Wyrok z 1 kwietnia 2026, sygn. IV U 187/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 kwietnia 2026 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Motyczyńska

Protokolant: Magdalena Kubiak - Myśliwek

po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy

z odwołania V. F. (poprzednie nazwisko N. – Ł.)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we M. z dnia 13.01.2025 r. znak (...)

o świadczenie rehabilitacyjne

I.  zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we M. z dnia 13 stycznia 2025 r. znak (...) w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonej V. F. (poprzednie nazwisko N. – Ł.) prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na dalsze dwa miesiące;

II.  koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt IV U 187/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 stycznia 2025 r., znak (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we M., na podstawie art. 18 ust. 1 i 3-6 ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej V. F. (poprzednio N. – Ł.) odmówił ubezpieczonej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ rentowy zarzucił, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 3 stycznia 2025 r. orzekła, że stan zdrowia nie uzasadnia przyznania ubezpieczonej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu rentowego) doprecyzowanym pismem z dnia 3 marca 2025 r. (k.10) ubezpieczona V. F. (poprzednio N. – Ł.) odwołała się od ww. decyzji, domagając się jej zmiany poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres dwóch miesięcy.

Uzasadniając odwołanie ubezpieczona podniosła, że obecny stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie zatrudnienia, jest pod stałą opieką alergologiczną. Ubezpieczona wskazała, że w dniu 30 stycznia 2025 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do renty, postępowanie zostało zawieszone na czas rozpoznania przez Sąd odwołania od ww. decyzji. Ubezpieczona podała również, że ostatnio zajmowanym przez nią stanowiskiem było stanowisko pracy związane z obsługą stoiska mięsnego, warzywniaka i nabiału, które pogorszyły jej stan zdrowia – kręgosłup był bardziej obciążony, a także zaostrzyła się jej astma oskrzelowa.

Odpowiadając na odwołanie, organ rentowy (...) Oddział we M. wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ podtrzymał stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

V. F. (poprzednio N. – Ł.) urodziła się (...), ukończyła liceum ogólnokształcące dla pracujących bez matury. Ostatnio zajmowanym stanowiskiem przez ubezpieczoną było stanowisko sprzedawcy.

Ubezpieczona była leczona w ramach skróconego okresu zasiłkowego.

Dowód: okoliczności bezsporne, a ponadto:

- opinia Lekarska z dn. 3.01.2025 r. – akta organu rentowego.

W dniu 12 sierpnia 2024 r. ubezpieczona złożyła w Oddziale ZUS we M. wniosek ZNp-7 o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego w związku z niezdolnością do pracy spowodowaną ogólnym stanem zdrowia.

Lekarz Orzecznik ZUS orzeczeniem z 25 września 2024 r. uznał, iż ubezpieczona jest niezdolną do pracy oraz w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istniały okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, na okres 3 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.

Decyzją z dnia 1 października 2024 r., znak (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we M., na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej V. F. (poprzednio N. – Ł.) przyznał jej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 31 sierpnia 2024 r. do 28 listopada 2024 r. w wysokości 90 % podstawy wymiaru.

Dowód:

- wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z dn. 8.12.2024 r. – akta organu rentowego;

- orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dn. 25.09.2024 r. – akta organu rentowego;

- decyzja ZUS z dn. 1.10.2024 r. – akta organu rentowego.

W dniu 9 października 2024 r. ubezpieczona złożyła w Oddziale ZUS we M. wniosek (...)-7 o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego w związku z niezdolnością do pracy spowodowaną ogólnym stanem zdrowia.

Lekarz Orzecznik ZUS orzeczeniem z 10 grudnia 2024 r. uznał, iż ubezpieczona jest niezdolną do pracy oraz w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istniały okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, na okres 2 miesięcy, licząc od daty ustania uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego.

Na skutek złożonego zarzutu wadliwości przez Zastępcę Głównego Lekarza Orzecznika, Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z 3 stycznia 2025 r. uznał, iż ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy oraz, że brak jest okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Decyzją z dnia 13 stycznia 2025 r., znak (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we M., na podstawie art. 18 ust. 1 i 3-6 ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej V. F. (poprzednio N. – Ł.) odmówił ubezpieczonej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Dowód:

- wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z dn. 9.10.2024 r. – akta organu rentowego;

- orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dn. 10.12.2024 r. – k. 14,17 oraz akta organu rentowego;

- orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS nr (...) z dn. 3.01.2025 r. – k. 16 oraz akta organu rentowego;

- decyzja ZUS z dn. 13.01.2025 r. – k. 15-15v oraz akta organu rentowego.

W dniu 30 stycznia 2025 r. ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie jej renty z tytułu niezdolności do pracy, do czasu zakończenia postępowania odwoławczego od decyzji z dnia 13 stycznia 2025 r., znak (...) organ rentowy postanowił zawiesić postępowanie.

Dowód: pismo z dn. 13.02.2025 r. – k. 13.

Biegły ortopeda rozpoznał u ubezpieczonej zmiany zwyrodnieniowe dyskopatyczne, otyłość. W dniu 19 maja 2024 r. ubezpieczona wykonała badanie (...) kręgosłupa szyjnego. W opisie do badania wskazano na niewielką progresję zmian dyskopatycznych w porównaniu do roku 2022. W opisie badania nie potwierdzono jednak żadnego krytycznego ucisku na korzenie nerwowe, czy istotnej stenozy kanału kręgowego wymagającego intensywnego leczenia. Powyższe zostało potwierdzone konsultacją neurochirurgiczną, podczas której ubezpieczona nie została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego, a miała zaleconą redukcje wagi ciała oraz rehabilitację. U ubezpieczonej występują ograniczenia ruchomości kręgosłupa oraz dodatnie objawy korzenne, ale z zakresu kończyn dolnych. Z ortopedycznego punku widzenia ubezpieczona po dniu 28 listopada 2024 r. była zdolna do pracy zgodnie z kwalifikacjami. Stopień ograniczenia sprawności narządów ruchu ubezpieczonej nie jest na tyle nasilony, aby stanowił podstawę do uznania jej za niezdolną do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami po dniu 28 listopada 2024 r.

Dowód : opinia biegłego ortopedy z dn. 4.08.2025 r. – k. 31-34.

Ubezpieczona od kilkunastu lat choruje na astmę. Od 2020 r. o ciężkim przebiegu, z wielokrotnymi zaostrzeniami wymagającymi stosowania systemowych kortykosteroidów pomimo leczenia dużymi dawkami wziewnych kortykosteroidów. Biegły laryngolog rozpoznał u ubezpieczonej astmę ciężką z licznymi zaostrzeniami na sterydoterapii systemowej. Ubezpieczona po dniu 28 listopada 2024 r. była nadal niezdolna do pracy ze względu na ciężką astmę z licznymi zaostrzeniami. Ubezpieczona jest kwalifikowana do leczenia biologicznego. Pacjenci otrzymują poprawę kliniczną są wolni od objawów astmy po mniej więcej 4-ech miesiącach od rozpoczęcia leczenia biologicznego.

Dowód:

- dokumentacja medyczna ubezpieczonej – k. 49-51;

- opinia biegłego alergologa z dn. 19.11.2025 r. – k. 53-54v

Hipotetyczna wysokość świadczenia rehabilitacyjnego należnego odwołującej się za okres od 29 listopada 2024 r. do 25 sierpnia 2025 r. w wysokości 75 % podstaw wymiaru wynosiłaby 35.135,10 zł.

Dowód: pismo ZUS z dn. 18.03.2025 r.– k. 24-25,

Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego, a wymienionych powyżej. Ich wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy oraz dołączonych aktach orzeczniczych ZUS, stanowiły dowody bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia (art. 243(2) k.p.c.). Sąd również posiłkował się dowodem z przesłuchania ubezpieczonej.

Podstawę sporu w niniejszej sprawie stanowiło, czy wnioskodawczyni po zakończeniu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego należało przyznać prawo do dalszego świadczenie rehabilitacyjne, co wymagało oceny stanu zdrowia odwołującej się i zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Sąd swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie oparł na dowodzie z opinii biegłego ortopedy z dnia 4 sierpnia 2025 r. sporządzonej na zlecenie Sądu przez lek. Ł. A. specjalistę z zakresu ortopedii, a także opinii alergologa dr n.med. C. O.. Sąd uznał sporządzone opinie za kompletne, logiczne i w sposób wyczerpujące odpowiadającą na pytania, a w konsekwencji mogącą stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Biegły ortopeda rozpoznał u ubezpieczonej zmiany zwyrodnieniowe dyskopatyczne, otyłość. W dniu 19 maja 2024 r. ubezpieczona wykonała badanie (...) kręgosłupa szyjnego. W opisie do badania wskazano na niewielką progresję zmian dyskopatycznych w porównaniu do roku 2022. W opisie badania nie potwierdzono jednak żadnego krytycznego ucisku na korzenie nerwowe, czy istotnej stenozy kanału kręgowego wymagającego intensywnego leczenia. Powyższe zostało potwierdzone konsultacją neurologiczną, podczas której ubezpieczona nie została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego, a miała zaleconą redukcje wagi ciała oraz rehabilitację. U ubezpieczonej występują ograniczenia ruchomości kręgosłupa oraz dodatnie objawy korzenne, ale z zakresu kończyn dolnych. Z ortopedycznego punku widzenia ubezpieczona po dniu 28 listopada 2024 r. była zdolna do pracy zgodnie z kwalifikacjami. Stopień ograniczenia sprawności narządów ruchu ubezpieczonej nie jest na tyle nasilony, aby stanowił podstawę do uznania jej za niezdolną do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami pod dniu 28 listopada 2024 r. Strony nie wniosły zastrzeżeń do powyższej opinii.

Z koeli biegły alergolog rozpoznał u ubezpieczonej astmę ciężką z licznymi zaostrzeniami na sterydoterapii systemowej. W ocenie biegłego ubezpieczona po dniu 28 listopada 2024 r. była nadal niezdolna do pracy ze względu na ciężką astmę z licznymi zaostrzeniami. Biegły wskazał, że ubezpieczona jest kwalifikowana do leczenia biologicznego. Na poparcie swojego stanowiska wskazał, że pacjenci otrzymują poprawę kliniczną są wolni od objawów astmy po mniej więcej 4-ech miesiącach od rozpoczęcia leczenia biologicznego.

Zastrzeżenia do powyższej opinii zostały wniesione przez organ rentowy. W treści pisma organ rentowy zarzucił, że wydana opinia nie jest logiczna, gdyż biegły stwierdził, że ubezpieczona jest nadal niezdolna do pracy, ale przyznał jej świadczenie na okres 2 miesięcy. Organ rentowy podkreślił, że nie sam fakt występowania powikłań danego schorzenia jest przesłanką do stwierdzenia niezdolności do pracy, a w konsekwencji prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W ocenie organu rentowego, aby wystąpiła niezdolność do pracy należy stwierdzić znaczne upośledzenie stanu funkcjonalnego organizmu w przebiegu choroby, a którego jak wskazał organ rentowy biegły nie udowodnił w spornym okresie. W związku z powyższym organ rentowy wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych, chorób płuc i alergologii. Jednakże Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c. pominął dowód z opinii innego biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych, chorób płuc i alergologii. Powyższe zastrzeżenia nie wnoszą niczego istotnego do sprawy. Wbrew twierdzeniom organu rentowego biegły przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 2 miesięcy, gdyż o tyle wnioskowała. Jednakże w dalszej części uzasadnienia opinii wskazał, że należy ubezpieczonej przyznać świadczenie rehabilitacyjne na dłużej - 6 miesięcy celem optymalizacji leczenia, tzn. rozpoczęcia leczenia biologicznego, modyfikacji leczenia wziewnego i wtedy po 6-ciu miesięcy powinno się ocenić (zgodnie z punktem kontrolnym w leczeniu biologicznym astmy) efekty leczenia. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i stanowiska biegłego Sąd uznał dotychczas sporządzone opinie biegłego za wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, albowiem biegły w swoich opiniach dostatecznie wyjaśnił swoje wniosku, w związku z czym, nie zaszły potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych, chorób płuc i alergologii. Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy „Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszej opinii gdy zachodzi taka potrzeba, a więc wtedy, gdy opinia, którą dysponuje, zawiera istotne luki, bo nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, jest niejasna, czyli nienależycie uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona przez eksperta analiza nie pozwala organowi orzekającemu skontrolować jego rozumowania co do trafności jego wniosków końcowych (postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2009 roku, sygnatura akt III CSK 7/09). Należy podkreślić, iż Sąd nie ma obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii kolejnych biegłych, czy też z opinii instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony, ale ma obowiązek dopuszczenia takiego dowodu wówczas, gdy zachodzi tego potrzeba (wyrok SN z dnia 1 września 2009 roku, sygnatura akt I PK 83/09). Sam fakt niezadowolenia strony z treści opinii biegłego sądowego nie jest podstawą do dopuszczenia dowodu z opinii uzupełniającej bądź opinii innego biegłego sądowego. Przesłanki do zasięgnięcia opinii przez innego biegłego sądowego zostały określone w art. 286 k.p.c., który stanowi o tym, że Sąd może zażądać ustnego lub pisemnego uzupełnienia opinii lub jej wyjaśnienia, a także dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Sąd, w ramach zastrzeżonej dla niego swobody, decyduje, czy ma możliwość oceny dowodu w sposób pełny i wszechstronny, czy jest w stanie prześledzić jego wyniki oraz - mimo braku wiadomości specjalnych - ocenić rozumowanie, które doprowadziło biegłego do wydania opinii. Sąd czyni to zapoznając się z całością opinii, w tym z przedstawionym w niej materiałem dowodowym, wynikami badań przedmiotowych i podmiotowych. Wszystko to, a nie tylko końcowy wniosek opinii, stanowi przesłanki dla uzyskania przez sąd podstaw umożliwiających wyjaśnienie sprawy.

Sąd uznał opinię biegłych sadowych za kompletne, jasne, rzetelne i dlatego dokonał na ich podstawie ustaleń faktycznych.

Sąd Rejonowy zważył co następuje.

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszym postepowaniu, ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie je świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych dwóch miesięcy. Natomiast organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Na wstępnie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780; dalej jako ustawa zasiłkowa) świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941; dalej jako ustawa systemowa).

Natomiast w świetle treści art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2). O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 4). Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia lekarza orzecznika w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 5). Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego (ust. 6). Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie wniesione za pośrednictwem Oddziału ZUS do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego według miejsca zamieszkania, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy - a lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzi, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Niezdolność do pracy oceniana jako przesłanka nabycia prawa, zarówno do zasiłku chorobowego, jak i do świadczenia rehabilitacyjnego, musi dotyczyć pracy (stanowiska), w zakresie której została orzeczona, a nie do jakiejkolwiek innej pracy. Innymi słowy, chodzi o niezdolność do pracy wskutek choroby odnoszonej do pracy (stanowiska) wykonywanej przed zachorowaniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2015 r., II UK 118/14, LEX nr 1652389). Sąd Najwyższy w powołanej uchwale uznał więc, że niezdolność do pracy jako przesłanka prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego przewidzianych ustawą zasiłkową, to będący skutkiem choroby stan organizmu odbiegający od stanu zapewniającego mu normalne funkcjonowanie, powodujący czasową niemożność wykonywania dotychczasowej pracy, to znaczy pracy wykonywanej przed zachorowaniem. Pojęcie to ma autonomiczny charakter i odnosi się do wszystkich świadczeń z "ubezpieczenia chorobowego", których warunkiem przyznania jest niezdolność do pracy z powodu choroby. Należy też powtórzyć za wywodem Sądu Najwyższego zawartym w uzasadnieniu uchwały z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III UZP 16/15, że świadczenie rehabilitacyjne jest kolejnym (krótkoterminowym) świadczeniem pieniężnym przysługującym z tytułu czasowej niezdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne wypełnia lukę pomiędzy okresem po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, a przed stwierdzeniem trwałej niezdolności do pracy. Jest więc swego rodzaju świadczeniem przejściowym pomiędzy zasiłkiem chorobowym a rentą z tytułu niezdolności do pracy (I. Jędrasik-Jankowska: Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2013, s. 362). Stanowi przedłużenie zasiłku chorobowego, zapewniając ubezpieczonemu pomoc pieniężną w sytuacjach wymagających dłuższego leczenia. Przy czym, jako świadczenie na dokończenie leczenia, pozostaje związane z kontynuacją leczenia schorzenia, które było podstawą do stwierdzenia niezdolności do pracy dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Świadczenie rehabilitacyjne chroni tę samą rodzajowo sytuację co zasiłek chorobowy - czasową niezdolność do pracy dotychczasowej i ma takie samo zadanie jak zasiłek chorobowy. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego różni się zaś tym od prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, że wymaga stwierdzenia niezdolności czasowej, ale jednocześnie niezdolność ta nie może stanowić trwałej przeszkody w wykonywaniu pracy. Wobec tego, że celem świadczenia rehabilitacyjnego jest dokończenie leczenia rozpoczętego w okresie zasiłkowym, świadczenie to ma charakter swoistego przedłużenia zasiłku chorobowego.

Jednocześnie, należy podkreślić, że oceniany z uwzględnieniem reguł wykładni gramatycznej art. 18 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wymaga, aby po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego, to znaczy po upływie maksymalnego terminu jego pobierania, nadal (czyli bez przerwy, ciągle) występowała niezdolność do pracy oraz żeby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w następstwie kontynuowanego procesu leczenia lub rehabilitacji leczniczej, ale równocześnie nie określa terminu, w którym ma nastąpić odzyskanie zdolności do pracy. Dla uznania, że warunek ten jest spełniony, wystarcza więc jedynie to, aby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej. Termin 12 miesięcy, a właściwie nie dłuższy niż 12 miesięcy, wyznacza natomiast art. 18 ust. 2 ustawy, który jednak, co również wynika z jego wykładni gramatycznej, nie jest przepisem określającym warunki (jeden z warunków) nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, lecz przepisem wyznaczającym jedynie maksymalny termin wypłaty tego świadczenia (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2023 r. I USK 126/22).

W niniejszej sprawie bezsporne było, iż organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 31 sierpnia 2024 r. do 28 listopada 2024 r. Spornym było to, czy po dniu 28 listopada 2024 r. odwołująca się była nadal niezdolna do pracy i spełniała przesłanki do przyznania jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres.

Stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych, a więc przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych sądowych. W związku z tym, na okoliczność ustalenia, czy ubezpieczona po dniu 28 listopada 2024 r., jest nadal niezdolna do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku sprzedawca i czy dalsze leczenie i rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do tej pracy i w związku z tym, czy może mieć przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, a jeśli tak, to na jaki okres (ubezpieczona wnosi o 2 miesiące) oraz czy zachodzi konieczność przebadania ubezpieczonej przez innych biegłych sądowych - po przeprowadzeniu osobistego badania ubezpieczonej i po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych ortopedy i alergologa.

W ocenie biegłego sądowego ortopedy po dniu 28 listopada 2024 r. była zdolna do pracy zgodnie z kwalifikacjami.

Z koleli w ocenie biegłego sądowego alergologa ubezpieczona była po dniu 28 listopada 2024 r. nadal niezdolna do pracy, a dalsze leczenie i rehabilitacja rokowały powrót do pracy na stanowisku sprzedawcy. W ocenie biegłego ubezpieczona powinna mieć przyznane świadczenie rehabilitacyjne na okres dalszych 6 miesięcy.

Biegły sądowy – po zapoznaniu się z dokumentacją medyczna zgromadzoną w sprawie oraz po przeprowadzeniu osobistego badania odwołującej się stwierdził, iż ubezpieczona jest nadal niezdolna do pracy na wykonywanym ostatnio stanowisku ze względu na ciężką astmę z licznymi zaostrzeniami. Dalej biegły podał, że ubezpieczona jest kwalifikowana do leczenia biologicznego i według biegłego spełnia kryteria do włączenia leczenia biologicznego astmy. Biegły wskazał, że spełnia przesłanki do przyznania jej świadczenia rehabilitacyjnego na okres 2 miesięcy. Doświadczenie kliniczne biegłego sugeruje jednak, że pacjenci otrzymują poprawę kliniczną - są wolni od objawów astmy po mniej więcej 4-ech miesiącach od rozpoczęcia leczenia biologicznego. Dlatego w jego ocenie należy ubezpieczonej przyznać świadczenie rehabilitacyjne na dłużej - 6 miesięcy celem optymalizacji leczenia, tzn. rozpoczęcia leczenia biologicznego, modyfikacji leczenia wziewnego i wtedy po 6-ciu miesięcy powinno się ocenić (zgodnie z punktem kontrolnym w leczeniu biologicznym astmy) efekty leczenia.

W tym miejscu należy wskazać, że Sąd w ramach zastrzeżonej dla niego swobody decyduje czy ma możliwość oceny dowodu w sposób pełny i wszechstronny, czy jest w stanie prześledzić jego wyniki oraz - mimo braku wiadomości specjalnych - ocenić rozumowanie, które doprowadziło biegłego do wydania opinii. Sąd czyni to zapoznając się z całością opinii, tj. z przedstawionym w niej materiałem dowodowym, wynikami badań przedmiotowych i podmiotowych. Wszystko to, a nie tylko końcowy wniosek opinii, stanowi przesłanki dla uzyskania przez sąd podstaw umożliwiających wyjaśnienie sprawy. Opinia biegłego sądowego podlega bowiem ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków. Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 19 grudnia 1990 r. (sygn. akt I PR 148/90, OSP 1991/11/300) stwierdził, że „Sąd może oceniać opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności czy logiczności. Może pomijać oczywiste pomyłki czy błędy rachunkowe. Nie może jednak nie podzielać poglądów biegłego, czy w ich miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń”.

Z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że chociaż z przesłanek ortopedycznych była zdolna do pracy pod dniu 28 listopada 2024 r. to z powodu astmy ciężkiej z licznymi zaostrzeniami na sterydoterapii systemowej nie była zdolna do pracy po dniu 28 listopada 2024 r. Mając na względzie powyższe rozważania należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił treść sporządzonej przez biegłego sądowego alergologa dr n.med. C. O., albowiem w ocenie Sądu przedmiotowa opinia była spójna, logiczna i wyczerpująca. Biegły szczegółowo opisał materiał stanowiący podstawę konkluzji, dokładnie przeanalizował występujące u odwołującego się dolegliwości i schorzenia w kontekście ostatnio wykonywanej przez odwołującego się pracy. Z treści opinii wynika, że powstała ona w oparciu o badanie i wywiad z odwołującej się, po dokładnym zapoznaniu się z dokumentacją medyczną wnioskodawczyni zawartą w aktach sprawy.

W rozpoznawanej sprawie opinia biegłego sądowego alergologa dała podstawę do ustalenia, że stan zdrowia odwołującej się uzasadniał przyznanie jej prawa do dalszego świadczenia rehabilitacyjnego na okres 2 miesięcy. U ubezpieczonej po dniu 28 listopada 2024 r. nadal występowała niezdolność do pracy.

Mając powyższe na uwadze, w szczególności opinię biegłego sądowego z zakresu alergologii, Sąd w punkcie I. sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń (...) we M. z dnia 13 stycznia 2025 r., znak (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych 2 miesięcy.

Sąd miała na uwadze, że biegły alergolog wskazywał, iż zasadnym jest przyznanie ubezpieczonej świadczenia na okres dalszych 6 miesięcy , jednakże zgodnie z art. 321 § 1 k.p. c. Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Zakaz orzekania ponad żądanie oznacza, że sąd nie może zasądzić więcej, niż powód żądał ani nie może orzekać co do przedmiotu niewskazanego w pozwie, a więc związany jest podstawami faktycznymi powództwa (odwołania).

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. W związku z powyższym w punkcie II. sentencji wyroku Sąd zaliczył koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.