I zastępcę dyrektora Oddziału (...) w I. przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu z obciążenia hipotecznego nabytej przez niego nieruchomości, tj. o czyn z art. 228 § 1 k.k.
(dowód: postanowienie z dnia 14 grudnia 2001 r. k. 736-738v.)
W dniu 20 grudnia 2001 r. powód wraz z obrońcą z wyboru - adwokatem P. P. został zaznajomiony z materiałami śledztwa.
(dowód: protokół zaznajomienia podejrzanego z materiałami śledztwa k. 739)
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi oddalił wnioski powoda o uzupełnienie materiału dowodowego o dowody:
1) kompletne protokoły posiedzeń z posiedzeń Komitetu Kredytowego (...) Banku (...) S.A. w I. za lata 1988 i 1999, na posiedzeniach których rozpoznawane były sprawy firm (...) wraz z opiniami Inspektora Kredytowego;
2) kompletne protokoły z posiedzeń Komitetu Kredytowego Banku (...) S.A. Oddziału w R. za lata 1998 — 2000, podczas których rozpoznawane były sprawy firm (...) wraz z opiniami Inspektora Kredytowego;
3) za lata określone w pkt. 2 - wnioski kredytowe składane przez T. B. w Banku w R.;
4) przesłuchanie wszystkich członków Komitetów Kredytowych w Banku w R. rozpoznających sprawy z wniosków w/w T. B. w latach 1998 — 2000 na okoliczności przyczyn określonego sposobu załatwienia tych wniosków oraz ewentualnego wpływu ze strony podejrzanego na treść podjętych decyzji;
5) przesłuchanie wszystkich członków Komitetu Kredytowego w Banku (...).A. w I. rozpoznających sprawy firm (...) w latach 1998 - 1999 na okoliczności przyczyn określonego załatwienia tych spraw oraz ewentualnego wpływu na ich tok ze strony podejrzanego;
6) załączenie do akt sprawy protokołu ze spotkania w Banku w I., które odbyło się na początku lutego 2000 roku, podczas którego zostały wręczone wypowiedzenia umów kredytowych firmom (...), które własnoręcznie pokwitował;
7) załączenie do akt sprawy pisma — skargi T. B. skierowanego w marcu 2001 roku do Prezesa Centrali Banku (...) S.A. w P. oraz protokołu z wyników kontroli przeprowadzonej w następstwie tej skargi odpowiedzi skierowanej przez Prezesa Banku do autora;
8) załączenie do akt sprawy dokumentacji, z której wynikać będzie od kiedy podejrzany W. R. jest zatrudniony w Oddziale Regionalnym w I. i na jakich zasadach;
9) zażądania wyciągu z rachunku T. B. w Banku (...) —(...) w R. z miesiąca sierpnia 2000 roku — przy uwzględnieniu, że płatność nastąpiła kartą A., a także szczegółowego rozliczenia tych transakcji z Centrum Rozliczenia (...) w (...).P. SA;
10) uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadka D. B. na okoliczność czy pod koniec 2000 roku lub na początku 2001 roku miał miejsce fakt, iż do Banku w R. przybył załatwiać sprawy służbowe T. B. będąc ubrany w szlafrok;
11) zażądanie z Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie informacji czy na przestrzeni 2001 roku T. B. składał doniesienia na określone osoby, w stosunku do których był dłużnikiem, ile tych doniesień wpłynęło i w jaki sposób zostały rozpoznane;
12) zażądanie informacji z Banku (...).A. Oddziału w R. dotyczących zajęć dokonanych na rachunkach prowadzonych dla firm stanowiących własność T. B., lub których był udziałowcem;
13) dopuszczenie dowodu z zeznań świadka P. L., prowadzącego w I. przy ul. (...) Zakład (...), na okoliczność czy dokonywał naprawy zegara zabezpieczonego dla potrzeb przedmiotowej sprawy, kiedy to miało miejsce i jaki był jej zakres.
W uzasadnieniu wskazano, iż „wstępna jego ocena wskazuje, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia są okoliczności, których udowodnienia domaga się wnioskodawca, lub też, że wnioskowane dowody zostały już udowodnione zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy W przypadku dowodów wskazanych w pkt. 1, 2, 3, 6, 7, 9, 10, 11, 12 oraz 13 w ogóle nie wskazano tezy dowodowej, a więc okoliczności, która miałaby być udowodniona dzięki wnioskowanemu dowodowi”.
(dowód: postanowienie z dnia 27 grudnia 2001 r. k. 195-198)
Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi postanowił zamknąć śledztwo w sprawie.
(dowód: postanowienie z dnia 31 grudnia 2001 r. k. 740-740v.)
W dniu 31 grudnia 2001 r. został sporządzony akt oskarżenia, w którym W. R. (1) został oskarżony o to, że (punkt III) w okresie od lipca 1998 roku do sierpnia 2000 roku w R. i w I., będąc jako dyrektor Banku (...) w R., a następnie I zastępca dyrektora Oddziału (...) Banku (...) w I. osobą pełniącą funkcję publiczną, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, zażądał od T. B. w związku z pełnieniem przez siebie funkcji publicznej, korzyści majątkowej w postaci przedmiotów wyposażenia domu oraz samochodu marki (...), od czego uzależnił wykonanie czynności służbowych w postaci przyśpieszenia pozytywnych decyzji o przyznaniu i prolongatach spłat kredytu obrotowego dla Firmy (...) oraz ogólną przychylność dla T. B., przyjmując korzyść majątkową w postaci dwóch zegarów kominkowych oraz obrazu o łącznej wartości 8.500,00 zł, przy czym:
- w lipcu 1998 roku w R. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci zegara kominkowego z cynkalu, z postacią kobiety na alabastrowej podstawie nabytego za kwotę 3.900,00 zł w Galerii (...) w P. w dniu 28 lutego 1998 roku,
- w sierpniu 1999 roku w I. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci obrazu L. Ł. (...) nabytego za kwotę 1 600,00 zł w Galerii (...) w I. w dniu 12 sierpnia 1999 roku,
- w sierpniu 2000 roku w I. przyjął od T. B. korzyść majątkową w postaci zegara kominkowego z kandelabrami na marmurowych postumentach w kolorze czarno — różowym nabytego za kwotę 3.000,00 zł w Galerii (...) w P. w dniu 17 sierpnia 2000 roku,
- w sierpniu 2000 roku w I. zażądał od T. B. korzyści majątkowej w postaci nieodpłatnego przekazania samochodu osobowego marki (...) V. (...) o wartości 38.000,00 zł, tj. o czyn z art. 228 § 1 i § 4 kk w zw. z art. 12 kk.
W uzasadnieniu aktu oskarżenia wskazano, iż oskarżony T. B. złożył obszerne wyjaśnienia, w oparciu o które poczyniono ustalenia szczegółowo opisane w uzasadnieniu aktu oskarżenia. „ Wyjaśnienia jakie złożył w niniejszym zakresie oskarżony T. B. (tom I - k. 68-88,k. 142-143, k. 150-159, k. 164-166; tom II - k. 381- 384; tom IV - k 755-757) znalazły potwierdzenie w zgromadzonym w toku śledztwa materiale dowodowym, a w szczególności potwierdziły je dowody nabycia dwóch zegarów wręczonych następnie W. R. (1) (tom I— k. 92, k. 122-127; tom IV— k. 634), dowód nabycia obrazu L. Ł.(tom I —k. 130-131), wynik czynności przeszukania mieszkania W. R. (1), w którym ujawniono dowodowe zegary rozpoznane przez T. B. (tom II— k.385, k. 387-390; tom III-k. 408-412, k. 503-504), dokumentacja umów kredytowych zawartych przez T. B. (tom 1/II—k, 167-368; tom V/VI- k. 838-1006,k. 1122-1175) i wreszcie zeznania świadków: E. Ł. (tom I— k. 113-116; tom VI— k. 1007-1008), X. B. (2) (tom I—k. 117-119), P. S. (tom I - k. 120-121; tom VIII - k. 1572-1573, k.1574-1577), P. Z. (tom I— k. 128-129), K. B. (tom I — k. 132-134), P. R. (tom I — k. 135-138), W. B. (tom I-k. 144-149), B. Ł. (tom I - k. 160-163), X. B. (1) (tom IV - k. 760-762), X. C. (2) (tom IV- k. 7767-768), D. B. (tom VI - k. 1009-1012), R. F. (tom VI - k. 1013-1014), X. S. (2) (tom VI—k. 1015- 1017), F. B. (tom VI — k. 1022-1024), L. B. (1) (tom VI— k, 1025- (...))."
(dowód: akt oskarżenia k. 199-211)
Pismem z dnia 9 stycznia 2002 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi poinformował Zastępcę Prokuratora Okręgowego w Łodzi o zakończeniu nadzoru nad postępowaniem.
Pismem z dnia 22 maja 2003 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi w związku z wnioskami oskarżonego W. R. (1) oraz obrońcy oskarżonej O. S. (1) o skierowanie sprawy na posiedzenie i umorzenie postępowania karnego w stosunku do ww. oskarżonych w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego wniósł o nieuwzględnienie złożonych wniosków i skierowanie sprawy na rozprawę.
Postanowieniem z dnia 19 września 2003 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. postanowił umorzyć postępowanie karne w stosunku do oskarżonych W. R. (1) i oskarżonej O. S. (1) oraz w stosunku do oskarżonego T. B. w zakresie dotyczącym zarzutu pierwszego.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż O. S. (1) oraz W. R. (1) nie są funkcjonariuszami publicznymi, a z uwagi na fakt, iż ww. osoby nie są funkcjonariuszami publicznymi, toteż T. B. nie może być sprawcą przestępstwa łapownictwa czynnego.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2004 r. Sąd Okręgowy w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. W uzasadnieniu wskazano, iż oskarżeni zatrudnieni byli w banku, którego wszystkie akcje należą do Skarbu Państwa, zaś powierzone zadania służą władczej działalności instytucji, w której zostali zatrudnieni. W konsekwencji w ocenie Sądu II instancji bank jest instytucją działającą w oparciu o przepisy prawa publicznego, a oskarżeni dla realizacji funkcji jakie pełnili w tym banku wykorzystywali środki publiczne.
(dowód: pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 22 maja 2003 r. k. 741-744v., postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 19 września 2003 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IV K 18/02 k. 214-227, zażalenie z dnia 23 lutego 2004 r. k. 745-748v., postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy z dnia 31 marca 2004 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt V Kz 273/04 k. 228-231)
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2003 r. Sąd Okręgowy w Łodzi – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt VII Pa 577/02 oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lipca 2002 r. sygn. akt XP 3770/01, którym Sąd oddalił powództwo W. R. (1) przeciwko (...) Kasie (...) Spółce (...) w I. o przywrócenie do pracy. Sądy uznały, iż wypowiedzenie powodowi umowy o pracę było uzasadnione, zwłaszcza dążeniem pozwanego Banku do ochrony własnego wizerunku, niezbędnego wobec klientów.
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2003 r. Sąd Najwyższy w sprawie sygn. akt I PK 443/03 w sprawie z powództwa W. R. (1) przeciwko (...) Kasie (...) Spółce (...) w I. o przywrócenie do pracy po rozpoznaniu kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2003 r. sygn. akt VII Pa 577/02, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 22 lipca 2002 r. sygn. akt X P 3770/01 z uzasadnieniem k. 2788-2795, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2003 r. sygn. akt VII Pa 577/02 z uzasadnieniem k. 2796-2805, postanowienie z dnia 17 listopada 2003 r. sygn. akt I PK 443/03 k. 2806-2811)
Pismem z dnia 16 czerwca 2004 r. powód wniósł do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział B. wniosek o przekazanie sprawy Prokuratorowi Okręgowemu w Łodzi w celu uzupełnienia śledztwa w zakresie: ujawnienia, sprawdzenia i ustalenia.
(dowód: pismo powoda do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 16 czerwca 2004 r. k. 749-751v.)
Powód w 2006 roku został zatrzymany na lotnisku, nie pozwolono mu przekroczyć granicy, argumentując to postanowieniem Prokuratury Okręgowej w Łodzi z 2001 roku o zakazie opuszczania kraju.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Pismem z dnia 26 maja 2006 r. Placówka Straży Granicznej P.-V. poinformowała Prokuraturę Okręgową w Łodzi, iż powód przekroczył granicę RP w dniu 26 maja 2006 r. o godz. 0.13 w lotniczym przejściu granicznym P. po przylocie samolotu z T.. Powód oświadczył, iż wyleciał z Polski w dniu 24 maja 2006 r. do T.. W piśmie wskazano, iż „po konsultacji z M.. (...) w/w nie odebrano paszportu i zezwolono na kontynuowanie podróży”.
Następnie w dniu 24 września 2006 r. „w lotniczym przejściu granicznym P.-V. przed odlotem samolotu do T. nie zezwolono na wyjazd z RP ob. Polski R. W., Po wykonaniu zastrzeżenia podróżnego skierowano do miejsca zamieszkania w RP. Zastrzeżenie zostanie odwołane z chwilą wycofania jego przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi. Ww. nie posiadał zastrzeżonego paszportu”.
W dniu 25 września 2006 r. Komenda Główna Straży Granicznej zwróciła się do Prokuratury Okręgowej w Łodzi o potwierdzenie czy zakaz opuszczania kraju zastosowany postanowieniem Prokuratury Okręgowej w Łodzi w sprawie sygn. akt VI Ds.9/01 z dnia 23 kwietnia 2001 r. wobec W. R. (2) jest nadal aktualny.
Pismem z dnia 25 września 2006 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi poinformował Biuro Kontroli (...) Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej w P., iż wobec powoda został uchylony środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju.
W odpowiedzi na pismo powoda zawierające żądanie wyjaśnienia przyczyn zatrzymania na przejściu granicznym, Komendant Komendy Głównej Straży Granicznej wskazał, że „w dniu 24 września 2006 r. w lotniczym przejściu granicznym P.-V. funkcjonariusze Straży Granicznej nie zezwolili Panu na przekroczenie granicy państwowej RP na podstawie postanowienia Prokuratury Okręgowej w Łodzi w sprawie sygn. Akt VI Ds. 9/01 z dnia 23 kwietnia 2001 r. o zastosowaniu zakazu opuszczania kraju połączonego z jednoczesnym zatrzymaniem paszportu (...).” W piśmie wskazano, iż Prokuratura Okręgowa w Łodzi pismem z dnia 25 września 2006 r. poinformowała Straż Graniczną o uchyleniu środka zapobiegawczego.
(dowód: pismo z dnia 26 maja 2006 r. z Placówki Straży Granicznej P.-V. do Prokuratury Okręgowej w Łodzi k. 752, pismo z dnia 24 września 2006 r. z Placówki Straży Granicznej P.-V. do Prokuratury Okręgowej w Łodzi k. 549, pismo z dnia 25 września 2006 r. z Komendy Głównej Straży Granicznej do Prokuratury Okręgowej w Łodzi k. 548, pismo z dnia 25 września 2006 r. do Biura Kontroli (...) Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej k. 550, pismo Komendanta Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia 16 października 2006 r. k. 551, pismo powoda z dnia 9 października 2006 r. k. 547)
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, Wydział IV Karny na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. postanowił umorzyć postępowanie karne w stosunku do oskarżonych W. R. (1) i oskarżonej O. P. (1) wobec braku znamion czynu zabronionego oraz w stosunku do oskarżonego T. B. w zakresie zarzutu z art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. - wobec braku znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu wskazano, iż zachowanie oskarżonych W. R. (1) i O. P. (2) w czasie objętym zarzutem nie mieściły się w zakresie łapownictwa biernego z art. 228 kk a przepis pozwalający na ewentualne pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej - art. 296a, pojawił się dopiero w 2003 r. W konsekwencji powyższego, również T. B. w zakresie pierwszego z postawionych zarzutów również nie wypełnił znamion przestępstwa z art. 229 § 1 kk.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi.
Postanowieniem z dnia 29 września 2008 r. Sąd Okręgowy w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, iż zawężające rozumienie m.in. pojęcia środki publiczne „miałoby zatem ten skutek, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym oskarżeni nie spełniliby żadnego z kryteriów bycia osobą pełniącą funkcję publiczną, a co za tym idzie, nie spełnialiby warunku bycia podmiotem sprawczym występku łapownictwa biernego na gruncie art. 228 k.k. i uczestnikiem koniecznym występku łapownictwa czynnego na gruncie art. 229 k.k. Nie oznacza to jednak, że zarzucane im czyny nie zawierają znamion innego typu czynu zabronionego. Nadal bowiem inkryminowane zachowania poddają się ocenie prawno-karnej, tyle że przeniesionej w obszar zespołu znamion typizujących występek korupcji określony w art. 296a k.k. (przestępstwo menedżerskie).
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, Wydział IV Kamy z dnia 15 kwietnia 2008 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IV K 18/02 k. 753-755-766, k. 232-242, postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy z dnia 29 września 2008 r. wraz z uzasadnieniem (sygn. akt V Kz 605/08) k. 243-269)
W dniu 2 lipca 2012 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny wydał wyrok, na podstawie którego W. R. (1) został uznany za winnego i została mu wymierzona kara 2 lat pozbawienia wolności oraz kara grzywny 80 stawek dziennych po 500,00 złotych każda. W punkcie 5. oskarżoną O. S. (3) uniewinniono od popełnienia zarzucanego jej w pkt V czynu, zaś w punkcie 6 wykonanie orzeczonej wobec O. B. (1) i W. R. (1) kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonym na okres 5 lat próby. W uzasadnieniu wskazano, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że rzeczywiście, oskarżony W. R. (1) popełnił zarzucany mu czyn. Zaznaczono, iż „Sąd zakwalifikował to zachowanie z art. 228 § 1 kk. w zw. z art. 12 k.k., związku z tym, że oskarżony R. trzykrotnie, z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu przyjął w zw. z pełnieniem funkcji publicznej - co wyjaśniono powyżej, korzyści majątkowe w postaci opisanych wyżej trzech dzieł sztuki”.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 2 lipca 2012 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt: IV K 18/02 k. 270-301)
Apelację od wyroku wywiódł obrońca oskarżonego W. R. (1) - adwokat D. L. oraz oskarżony W. R. (1), oskarżony O. B. (1), obrońca oskarżonego O. B. (1), a także Prokuratura.
(dowód: apelacja obrońcy oskarżonego W. R. (1) z dnia 6 grudnia 2012 r. k. 767-772, apelacja W. R. (1) z dnia 19 grudnia 2012 r. k. 302-315, apelacja Prokuratury z dnia 7 grudnia 2012 r. k. 773-781v., wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Karny z dnia 3 września 2013 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt: V Ka 114/13 k. 316-341)
Następnie w dniu 3 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy uchylił wyrok sądu I instancji w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, wskazując między innymi, że Sąd Rejonowy nie dokonał weryfikacji treści wyjaśnień T. B., która wymagała ustalenia dat, w których oskarżony B. składał wnioski o udzielenie bądź prolongatę kredytów, dat zapadłych w tych kwestiach decyzji oraz roli, jaką w ich podjęciu mógł odgrywać oskarżony R., lecz po prostu wyeliminował poszczególne przyczyny wręczania korzyści majątkowych W. R. (1), o których wyjaśniał T. B., z opisów czynów przypisanych tym dwóm oskarżonym i przyjął - wbrew treści wyjaśnień T. B., będących przecież jedynym dowodem jednoznacznie obciążającym W. R. (1) - że korzyści te udzielone zostały w zamian za ogólną przychylność dyrektora banku, dokonując w ten sposób całkowicie dowolnej oceny wspomnianego dowodu. W przeciwieństwie do tego, co uczynił Sąd meriti, obrońca W. R. (1) i sam oskarżony w uzasadnieniach wniesionych apelacji wskazali na poszczególne przejawy mijania się przez T. B. z rzeczywistością w zakresie kolejnych przyczyn, dla których miał on udzielać W. R. (1) korzyści majątkowych. Wskazali nie tylko na fakt przebywania przez oskarżonego R. na urlopach wypoczynkowych w datach, gdy miały być podejmowane istotne decyzje w sprawach wniosków kredytowych T. B., ale również na fakt, iż w tym czasie oskarżony R. nie pełnił już funkcji dyrektora (...) oddziału (...), lecz był zatrudniony w (...) oddziale tego banku. Zresztą w tym zakresie sam oskarżony we wniesionej apelacji zasadnie wskazał na sprzeczność pomiędzy treścią części dyspozytywnej wyroku, wskazującą na fakt zajmowania przez oskarżonego R. w dacie zarzutu m.in. stanowiska, dyrektora oddziału banku (...) w R., a uzasadnieniem tego wyroku, na którego karcie 5 Sąd Rejonowy wskazał, że od 1 kwietnia 1998 roku, tj. przed datą zarzutu, oskarżony rozpoczął pracę w (...) oddziale tego banku. Skarżący wskazali także na brak logicznego i czasowego powiązania pomiędzy datami poszczególnych czynności bankowych z rzekomymi datami wręczania W. R. (1) korzyści majątkowych, jak również brak powiązania pomiędzy ewentualnie udzielonymi łapówkami, a wymiernym jakie w wyniku udzielenia tych łapówek miał odnieść T. B., a które nie wynikały z treści uzasadnienia Sądu meriti. Nadto, zarówno obrońca W. R. (1) jak i sam oskarżony szczegółowo omówili we wniesionych apelacjach poszczególne sprzeczności w wyjaśnieniach T. B. w zakresie przedmiotu pierwszej łapówki udzielonej oskarżonemu R. przez T. B., okoliczności, które spowodowały, iż T. B. zdecydował się wręczyć późniejszemu współoskarżonemu zegar, okoliczności jego zakupu, konkretnych okoliczności jego wręczenia, okoliczności zakupu wymienionego w zarzucie obrazu oraz czasu i okoliczności wręczenia drugiego zegara.
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Karny z dnia 3 września 2013 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt: V Ka 114/13 k. 316-341)
Następnie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 roku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny (sygn. akt IV K 936/13) uniewinnił oskarżonego W. R. (1) od dokonania zarzucanego w punkcie III czynu.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 14 stycznia 2015 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IV K 936/13 k. 342-387)
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez oskarżonego T. B. oraz oskarżyciela publicznego - prokuratura.
(dowód: apelacja Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 24 lutego 2015 r. k. 782-787v.)
Postanowieniem z dnia 14 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, wydał postanowienie w przedmiocie przekazania zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, a mianowicie: „1. Czy przez jednostkę organizacyjną dysponującą środkami publicznymi w rozumieniu art. 115 § 19 k.k. należy rozumieć wyłącznie jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 885) i inne podmioty, którym powierzono administrowanie środkami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, czy także podmioty gospodarcze powstałe w oparciu o majątek Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego - które nie wykonują zadań publicznych w wąskim znaczeniu, 2. Czy do uznania danej osoby za osobę pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 115 § 19 k.k. wystarczające jest, aby osoba ta była zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, czy też konieczne jest nadto ustalenie, iż zachowanie danej osoby mające wypełniać znamię wskazanego przepisu związane było z dysponowaniem tymi środkami oraz wynikało z ustawowego umocowania zakresu uprawnień i obowiązków, które dana osoba miała realizować w sferze publicznej”. Sąd Najwyższy w dniu 25 lutego 2016 r. odmówił podjęcia uchwały, wskazując że Sąd odwoławczy w pierwszej kolejności sam zobowiązany jest dokonać wykładni wchodzących w grę przepisów, a dopiero w sytuacji, w której nie jest w stanie wyjaśnić wątpliwości interpretacyjnych może zwrócić się do Sądu Najwyższego o dokonanie zasadniczej wykładni ustawy.
(dowód: postanowienie z dnia 14 października 2015 r. Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Karny, sygn. akt V Ka 615/15 k. 388-388v., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r. wraz z uzasadnieniem sygn. akt I KZP 19/15 k. 389-396)
W wyniku wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 28 października 2016 roku uchylił wobec W. R. (1) zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi (sygn. akt V Ka 615/15).
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Kamy Odwoławczy z dnia 28 października 2016 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt V Ka 615/15 k. 397-407)
Sąd Apelacyjny w Łodzi II Wydział Karny postanowieniem wydanym w dniu 26 lipca 2017r. w sprawie sygn. akt II AS 10/17, na skutek skargi złożonej przez W. R. (1) w trybie art. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 17 czerwca 2004r., stwierdził przewlekłość postępowań prowadzonych przed Sądem Rejonowym dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi i Sądem Okręgowym w Łodzi w sprawie prowadzonej przeciwko W. R. (1), począwszy od dnia 1 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, jak wynika z treści uzasadnienia ww. postanowienia, ocenił tą przewlekłość jako jednoznacznie znaczącą, jednocześnie stwierdzając, iż od 2004 r. procedowanie w tej sprawie „także dalekie było od modelu postępowania sprawnego". W uzasadnieniu postanowienia wskazał na szereg uchybień, błędów i naruszeń dokonanych przez Sądy rozpoznające tę sprawę do czasu wniesienia skargi tj. m.in. zła organizacja pracy sądu, nie mające uzasadnienia długotrwałe procedowanie, wyznaczanie niewystarczającej ilości terminów rozpraw w krótkim terminie, bezzasadne wyłączanie sędziów referentów, długotrwałe przetrzymywanie akt postępowania w poszczególnych instancjach, bezzasadne pytanie prawne skierowane do Sądu Najwyższego przez Sąd Okręgowy. W punkcie II postanowienia, Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego W. R. (1) kwotę 20 000,00 złotych, w tym kwotę 10 000,00 złotych ze środków własnych Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi i kwotę 10 000,00 złotych ze środków własnych Sądu Okręgowego w Łodzi.
(dowód: skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z dn. 05.06.2017 r. k. 496-505, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dn. 26.07.2017r. (sygn. akt II AS 10/17) k. 506-513v.)
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 6 września 2017 r. oskarżony W. R. (1) w miejsce zarzucanego czynu został uznany za winnego tego, że w okresie od sierpnia 1999 r. do sierpnia 2000 r. w I. będąc, jako I zastępca dyrektora Oddziału (...) w I. osobą pełniącą funkcje publiczną, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, przyjął od T. B. w związku z pełnieniem przez siebie funkcji publicznej:
a. w sierpniu 1999 r. korzyść majątkową wartości 1 600,00 zł w postaci obrazu L. Ł. (...);
b. w sierpniu 2000 r. korzyść majątkową wartości 3 000,00 złotych w postaci zegara kominkowego koloru czarnego z brązowymi elementami z dwoma kandelabrami czym wypełnił dyspozycje art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w brzmieniu z dnia 3 lutego 2001 r. w zw. z art. 4 § 1 kk i za to na podstawie art. 228 § 1 kk i art. 33 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierza mu karę 1 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata próby i karę 40 stawek dziennych po 500,00 złotych każda (sygn. akt IV K 910/16).
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny z dnia 6 września 2017 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IV K 910/16 k. 408-449)
Od powyższego wyroku apelację wniosła Prokuratura Okręgowa w Łodzi (na niekorzyść O. B. (1)), W. R. (1), obrońca oskarżonego W. R. (1) oraz obrońca oskarżonego O. B. (1), uzupełniona przez O. B. (1).
(dowód: apelacja obrońcy oskarżonego W. R. (1) k. 788-797, apelacja oskarżonego W. R. (1) k. 450-469)
Sąd Okręgowy w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2018 roku uniewinnił oskarżonego W. R. (1) od popełnienia zarzucanych mu czynów. W uzasadnieniu Sąd II instancji podważył wiarygodność wyjaśnień, a następnie zeznań T. B.. Sąd Okręgowy wskazał, iż w zakresie istotnych okoliczności wręczenia korzyści majątkowych W. R. (1) nie jest wiarygodna. W zakresie czynu polegającego na przyjęciu zegara z cynkalu Sąd Okręgowy stwierdził, iż rozumowanie przedstawione przez Sąd Rejonowy, wcale nie prowadzi do jednoznacznego i niepodważalnego wniosku co do wiarygodności wersji T. B., iż zegar z cynkalu został wręczony W. R. (1) jako korzyść majątkowa i nie pozwala na wykluczenie wersji przedstawionej przez samego oskarżonego. Podobnie nie jest przekonujące rozumowanie sądu pierwszej instancji odnośnie przyjęcia jako łapówki przez oskarżonego W. R. (1) obrazu autorstwa L. Ł.. W ocenie Sądu Okręgowego, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, rzetelnie oceniony materiał dowodowy nie pozwala na wykluczenie, że faktycznie obraz autorstwa L. Ł. został wręczony W. R. (1) jako prezent imieninowy, który oskarżony z góry zamierzał przeznaczyć na cel charytatywny, co też uczynił. W ocenie Sądu Okręgowego takie działanie nie może być uznane za przyjęcie korzyści majątkowej, czy osobistej w rozumieniu art. 228 § 1 k.k., skoro osoba obdarowana od razu zamierza przeznaczyć otrzymany przedmiot na cele społeczne i informuje o tym ofiarodawcę. W zakresie czynu, który miał polegać na przyjęciu przez powoda w sierpniu 2000 roku kolejnego zegara od T. B., Sąd Okręgowy wskazał, że prawidłowa ocena całości materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż rozumowanie Sądu Rejonowego było błędne i nie można wykluczyć wersji przebiegu zdarzeń, tak jak opisał to oskarżony W. R. (1). Nadto w ocenie Sądu Okręgowego oskarżony W. R. (1) nie pełnił funkcji publicznej w rozumieniu art. 228 § 1 k.k., co dekompletuje zespół znamion koniecznych dla przypisania oskarżonemu popełnienia tego przestępstwa. W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy wskazał, iż kluczowe w tym zakresie jest dokonanie wykładni pojęcia „środki publiczne", bowiem legalna definicja „osoby pełniącej funkcje publiczne" zawiera warunek „dysponowania środkami publicznymi przez jednostkę organizacyjną". W ocenie Sądu powód nie dysponował środkami publicznymi, a tym samym nie może być uznany za osobę pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 115 § 19 k.k. Nadto Sąd Okręgowy wskazał, iż brak jest także podstaw do uznania, iż W. R. (1) pełnił funkcję publiczną w rozumieniu „innej osoby, której uprawnienia i obowiązki zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową".
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy z dnia 23 kwietnia 2018 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt V Ka 1718/17 k. 470-495)
W. R. (1) był zatrudniony w (...) Kasie (...) Banku (...) Spółce Akcyjnej w okresie od 14 maja 1990 r. do 31 października 2001 r. w tym: od 14 maja 1990 r. do 31 marca 1991 r. w Oddziale (...) w S. na stanowisku Głównego Specjalisty, od 1 kwietnia 1991 r. do 31 marca 1998 r. w Oddziale (...) w R. na stanowisku Dyrektora Oddziału Centrum, od 1 kwietnia 1998 r. do dnia 31 marca 2000 r. w Oddziale Regionalnym (...) w I. na stanowisku I Zastępcy Dyrektora Oddziału (...), od 1 kwietnia 2000 r. do 31 października 2001 r. w Oddziale (...) S.A. w I. na stanowisku I Zastępcy Dyrektora Oddziału (...), w pełnym wymiarze czasu pracy. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez oświadczenie złożone przez pracodawcę z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia
(dowód: świadectwo pracy k. 534-534v.)
Przychód roczny powoda w 1999 r. z wynagrodzenia za pracę w (...) Kasie (...) – Banku (...) wynosił 181 754,09 zł, koszty uzyskania przychodu 1 110,84 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 12 621,08 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 12 614,91 zł, zaliczka na podatek dochodowy 31 462,08 zł.
Przychód roczny powoda w 2000 r. z wynagrodzenia za pracę w (...) Kasie (...) – Banku (...) wynosił 187 873,00 zł, koszty uzyskania przychodu 1 166,22 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 13 510,12 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 13 077,21 zł, zaliczka na podatek dochodowy 32 523,20 zł.
Przychód roczny powoda w 2001 r. z wynagrodzenia za pracę w (...) Kasie (...) S.A. wynosił 190 978,75 zł, koszty uzyskania przychodu 833,04 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 12 638,25 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 7 514,76 zł, zaliczka na podatek dochodowy 42 909,44 zł.
Przychód roczny powoda w 2002 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w Elektrowni (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wynosił 63 269,00 zł, koszty uzyskania przychodu 1 443,90 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 11 491,67 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 3 869,49 zł, zaliczka na podatek dochodowy 5 175,70 zł,
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 9 990,93 zł, koszty uzyskania przychodu 866,34 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 1 863,72 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 627,57 zł, zaliczka na podatek dochodowy 363,00 zł.
Przychód roczny powoda w 2003 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wynosił 70 756,54 zł, koszty uzyskania przychodu 1 499,40 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 12 376,78 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 4 388,37 zł, zaliczka na podatek dochodowy 5 889,30 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 14 919,33 zł, koszty uzyskania przychodu 1 199,52 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 2 689,30 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 939,91 zł, zaliczka na podatek dochodowy 626,00 zł.
Przychód roczny powoda w 2004 r. z wynagrodzenia za pracę w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wynosił 82 654,51 zł, koszty uzyskania przychodu 1 533,84 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 13 085,25 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 5 042,39 zł, zaliczka na podatek dochodowy 7 354,30 zł.
Powód w okresie od 2 lipca 2004 r. do 1 września 2004 r. pobrał świadczenie z Funduszu Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 890,80 zł.
Przychód roczny powoda w 2005 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wynosił 104 584,27 zł, koszty uzyskania przychodu 1 533,84 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 12 812,95 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 5 760,45 zł, zaliczka na podatek dochodowy 12 594,60 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 17 627,08 zł, koszty uzyskania przychodu 1 227,00 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 3 273,69 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 1 102,29 zł, zaliczka na podatek dochodowy 861,70 zł.
Przychód roczny powoda w 2006 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wynosił 114 507,25 zł, koszty uzyskania przychodu 1 533,84 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 14 461,79 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 6 790,26 zł, zaliczka na podatek dochodowy 13 467,00 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 18 881,89 zł, koszty uzyskania przychodu 1 227,00 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 3 442,99 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 1 159,32 zł, zaliczka na podatek dochodowy 1 014,00 zł.
Przychód roczny powoda w 2007 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w (...) Spółce Akcyjnej wynosił 117 411,49 zł, koszty uzyskania przychodu 1 627,56 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 13 558,18 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 7 413,32 zł, zaliczka na podatek dochodowy 12 647,00 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 18 134,82 zł, koszty uzyskania przychodu 1 193,50 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 2 980,46 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 1 089,01 zł, zaliczka na podatek dochodowy 1 041,00 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 2 126,24 zł, koszty uzyskania przychodu 108,50 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 334,03 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 138,90 zł, zaliczka na podatek dochodowy 86,00 zł.
Przychód roczny powoda w 2008 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w (...) Spółce Akcyjnej wynosił 142 588,07 zł, koszty uzyskania przychodu 1 668,72 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 12 788,84 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 9 084,45 zł, zaliczka na podatek dochodowy 18 225,00 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 17 627,65 zł, koszty uzyskania przychodu 1 001,25 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 2 341,00 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 1 141,93 zł, zaliczka na podatek dochodowy 1 132,00 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 5 632,55 zł, koszty uzyskania przychodu 333,75 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 720,44 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 351,42 zł, zaliczka na podatek dochodowy 422,00 zł.
Przychód roczny powoda w 2009 r. z wynagrodzenia za pracę:
(...) Spółce Akcyjnej wynosił 152 550,55 zł, koszty uzyskania przychodu 1 668,72 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 14 238,38 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 9 817,36 zł, zaliczka na podatek dochodowy 14 223,00 zł.
Przychód roczny powoda w 2010 r. z wynagrodzenia za pracę:
- w (...) S.A. – (...) Elektrownia (...) wynosił 185 965,23 zł, koszty uzyskania przychodu 1 668,72 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 14 831,15 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 12 148,75 zł, zaliczka na podatek dochodowy 17 799,00 zł.
- w Przedszkolu Miejskim nr (...) w I. wynosił 36 738,72 zł, koszty uzyskania przychodu 1 335,00 zł, kwota składek na ubezpieczenie społeczne 4 864,84 zł, kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne 2 372,96 zł, zaliczka na podatek dochodowy 2 568,00 zł.
(dowód: PIT-11 k. 573-574, k. 575-576, k. 577-578, k. 579-580, k. 581-582, k. 583-584, k. 585-586, k. 587-588, k. 590, k.591-592v., 593-593v., k.594-594v., k.595-595v., 596-596v., 597-597v., 598-599, 600-600v., k. 601-601v., k. 602-603, k. 604-604v., k. 605-606, k. 607-607v.)
Postępowanie karne zakończyło się, gdy powód miał 58 lat, był u schyłku kariery zawodowej.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Na podstawie przeprowadzonego badania psychiatryczno - psychologicznego, mającego na celu ustalenie okoliczności dotyczących zmian zdrowotnych z uwagi na przebieg procesu karnego oraz wpływu postawienia powodowi zarzutów i postawienia go w stan oskarżenia przez prokuraturę oraz przewlekłości postępowania na psychoaktywność powoda i jego stan zdrowia – wskazać należy, że silny i chroniczny stres wyzwolił adaptacyjne mechanizmy radzenia sobie i nie spowodował zaburzeń w zdrowiu psychicznym powoda. Dzięki posiadanym kompetencjom osobowościowym i zasobom poznawczym skoncentrował się on na ważnych dla niego celach (obrona własnego dobrego imienia, zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności własnej rodzinie). W analizowanym okresie nie wymagał leczenia psychiatrycznego i nie korzystał z terapii psychologicznej. Proces kamy i postawienie powoda w stan oskarżenia powodował występowanie naturalnych mechanizmów psychofizycznych charakterystycznych dla reakcji stresu. Na płaszczyźnie aktywności psychospołecznej w tym zawodowej powód był i jest wydolny.
Objawy i konsekwencje silnego stresu jakich doświadczył powód to doznania w sferze poznawczej, behawioralnej i psychofizycznej takie m.in. jak szok, poczucie zagrożenia, wahania wagi i ciśnienia tętniczego, wycofanie. Objawy i konsekwencje chronicznego stresu jakich doświadczył powód to ograniczenie jego życia, brak możliwości planowania urlopów, ruminacja negatywnych doświadczeń, okresy poprawy/pogorszenia funkcjonowania codziennego (np. zaburzenia snu) uzależnione od rozpraw sądowych (przygotowanie się do sprawy, analizowanie informacji po sprawie). Aktualnie nie stwierdza się objawów silnego i chronicznego stresu w zachowaniu powoda. U Powoda występowały takie naturalne mechanizmy psychofizyczne jak zmiany w przemianie materii, wahania nastroju, zaburzenia snu, wahania ciśnienia tętniczego.
(dowód: opinia sądowo psychiatryczno – psychologiczna biegłych B. U. i Ł. L. k. 873-879, opinia uzupełniająca k. 1058-1060)
U powoda w 2020 roku w wieku 60 lat rozpoznano rak stercza (gruczołu krokowego). Czynników, które potencjalnie mogą sprzyjać rozwojowi raka stercza jest bardzo wiele, jednakże nie spotyka się odniesień, które by analizowały wpływ stresu, par excellence, psychicznego na ryzyko zachorowania na raka stercza, jak też ryzyko jego progresji. Zatem przewlekłe postępowanie sądowe, trwające około 17 lat nie miało wpływu na powstanie u powoda raka gruczołu krokowego.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu urologii P. Ł. k. 1136-1153)
Postawienie powodowi zarzutów (i związanych z tym zdarzeń m.in. zatrzymania, przeszukania mieszkania i gabinetu, zwolnienia z pracy, medialności sprawy) i postawienia go w stan oskarżenia przez prokuraturę oraz przewlekłość postępowania miały wpływ na stan jego zdrowia, problemy z nadciśnieniem tętniczym. J. powoda w 2001 r. mogła być między innymi następstwem doświadczeń, które przeżył powód (zatrzymanie, przeszukanie, postawienie zarzutów). Stres mógł mieć wpływ na wzrost ciśnienia tętniczego. Trudno ustalić stopień uszczerbku na zdrowiu, ponieważ na wzrost ciśnienia tętniczego ma wpływ wiele czynników: dziedziczna skłonność, duże spożycie soli, proces starzenia się organizmu, tryb życia. Stres jest tylko jednym z czynników mających wpływ na wzrost ciśnienia. Obecnie ciśnienie tętnicze jest ustabilizowane, w badaniu echokardiograficznym nie stwierdza się uszkodzenia serca, nie ma przerostu mięśnia lewej komory, powiększenia jam serca, prawidłowa jest funkcja skurczowa i frakcja wyrzutowa lewej komory. W EKG bez cech niedokrwienia, bez zaburzeń rytmu i przewodzenia. Klinicznie bez objawów niewydolności serca.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu kardiologii L. L. k. 1217-1219)
Nie ma danych, by powód przed 2001 rokiem leczył się na nadciśnienie tętnicze. Brak danych, że powód przed rokiem 2001 leczył się na choroby układu krążenia i szeroko pojęte choroby kardiologiczne.
„Praca siedząca” nie oznacza, że powód nie miał aktywności fizycznej poza godzinami pracy. Większą rolę mógł odgrywać stres związany ze stanowiskiem kierowniczym. „Praca siedząca” nie jest równoznaczna z siedzącym trybem życia, powód mógł prowadzić aktywność fizyczną poza godzinami pracy i w dni wolne od pracy. Praca powoda, w tym piastowanie przez niego stanowisk kierowniczych mogło się wiązać ze stresem i mieć wpływ na występowanie nadciśnienia, ale dużo większym stresem były fałszywe oskarżenia wobec niego i zatrzymanie.
Należałoby przeprowadzić analizę narażenia na stres w poszczególnych okresach życia i pracy powoda. Każdorazowo długotrwały stres ma negatywny wpływ na stan zdrowia. Czynnikiem, który mógł wpłynąć na wzrost ciśnienia przed 2001 rokiem mógł być stres związany z piastowaniem stanowisk kierowniczych. Ale wcześniej z powodu nadciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu powód nie był hospitalizowany i leczony. Hospitalizacja w czerwcu 2001 roku była związana z dużym stresem spowodowanym fałszywymi oskarżeniami i zatrzymaniem. Czynniki stresogenne przyczyniły się do wystąpienia zaburzeń rytmu serca i wzrostu ciśnienia tętniczego. Istotny wzrost ciśnienie tętniczego połączony z bólem w klatce piersiowej i zaburzeniami rytmu wystąpił w czerwcu 2001 roku i z tego powodu był hospitalizowany. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa nie była przyczyną hospitalizacji w 2001 roku i nie przyczyniła się ani do wystąpienia nadciśnienia tętniczego ani zaburzeń rytmu serca. Do powstania nadciśnienia tętniczego nie przyczyniły się również czynniki prowadzące do zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa.
Trudno ocenić, czy stwierdzenie u powoda pogrubiałego mięśnia lewej komory (informacja zawarta w treści karty informacyjnej z 2001 roku) może wskazywać na występowanie nadciśnienia tętniczego przed zatrzymaniem, ponieważ w badaniu echokardiograficznym z 2018 opisywana jest prawidłowa grubość i kurczliwość mięśnia lewej komory. Teoretycznie przerost mięśnia lewej komory powinien postępować z czasem trwania i niewyrównania nadciśnienia tętniczego. Przerost mięśnia lewej komory nie jest tylko związany z nadciśnieniem tętniczym, może występować np. u sportowców. Zwyrodnienie kręgosłupa nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Naturalny proces starzenia ma wpływ na stan zdrowia powoda.
Powód leczy się regularnie na nadciśnienie tętnicze od momentu zdiagnozowania.
U powoda wykluczono nadciśnienie tętnicze wtórne, czyli spowodowane inną chorobą, dotyczącą najczęściej nerek, dużych tętnic lub zaburzeń czynności gruczołów wydzielających substancje regulujące wysokość ciśnienia krwi (np. choroby tarczycy, przytarczyc, nadnerczy). Natomiast na wystąpienie nadciśnienia tętniczego samoistnego oprócz czynników genetycznych, stylu życia, bardzo duży wpływ ma stres.
Przed 2001 rokiem powód nie był leczony ani hospitalizowany z powodu nadciśnienia tętniczego. W czerwcu 2001 był leczony w Oddziale (...) Wewnętrznych w I.: (k. 535) z powodu zaburzeń rytmu serca i nadciśnienia tętniczego. W EKG 24-godzinnym metodą J. stwierdzono kilkakrotne wstawki częstoskurczu nadkomorowego o częstości ok. 160/min.
Czynniki stresogenne nie są jedynym, ale jednym z głównych czynników tych schorzeń.
(dowód: opinia uzupełniająca biegłego sądowego z zakresu kardiologii L. L. k. 1272-1277v.)
W. R. (1) w latach 1999 – 2001, korzystał ze zwolnień lekarskich w okresach 24 kwietnia 2001 r. do 4 lipca 2001 r. oraz od 30 października 2001 r. do 31 października 2001 r.
(dowód: pismo Departamentu Kapitału (...) S.A. z dnia 23.10.2023 r. k. 1262-1264)
Powód w roku 1999 średnio zarobił 15 146,17 PLN w każdym miesiącu, w roku 2000 średni miesięczny dochód powoda wyniósł 15 656,08 PLN, zaś w roku 2001 średnio miesięcznie powód uzyskał 15 914,90 PLN dochodu brutto. Od roku 2002 dochody powoda istotnie się obniżyły.
Analizując średnie wynagrodzenie w sektorze pośrednictwa finansowego udostępnione przez GUS dla roku 2004 i 2006 należy wskazać, że w roku 2004 średnie wynagrodzenie kierowników dużych i średnich organizacji w sektorze pośrednictwa finansowego w Polsce płci męskiej wyniosło 10 202,88 PLN, zaś w roku 2006 średnie wynagrodzenie kierowników dużych i średnich organizacji w sektorze pośrednictwa finansowego w Polsce płci męskiej wyniosło 12 330,76 PLN2. Zatem w latach 2004 i 2006 średnie wynagrodzenia publikowane przez GUS były istotnie niższe od wynagrodzeń uzyskanych przez powoda w latach 1999- 2001, co jednoznacznie wskazuje na wysoki poziom uzyskiwanych dochodów przez powoda w okresie poprzedzający m zwolnienie z Banku na tle grupy kierowników- dużych i średnich przedsiębiorstw w sektorze pośrednictwa finansowego w Polsce. Ta analiza pozwala na wskazanie najodpowiedniejszej metody oszacowania hipotetycznych dochodów, które mogły być uzyskane przez Powoda w przypadku kontynuacji zatrudnienia na analizowanym stanowisku. Użycie w tym przypadku do szacunku utraconego dochodu danych udostępnionych przez GUS powodowałoby istotne zaniżenie tego szacunku.
Do oszacowania hipotetycznych dochodów, jakie powód mógł uzyskać w przypadku kontynuacji zatrudnienia na stanowisku I zastępcy dyrektora Oddziału (...) w I. w banku (...) S.A., zastosować należy wartość dochodów uzyskanych w ostatnim roku zatrudnienia, przy czym corocznie kwota ta zostanie powiększona o średni wzrost wynagrodzenia jakie powód uzyskał w latach 1999-2001 wyrażony w PLN.
Powód w roku 1999 zarobił 181 754,09 PLN (k. 574), zaś w roku 2000 wysokość zarobków wyniosła brutto 187 873,00 PLN (k. 576), co oznacza, że w roku 2000 zarobił o 6 118,91 PLN więcej niż w roku 1999: 187 873,00 PLN – 181 754,09 PLN = 6 118,91 PLN.
Powód w roku 2001 zarobił 190 978,75 PLN (k. 578), co oznacza, że zarobił w roku 2001 więcej o 3 105,75 PLN niż w roku 2000: 190 978,75 PLN - 187 873,00 PLN = 3 105,75 PLN. Należy zatem wskazać, że średnio w latach 1999-2001 wynagrodzenie brutto powoda wzrosło o: (6 118,91 PLN + 3 105,75 PLN) / 2 = 4 612,33 PLN
Hipotetyczny dochód na utraconym stanowisku I zastępcy dyrektora Oddziału (...) w I. w banku (...) S.A. obliczono w ten sposób, że na wstępie oszacowano dochód bazowy, czyli wskazano kwotę jaką Powód uzyskał (kwota bazowa w roku 2002) lub mógłby uzyskać (kwota bazowa w latach 2003-2009) na utraconym stanowisku. Następnie uwzględniono coroczny wzrost dochodów o kwotę średniego wzrostu oszacowaną na 4 612,33 PLN i w ten sposób uzyskano wielkość hipotetycznego dochodu na utraconym stanowisku w danym roku analizy. Przykładowo dla roku 2002 kwotą bazową hipotetycznego dochodu była kwota 190 978,75 PLN (wysokość dochodu uzyskanego faktycznie w roku 2001, k. 578), którą powiększono o kwotę wzrostu dochodu hipotetycznego 4 612,33 PLN uzyskując hipotetyczny dochód na utraconym stanowisku w roku 2002 w wysokości 195 591,08 PLN: 190 978,75 PLN + 4 612,33 PLN = 195 591,08 PLN.
Suma brutto utraconych dochodów brutto w latach 2002-2009 została oszacowana na 845 552,20 PLN. Na podstawie dostępnych danych obliczono wysokość dochodu utraconego netto, czyli dochodu brutto pomniejszonego o składki społeczne, składkę zdrowotną oraz podatek dochodowy, które w danym roku analizy płacone były przez pracownika. Od utraconego dochodu brutto podatnik odprowadziłby należny podatek dochodowy. Podstawa opodatkowania to kwota dochodu brutto pomniejszona o składki społeczne i koszty uzyskania przychodów. dochód netto utracony w latach 2002-2009 oszacowano na kwotę 520 817,71 PLN.
(dowód: opinia biegłego sądowego ds. ekonomii, finansów i bankowości X. S. (1) k. 2871-2887)
Skorygowane wartości podatku dochodowego od utraconego dochodu wliczono w wartość utraconego dochodu netto. Skorygowana wartość netto utraconego dochodu to 421 728,71 PLN, ponieważ słusznie wskazano przez stronę pozwaną, że utracony dochód winien być kalkulowany w drugiej kolejności w stosunku do dochodu faktycznie uzyskanego przez powoda.
(dowód: opinia uzupełniająca biegłego sądowego ds. ekonomii, finansów i bankowości X. S. (1) k. 2923-2932)
Pismem z dnia 12 kwietnia 2021 roku W. R. (1) wezwał Skarb Państwa – Prokuraturę Okręgową w Łodzi do zapłaty kwoty 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 466 0554,00 zł tytułem odszkodowania w związku z wszczęciem i prowadzeniem przeciwko niemu postępowania przygotowawczego oraz wniesieniem przeciwko niemu aktu oskarżenia i popierania go przed sądem przez okres prawie 17 lat, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone pozwanemu w dniu 13 kwietnia 2021 r.
(dowód: wezwanie do zapłaty k. 514 – 518, potwierdzenie nadania k. 519, wydruk strony internetowej operatora pocztowego k. 520-521)
Pismem z dnia 12 kwietnia 2021 roku W. R. (1) wezwał Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oraz Sąd Okręgowy w Łodzi, do zapłaty kwoty po 50 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z prowadzeniem przeciwko niemu postępowania sądowego oraz jego przewlekłością, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone pozwanym w dniu 13 kwietnia 2021 r.
(dowód: wezwanie do zapłaty k. 522-527, potwierdzenie nadania k. 528, k.531, wydruk strony internetowej operatora pocztowego k. 529-530, k. 532-533)
Powód podczas całego procesu uczestniczył w ponad 130 rozprawach, czuł że nic nie zrobił, a postępowanie zabiera mu najlepsze lata życia, ogranicza wolność – rozprawy organizowały mu życie, pracę zawodową, wybór. Korzystał z urlopu wypoczynkowego by stawiać się na terminach rozpraw. Nie mógł wyjechać z dzieckiem na wakacje. Gdy był ślub i wesele córki pisał apelacje. Powód bał się o żonę i o córkę, ponieważ całe postępowanie wiązało się również z ogromnym stresem dla nich, były zaczepiane pod miejscem zamieszkania.
(dowód: zeznania powoda – protokół rozprawy z dnia 18.03.2026 r. k. 2983v.-2989v.)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie w/w dokumentów oraz zeznań powoda i świadków B. R. i W. U. (2) oraz opinii sądowych. Zeznania powoda i świadków wzajemnie się uzupełniają i odnoszą się sytuacji w jakiej znalazł się powód w 2001 roku oraz z zeznań powoda i jego brata B. R. wyłaniają się następstwa toczącego się wiele lat postępowania karnego. Osobowe źródła dowodowe w ocenie Sądu są wiarygodne i nie były kwestionowane przez strony.
Natomiast dowody z dokumentów, stanowiące odpisy dokumentacji z toczącego się postępowania karnego były złożone przez strony i nie były przez nie kwestionowane, Sąd dał im wiarę w całości wiarę. Zgodnie z treścią z art. 243 2 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia.
Odnosząc się zaś do dowodów z opinii biegłych to wskazać należy, że:
- co do opinii biegłych psychiatry i psychologa (k. 873 – 879) to była ona kwestionowana przez powoda (k. k. 1051-1055). Biegli jednak podtrzymali swoje stanowisko co do okoliczności, iż powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, jednakże było to wynikiem dojrzałości powoda, który pomimo silnego stresu, a następnie chronicznego stresu wyzwolił w sobie zdolności adaptacyjne do zaistniałej sytuacji. W ocenie Sądu opinia biegłych psychiatry i psychologa jest rzeczowa i daje odpowiedzi na stawiane pytania.
- co do opinii biegłego urologa (k. 1136 – 1153) nie była ona kwestionowana przez strony i Sąd nie dostrzega również okoliczności aby można było powiedzieć iż, nie stanowi ona wiarygodnego źródła dowodowego;
- co do opinii biegłego kardiologa (k. 1217-1219, 1272-1277) to była ona kwestionowana przez pozwanego (k.1224 – 1231). Biegła kardiolog w uzupełniającej opinii pisemnej podtrzymała swoje stanowisko, iż postawienie powodowi zarzutów oraz przewlekłość postępowania miały wpływ na jego stan zdrowia, problemy z nadciśnieniem tętniczym. Biegła podkreśliła, że powód przed 2001 rokiem nie leczył się na nadciśnienie tętnicze. W ocenie Sądu opinia biegłej kardiolog jest jasna i pełna brak jest podstaw do podważania rzetelności biegłej.
- co do opinii biegłej ds. bankowości (k.2871-2887) to opinia ta była kwestionowana przez pozwanego (k. 2898-2900). Biegła sądowa uwzględniła zarzuty stawiane przez stronę pozwaną i dokonała korekty ustalonego odszkodowania, wskazując na swój błąd. Stąd też Sąd przyjął jako prawidłowo wyliczone odszkodowanie wartość wskazaną w opinii uzupełniającej.
Na podstawie art. 235 2 § 2 pkt. 2 i 4 k.p.c. Sąd pominął wniosek powoda o zwrócenie się do banku (...) o przesłanie dokumentów płacowych osoby (z uwzględnieniem anonimizacj) zatrudnionej na stanowisku I Zastępcy Oddziału (...) w I. za okres od 2001 do 2018 roku (k. 2903, 2916). Należy wskazać, że Sąd już zwracał się do Banku (...) o udzielenie takich informacji, co spotkało się z decyzja odmowną banku (k. 2773). Nadto należy wskazać, iż powód w pozwie wskazał, że już w 2009 roku jego wynagrodzenie w nowej pracy zrównało się z tym uzyskiwanym na zwolnionym stanowisku w Banku (...).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającym zakresie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia. Strona pozwana w piśmie procesowym z dni 2 grudnia 2024 roku podtrzymała zgłoszony ustnie na rozprawie w dniu 30 marca 2022 roku oraz w pismach z dnia 20 maja 2022 roku (k. 882) i 7 sierpnia 2024 roku ( k. 1233) zarzut przedawnienia wskazując, iż roszczenie powoda uległo przedawnieniu na 3 lata przed wniesieniem pozwu. Strona pozwana upatruje początku biegu przedawnienia z dniem 26 lipca 2017 roku, kiedy to zostało wydane postanowienie przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, w którym to sąd uwzględnił skargę na przewlekłość postępowania karnego toczącego się przeciwko powodowi w sprawie, ostatnio pod sygnaturą IV K 910/16. Zarzut przedawnienia może być podniesiony nawet w postępowaniu apelacyjnym, aż do zamknięcia rozprawy apelacyjnej i nie korzysta on z ograniczeń jakie stanowi art. 381 k.p.c. Natomiast gdy zgłaszający zarzut przytacza na jego usprawiedliwienie nowe fakty i dowody, mogą być one pominięte (tak np. SN: w wyr. z 11.3.2004 r„ V CSK 326/03, T.; z 3.11.2010 r., V CSK 142/10, T. i w post, z 19.4.2012 r., II PK 5/12, T.). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła. Dlatego też zarzuty powoda zmierzające do pominięcia zgłoszonego zarzutu przedawnienia nie są zasadne.
Zgodnie z art. 16 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) Strona, która nie w niosła skargi na przewlekłość postępowania może dochodzić - na podstawie art. 417 k.c. naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy.
Zgodnie zaś z art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Zauważyć zatem należy, iż oddalenie skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jak również niewniesienie jej w ogóle w toku postępowania, nie stanowi przeszkody, domagania się naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, ale dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy (regulacja art. 16 u.s.n.p.).
Skoro zatem osoba, która nie wystąpiła ze skargą na przewlekłość postępowania może domagać się odszkodowania po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy, to w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę nie można przyjąć, iż powód winien być gorzej traktowany przez ustawodawcę, tylko dlatego że skorzystał z przysługującego mu prawa i złożył skargę na przewlekłość postępowania, która została uwzględniona i bieg terminu przedawnienia należałoby liczyć od dnia wydania postanowienia uwzględniającego skargę na przewlekłość postępowania. Nadto należy zauważyć, że powód dochodził roszczeń wynikających nie tylko z przewlekłego prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego lecz również z podejmowanych przeciwko niemu czynności w toku tego postępowania.
Jak trafnie zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie w motywach wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., I ACa 1030/12, datą rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie nie jest dzień wystąpienia stanu przewlekłości, czy dzień jej ustania, lecz dzień, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie będącej skutkiem przewlekłości postępowania i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442 1 § 1 k.c.).
W realiach niniejszej sprawy należy - w ocenie Sądu orzekającego - przyjąć, że powód wiarygodną informację o tym, że działania organów państwowych były bezprawne powziął najwcześniej dopiero od zapoznania się z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2018 roku sygn. akt V Ka (...) i najwcześniej od tej daty rozpoczął się bieg terminu przedawnienia jego roszczenia. Bieg tego terminu nastąpił zapewne po 23 kwietnia 2018 roku. Powództwo w niniejszej sprawie zostało wniesione w dniu 23 kwietnia 2021 roku, a zatem nie można przyjąć, że roszczenie jest przedawnione, skoro termin do jego wniesienia upływał 31 grudnia 2021 roku.
Stosownie do art. 15 ustawy o skardze na przewlekłość skarżący, którego skargę uwzględniono, może dochodzić w odrębnym postępowaniu od Skarbu Państwa naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości, a podstawę tego roszczenia stanowi art. 417 1 § 3 k.c. Przepisy art. 15 i 16 ustawy o skardze na przewlekłość nie są źródłem praw podmiotowych ani nie stanowią podstawy prawnej dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych, pełnią jedynie funkcje norm kolizyjnych i stanowią "wzmocnienie normatywne" usuwające potencjalne wątpliwości co do odpowiedzialności państwa na podstawie przepisów prawa cywilnego za szkodę wyrządzoną rozpoznaniem sprawy w postępowaniu sądowym z nieuzasadnioną zwłoką.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie jest związany postanowieniem uwzględniającym skargę. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zwolniony był zatem z obowiązku ustalania przewłoki postępowania karnego za okres od 1 lutego 2008 roku do 5 czerwca 2017 roku, gdyż Sąd Apelacyjny uznał, iż w tym okresie doszło do przewlekłości postępowania.
Zatem w ocenie Sądu bezprawność stanowiąca warunek uwzględnienia roszczenia o zadośćuczynienie i odszkodowanie, wynika już z samego faktu stwierdzenia przewlekłości postępowania.
Bezprawnością wskazującą na odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. w zw. art. 15 u.s.p.p. będzie przewlekłość postępowania, rozumiana jako stan nieakceptowalny w świetle przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Dobrze zorganizowane państwo powinno bowiem zapewniać sprawne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, w ramach którego sprawy sądowe będą rozpoznawane w rozsądnym terminie i bez zbędnej zwłoki. Naruszenie tego wymogu, jako zachowanie niezgodne z prawem, rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą związaną z działalnością tej jednostki władzy publicznej, z której działania lub zaniechania wynika dochodzone roszczenie. Artykuł 417 § 1 k.c. nie statuuje domniemania bezprawności. Zachowanie niezgodne z prawem to zachowanie sprzeczne z porządkiem prawnym, polegające na sprzeczności między zakresem kompetencji organu, sposobem jego postępowania i treścią rozstrzygnięcia wynikającymi z wzorca ustawowego, a jego działaniem rzeczywistym.
Źródłem roszczeń o naprawienie szkody wynikłej z przewlekłości postępowania mogą być w szczególności art. 445 i 448 k.c., stosowane z uwzględnieniem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego art. 6 ust. 1 i art. 41 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284). OSNC 2009/9/127, R..SN 2008/10/13.
W orzecznictwie sądów apelacyjnych pojawiło się stanowisko, iż trwające ponad miarę postępowanie karne, oczekiwanie na jego zakończenie, może być źródłem stresu, niepewności i niepokoju, w związku z czym roszczenie w zakresie zadośćuczynienia należy uznać za zasadne w oparciu o art. 23 k.c. i 448 k.c. (wyrok SA w Katowicach z 4.12.2013 r. I ACA 788/13, Legalis i z dnia 8 maja 2015 r., V ACa 279/14, LEX nr 1809532).
Mając z kolei na względzie orzecznictwo (...), należy dojść do wniosku, iż Trybunał zakłada, iż już sam fakt wystąpienia przewlekłości postępowania pociąga za sobą szkodę moralną, a więc szkodę niemajątkową. W wyroku z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie Ł. przeciwko P. (skarga Nr (...), (...)), (...) podkreślił: "istnieje silne, lecz możliwe do obalenia domniemanie, że nadmiernie długie postępowanie spowoduje szkodę niematerialną. W niektórych przypadkach długość postępowania może skutkować jedynie minimalną szkodą moralną lub jej całkowitym brakiem. Zatem sądy krajowe musza uzasadnić swoje orzeczenie poddając wystarczające powody”.
Co prawda Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 maja 2010 r., II CSK 640/09 (niepubl.), i z dnia 24 września 2015 r, V CSK 741/14 (Biul.SN 2015/12/13) stwierdził, iż prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie nie jest dobrem osobistym i powyższe stwierdzenie odnieść należy do postępowania przewidzianego ustawą o skardze, wskazał jednak, że naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, może prowadzić do naruszenia dobra osobistego określonego w art. 23 k.c.
Należy zwrócić uwagę, że powód wskazywał, iż trwające około 17 lat postępowanie karne spowodowało ujemne następstwa w jego życiu osobistym i zawodowym. Powoływał się na utracone zdrowie fizyczne i psychiczne, poczucie krzywdy, niepewność co do dalszych losów i możliwości przywrócenia do pracy w banku. Wskazywał, iż w czasie trwania postępowania był traktowany jak przestępca, miał trudności ze znalezieniem pracy i już nigdy później nie osiągnął tak wysokiego statusu zawodowego jak w bankowości. Miał przy tym córkę i żonę, która również pozostawała bez pracy. Przedłużający się stan niepewności w czasie trwającego postępowania karnego, co do jego zakończenia, spowodował problemy małżeńskie i rodzinne. Akcentowanie przez powoda problemów zdrowotnych, zarówno psychicznych i somatycznych, jak i publicznego napiętnowania go jako przestępcy, w podstawie faktycznej powództwa, pozwala przyjąć, iż swoje roszczenia powiązał głównie z naruszeniem takich dóbr jak godność i zdrowie. Opieszale prowadzone postępowanie naraziło powoda na długotrwały stres, niepokój niepewną przyszłość.
Warto zaznaczyć, że samo toczenie się procesu karnego przeciwko osobie wiązać się może dla niej z negatywnymi skutkami, które nie są powiązane bezpośrednio z okresem jego trwania. Należą do nich dyskomfort, poczucie niepewności i braku bezpieczeństwa, określone reakcje społeczeństwa - ostracyzm, również i powikłania zawodowe. Tego właśnie doświadczył powód, co związane było z faktem zatrzymania powoda oraz prowadzeniem postępowania karnego.
Należy liczyć się z tym, że proces sądowy trwa określony, dłuższy czas - w zależności od jego przedmiotu. Nie może jednak ujść uwadze, że proces toczący się przeciwko powodowi nie został przez wiele lat rozstrzygnięty, co utrzymywało go w stanie znacznego dyskomfortu. Przedmiotowe postępowanie toczyło się około 17 lat, co spowodowało, że wymieniane powyżej negatywne konsekwencje dotykały powoda przez tak nietypowo długi czas, wpływając istotnie na jego życie i wypaczając funkcjonowanie.
Pomimo ogólnej zasadny domniemania niewinności, czyli fundamentu państwa prawa, zmuszony został do wieloletniego udowadniania przez Sądem swojej niewinności i taka sytuacja musiała być dla powoda frustrująca i wyczerpująca psychicznie. Doszło do naruszenia dobra w postaci prawa do sądu - rozumianego jako konieczność udziału powoda w procesie z zarzutem popełnienia przestępstwa, którego przez 17 lat nie zdołano udowodnić. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż taka sytuacja odbiega od równowagi stron charakterystycznej dla postępowania cywilnego albowiem osoba oskarżona musi się zmierzyć z aparatem państwa, które jest ze swej istoty silniejszy. Powyższe stanowi z kolei naruszenie dobra osobistego obejmującego zarówno godność, jak i swobodę wyboru spędzania czasu jako elementu wolności, polegającej na konieczności udziału w postępowaniu sądowym ponad wymaganą potrzebę, doświadczaniu negatywnych odczuć związanych z trwającym stanem oskarżenia, stresem, utratą poczucia bezpieczeństwa i obawą wymierzenia kary. Co więcej, powód stracił „twarz” w świecie zawodowym, a toczące się postępowanie z roku na rok pogłębiało jego problemy, co w rezultacie zrujnowało jego wiarygodność. Niewątpliwie wpłynęło to na poczucie własnej wartości i czci powoda.
Powód część życia, podczas którego mógł jeszcze prężnie pracować, rozwijać się i cieszyć się szczęściem rodzinnym, spędził na martwieniu się o swoją przyszłość i oczekiwaniu w niepewności na kolejne wezwania i werdykty. Powód niewątpliwie czuł się bezsilny i w miarę upływu czasu coraz bardziej sfrustrowany. Powód przy tym od samego początku nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i zaangażowany był w toczące się postępowanie. Kserokopie z akt spraw wskazują, iż wypełniał nakładane na niego zobowiązania, współpracował z organami oraz, co do zasady, stawiał się na rozprawy sądowe. Tym samym zmierzał do jak najszybszego zakończenia procesu, co wskazuje, że był on dla niego źródłem niepokoju i wywoływał negatywne emocje. Powyższe rzutowało na całokształt funkcjonowania powoda.
W tych okolicznościach doszło zatem do naruszenia godności powoda, jego poczucia bezpieczeństwa, swobody wyboru spędzania czasu, czci, prawa do spokoju i jego dobrego imienia w związku z długotrwale toczącym się postępowaniem karnym. Powód udowodnił także naruszenie dobra osobistego w postaci zdrowia, ale wyłącznie w zakresie permanentnego stresu, nerwów. Naruszenie tych dóbr podlega kompensacie na podstawie przepisów art. 417, 445 i 448 w związku z art. 24 k.c., wykładanych z uwzględnieniem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego art. 6 ust. 1 i art. 41 Konwencji.
Podstawę prawną roszczeń powoda stanowi zatem art. 417 k.c. i art. 417 1 § 3 k.c., w zw. z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. i art. 24 k.c..
Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa, oparta na art. 417 k.c. powstaje wówczas, gdy spełnione są łącznie jej trzy ustawowe przesłanki: bezprawność działania lub zaniechania sprawcy, szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym zachowaniem sprawcy a szkodą. Kolejność badania przez sąd powyższych przesłanek nie może być dowolna. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaniechania), z którego wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności, następnie ustalenie czy wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju i dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego (por. wyrok Sądu Najwyższe z dnia 19 lipca 2012 r„ II CSK 648/11, Lex nr 1215614).
„Pojęcie bezprawności w rozumieniu art. 417 § 1 KC może przybrać postać naruszeń konstytucyjnych praw i wolności, konstytucyjnych zasad funkcjonowania władzy publicznej, uchybień wymaganiom określonym w ustawach zwykłych, aktach wykonawczych oraz uchybień normom pozaprawnym (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 20 marca 2015 roku, II CSK 254/14 i z dnia 20 marca 2015 roku, II CSK 218/14 - publ. na www.sn.pl oraz niepublikowane wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 lutego 2011 roku, IV CSK 290/10, z dnia 13 czerwca 2013 roku, V CSK 348/12, z dnia 21 marca 2013 roku, IV CSK 380/13 oraz uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 roku, SK 18/00, OTK 2001/8/256).
W uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11 OSNC 2012/2/15, wskazano, iż odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych nie zależy od winy. Wynikający z art. 77 ust. 1 Konstytucji i z art. 417 k.c. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej obejmuje także szkodę niemajątkową (krzywdę) w ujęciu art. 448 k.c. Ograniczenia ustawowe odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniem władzy publicznej są dopuszczalne tylko w odniesieniu do zakresu kompensacji, a nie co do zasady odpowiedzialności, jednoznacznie określonej w art. 77 ust. 1 Konstytucji. Zatem wina nie jest przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa w oparciu o art. 448 k.c.
Należy wskazać w niniejszej sprawie, iż trwające łącznie 17 lat postępowanie karne uznać należy za działanie bezprawne. To prokuratura i sądy mają obowiązek zapewnienia sprawnego przebiegu procesu i wydania rozstrzygnięcia bez nieuzasadnionej zwłoki. W niniejszej sprawie powołane do tego organy nie sprostały temu obowiązkowi i prowadziły postępowanie 17 lat. Wyroki sądów były dwukrotnie uchylane do ponownego rozpoznania. Przy czym należy zauważyć, iż postępowanie karne nie było wielowątkowe, nie dotyczyło też wielu oskarżonych stąd też brak jest podstaw do stwierdzenia, że działania prokuratury i sądów w tak długim czasie były usprawiedliwione w okolicznościach sprawy.
Skoro prokurator oraz sądy orzekające w sprawie karnej przez 17 lat nie były w stanie dokonać wykładni znamion czynu zabronionego zarzucanego powodowi z art. 228 § 1 k.k. tj. tego czy oskarżony W. R. (1) pełnił funkcję publiczną oraz czy pełniąc funkcję I zastępcy dyrektora oddziału regionalnego banku dysponował środkami publicznymi, to zachowania takie uznać należy za bezprawne.
Prowadzenie postępowania karnego wobec powoda przez 17 lat w uwzględnieniu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznać należy za niespełniającego standardu „rozsądnego terminu” o jakim stanowi art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz.284)
Nadto należy wskazać, iż w dniu 23 kwietnia 2021 roku miało miejsce zatrzymanie powoda w miejscu jego zamieszkania przez funkcjonariuszy (...) na polecenie prokuratora. Czynności zostały rozpoczęte około godz. 6.00 w mieszkaniu powoda. Nie byłoby w tym nic zaskakującego, gdyby nie fakt, iż powód, który wówczas pełnił funkcję I zastępcy Dyrektora Oddziału (...) Banku w I. został następnie przewieziony około godz. 8.00 do placówki banku, w której pracował. Wówczas dokonano widowiskowego wprowadzenia zastępcy dyrektora, w kajdankach do jego pokoju, gdzie następnie dokonano przeszukania. Czemu miało służyć to widowiskowe przeszukanie, na oczach podległych powodowi pracowników. Można było tego dokonać po rozpoczęciu godzin urzędowania banku, co byłoby wyrazem poszanowania godności powoda, którego przecież chroniła zasada domniemania niewinności określona w art. 5 k.p.k.
Wobec powoda postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2021 roku prokurator zastosował środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu oraz poręczenie majątkowe w kwocie 15.000 złotych, (k.180). Na skutek zażalenia obrońcy podejrzanego Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieści w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Prokuraturze Okręgowej w Łodzi. Sąd rejonowy wskazał, iż zażalenie jest zasadne, gdyż prokurator nie wskazał w swej decyzji dowodów wskazujących na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu.
Następnie postanowieniem z dnia 10 października 2001 roku prokurator postanowił, uchylić wobec podejrzanego środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu oraz kontynuować środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego (k 181).
Jak wynika z zeznań powoda oraz dokumentów stanowiących korespondencję Straży Granicznej (k.549-551) w dniu 24 września 2006 roku powód, który wraz z innymi współpracownikami miał wylecieć w celach służbowych do T., został zmuszony do pozostania w kraju z uwagi na nie wykonanie postanowienia o uchyleniu środka zapobiegawczego zakazu opuszczania kraju.
Zgodnie z § 197 pkt.6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 roku Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (t.j. z 2005 roku, poz, 753) odpisy postanowień o uchyleniu środka zapobiegawczego, o którym mowa w ust. 1 (tj. zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu), bądź jego zmianie przesyła się organom wymienionym w ust. 1 i 5 czyli organowi paszportowemu i Komendantowi Straży Granicznej. Zatem to prokurator winien powiadomić Komendanta Straży Granicznej o uchyleniu środka zapobiegawczego. Niewystarczające jest powiadomienie tylko organu paszportowego, gdyż to nie on zajmuje się wykonaniem postanowienia o uchyleniu środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju. Jak zeznał powód udał się do prokuratury aby wyjaśnić okoliczności dotyczące uniemożliwienia mu wyjazdu za granicę i dowiedział się od prokuratora, że przecież jest oskarżony, to nie powinien się niczemu dziwić.
Wskazać również należy, iż sporządzenie przez prokuratora uzasadnienia postanowienia z dnia 20 kwietnia 2001 roku o przedstawieniu powodowi zarzutów (postanowienie zostało powodowi ogłoszone w dniu 23 kwietnia 2021 roku ) dopiero w dniu 11 października 2001 roku uznać należy za naruszające prawo w świetle art. 313 § 3 k.p.k.
Podobnie należy ocenić decyzję funkcjonariuszy (...) działających przecież na polecenie prokuratora o udostępnieniu mediom nagrania z czynności przeszukania mieszkania powoda, które posłużyły do stworzenia informacji medialnej, w której przedstawiono miejsce zamieszkania powoda.
Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu należy stwierdzić, iż działania prokuratora oraz sadów były bezprawne. Odpowiedzialność Skarbu Państwa jest niezależna od winy funkcjonariusza, który w imieniu danej jednostki podejmował działania, czy od celowości tych działań. Konstytucyjna zasada odpowiedzialności państwa za działania w sferze imperium (art. 77 ust. 1 Konstytucji RP) wyklucza przyjęcie uzależnienia tej odpowiedzialności od przesłanki winy.
Nie budzi obecnie wątpliwości, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. obejmuje zarówno naprawienie szkody majątkowej, jak i niemajątkowej. Przepis ten nie określa jednak zasad i zakresu obowiązku naprawienia szkody o charakterze niemajątkowym, które są unormowane w art. 448 (ew. 445 k.c.).
To art. 448 k.c. stanowi prawną podstawę dochodzenia roszczenia o zadośćuczynienie, jak przekonująco podnosi się piśmiennictwie, znajdującym wsparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 27 czerwca 2342008 r., III CZP 25/08 i wyrok z dnia 19 marca 2015 r., IV CNP 38/14, niepubl.).
Powód podnosi, iż na skutek bezprawnego działania organów władzy publicznej doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w szczególności w postaci wolności, godności, zdrowia i dobrego imienia.
W ocenie Sądu toczący się wieloletni proces karny za przestępstwo z art. 228 kk, którego mu nie udowodniono, stanowił dla powoda źródło realnej, odczuwalnej krzywdy, będącej następstwem naruszenia dóbr osobistych w postaci godności i wolności, utraty dobrego imienia i utraty zdrowia. Postępowanie prowadzone przeciwko powodowi wpływało na społeczną ocenę jego osoby, było szeroko przedstawiane medialnie wywoływało frustrację i niepokój, stres i utratę poczucia bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa ekonomicznego związanego z utratą pracy.
Trzeba bowiem wskazać, iż w dacie zatrzymania w 2001 roku powód był młodym mężczyzną miał 42 lata, który był w okresie swojego rozkwitu zawodowego, mógł w tym czasie w dalszym ciągu piąć się do góry w bankowości i korzystać z owoców swojej pracy. Swoje najlepsze lata powód spędził na walce o swoje dobre imię, przed sądem, uczestnicząc w 130 rozprawach. Powód stawiał się na rozprawy , nie utrudniał postępowania. Nadto wskazać trzeba, iż powód po rozwiązaniu z nim stosunku pracy był zmuszony do znalezienia innego zatrudnienia, gdyż w "bankowości” nie miał czego szukać, bowiem toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne. Kiedy w 2006 roku powód będąc już pracownikiem w zupełnie innym dziale gospodarki, kiedy to znów zaczął odbudowywać swoją pozycję zawodową, po raz kolejny musiał zmierzyć się z aparatem państwowym, który uniemożliwił mu wyjazd służbowy. Co zrodziło konieczność tłumaczenia się w miejscu jego nowej pracy. Takie działania w ocenie Sądu uznać należy za naruszające prawo powoda do wolności i swobodnego przemieszczania się.
Jako naruszające godność i dobre imię powoda uznać należy widowiskowe przeszukanie jego pokoju biurowego w miejscu pracy na oczach podległych wówczas powodowi pracowników.
Nadto wskazać należy, iż jak wynika z zeznań powoda w ciągu miesiąca po zatrzymaniu schudł 12 kg, był w dużym stresie. Biegli sądowi psychiatra i psycholog , którzy sporządzali opinię w niniejszej sprawie co prawda uznali, iż powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu. Jak wskazali biegli powodowi po zatrzymaniu towarzyszył silny stres, który przez kolejne lata przekształcił się w stres chroniczny. Skutkiem tego stresu był utrata wagi, problemy z nadciśnieniem. Tylko dzięki swojej dojrzałej osobowości powód przeszedł przez cały proces karny bez trwałych zaburzeń psychicznych. Powód skupił się bowiem na walce o własne dobre imię. Negatywny wpływ toczącego się postępowania karnego potwierdziła również w swojej opinii biegła kardiolog L. L., która wskazała, że postawienie powoda w stan oskarżenia i przewlekłość toczącego się postępowania miały wpływ na stan zdrowia powoda, problemy z nadciśnieniem. W 2001 roku powód był hospitalizowany, co mogło być skutkiem i następstwem doświadczeń jakie przeżył powód (k. 1219). Przed zatrzymaniem powód nie leczył się kardiologicznie.
Dlatego też zgodzić się należy z powodem, iż doszło do naruszenia jego dobra osobistego jakim jest zdrowie.
Kodeks cywilny nie wskazuje żadnych kryteriów, jakimi należy się kierować przy określeniu wysokości zadośćuczynienia, jednakże judykatura w tym przedmiocie została wypracowana i przyjmuje ona, że zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Oczywiście wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia". Wysokość sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za krzywdę, powinna być zatem ustalona po uwzględnieniu wszelkich zachodzących okoliczności, zwłaszcza mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Sąd Okręgowy wziął pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy. Przyznane powodowi zadośćuczynienie obejmuje krzywdy związane z naruszeniem dóbr osobistych powoda związanych z przewlekle prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Trzeba podkreślić, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia w konkretnej sprawie, oczywiście przy uwzględnieniu wszystkich jej okoliczności i określonych w judykaturze przesłanek jej miarkowania, należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego
Z tych względów, na podstawie art. 448 w zw. z art. 23 k.c. Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 280.000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, przyjmując iż jest to kwota stanowiąca adekwatną rekompensatę z doznaną krzywdę, która ma charakter kompensacyjny i przedstawić będzie odczuwalną dla powoda wartość za 17 lat trwającego postępowania karnego.
Kwota dochodzonego przez powoda zadośćuczynienia została pomniejszona o wypłaconą mu sumę pieniężną w wysokości 20.000 złotych przyznaną za naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie w oparciu o art. 15 ust. 5 ustawy o skardze na przewlekłość.
Zgodnie z art. 361 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1); w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). W świetle przytoczonej regulacji związek przyczynowy pełni podwójną funkcję: warunkuje powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej (art. 361 § 1 k.c.) oraz określa jej granice (art. 361 § 2 k.c.). Pojęcie szkody nie jest ustawowo zdefiniowane. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że szkodą jest wszelki uszczerbek dotykający osobę bez prawnego uzasadnienia, wyrażający się w różnicy pomiędzy stanem majątku poszkodowanego, jaki istniał i mógłby w normalnej kolei rzeczy istnieć czy się wytworzyć, a stanem, jaki powstał skutkiem zdarzenia wywołującego szkodę. Szkoda może przejawiać się w dwóch postaciach: tzw. szkody rzeczywistej, jak i utraconych korzyści (art. 361 § 2 k.c.). Normalny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. zachodzi wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez szczególnego zbiegu okoliczności, szkoda jest typowym następstwem tego rodzaju zdarzenia.
W ocenie Sądu prowadzone przeciwko powodowi postępowanie karne spowodowało rozwiązanie z powodem umowy o pracę z dniem 31 października 2001 roku (k. 534) na podstawie wypowiedzenia. Przyczyną rozwiązania umowy była utrata zaufania spowodowana m.in. wszczęciem postępowania karnego o popełnienie przestępstwa a z art. 228 k.k., tak wynika z akt sprawy (...). Nadto wskazać należy, że świadek W. U. (1), która była ówczesnym dyrektorem oddziału regionalnego i bezpośrednim przełożonym dla powoda zeznała, że powód został zwolniony gdyż bank chciał się asekurować. Była to praktyka mająca na celu zachowanie dobrego imienia banku. Podkreślić należy, iż do czasu postawienia powodowi zarzutów bank nie miał zarzutów co do pracy powoda, powód był awansowany, przeniósł się z R. do I. aby objąć stanowisko I zastępcy dyrektora w oddziale regionalnym banku. Powód był kierowany przez pracodawcę na zagraniczne szkolenia do USA.
Powód po rozwiązaniu stosunku pracy nie miał szans na kontynowanie zatrudnienia w szeroko rozumianej Bankowości z uwagi na toczące się postępowanie karne i utratę dobrego imienia. Podjął zatrudnienie w jednej ze spółek kopalni (...) co wiązało się z dojazdami
W ocenie Sądu, pomiędzy postawieniem powodowi zarzutów i przewlekłym prowadzeniem postępowania karnego, a utratą pracy i wynikającą stąd szkodą polegającą na utracie zarobków, występuje adekwatny związek przyczynowy i zachodzi podstawa do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 417 k.c. Nie ulega bowiem w ocenie Sądu wątpliwością, iż gdyby nie zostało wszczęte przeciwko powodowi postępowanie karne to zapewne pracowałby w szeroko rozumianej Bankowości do uzyskania wieku emerytalnego. Jak wynika z jego zeznań w banku (...) była taka praktyka, że po przejściu detektora na emeryturę jego miejsce zajmował i zastępca. Tak też powód mógł liczyć na to, że po odejściu W. U. (1) na emeryturę zostałby dyrektorem oddziału regionalnego w I.. Gdyby nie trwające 17 lat postępowanie karne skutkujące utratą dotychczasowego zatrudnienia powód zapewne przeszedłby na emeryturę pracując w Banku, co zapewne miałoby realny wpływ na wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego.
Odszkodowanie zostało ustalone jako różnica pomiędzy wysokością wynagrodzenia jaką powód otrzymywałby gdyby nie przedstawiono mu zarzutów a wysokością wynagrodzenia jakie otrzymywał w nowo podjętej pracy za okres od 2002 roku do 2009 roku, czyli do momentu kiedy zarobki się zrównały. Odszkodowanie to stanowi kwotę ustaloną przez biegłą sądową X. S. (1) tj. kwotę 421.728, 71 złotych.
O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 455 k.c. w zw. z art. 481 k.c. od dnia wezwania do tj. od upływu terminu określonego w wezwaniu do zapłaty skierowanym do pozwanego tj. od dnia 21 kwietnia 2021 roku.
W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 zdanie 2 k.p.c., gdyż powód uległ tylko co do nieznacznej części swojego żądania. Powód przegrał sprawę tylko w 10 %. Na zasądzoną na rzecz powoda kwotę 37 887,49 zł złożyła się kwota: 24 708,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 2 362,49 zł tytułem kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego w związku ze sporządzeniem opinii w sprawie oraz 10 817,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215)).
Nieuiszczone koszty sądowe, Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa, uznając, że w świetle art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, brak było podstaw do obciążania pozwanego kosztami sądowymi.
Sędzia Mirosława Makowska
Zarządzenie. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć peł stron, informując ich, że termin do wniesienia apelacji wynosi 3 tygodnie.
Sędzia Mirosława Makowska