sygn. IV P 498/23 2 kwietnia 2026 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu

Wyrok z 2 kwietnia 2026, sygn. IV P 498/23

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Przedmiot wynagrodzenie za pracę
Typ sprawy sprawa pracownicza - stosunek pracy / wynagrodzenie
Kwota główna 12.618,41 zł · kwota żądania
Etap pierwsza instancja - sprawa pracownicza
Tryb rozprawa
Tematy
odsetki ustawowe
Role w sprawie
powód pozwany świadek Skarb Państwa płatnik składek / pracodawca
Data orzeczenia 2 kwietnia 2026
Sąd Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu
Wydział IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Przewodniczący Sędzia Magdalena Kuraj

Sygn. akt IV P 498/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 kwietnia 2026 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Magdalena Kuraj

Protokolant: Agata Maczuga

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2026 r. we Wrocławiu

sprawy z powództwa B. A. (1)

przeciwko Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.

o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, o ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

I.  powództwo oddala;

II.  zasądza od powoda B. A. (1) na rzecz strony pozwanej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

III.  koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt IV P 498/23

UZASADNIENIE

Pozwem z 15 maja 2023 r. (data stempla pocztowego k. 63), sprecyzowanym w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2023r., powód B. A. (1) wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwoty 12.618,41 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w sposób następujący:

- od kwoty 862,30 zł od dnia 2 lutego 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 406,30 zł od dnia 2 marca 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty (...),28 zł od dnia 2 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 586,67 zł od dnia 2 maja 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 570,14 zł od dnia 2 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 405,00 zł od dnia 2 lipca 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 579,93 zł od dnia 2 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 309,25 zł od dnia 2 września 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 472,43 zł od dnia 2 października 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 431,38 zł od dnia 2 listopada 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 530,82 zł od dnia 2 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 540,00 zł od dnia 2 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 322,71 zł od dnia 2 lutego 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 170,83 zł od dnia 2 marca 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 112,86 zł od dnia 2 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty.

- od kwoty 221,52 zł od dnia 2 maja 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 153,39 od dnia 2 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 183,21 zł od dnia 2 lipca 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 157,31 zł od dnia 2 września 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 77,88 zł od dnia 2 października 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 167,42 zł od dnia 2 listopada 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 443,23 zł od dnia 2 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 566,23 zł od dnia 2 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 412,97 zł od dnia 2 lutego 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 457,60 zł od dnia 2 marca 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 545,13 zł od dnia 2 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 230,38 zł od dnia 2 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 573,02 zł od dnia 2 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 196,89 zł od dnia 2 lipca 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 174,89 zł od dnia 2 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 62,50 zł od dnia 2 października 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 89,90 zł od dnia 2 listopada 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 1.006,51 zł od dnia 2 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 29,89 zł od dnia 2 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 46,64 zł od dnia 2 września 2022 r. do dnia zapłaty;

oraz kwoty 2.596 tytułem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (10 dni roboczych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 2 sierpnia 2020r. do dnia zapłaty, jak również zasądzenia od strony pozwanej zwrotu na rzecz powoda kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje żądania powód podniósł, że był zatrudniony u strony pozwanej i jego czas pracy został ustalony od godziny 7:30 do godziny 15.30. Dalej wskazał, iż zwracał się do pracodawcy z wnioskami o udzielenie czasu wolnego za godziny nadliczbowe wskazując dokładnie w jakich dniach i w jakim czasie wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych. Pierwszy wniosek o udzielenie czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych został początkowo potwierdzony ustnie przez Przewodniczącą Wydziału Informacji Sądowej Panią P. X. (1), jednak powód nie otrzymał w tej sprawie żadnej pisemnej odpowiedzi. Wobec powzięcia jedynie ustnej informacji o braku podstaw do zapłaty, powód nie składał kolejnych wniosków. Zdaniem powoda jego rzeczywisty czas praca można ustalić w oparciu o daty wykonania czynności rejestrowane w oprogramowaniu strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz o zapisy w książce ewidencji wydawania i zdawania kluczy. Odnosząc się do żądania wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy powód wyjaśnił, że przebywając na urlopie wypoczynkowym wykonywał pracę w okresie od 20 lipca 2020 r. do 24 lipca 2020 r. oraz od 27 lipca 2020 r. do 31 lipca 2020 r., tj. zmuszony był wykonywać czynności w zakresie przebudowy strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej na polecenie Wiceprezes Ś. X. (k. 3-25, 67-90).

Odpowiadając na pozew strona pozwana Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniosła o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu za obie instancje, w tym kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty.

Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana zarzuciła, że powód nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających istnienie roszczenia, jego wymagalność, czy termin naliczania należności odsetkowej. Dalej podniosła, że powód nie wykonywał pracy w godzinach nadliczbowych za wiedzą pracodawcy w zakładzie pracy, za wyjątkiem sytuacji odnotowanych w aktach pracowniczych, w których zwrócił się on do pracodawcy o wyrażenie zgody na pracę w godzinach nadliczbowych i uzyskał w tym zakresie akceptację. Wedle twierdzeń strony pozwanej żaden z przełożonych powoda nigdy nie wydał mu wiążącego polecenia pracy, bowiem nie pojawiły się okoliczności uzasadniające tego rodzaju nakaz. Takie czynności nie zostały zarejestrowane także w ewidencji pracy pracownika w okresie od 01 stycznia 2019r. do 31 października 2022r., stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia pracownika, zaś do dnia zaistnienia sporu pomiędzy stronami powód nigdy nie zgłaszał zastrzeżeń w zakresie tak rejestrowanego czasu pracy. W ocenie strony pozwanej roszczenie powoda oparte jest w zasadzie w całości jedynie na ustaleniach ujawnionych w protokole Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 20 grudnia 2022r. dotyczących danych znajdujących się w książce ewidencji wydawania i zdawania kluczy do pomieszczeń na terenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w oderwaniu od obowiązującego regulaminu pracy. Rzeczona książka ewidencji wydawania i zdawania kluczy nigdy nie miała i nie ma waloru ewidencji czasu pracy. Co istotne, okoliczność zdania przez powoda o danej godzinie klucza do pomieszczenia nie oznacza, iż był on osobą która go pobrała, a zatem nie pozwala na jednoznaczne ustalenie w jakich godzinach powód rozpoczął czynności służbowe. Strona pozwana nadmieniła także, że powód kilkukrotnie wpisywał się do ewidencji wyjść służbowych i prywatnych, zatem czas wyjść prywatnych powinien zostać uwzględniony przy formułowaniu rzekomego roszczenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Ponadto pozwana z daleko idącej ostrożności procesowej podniosła zarzut przedawnienia w stosunku do roszczenia powoda dotyczącego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres styczeń 2019r. – kwiecień 2020r.

Odnosząc się natomiast do kwestii ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy strona pozwana podała, iż powodowi nie zlecano wykonywania prac w zakresie przebudowy strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w okresie od 20 lipca 2020r. do 24 lipca 2020r. oraz od 27 lipca 2020r. do 31 lipca 2020r. Dalej przyznała, iż powód pełnił funkcję redaktora technicznego (...), jednak jego przełożeni zgłaszali zastrzeżenia do jakości wykonywanych przez niego obowiązków. Kiedy powód zorientował się, że pełnienie przez niego przyznanej funkcji może się zakończyć, powód zaczął realizować zaległe czynności i wpisywać skrupulatnie ich zakres, robiąc to jednak w sposób nierzetelny. Ś. X. w dniu 13 lipca 2022r. poinformowała wprost powoda, że na zwolnieniu lekarskim nie ma podstaw prawnych, aby wykonywał pracę w tym czasie (k. 136-152).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

B. A. (1) w dniu 8 listopada 2004r. zawarł ze stroną pozwaną Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we D. umowę o pracę na okres próbny, na mocy której wykonywał pracę na stanowisku referenta-stażysty w pełnym wymiarze czasu pracy. Następnie od dnia 8 lutego 2005r. strony łączyła umowa o pracę na czas określony do dnia 31 sierpnia 2005r., zaś począwszy od dnia 1 września 2005r. na czas nieokreślony.
Z dniem 1 maja 2005r. powód został powołany na stanowisko starszego referenta. W toku dalszego zatrudnienia u strony pozwanej powód pełnił funkcje: sekretarza sądowego, starszego sekretarza sądowego, specjalisty, specjalisty – p.o. zastępcy kierownika sekretariatu.

W okresie od dnia 21 maja 2020r. do dnia 31 lipca 2020r. powód został wyznaczony do pełnienia funkcji redaktora technicznego wykonującego zadania określone w § 6 ust. 2 Zarządzenia nr (...) Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2020r. w sprawie publikowania informacji na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pismo o odwołaniu z ww. funkcji powód otrzymał w dniu 3 sierpnia 2020r.

Od dnia 1 grudnia 2020r. powód został powołany na stanowisko starszego specjalisty.

Z dniem 1 lipca 2021r. powód został przeniesiony z Wydziału Informacji Sądowej do I Wydziału strony pozwanej.

Dowód:

akta osobowe powoda, w szczególności:

- umowa o pracę z dn. 08.11.2004r.;

- umowa o pracę z dn. 08.02.2005r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 09.05.2005r.;

- umowa o pracę z dn. 30.08.2005r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 18.06.2006r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 23.03.2007r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 30.06.2011r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 08.04.2019r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 21.05.2020r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 22.07.2020r.;

- pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 08.12.2020r.;

U strony pozwanej obowiązywał regulamin pracy.

Wedle § 25 pracownik może przebywać na terenie Sądu poza godzinami pracy lub w dniu wolnym od pracy wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i po uzyskaniu pisemnej zgody bezpośredniego przełożonego lub na jego pisemne polecenie, z wyłączeniem sobót, niedziel i dni, w które przypadają święta.

Zgodnie z § 31 ust. 2 regulaminu czas pracy powinien być w pełni wykorzystany przez pracownika na wykonywanie obowiązków pracowniczych.

W Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we D. obowiązuje czterdziestogodzinny, pięciodniowy tydzień pracy w systemie jednozmianowym. Liczba godzin pracy w ciągu doby wynosi 8 godzin, przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu, w miesięcznym okresie rozliczeniowym (§ 32 regulaminu).

Co do zasady u strony pozwanej obowiązuje następujący czas pracy: 7:30 – 15:30 (§ 33 ust. 1 regulaminu).

Obecność pracowników w pracy liczy się od chwili stawienia się w pomieszczeniu wyznaczonym do pracy do chwili jego opuszczenia po zakończeniu pracy (§ 35 regulaminu).

Wedle § 37 regulaminu decyzję w sprawie pracy pracownika w dniu wolnym oraz w godzinach nadliczbowych podejmuje każdorazowo jego przełożony. Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana na polecenie przełożonego ponad normy czasu pracy ustalone zgodnie przepisami prawa pracy.,

Stosownie do § 43 ust. 1 regulaminu wynagrodzenie za pracę wypłaca się w okresach miesięcznych, nie później niż w ostatnim dniu roboczym miesiąca, za który wypłacane są wynagrodzenia. Jeżeli zaś ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę jest dniem wolnym od pracy wynagrodzenie wypłaca się w dniu poprzedzającym (ust. 2).

Dowód:

regulamin pracy strony pozwanej wprowadzony zarządzeniem nr (...) z dnia 12

listopada 2019r. wraz z załącznikami, k. 281-299;

Powód znał zapisy regulaminu pracy dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych.

W dniach 11 lipca 2017r. i 27 listopada 2019r. potwierdził swym podpisem, iż został zapoznany z treścią regulaminu pracy i zobowiązał się do jego przestrzegania.

Dowód:

oświadczenie powoda z dn. 11.07.2017r. (w aktach osobowych powoda);

oświadczenie powoda z dn. 27.11.2019r. (w aktach osobowych powoda);

wyjaśnienia powoda, k. 588-590, 601-603v.

Powód podlegał następującym osobom:

- w okresie od 1 stycznia 2019r. do 25 lutego 2019r. – kierownikowi sekretariatu Wydziału Informacji Sądowej E. Ś.;

- w okresie od 26 lutego 2019r. do 30 czerwca 2021r. – kierownikowi sekretariatu Wydziału Informacji Sądowej B. L.;

- w okresie od 1 lipca 2021r. do 25 lutego 2022r. – kierownikowi sekretariatu Wydziału I Ś. A.;

- w okresie od 26 lutego 2022r. do 31 października 2022r. – kierownikowi sekretariatu Wydziału I P. Z.;

Dowód:

przydział do wydziału i podległość służbowa powoda, k. 317;

zeznania świadka E. Ś., k. 445v.-446;

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

wyjaśnienia powoda, k. 588-590; 601-603v.

W czasie pracy w Wydziale Informacji Sądowej powód zajmował się udzielaniem telefonicznie bądź osobiście informacji stronom postępowania o sprawach toczących się w sądzie oraz udostępnianiem im akt sprawy. Udzielał także informacji osobom, które nie były stronami, a chciały uzyskać informacje o działalności sądu. Nadto przygotowywał projekty załatwienia spraw z zakresu Informacji Publicznej, w sprawach petycji, skarg i wniosków, innych wniosków dot. zapytań o stan sprawy, zajmował się Biuletynem Informacji Publicznej ((...)) i w tym zakresie konsultował się z Przewodniczącą Wydziału P. X. (1).

Umieszczanie niektórych informacji w (...) musi być wykonane w określonym terminie. Bywały takie sytuacje, że trzeba było szybko coś umieścić w Biuletynie i informacja o tym przychodziła przed godz. 15:00.

W sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej raczej nie było potrzeby, aby wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych, a ewentualne nadgodziny odbywały się wyłącznie za zgodą przewodniczącego Wydziału. W takich sporadycznych sytuacjach pracownicy odbierali czas wolny, nie mieli wypłacanego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Pracownicy sekretariatu nie wykonywali pracy w czasie zwolnienia lekarskiego lub urlopu wypoczynkowego.

Dowód:

zeznania świadka E. Ś., k. 445v.-446;

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

zeznania świadka P. X. (1), k. 475v.-476;

zeznania świadka R. R., k. 537-538;

przesłuchanie powoda, k. 588-590 i 601-603;

Niektóre czynności musiałby być wykonane w określonym terminie – dotyczyło to wniosków o informację publiczną (termin 14 dni) oraz skarg (termin 30 dni). Powód otrzymywał pisma tego samego dnia, kiedy wpływały, po zadekretowaniu.

Powód wiedział o priorytetowości tych pism, został przeniesiony do specjalnego pomieszczenia, aby mógł wykonywać te obowiązki, jak również odciążono go od wykonywania innych obowiązków związanych z pracą sekretariatu. Nigdy nie zdarzyło się, aby powód przekroczył termin ustawowy, ale obowiązki wykonywał w ostatnim wyznaczonym dniu i to w ostatnich godzinach pracy. P. X. (2) wielokrotnie zwracała mu na to uwagę, ale nie przynosiło to oczekiwanego skutku.

Zdarzało się, że powód przynosił P. X. (2) projekt pisma ostatniego dnia, pod koniec godzin pracy i wówczas pojawiała się konieczność jego poprawienia, więc powód musiał zostać np. 15 minut dłużej. Powód mógłby tego uniknąć, gdyby przyszedł we wcześniejszych godzinach. Nawet w takich sytuacjach powód wychodził kolejnego dnia wcześniej dla wyrównania czasu pracy. Kwestia korekt projektów pism często wynikała z faktu, iż powód notorycznie nie uwzględniał uwag P. X. (1) w kolejnych projektach pism.

Dowód:

zeznania świadka P. X. (1), k. 475v.-476;

przesłuchanie powoda, k. 588-590 i 601-603;

Okres pandemii spowodował konieczność zmiany sposobu komunikowania się interesantów i stron z sądem, co powodowało konieczność niezwłocznego wprowadzenia zmian w (...). Nie było to jednak tak, pilne, aby powodowało konieczność pracy w nadgodzinach.

W okresie od dnia 21 maja 2020r. do dnia 31 lipca 2020r. powód pełnił funkcję redaktora technicznego (...) pod kierownictwem wiceprezesa strony pozwanej Ś. X., która nie była zadowolona ze współpracy z powodem i w dniu 7 lipca 2020r. zawnioskowała do prezesa strony pozwanej o odwołanie powoda z tej funkcji z uwagi na: zbywanie próśb o umieszczenie na stronie uprzednio przygotowanych informacji, odwlekanie realizacji poleceń lub wykonywanie ich wybiórczo (w części), niedzielenie się wiedzą ze współpracownikami.

Wszelkie dane, które należało zamieścić w (...)ie Ś. X. umieściła w dedykowanym folderze już na początku maja 2020 r. Powód próbował zmieniać treści przygotowane przeze nią, zamiast umieścić treści, które Ś. X. mu przekazała. Umieszczanie treści na portalu zajmuje kilka minut.

Powód nigdy nie zgłaszał Ś. X., że nie jest w stanie podołać obowiązkom redaktora technicznego.

Dowód:

pismo Ś. X. z dn. 25.03.2022r., k. 407-408;

korespondencja e-mail z dn. 29.06.2020r., k. 415;

zeznania świadka Ś. X., k. 476-477;

W okresie od 2 do 17 lipca 2020 r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim. Następnie w okresie od dnia 20 lipca 2020r. do dnia 2 sierpnia 2020r. powód przebywał na urlopie wypoczynkowym.

Dowód:

wykaz nieobecności powoda w pracy z dn. 31.07.2023r., k. 213;

Powód nie informował oddziału kadr o wystawionym zwolnieniu lekarskim w okresie od grudnia 2021 r. do czerwca 2022 r. Pracownicy kadr dowiadywali się o niezdolności powoda do pracy z portalu (...). Ta informacja była przekazywana do kierownika danego wydziału, ale już nie do sędziów współpracujących z powodem.

Dowód:

zeznania świadka R. R., k. 537-538;

przesłuchanie Prezesa WSA we Wrocławiu N. Ś. w charakterze strony pozwanej, k. 603v-604v i 607-608;

W dniu 26 czerwca 2020 r. Ś. X. skierowała do powoda wiadomość e-mail, w którym odniosła się do sugestii uzyskanych mailowo od P. I. w kwestii modernizacji strony Biuletynu Informacji Publicznej.

W dniu 8 lipca 2020 r. powód odpisał na ww. maila szczegółowo opisując czynności wykonane w związku z modernizacją strony (...). Następnego dnia Ś. X. wyartykułowała zastrzeżenia do części poczynionych zmian, w tym ich niezgodności z wcześniejszymi ustaleniami. Pisząc wiadomość Ś. X. nie wiedziała, że powód przebywa na zwolnieniu lekarskim. Mailem z dnia 13 lipca 2022 r. powód szczegółowo opisał czynności wykonane w związku z modernizacją strony (...) zgodnie z wytycznymi przełożonej.

Ś. X. dowiedziawszy się, że powód przebywa od 2 lipca 2020r. na zwolnieniu lekarskim, skierowała do niego w dniu 13 lipca 2020 r. wiadomość e-mail, w którym wskazała, iż nie ma podstaw prawnych aby powód wykonywał pracę w okresie zwolnienia lekarskiego. Poinformowała powoda, iż nie oczekuje od niego podejmowania jakichkolwiek czynności służbowych. Podobnie wiceprezes strony pozwanej O. poprosił B. L., aby zadzwoniła do powoda i przekazała mu, żeby nie dokonywał żadnych czynności w trakcie nieobecności w pracy.

Dowód:

korespondencja e-mail z okresu 25.06.2020r.-13.07.2020r. (akta osobowe powoda

oraz k. 416-419)

pismo PIP z dn. 20.12.2022r., k. 93-112, 409-410;

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

zeznania świadka Ś. X., k. 476-477;

W czasie pandemii u strony pozwanej obowiązywała okresowo rotacyjna praca zdalna, tzn. pracownicy pracowali co drugi dzień w sądzie. Miało to miejsce w okresie od kwietnia 2020 r. do lata 2020 r. i od jesieni 2020 r. ponownie.

Dowód:

zeznania świadka R. R., k. 537-538;

Ś. X. nie zlecała powodowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Dowód:

zeznania świadka Ś. X., k. 476-477;

W czasie urlopu powoda otrzymał on kilka wiadomości SMS:

- od informatyka R. W. (2) z zapytaniem o sposób dodawania komunikatu w (...);

- od przedstawiciela firmy (...) Sp. z o.o. E. V. z informacją o niedziałaniu jednej z funkcji na portalu (...) i następnego dnia z informacją o ponownym uruchomieniu wspomnianej funkcji;

- od głównego informatyka P. I. z zapytaniem o sposób dodawania komunikatu w (...).

Powód w dniu 28 lipca 2020r. wysłał wiadomość do kogoś o treści „zobacz jaką mapkę wkleiłem na stronie kontakt!”. Następnego dnia z tego numeru otrzymał wiadomość: „B. co z tą stroną?”.

W dniu 30 lipca 2020r. powód wysłał wiadomość do B. L. o treści „już wszystko zgadza się z treścią zarządzenia”.

Dowód:

zrzut z ekranu z aplikacji D., k. 546;

zrzut ekranu przedstawiający korespondencję SMS z lipca 2020r., k. 547-552;

Powód dokonał modyfikacji stron (...)owskich strony pozwanej m.in. w dniach:

- 3 lipca o godz. 13:39,

- 8 lipca 2020 r. o godz. 18:35, 16:47, 21:00 i 22:55;

- 9 lipca 2020r. o godz. 10:29 i 12:51;

- 10 lipca 2020r. o godz. 10:16 i 18:05;

- 11 lipca 2020r. o godz. 21:07 i 23:16;

- 12 lipca 2020r. o godz. 14:42;

- 13 lipca 2020 r. o godz. 08:36, 09:32 i 10:32;

- 14 lipca 2020r. o godz. 11:07 i 17:52;

- 16 lipca 2020r. o godz. 11:38;

- 21 lipca 2020r. o godz. 15:04, 17:55, 23:12;

- 27 lipca 2020r. o godz. 09:31, 14:22, 17:01 i 19:14;

- 28 lipca 2020r. o godz. 11:32, 14:19, 15:14, 15:41, 15:50, 16:00, 16:31, 17:01;

- 29 lipca 2020r. o godz.10:02, 10:09;

- 30 lipca 2020r. o godz. 09:10; 09:49, 10:15, 10:31.

W okresie od 2 stycznia 2019r. do lipca 2020r. powód zalogował się systemu po 16:00 4 razy.

Dowód:

zestawienie logowań powoda na stronie (...) w okresie od stycznia 2019r. do sierpnia

2020r., k. 455-465;

Strona pozwana prowadziła ewidencję miesięczną czasu pracy, w której nie odnotowano pracy powoda w godzinach nadliczbowych. W ewidencji nie odnotowywano wyjść prywatnych powoda.

Prowadzono papierową listę obecności, natomiast nie znajdowały się tam godziny przyjścia i wyjścia z pracy. Każdy pracownik podpisywał tylko listę. Kadry zabierały listę obecności około 07:45. Jeśli pracownik przybył do pracy po tej godzinie musiał wpisać się do ewidencji wyjść prywatnych. Powód miał zwyczaj przyjeżdżać o 07.45, R. R. spotykała go podczas zabierania listy obecności z portierni. Powód wpisywał się na listę, po czym wychodził, żeby przeparkować rower.

Dowód:

ewidencja czasu pracy powoda za okres sierpień 2022r., k. 215-258;

zeznania świadka E. Ś., k. 445v.-446;

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

zeznania świadka P. X. (1), k. 475v.-476;

zeznania świadka Ś. A., k. 477;

zeznania świadka P. Z., k. 536v.-537;

zeznania świadka R. R., k. 537-538;

Powodowi kilka razy w tygodniu zdarzały się spóźnienia od 10 do 30 minut. Spóźnienia nie były odnotowywane na liście obecności.

Nadto powód nagminnie przekraczał przysługujące mu w regulaminie pracy przerwy np. potrafił odbywać ją przez 40 minut. B. L. zwracała na to powodowi uwagę, jednak powód ignorował ją. Spóźnienia powoda były również sygnalizowane P. X. (2) przez kadrową.

Zdarzały się telefony B. L. do działu kadr z pytaniami, gdzie powód przebywa, ponieważ był podpisany na liście obecności, a fizycznie nie było go w pracy.

Powód często prowadził w trakcie pracy rozmowy ze swojego prywatnego telefonu.

Dowód:

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

zeznania świadka P. X. (1), k. 475v.-476;

zeznania świadka R. R., k. 537-538;

E. Ś. nie zlecała powodowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Dowód:

zeznania świadka E. Ś., k. 445v.-446;

B. L. nie zlecała powodowi pracy w godzinach nadliczbowych. Powód także nie zwracał się do niej o wyrażenie zgody na pracę w nadgodzinach.

Dowód:

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

W dniu 19 lutego 2019r. powód wystąpił do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie mu czasu wolnego za godziny nadliczbowe wypracowane w miesiącu styczniu, w łącznej liczbie 1160 minut. Pracodawca nie zaakceptował wniosku.

Dowód:

wniosek powoda z dn. 19.02.2019r., k. 276, 322;

W dniu 8 marca 2019r. Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej P. X. (2) wyraziła zgodę na wykonanie przez powoda obowiązku niezwłocznej publikacji w (...) informacji dot. umowy zwartej w trybie zamówień publicznych po godzinach pracy tj. do godz. 16:00, zamiast do 15:30.

W piśmie z dnia 11 marca 2019r. powód oświadczył, iż w związku z potrzebą wykonywania obowiązków służbowych w dniu 8 marca 2019r. świadczył pracę „do godziny 16:40 (50 minut)”. Następnie w dniu 28 marca 2019r. powód zwrócił się do pracodawcy z prośbą o możliwość wykorzystania 50 minut czasy wolnego w dniu 29 marca 2019r. po godzinie 14:40, na co przełożony wyraził zgodę.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2019r. Kierownik Sekretariatu Wydziału Informacji Sądowej B. L. poinformowała Kierownika Oddziału Spraw Ogólnych i Osobowych, że w dniu 19 kwietnia 2019r. na dyżurze do godz. 15:30 zostanie powód, który następnie odbierze 3,5 godziny wolnego w dniu 24 kwietnia 2019r. od 12:00 do 15:30. Analogiczne dyżuru powód pełnił w dniach:

- 26 czerwca 2019r. w godzinach 14:00-15:30 i za zgodą przełożonych powód odebrał należny mu z tego tytułu czas wolny w dniu 27 września 2019r. w godzinach 07:30-09:00;

- 29 lipca 2019r. w godzinach 13:30-15:30, przy czym powód został zobowiązany do odebrania należnego mu z tego tytułu czasu wolnego do dnia 31 lipca 2019r.;

- 29 sierpnia 2019r. w godzinach 14:00-15:30, przy czym powód odebrał należny mu z tego tytułu czas wolny w dniu 30 sierpnia 2019r. w godzinach 14:00-15:30.

Dowód:

pismo z dn. 08.03.2019r., k. 319, 406;

pismo powoda z dn. 11.03.2019r., k. 320, 405;

pismo powoda z dn. 28.03.2019r., k. 321, 404;

pismo kierownika sekretariatu (...) z dn. 15.04.2019r., k. 323;

pismo kierownika (...) z dn. 16.04.2019r., k. 324;

pismo powoda z dn. 26.09.2019r., k. 325;

pismo powoda z dn. 27.09.2019r., k. 326;

pismo kierownika sekretariatu WIS z dn. 29.07.2019r., k. 327;

pismo powoda z dn. 29.08.2019r., 328;

pismo kierownika sekretariatu WIS z dn. 29.08.2019r., k. 329;

pismo kierownika (...) z dn. 29.08.2019r., k. 330;

W dniu 30 czerwca 2021 r. B. L. złożyła do prezesa strony pozwanej prośbę o przeniesienie jej do innego wydziału na stanowisko niekierownicze w związku z sytuacją i zachowaniem powoda. Prezes strony pozwanej zamiast B. L. przeniósł powoda do I Wydziału.

Dowód:

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

W Wydziale I powód zajmował się wykonywaniem czynności sekretarskich.

W sekretariacie Wydziału I także nie było konieczności pracy w godzinach nadliczbowych. W wydziale były braki kadrowe, natomiast z założenia pracodawca nie polecał pracy w godzinach nadliczbowych. W przypadku ewentualnej pracy nadliczbowej pracownicy odbierali czas wolny, nie mieli wypłacanego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Dowód:

zeznania świadka Ś. X., k. 476-477;

zeznania świadka Ś. A., k. 477;

zeznania świadka P. Z., k. 536v.-537;

zeznania świadka R. R., k. 537-538;

Ś. A. nie zlecała powodowi pracy w godzinach nadliczbowych. Powód nie uzgadniał z nią zostawania w pracy po godzinach.

Dowód:

zeznania świadka Ś. A., k. 477;

P. Z. nie zlecała powodowi pracy w godzinach nadliczbowych. Powód nie uzgadniał z nią zostawania w pracy po godzinach.

Dowód:

zeznania świadka P. Z., k. 536v.-537;

Podczas pracy w Wydziale I powód także notorycznie spóźniał się do pracy, do pół godziny. Ś. A. nie polecała powodowi odpracowywania spóźnień. Zdarzało się, że powód wychodził pod pretekstem zakupu śniadania, ale nie było go około godziny. Po powrocie tłumaczył się, że zjadł na mieście. Tego czasu też nie odpracowywał.

Dowód:

zeznania świadka Ś. A., k. 477;

zeznania świadka P. Z., k. 536v.-537;

Bywało tak, że kiedy P. Z. wychodziła z pracy, to powód mówił, że on odda klucz na portiernię, bo chce coś dokończyć.

Dowód:

zeznania świadka P. Z., k. 536v.-537;

W portierni Służby Ochrony Sądu strony pozwanej prowadzona jest książka ewidencji wydawania i zdawania kluczy do pomieszczeń w budynkach sądowych dla potrzeb porządkowych i ogólnego bezpieczeństwa.

Zwyczajowo klucz do pokoju pobierał pracownik, który jako pierwszy przyszedł do pracy. Osoba ta wpisywała do księgi nr pomieszczenia, godzinę poboru klucza i potwierdzała te dane swym podpisem. Powód pracował w jednym pomieszczeniu z S. D., R. G., a później z B. A. (2). Później R. G. zastąpiła P. K..

Zgodnie z obowiązującą u strony pozwanej „Instrukcją - zasady pobierania, zdawania i przechowywania kluczy oraz zasady przemieszczania się osób w budynku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu” wprowadzoną zarządzeniem nr (...) z dnia 25 marca 2013r. prezesa strony pozwanej jeżeli w pomieszczeniu pracuje więcej niż jedna osoba, klucze pobiera pierwsza przybyła do pracy w danym dniu osoba. Zdanie klucza po zakończeniu pracy jest obowiązkiem pracownika, który jako ostatni opusza pomieszczenie biurowe. Zdający wpisuje w „Książce ewidencji wydawania zdawania kluczy” godzinę zwrotu klucza potwierdzając ten fakt podpisem.

Powód:

- dnia 02.01.2020 r. zdał klucz do (...) o godz. 16:50,

- dnia 03.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 13.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 15.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 16.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 20.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:40,

- dnia 24.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:40,

- dnia 27.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 30.01.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:00,

- dnia 03.02.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:20,

- dnia 05.02.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 07.02.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:30,

- dnia 02.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:30,

- dnia 09.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 10.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 12.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 13.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:30,

- dnia 16.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 18.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 23.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 25.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 27.03.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 03.04.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 06.04.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:30,

- dnia 09.04.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 16.04.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:33 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:20,

- dnia 20.04.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 29.04.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 05.05.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:50,

- dnia 08.05.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 19.04.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:55,

- dnia 21.05.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 12:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 22.05.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:21 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 22.05.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 09:40 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 28.05.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 14:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:00,

- dnia 02.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 08.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30,

- dnia 15.06.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30,

- dnia 18.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 18.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 19.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 19.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 22.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:35,

- dnia 25.06.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 03.08.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25,

- dnia 11.08.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 12.08.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 13.08.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 17.08.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 16:20,

- dnia 18.08.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:33,

- dnia 20.08.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 16:00,

- dnia 25.08.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:30,

- dnia 28.08.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 16:00,

- dnia 11.09.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 18.09.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:30,

- dnia 24.09.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 25.09.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 07.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:35,

- dnia 14.10.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 15.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń 101 A, (...) o godz. 15:40,

- dnia 19.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń 101 A, (...) 105ogodz. 15:40,

- dnia 20.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:35,

- dnia 21.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:40,

- dnia 22.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) o godz. 17:30,

- dnia 23.10.2020 r. zdał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 15:40,

- dnia 13.11.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30 i zdał klucz (...) o godz. 17:50,

- dnia 17.11.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 18:00,

- dnia 19.11.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:05,

- dnia 23.11.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25,

- dnia 25.11.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:00,

- dnia 27.11.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:03,

- dnia 01.12.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:00,

- dnia 03.12.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:20,

- dnia 09.12.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:00,

- dnia 11.12.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 19:40,

- dnia 15.12.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:50 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40;

- dnia 17.12.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25,

- dnia 21.12.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 21.12.2020 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 11:00 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 23.12.2020 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 05.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:08,

- dnia 11.01.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25,

- dnia 13.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:55,

- dnia 14.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 15.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 18.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 18:40.

- dnia 26.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 18:30,

- dnia 28.01.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 28.01.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 09:10 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 01.02.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 03.02.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:05,

- dnia 03.02.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 11:40 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10,

- dnia 05.02.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35,

- dnia 09.02.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:00,

- dnia 11.02.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 15.02.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30,

- dnia 22.02.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. (...),

- dnia 24.02.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30,

- dnia 08.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:55 i do pomieszczenia zdał klucz (...) o godz. 16:30,

- dnia 09.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:05,

- dnia 10.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:55,

- dnia 11.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:10 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 18:55,

- dnia 15.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:53,

- dnia 16.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00,

- dnia 17.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00,

- dnia 19.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:01,

- dnia 22.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:05 i zdał klucz (...) o godz. 16:00,

- dnia 23.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:05 i zdał klucz (...) o godz. 15:50,

- dnia 24.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:05 i zdał klucz (...) o godz. 15:30,

- dnia 25.03.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:08 i zdał klucz (...) o godz. 16:30,

- dnia 06.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00,

- dnia 07.04.2021 r. pobrał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 07:10,

- dnia 08.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:10,

- dnia 09.04.2021 r. pobrał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 07:15 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30,

- dnia 13.04.2021 r. pobrał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 07:20,

- dnia 14.04.2021 r. pobrał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 07:23,

- dnia 15.04.2021 r. pobrał klucze do pomieszczeń (...) i (...) o godz. 07:05 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30

- dnia 16.04.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 20.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:10,

- dnia 21.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00 i zdał klucz (...) o godz. 15:40

- dnia 22.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:28 i zdał klucze do pomieszczenia (...) i (...) o godz. 15:45,

- dnia 26.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:05 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:35

- dnia 27.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:55,

- dnia 28.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:08,

- dnia 29.04.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:55,

- dnia 05.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:10,

- dnia 06.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30,

- dnia 07.05.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 18:45,

- dnia 10.05.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 11.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40

- dnia 12.05.2021 r. pobrał klucz (...) o godz. 07:05,

- dnia 13.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:10 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 17.05.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 18.05.2021 r. i zdał klucze do pomieszczeń 101 A, (...) i (...) o godz. 15:45,

- dnia 19.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:50,

- dnia 20.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:30 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 21.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:15,

- dnia 24.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:15,

- dnia 25.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00,

- dnia 26.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00,

- dnia 27.05.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:20,

- dnia 28.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:00 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:10,

- dnia 29.05.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:30,

- dnia 17.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:05,

- dnia 18.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:15,

- dnia 21.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:16,

- dnia 22.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20,

- dnia 23.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:33,

- dnia 24.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20,

- dnia 25.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:20 (tu: brak podpisu pracownika) i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 28.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25,

- dnia 29.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:05 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 30.06.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 06:50 i zdał klucz do pomieszczenia (...) godz. 15:55,

- dnia 01.07.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:25,

- dnia 02.07.2021 r. pobrał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:15 i zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 07:33,

- dnia 05.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:50,

- dnia 08.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 20.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 21.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 22.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 26.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 29.07.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:35,

- dnia 10.09.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:40,

- dnia 17.09.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:40,

- dnia 18.10.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:35,

- dnia 27.10.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:15,

- dnia 08.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:45,

- dnia 09.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:00,

- dnia 12.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 15:30,

- dnia 15.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:30,

- dnia 16.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:25,

- dnia 17.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:45,

- dnia 18.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:37,

- dnia 18.11.2021 r. pobrał klucz do sali B o godz. 08:40 i zdał klucz do sali B o godz. 17:37,

- dnia 22.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:35,

- dnia 23.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:00,

- dnia 24.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:45,

- dnia 25.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:25,

- dnia 26.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 17:20,

- dnia 29.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 19:00,

- dnia 30.11.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 19:00,

- dnia 22.12.2021 r. zdał klucz do pomieszczenia (...) o godz. 16:10.

Oryginały książek ewidencji wydawania i zdawania kluczy za okres sporny zostały zniszczone jako dokumentacja niepodlegająca archiwizacji.

Dowód:

pismo PIP z dn. 20.12.2022r., k. 93-112;

kserokopie wpisów powoda w książkach ewidencji wydawania i zdawania kluczy w

październik-grudzień 2021r., k. 259-275;

protokoły przekazania dokumentacji niearchiwalnej do zniszczenia z dn.

20.02.2023r.,k. 314-316;

zeznania świadka E. Ś., k. 445v.-446;

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

zeznania świadka P. X. (1), k. 475v.-476;

zeznania świadka Ś. A., k. 477;

przesłuchanie Prezesa WSA we Wrocławiu N. Ś.

w charakterze strony pozwanej, k. 603v-604v i 607-608;

Pracownicy strony pozwanej mogli korzystać z wyjść prywatnych w czasie pracy za zgodą prezesa. Wówczas dany pracownik był zobowiązany odrobić czas wyjścia do końca danego miesiąca.

Dowód:

zeznania świadka B. L., k. 446-447;

Powód korzystał z wyjść prywatnych w następujących datach:

- w dniu 13 maja 2019r. w wymiarze 50 minut, co zostało odrobione w dniu 17 maja 2019r. (20 minut) i 22 maja 2019r. (30 minut);

- w dniu 23 maja 2019r. w wymiarze 3 godzin, co zostało odrobione w dniu 27 maja 2019r.;

- w dniu 19 czerwca 2019r. w wymiarze 40 minut, co zostało odrobione w dniu 19 czerwca 2019r.;

- w dniu 22 lipca 2019r. w wymiarze 1 godziny, co zostało odrobione w dniu 22 lipca 2019r.;

- w dniu 13 września 2019r. w wymiarze 15 minut, co zostało odrobione w dniu 23 września 2019r. (w ewidencji wyjść prywatnych powód wskazał 30 minut);

- w dniu 5 stycznia 2021 r. w wymiarze 30 minut, co zostało odrobione w dniu 5 stycznia 2021r.;

- w dniu 8 stycznia 2021 r. w wymiarze 1 godziny, co zostało odrobione w dniu 18 stycznia 2021r.;

- w dniu 22 stycznia 2021 r. w wymiarze 10 minut, co zostało odrobione w dniu 26 stycznia 2021r.;

- w dniu 3 lutego 2021 r. w wymiarze 10 minut, co zostało odrobione w dniu 3 lutego 2021r.;

- w dniu 13 kwietnia 2021 r. w wymiarze 45 minut, co zostało odrobione w dniach 15 kwietnia 2021r. (25 minut) i 20 kwietnia 2021r. (20 minut);

- w dniu 15 kwietnia 2021r. w wymiarze 30 minut, co zostało odrobione w dniu 21 kwietnia 2021r.;

- w dniu 16 kwietnia 2021r. w wymiarze 1 godziny 30 minut, co zostało odrobione w dniach 26 kwietnia 2021r. (25 minut), 27 kwietnia 2021r. (34 minuty) i 29 kwietnia 2021r. (30 minut);

- w dniu 11 maja 2021r. w wymiarze 1 godziny 25 minut, co zostało odrobione w dniach 12 maja 2021r. (25 minut), 25 maja 2021r. (30 minut) i 26 maja 2021r. (30 minut);

- w dniu 27 maja 2021r. w wymiarze 20 minut, co zostało odrobione w dniu 28 maja 2021r.;

- w dniu 28 czerwca 2021r. w wymiarze 40 minut, co zostało odrobione w dniu 30 czerwca 2021r.

- w dniu 16 listopada 2021r. w wymiarze 1 godziny 10 minut, co zostało odrobione w dniu 17 listopada 2021r.;

- w dniu 16 listopada 2021r. w wymiarze 1 godziny 30 minut, co zostało odrobione w dniu 17 listopada 2021r.;

- w dniu 29 listopada 2021r. w wymiarze 1 godziny 30 minut;

- w dniu 30 listopada 2021r. w wymiarze 1 godziny 20 minut, co zostało odrobione w dniu 30 listopada 2021r.;

W piśmie z dnia 18 listopada 2021r. powód poinformował prezesa strona pozwanej, że nieobecność w dniu 16 listopada 2021r. w godzinach 08:10 do 09:20 (1 godzina 10 minut) odrobił w dniu 17 listopada 2021r. w godzinach 15:30-16:40.

Następnie w piśmie z dnia 30 listopada 2021r. powód poinformował prezesa strona pozwanej, że nieobecność w dniu 16 listopada 2021r. w godzinach 13:40 do 15:10 (1 godzina 30 minut) odrobił w dniu 17 listopada 2021r. w godzinach 15:30-17:00.

Dowód:

ewidencja czasu pracy powoda za okres sierpień 2022r., k. 215-258;

pismo powoda z dn. 27.09.2019r., k. 331;

wniosek powoda z dn. 13.09.2019r., k. 332;

pismo powoda z dn. 23.07.2019r., k. 333;

wniosek powoda z dn. 22.07.2019r., k. 334;

pismo powoda z dn. 19.06.2019r., k. 335;

wniosek powoda z dn. 19.06.2019r., k. 336;

pismo powoda z dn. 29.05.2019r., k. 337;

pismo powoda z dn. 23.05.2019r., k. 338;

wniosek powoda z dn. 23.05.2019r., k. 339;

pismo powoda z dn. 01.12.2021r., k. 342;

wniosek powoda z dn. 30.11.2021r., k. 343;

pismo powoda z dn. 30.11.2021r., k. 344;

wniosek powoda z dn. 29.11.2021r., k. 345;

pismo powoda z dn. 18.11.2021r., k. 346;

wniosek powoda z dn. 16.11.2021r., k. 347;

pismo powoda z dn. 30.06.2021r., k. 348;

wniosek powoda z dn. 28.06.2021r., k. 349;

pismo powoda z dn. 28.05.2021r., k. 350;

pismo powoda z dn. 27.05.2021r., k. 351;

wniosek powoda z dn. 27.05.2021r., k. 352;

wniosek powoda z dn. 11.05.2021r., k. 353;

pismo powoda z dn. 29.04.2021r., k. 354;

pismo powoda z dn. 22.04.2021r., k. 355;

pismo powoda z dn. 22.04.2021r., k. 356;

wniosek powoda z dn. 15.04.2021r., k. 357;

wniosek powoda z dn. 15.04.2021r., k. 358;

wniosek powoda z dn. 13.04.2021r., k. 359;

pismo powoda z dn. 05.02.2021r., k. 360;

pismo powoda z dn. 27.01.2021r., k. 361;

pismo powoda z dn. 22.01.2021r., k. 362;

pismo powoda z dn. 11.01.2021r., k. 363;

wniosek powoda z dn. 08.01.2021r., k. 364;

wniosek powoda z dn. 05.01.2021r., k. 365;

wpisy powoda w ewidencji wyjść z pracy w okresie spornym, k. 366-390;

Powód nie zwracał w trakcie zatrudniania u pozwanego do Prezesa Sądu czy przełożonego, że jest czuje się przeciążony pracę lub że nie jest w stanie wykonać pracy w ciągu 8 godzin.

Dowód:

Przesłuchanie Prezesa WSA we Wrocławiu N. Ś.

w charakterze strony pozwanej, k. 603v-604v i 607-608.

W dniu 21 grudnia kierownik sekretariatu I Wydziału strony pozwanej Ś. A. zwróciła się do prezesa strony pozwanej w sprawie powoda i wskazała, iż od momentu przeniesienia go do Wydziału I upłynęło 120 dni roboczych, przy czym przez 69 dni roboczych powód był nieobecny w pracy (urlop, zwolnienie związane z przystąpieniem do egzaminu, zwolnienia lekarskie), zaś w okresie obecności wykonywał powierzone mu obowiązki w sposób nienależyty tj. powoduje duże opóźnienia w wydawaniu zarządzeń, przy wykonywaniu każdej czynności absorbuje inne osoby, deprecjonuje pracę innych osób, przetrzymuje sprawy w szafie nawet przez kilka tygodni nie nadając im dalszego biegu, spóźnia się codziennie do pracy opuszcza stanowisko pracy kilka razy w ciągu dnia nie informując o konieczności przerwy, zamiast wykonywać obowiązki służbowe zajmuje się sprawami nie związanymi z jego zakresem czynności, nie powiadamia kierownika o nieobecności w pracy.

Dowód:

pismo kierownika sekretariatu I Wydziału z dn. 21.12.2021r., k. 411-414;

zeznania świadka P. Z., k. 536v.-537;

Powód podlegał corocznej ocenie kwalifikacyjnej.

W dniu 10 marca 2022r. bezpośrednia przełożona powoda B. L. przyznała mu ocenę dobrą, a w części opisowej wskazała m.in. na przekraczanie terminów wyznaczanych zadań, brak organizacji pracy w sposób umożliwiający jak najlepsze jej wykonanie, spóźnianie się do pracy oraz opuszczanie stanowiska pracy bez przyczyny i usprawiedliwienia powodu przedłużającej się nieobecności.

Powód odwołał się od ww. oceny, wskazując m.in. że B. L. zwracała mu uwagę, by nie przychodził do pracy tak wcześnie z uwagi na naruszenie w ten sposób dyscypliny czasu pracy.

Prezes strony pozwanej zarządzeniem nadzorczym z dnia 4 kwietnia 2022r. nie uwzględnił sprzeciwu powoda.

Dowód:

akta osobowe powoda, w szczególności:

- arkusz oceny kwalifikacyjnej z dn. 01.03.2022r.;

- odwołanie powoda z dn. 16.03.2022r.;

- zarządzenie nadzorcze prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 04.04.2022r.;

pismo Ś. X. z dn. 25.03.2022r., k. 407-408;

Umowa o pracę powoda została wypowiedziana przez stronę pozwaną oświadczeniem z dnia 1 lipca 2022r., ze skutkiem na dzień 31 października 2022r. Jako przyczyny uzasadniające wypowiedzenie umowy strona pozwana wskazała:

- niższą od przeciętnej szybkość wykonywania powierzonych obowiązków i zadań zlecanych przez przełożonego;

- nieprzestrzeganie dyscypliny pracy przejawiające się spóźnieniami i samowolnym oddalaniem się ze stanowiska pracy bez uzasadnionej przyczyny i bez informowania przełożonych oraz częstym prowadzeniem prywatnych rozmów przez telefon komórkowy w czasie pracy;

- przekraczanie wyznaczonych przez przełożonego terminów wykonania powierzonych zadań.

Prezes strony pozwanej zwolnił powoda z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w okresie od dnia 1 września 2022r. do dnia 31 października 2022r.

Dowód:

oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę z dn. 01.07.2022r. (w aktach

osobowych powoda oraz k. 115);

pismo prezesa WSA we Wrocławiu z dn. 05.07.2022r. (w aktach

osobowych powoda);

Pismem z dnia 14 lipca 2022r., otrzymanym przez stronę pozwaną w dniu 22 lipca 2022r., powód zwrócił się do pracodawcy o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od dnia 2 stycznia 2019r. do dnia 27 grudnia 2021r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności każdej z kwot do dnia zapłaty – w wymiarze nie mniejszym niż 183 godziny.

W odpowiedzi z dnia 19 sierpnia 2022r. strona pozwana odmówiła zadośćuczynieniu żądaniu powoda twierdząc, iż w systemie kadrowo-płacowym strony pozwanej P. (...) nie odnotowano pracy powoda w godzinach nadliczbowych za sporny okres, a przełożeni powoda nie zlecali mu takiej pracy.

Pismem z dnia 29 września 2022r., otrzymanym przez stronę pozwaną w dniu 30 września 2022r., powód zwrócił się do pracodawcy o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w dniu 31 sierpnia 2022r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności kwoty do dnia zapłaty – w wymiarze nie mniejszym niż 1 godzina.

W odpowiedzi z dnia 14 października 2022r. strona pozwana odmówiła zadośćuczynieniu żądaniu powoda twierdząc, iż w systemie kadrowo-płacowym strony pozwanej P. (...) nie odnotowano pracy powoda w godzinach nadliczbowych w tej dacie, a przełożeni powoda nie zlecali mu takiej pracy.

Dowód:

pismo powoda z dn. 14.07.2022r. (w aktach osobowych powoda oraz k. 119);

pismo strony pozwanej z dn. 19.08.2022r. (w aktach osobowych powoda oraz k.

118);

pismo powoda z dn. 29.09.2022r. (w aktach osobowych powoda oraz k. 116);

pismo strony pozwanej z dn. 14.10.2022r. (w aktach osobowych powoda);

W dniu 13 października 2022r. powód skierował do strony pozwanej prośbę o zapłatę ekwiwalentu pieniężnego za pracę wykonywaną w trakcie urlopu wypoczynkowego w okresie 20-24 lipca 2022r. oraz 27-31 lipca 2022r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności każdej z kwot do dnia zapłaty – w wymiarze nie mniejszym niż 10 dni, a także o zapłatę wynagrodzenia za pracę wykonywaną w wolne soboty w dniach 4, 11, 18 i 25 lipca oraz 1 sierpnia 2020r. oraz niedziele w dniach 5, 12, 19 i 26 lipca oraz 2 sierpnia 2020r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności każdej z kwot do dnia zapłaty – w wymiarze nie mniejszym niż 45 godzin, w związku z wykonywaniem pracy zleconej przez wiceprezes sądu Dagmarę Dominik-Ogińską w zakresie przebudowy strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej strony pozwanej przy użyciu dostarczonego przez sąd oprogramowania.

W odpowiedzi z dnia 18 października 2022r. strona pozwana odmówiła zadośćuczynieniu żądaniu powoda twierdząc, iż powodowi nie zostało polecone świadczenie pracy w podanych przez niego datach i brak jest dowodów na to, że praca w dni wolne od pracy oraz w okresie urlopu była rzeczywiście przez niego wykonywana.

Dowód:

pismo powoda z dn. 13.10.2022r. (w aktach osobowych powoda oraz k. 121);

pismo strony pozwanej z dn. 18.10.2022r. (w aktach osobowych powoda oraz k.

120v.);

W wyniku złożonej przez powoda skargi Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła u strony pozwanej kontrolę, a następnie poinformowała powoda, iż wedle jej ustaleń prowadzona u strony pozwanej ewidencja czasu pracy nie odzwierciedla rzeczywistych ilości godzin przepracowanych przez powoda, co ustaliła porównując ją z książkami ewidencji wydawania i zdawania kluczy oraz książką wyjść. Inspektor zasugerował powodowi wystąpienie z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych do sądu pracy z uwagi na fakt, że pracodawca nie potwierdził świadczonej przez powoda pracy w godzinach nadliczbowych w dokumentacji przeznaczonej do ewidencjonowania czasu pracy i nie uznaje za tego rodzaju dokumentację książek ewidencji wydawania i zdawania kluczy.

W dniu 11 stycznia 2023r. Państwowa Inspekcja Pracy skierowała do strony pozwanej wystąpienie wnosząc m.in. o wskazywanie w miesięcznej ewidencji czasu pracy faktycznej liczby przepracowanych godzin oraz faktycznych godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy przez danego pracownika (pkt 6).

Dowód:

pismo PIP z dn. 20.12.2022r., k. 93-112;

wystąpienie PIP z dn. 11.01.2023r., k. 166-169;

protokół kontroli PIP z dn. 03.12.2022r., k. 174-193;

Hipotetyczna kwota należnego powodowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 31 sierpnia 2022 r. przy założeniu, że wynagrodzenie winno zostać obliczone na podstawie zestawienia wypracowanych godzin wskazanego przez powoda w pozwie, ewidencji pobierania i zdawania kluczy i protokołu kontroli Państwowej Inspekcji Pracy nr (...)-53-(...)-Pt/22 (przy uwzględnieniu wyjść prywatnych powoda i okresów ich odpracowywania oraz przy założeniu, że w przypadku braku pobrania kluczy przez powoda, braku ewidencji pobierania i zdawania kluczy za dany okres oraz braku danych o godzinach pobrania kluczy powód rozpoczął pracę o godzinie wskazanej w przedłożonej przez stronę pozwaną ewidencji miesięcznej czasu pracy, a także przy założeniu, że w przypadku braku zdania przez powoda klucza danego dnia, braku ewidencji pobierania i zdawania kluczy za dany okres i braku danych o godzinach zdania kluczy, powód zakończył pracę o godzinie wskazanej w przedłożonej przez stronę pozwaną ewidencji miesięcznej czasu pracy), a także wykazu logowań i czynności wykonywanych przez powoda w Biuletynie Informacji Publicznej z zestawienia przedłożonego przez (...) Sp. z o.o. w mailu z 29 listopada 2023 roku, wynosi:

1)  12.984,55 zł za 255,7 godzin nadliczbowych (255 godzin 42 minuty) - przebywania przez powoda w Sądzie poza obowiązującymi godzinami pracy przy uwzględnianiu przekroczenia dziennych norm czasu pracy do 15 minut,

2)  12.215,94 zł za 240,48 godzin nadliczbowych (240 godzin 28 minut) - przebywania przez powoda w Sądzie bez uwzględnienia przekroczenia dziennych norm czasu pracy do 15 minut.

Dowód:

Opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości z dn. 12.05.2025 r., k. 639-684;

Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 7.230,89 zł brutto.

Dowód:

zaświadczenie o zarobkach, k. 318.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszym postępowaniu, po sprecyzowaniu wysokości roszczenia powód B. A. (1) dochodził łącznie kwoty 15.214,41 zł brutto, z czego 12.618,41 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, natomiast 2.596 tytułem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Strona pozwana Wojewódzki Sąd Administracyjny we D. domagała się natomiast oddalenia powództwa w całości.

Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił na podstawie zaoferowanych przez strony postępowania, dowodów z dokumentów dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 243 2 k.p.c., których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu i nie została skutecznie zakwestionowana przez żadną ze stron.

Sąd pominął natomiast przedłożony przez powoda wniosek z dnia 25 lutego 2019r. o udzielenie mu czasu wolnego za godziny nadliczbowe wypracowane w miesiącu lutym, w łącznej liczbie 1160 minut, albowiem był on niepodpisany ani przez powoda, ani przez stronę pozwaną, zaś strona pozwana kwestionowała, by pismo o tej treści wpłynęło do niej. Sąd pominął także dowód z książki ewidencji wydawania i zdawania kluczy za okres do 20 października 2021 r., o którego przeprowadzenie wnioskował powód, jako niemożliwy do przeprowadzenia. Jak ustalił Sąd książka ewidencji została zniszczona. Przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu było zatem niemożliwe.

Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się także na zeznaniach świadków: E. Ś., B. L., P. X. (1), Ś. X., Ś. A., P. Z. oraz R. R. dając im wiarę jako spójnym, logicznym, wzajemnie ze sobą korespondującym i znajdującym także potwierdzenie w złożonych do akt sprawy dokumentach. Dokonując oceny zeznań w/w świadków Sąd miał na uwadze, iż były to osoby bezpośrednio współpracujące z powodem na co dzień, przez co mieli bezpośrednią wiedzę odnośnie wykonywanej przez powoda pracy. Wyjątek stanowiła pracownica kadr R. R., która jednak posiadała wiedzę istotną z punktu widzenia niniejszego postępowania, a dotyczącą częstego spóźniania się przez powoda do pracy oraz samowolnego oddalania się ze stanowiska pracy. Przełożone powoda oraz sędzie współpracujące z powodem w sposób przekonujący i spójny opisywały stosunek powoda do wykonywania obowiązków służbowych, jego dyscyplinę pracy, brak sygnalizowania przez niego konieczności pracy w godzinach nadliczbowych. Znamiennym przy tym jest fakt, iż świadkowie E. Ś. i Ś. A. nie są już pracownikami strony pozwanej, a mimo to zeznania obu pań pokrywały się z zeznaniami pozostałych świadków.

Sąd pominął natomiast dowód z zeznań świadka Ś. R., o którego przeprowadzenie wnioskował powód. Powód wnioskował o jego przeprowadzenie celem ustalenia daty zniszczenia części zapisów ujawnionych w książce poboru kluczy oraz osoby, która wydała świadkowi polecenie zniszczenie tych zapisów i przyczyn zaistniałego stanu rzeczy. Ustalenie kiedy doszło do trwałego zniszczenia książki poboru kluczy, kto dokonał tej czynności i z jakich przyczyn nie zmierzałoby do określenia w jakich dokładnie godzinach powód świadczył pracę, a to te okoliczności mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W konsekwencji, Sąd pominął dowód z zeznań ww. świadka na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c., jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dowód z przesłuchania powoda Sąd uznał za wiarygodny tylko w zakresie, w jakim jego twierdzenia korespondowały one z pozostałym wiarygodnym materiałem dowodowym w sprawie. Są one bowiem wielokrotnie sprzeczne z tym, co podawali pozostali świadkowie, a nadto przesadnie drobiazgowe przez co niejasne. Powód nie przedłożył przy tym innych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń.

Dowodowi z przesłuchania Prezesa WSA we Wrocławiu w charakterze strony pozwanej Sąd dał wiarę w całości, bowiem wywód N. Ś. był konkretny i logiczny, a nadto korespondował z całym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami świadków.

Sąd dokonał także ustaleń stanu faktycznego na podstawie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości, której sporządzenie zlecił celem ustalenia i wyliczenia hipotetycznej kwoty należnego powodowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 31 sierpnia 2022 r. Sąd zlecił biegłemu ustalenie wynagrodzenia przy założeniach, że 1) wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych winno zostać obliczone na podstawie zestawienia wypracowanych godzin wskazanego przez powoda w pozwie; 2) wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych winno zostać obliczone na podstawie ewidencji pobierania i zdawania kluczy (za okres, za jaki przedłożono ewidencję pobierania i zdawania kluczy, a za okres wcześniejszy na podstawie danych dotyczących pobrania i zdania kluczy zawartych w protokole kontroli Państwowej Inspekcji Pracy nr (...) (...) (...)-(...)/22, przy uwzględnieniu wyjść prywatnych powoda i okresów ich odpracowywania, przy założeniu (w przypadku braku pobrania przez powoda klucza danego dnia lub w przypadku braku ewidencji pobierania i zdawania kluczy za dany okres i braku danych o godzinach pobrania kluczy w protokole kontroli Państwowej Inspekcji Pracy), że powód rozpoczął pracę o godzinie wskazanej w przedłożonej przez stronę pozwaną ewidencji miesięcznej czasu pracy oraz przy założeniu (w przypadku braku zdania przez powoda klucza danego dnia lub w przypadku braku ewidencji pobierania i zdawania kluczy za dany okres i braku danych o godzinach zdania kluczy w protokole kontroli Państwowej Inspekcji Pracy), że powód zakończył pracę o godzinie wskazanej w przedłożonej przez stronę pozwaną ewidencji miesięcznej czasu prac; 3) przy uwzględnieniu wykazu logowań i czynności wykonywanych przez powoda w Biuletynie Informacji Publicznej – na podstawie zestawienia przedłożonego przez (...) Sp. z o.o. w mailu z 29 listopada 2023 roku

Sąd przeprowadził powyższy dowód na wypadek ustalenia, że roszczenie powoda o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych było uzasadnione. W takiej sytuacji ustalenie wynagrodzenia ze względu na złożoność obliczeń wymagałoby wiadomości specjalnych, których Sąd nie posiadał, a to aktualizowało po stronie Sąd obowiązek zasięgnięcia opinii biegłego na podstawie art. 278 k.p.c.

Należy wskazać, że opinia biegłego sądowego podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków. Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 19 grudnia 1990 r. (sygn. akt I PR 148/90, OSP 1991/11/300) stwierdził, że „Sąd może oceniać opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności czy logiczności. Może pomijać oczywiste pomyłki czy błędy rachunkowe. Nie może jednak nie podzielać poglądów biegłego, czy w ich miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń”.

W ocenie Sądu dopuszczona jako dowód w sprawie opinia biegłego sądowego z zakresu księgowości w wyczerpujący sposób odnosiła się do tezy dowodowej, była spójna i logiczna, a sposób rozumowania biegłego był dla Sądu jasny. W świetle powyższego oraz jednoznacznego i stanowczego stanowiska biegłego, a nadto faktu, że strony postępowania nie zgłaszały zastrzeżeń do sporządzonej opinii, Sąd uwzględnił treść opinii biegłego sądowego i dokonał na jej podstawie ustaleń faktycznych dotyczących hipotetycznej kwoty należnego powodowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

W ramach niniejszego postępowania powód domagał się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od stycznia 2019r. do sierpnia 2022r.

W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do podniesionego przez stronę pozwaną w odpowiedzi na pozew zarzutu przedawnienia roszczenia za okres od stycznia 2019r. do kwietnia 2020r.

Podniesiony przez pozwanego pracodawcę zarzut przedawnienia się części roszczenia powoda okazał się być w pełni uzasadniony i w tym zakresie powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie już z tego powodu.

Zgodnie z art. 291 k.p., roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. O wymagalności roszczenia decyduje data, w której uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 sierpnia 2008 r. wskazał, że roszczenie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych staje się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.) w dniu, w którym powinno nastąpić rozliczenie czasu pracy po upływie przyjętego okresu rozliczeniowego (sygn. akt I PK 35/08, opubl. OSNP 2010/1-2/8).

Powód nie ustosunkował się w ogóle do podnoszonego przez pracodawcę zarzutu przedawnienia, w szczególności nie wskazywał, aby podejmował inne niż wezwania do zapłaty z dnia 14 lipca 2022r., 29 września 2022r. i 13 października 2022r. działania zmierzające do przerwania biegu przedawnienia.

W myśl art. 295 § 1 pkt 1 k.p., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.

W świetle treści § 43 ust. 1-2 regulaminu pracy strony pozwanej roszczenie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za każdy miesiąc stawało się wymagalne w pierwszym dniu następnego miesiąca. Pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 15 maja 2023r. (k. 63), zatem niewątpliwie roszczenie powoda w zakresie dotyczącym kwietnia 2020r. i okresów wcześniejszych było przedawnione.

Jednocześnie, Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia podniesionego przez powoda zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego w zgłoszonym przez stronę pozwaną zarzucie przedawniania. Wskazać należy, że uwzględnienie zarzutu przedawnienia może być uznane za naruszające art. 5 KC tylko w sytuacjach wyjątkowych i jeśli przekroczenie terminu przedawnienia jest niewielkie (post. SN z 15.03.2005 r., II UK 203/04, Legalis nr 107532.) Tymczasem powód podniesionego zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego nie uzasadnił. W szczególności, powód nie wskazał żadnych okoliczności mających świadczyć o tym, że jego sytuacja jest wyjątkowa, czy też wyjaśniających dlaczego nie wytoczył powództwa we wcześniejszym okresie. Znamienne jest także to, że powód podniósł zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego dopiero po złożeniu zeznań przez wszystkich świadków i przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania jego i strony pozwanej.

Sąd uznał więc, że zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia nie naruszał zasad współżycia społecznego.

W pozostałym zakresie tj. co do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od maja 2020r. do sierpnia 2022r. powództwo także nie zasługiwało na uwzględnienie, tyle że z innych przyczyn.

Stosownie do art. 151 § 1 k.p. praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;

2) szczególnych potrzeb pracodawcy.

Za pracę w godzinach nadliczbowych - zgodnie z art. 151 1 § 1 k.p., oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości: 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, niedziele, święta, nie będące dla pracownika dniami pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za prace w niedzielę lub święto lub 50% za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż wyżej określony.

Wedle art. 151 2 k.p. w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy (§ 1). Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy (§ 2). W przypadkach określonych w § 1 i 2 pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych (§ 3).

Nadto pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1 wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym (art. 151 3 k.p.).

Zgodnie zaś z treścią art. 151 10 k.p. praca w niedziele jest dozwolona w określonych przypadkach, przy czym w ocenie Sądu nie wymieniono tam żadnego przypadku, który mógłby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Abstrahując od powyższego za pracę w niedziele - zgodnie z art. 151 11 k.p. przysługuje inny wolny dzień od pracy w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli a jeżeli nie ma możliwości wykorzystania dnia wolnego, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedziele.

Strony pozostawały w sporze co do tego, czy powód wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych w okresie spornym, a nadto czy czynił to na polecenie lub za zgodą i wiedzą pracodawcy.

W pierwszej kolejności podczas badania kwestii wystąpienia pracy w godzinach nadliczbowych pochylić należy się nad ewidencją czasy pracy danego pracownika.

Z mocy art. 149 §1 k.p., to na pracodawcy spoczywa obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy pracowników. Jak bowiem stanowi ten przepis: „Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą. Pracodawca udostępnia tę ewidencję pracownikowi, na jego żądanie.”

Stosownie zaś do § 6 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2018r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz. U. z 2018r., poz. 2369), pracodawca prowadzi oddzielnie dla każdego pracownika dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy obejmującą dokumenty dotyczące ewidencjonowania czasu pracy, w skład których wchodzi ewidencja czasu pracy, zawierająca m.in. informacje o liczbie przepracowanych godzin oraz godzinie rozpoczęcia i zakończenia pracy, liczbie godzin przepracowanych w porze nocnej, liczbie godzin nadliczbowych, dniach wolnych od pracy, z oznaczeniem tytułu ich udzielenia, jak również prowadzi kartę (listę) wypłaconego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą oraz wniosek pracownika o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

W niniejszej sprawie niewątpliwie ewidencja ta nie była prowadzona w sposób rzetelny, co wynika z porównania ewidencji czasu pracy powoda za okres sporny z jego wnioskami o wyjścia prywatne i informacjami o czasie ich odpracowania, jak również z pismami wskazującymi na pracę powoda w godzinach nadliczbowych w dniu 8 marca 2019r. oraz pełnionymi przez powoda dyżurami w dniach 15 kwietnia 2019r., 26 czerwca 2019r., 29 lipca 2019r. i 29 sierpnia 2019r., za które następnie odbierał czas wolny.

Stwierdzenie uchybień w prowadzeniu przez stronę pozwaną ewidencji czasu pracy powoda nie oznacza jednak automatycznego uznania za prawdziwe twierdzeń powoda co do liczby przepracowanych godzin w poszczególnych okresach rozliczeniowych.

W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że w sprawach z zakresu prawa pracy z powództwa pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe obowiązuje ogólna reguła procesu mówiąca o tym, że to pracownik powinien udowodnić słuszność swych twierdzeń w zakresie zgłoszonego żądania, tj. wykazać wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II PK 70/13, Legalis). Na potrzebę udowodnienia przez pracownika (powoda) wykonywania takiej pracy celem wykazania zasadności żądania zapłaty wynagrodzenia za tę pracę wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (por. uzasadnienie wyroku z dnia 5 maja 1999 r., I PKN 665/98, OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 535 oraz wyroku z dnia 4 października 2000 r., I PKN 71/00, OSNAPiUS 2002 nr 10, poz. 231).

Nadto Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 kwietnia 2023 r. (II PSKP 34/22, OSNP 2023, nr 10, poz. 107) stwierdził, że nieprowadzenie ewidencji czasu pracy przez pracodawcę (art. 149 § 1 k.p.) nie oznacza, że sąd pracy w sporze o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, bez postępowania dowodowego, akceptuje wersję przedstawianą przez pracownika. Skutek taki nie wynika również z dyrektywy 2003/88/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U.UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 05 Tom 04, s. 381) ani z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 14 maja 2019 r. w sprawie C-55/18, (...) A. de G. X. ((...)) przeciwko (...) (EU:C:2019:402).

W ocenie Sądu powód nie sprostał obowiązkowi wykazania, że w okresie spornym pracował w godzinach nadliczbowych w podanym przez siebie wymiarze.

Chcąc wykazać ilość przepracowanych godzin nadliczbowych powód powoływał się na dane znajdujących się w książce ewidencji wydawania i zdawania kluczy do pomieszczeń na terenie strony pozwanej wynikające z treści protokołu kontroli, jaką u strony pozwanej przeprowadziła Państwowa Inspekcja Pracy. Strona pozwana nie zakwestionowała danych wynikających z wspomnianej ewidencji, natomiast podnosiła konsekwentnie, że dokument ten nie służył ewidencjonowaniu czasu pracy pracowników sądu i nie świadczył o tym, że w podanych tam godzinach pracownik przez cały czas świadczył pracę.

Zauważyć należy, iż celem prowadzenia ewidencji wydawania i zdawania kluczy były kwestie porządkowe i bezpieczeństwa. Jak wynika ze wspominanego w treści protokołu kontroli PIP z dnia 3 grudnia 2022r. dokumentu „Instrukcja - zasady pobierania, zdawania i przechowywania kluczy oraz zasady przemieszczania się osób w budynku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu” wprowadzonego zarządzeniem nr (...) z dnia 25 marca 2013r. Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we D. jeżeli w pomieszczeniu pracuje więcej niż jedna osoba, klucze pobiera pierwsza przybyła do pracy w danym dniu osoba. Zdanie klucza po zakończeniu pracy jest natomiast obowiązkiem pracownika, który jako ostatni opusza pomieszczenie biurowe.

Poza przypadkami, kiedy powód tego samego dnia był jednocześnie osobą pobierającą klucz rano i zdającą klucz po południu, nie sposób ustalić dokładnej liczby godzin, jaką powód przebywał i jednocześnie świadczył pracę na terenie zakładu pracy.

Na marginesie wskazania wymaga, iż samo dokonanie wpisu o pobraniu klucza, nie oznacza, że o tej godzinie rozpoczęło się świadczenie pracy przez danego pracownika, albowiem z obowiązującego u strony pozwanej w okresie spornym regulaminu pracy wynikało, że o rozpoczęciu pracy przez pracownika, decyduje moment stawienia się przez niego w pomieszczeniu do tego przeznaczonym (§35 Regulaminu Pracy), a takowym dla powoda na pewno nie była portiernia sądu.

W ocenie Sądu zapisy zawarte w książce ewidencji wydawania i zdawania kluczy mogły ewentualnie pozwolić na ustalenie momentu wejścia i opuszczenia przez powoda budynku sądu, co jednak nie mogło stanowić podstawy ustalenia, w jakich godzinach powód wykonywał pracę, zwłaszcza wobec zeznań świadków (przełożonych powoda oraz pracownika działu kadr) wskazujących na notoryczne spóźnianie się powoda do pracy oraz opuszczanie przez powoda stanowiska pracy w ciągu dnia bez wpisywania wyjścia prywatnego i uzyskania zgody przełożonego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozwala na ustalenie, w jakich godzinach dokładnie powód przychodził, zaś późniejsze wychodzenie przez powoda z pracy mogło być podyktowane koniecznością odrobienia czasu, w jakim powoda nie było w miejscu pracy (samowolne opuszczanie stanowiska pracy) czy też w zakresie, w jakim spóźnił się do pracy.

Nie uszło uwadze Sądu, że powód wielokrotnie powoływał się na wypracowane nadgodziny, które w toku niniejszego postępowania po złożeniu przez stronę pozwaną pism powoda okazały się być godzinami, w których odrabiał swoje wyjścia prywatne. Gwoli przykładu wskazać należy, że powód w piśmie z dnia 23 maja 2019r. wskazał, iż w dniu 13 maja 2019r. miał wyjście prywatne w wymiarze 50 minut. Obecnie domaga się zaś wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za dzień 13 maja 2019r. za pracę w godzinach 15:30-16:00. Skoro powoda nie było tego dnia w pracy przez 50 minut, to nie sposób stwierdzić, że jego praca w godzinach 15:30-16:00 stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych. Jednocześnie we wspomnianym piśmie powód wskazał, że nieobecność z dnia 13 maja 2019r. została przez niego odrobiona w dniu 17 maja 2019r. od 15:30 do 15:50 i następnie w dniu 22 maja 2019r. od 15:30 do 16:00. W treści pozwu natomiast powód wskazał, że w dniu 17 maja 2019r. pracował w godzinach nadliczbowych od 15:30 do 17:25, a w dniu 22 maja 2019r. pracował w godzinach nadliczbowych od 15:30 do 16:10. Wobec tych ewidentnych sprzeczności w twierdzeniach samego powoda (za takie uznać bowiem należy także podpisane przez niego i złożone pracodawcy oświadczenia w przedmiocie odrobienia wyjść prywatnych) nie sposób dać wiary jego twierdzeniom. Odpracowywane godziny wyjść prywatnych nie mogą jednocześnie stanowić pracy w godzinach nadliczbowych.

Podkreślenia wymaga, że przypadek ten nie był odosobniony, dalej można wskazać choćby na datę 15 kwietnia 2021r., kiedy to powód korzystał z wyjścia prywatnego w wymiarze 30 minut, a jednocześnie odrabiał nieobecność z dnia 13 kwietnia 2021r. w wymiarze 25 minut. Powód tego dnia pobrał klucz o 07:05 i zdał klucz o 16:30 (9 godzin 25 min) i w pozwie domagał się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych tego dnia w wymiarze 85 minut (1 godzina 25 minut), mimo iż co najmniej 55 minut z tego czasu nie mógł świadczyć pracy w godzinach nadliczbowych, skoro przez 30 minut go w ogóle w pracy nie było, a przez kolejne 25 minut odrabiał wcześniejszą nieobecność.

Sąd ograniczył się do przedstawienia tych dwóch przypadków, albowiem jest to wystarczające dla zobrazowania postawy powoda, natomiast takich przypadków było o wiele więcej.

W świetle ww. okoliczności nie sposób stwierdzić, że godziny wyjścia powoda wraz z godziną rozpoczęcia pracy wynikającą z regulaminu pracy (07:30) lub godziną pobrania klucza (jeśli akurat ten został wzięty przez powoda) świadczą o tym, iż w tym przedziale godzinowym wykonywał on pracę.

Czasu pracy powoda nie można było wywodzić także z listy obecności, albowiem wedle zgodnych zeznań słuchanych w sprawie świadków nie były na niej odnotowywane dokładne godziny pracy, tylko odgórnie wpisano przedział godzin pracy wynikający z regulaminu pracy strony pozwanej tj. 07:30-15:30. Zważyć należało, iż wszyscy świadkowie słuchani w sprawie potwierdzili, że powód notorycznie spóźniał się do pracy, od 10 do około 30 minut, co nie było jednak odnotowywane na liście obecności. Znamienne w tym zakresie były także zeznania świadka R. R. (pracownika kadr strony pozwanej), która podała, że lista obecności była zabierana z portierni o godzinie 07:45 i jeśli pracownik przybył po tej godzinie, to musiał wpisać się do ewidencji wyjść prywatnych, a następnie odrobić ten czas. Jednocześnie świadek podała, iż wielokrotnie widziała jak powód przyjeżdżał o 07:45, wpisywał się na listę obecności, po czym wychodził przeparkować rower. Potwierdzało to twierdzenia pozostałych świadków, że powód spóźniał się nawet do pół godziny, mimo iż formalnie podpisał listę obecności przed jej zabraniem z portierni i nie odnotowywano konieczności odrobienia przez powoda tych spóźnień.

W dalszej kolejności zaznaczenia wymaga, iż u strony pozwanej w spornym okresie obowiązywały regulaminy pracy tożsamo regulujące kwestie pracy w godzinach nadliczbowych. Z zapisu regulaminu obowiązującego w okresie nieprzedawnionym tj. tego który wszedł w życie 27 listopada 2019r. na podstawie Zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we D. nr (...) z dnia 12 listopada 2019r. powoda obowiązywał czas pracy od 07:30 do 15:30 (§33 ust. 1), zaś pracownik może przebywać na terenie Sądu poza godzinami pracy lub w dniu wolnym od pracy wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i po uzyskaniu pisemnej zgody bezpośredniego przełożonego lub na jego pisemne polecenie, z wyłączeniem sobót, niedziel i dni, w które przypadają święta (§ 25). Zagadnienie pracy w godzinach nadliczbowych regulował natomiast § 37 regulaminu, wedle którego decyzję w sprawie pracy pracownika w dniu wolnym oraz w godzinach nadliczbowych podejmuje każdorazowo jego przełożony. Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana na polecenie przełożonego ponad normy czasu pracy ustalone zgodnie przepisami prawa pracy.

Zarówno podczas przesłuchania, jak i w oświadczeniach złożonych pracodawcy i przechowywanych w aktach osobowych powoda, powód przyznał, że znał treść regulaminu pracy w zakresie dot. nadgodzin. Potwierdza to zresztą okoliczność, iż w dniu 8 marca 2019r. powód uzyskał od Przewodniczącej Wydziału Informacji Sądowej P. X. (1) zgodę na wykonanie obowiązku niezwłocznej publikacji w (...) informacji dot. umowy zwartej w trybie zamówień publicznych po godzinach pracy tj. do godz. 16:00. Powyższe potwierdza, że powód znał procedurę uzyskiwania zgody pracodawcy na pracę w godzinach nadliczbowych i się do niej stosował. Niezrozumiałym jest zatem, że w szeregu innych przypadków powód nie uzyskiwał takiej zgody przełożonych.

Powód nie tylko nie uzyskiwał zgody przełożonych, ale również nie informował ich o konieczności pracy w godzinach nadliczbowych. Na tę okoliczność zeznały wszystkie osoby, które w spornym okresie pełniły funkcję przełożonej powoda tj. E. Ś., B. L., Ś. A. i P. Z. oraz współpracujące z powodem sędzia Mirosława Rozbicka-Ostrowska oraz sędzia Dagmara Dominik-Ogińska.

Wspomniane panie zgodnie wskazywały, że u strony pozwanej obowiązywała zasada niezlecania pracownikom pracy w godzinach nadliczbowych, od której odstępowano wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach i wówczas stosowano praktykę oddawania czasu wolnego, nie zaś wypłacania wynagrodzenia za pracę. Każdorazowo odbywało się to jednak na wyraźne polecenie przełożonego lub za jego zgodą. Powód nie wykazał, aby we wszystkich wspomnianych przypadkach taką zgodę uzyskał.

Oczywiście powód twierdził, że przełożeni zdawali sobie sprawę z tego, że powód pracuje po godzinach i wyrażali na to zgodę, jednak takiej okoliczności nie wykazał.

Wszystkie przypadki, za które powód domagał się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, a które przypadały przed 07:30 były niezasadne choćby z racji, iż przełożona powoda B. L. wprost informowała powoda, by nie przychodził do pracy tak wcześnie. Okoliczność ta została wskazana przez samego powoda w treści sprzeciwu od oceny okresowej, a więc sam powód przyznał, iż wiedział, że za stawianie się w pracy przed godziną 07:30 nie otrzyma dodatkowego wynagrodzenia.

Co zaś tyczy się zostawania powoda w pracy po godzinie 15:30 – to jeśli nie wynikało to z faktu spóźnienia się, wyjścia prywatnego odnotowanego czy też nieodnotowanego – to pod uwagę należało także wziąć wskazywany przez świadków brak należytej organizacji czasu pracy przez powoda.

Świadek P. X. (2) podała, że przygotowywane przez powoda odpowiedzi na wnioski o informację publiczną oraz skargi musiały być rozpatrzone w konkretnym terminie, zaś powód wielokrotnie zajmował się tym w ostatnim dniu przepisanego terminu, a nadto w ostatnich godzinach pracy tego dnia. Powodowało to, że w przypadku uwag do projektu powód musiał zostać chwilę dłużej celem jego korekty i dopełnienia terminu. Konieczność ta wynikała jednak z prezentowanego przez powoda stosunku do powierzanych mu obowiązków, nie zaś z obiektywnej potrzeby. Wedle twierdzeń tego świadka powód bowiem otrzymywał pisma tego samego dnia, kiedy wpływały, po zadekretowaniu, zatem powód miał możliwość wcześniejszego przygotowania projektu. Uwagi dotyczące organizacji pracy powoda formułowały także inne osoby sprawujące zwierzchnictwo nad powodem. Świadek Ś. X. podała, że powód zbywał jej prośby, odwlekał realizację poleceń lub wykonywał je wybiórczo, mimo iż były to proste czynności związane z umieszczeniem w portalu (...) określonych danych czy komunikatów. Przełożona B. L. podawała natomiast, że powód często zamiast realizować swoje obowiązki służbowe znikał i szukała go m.in. w kadrach. Okoliczność pozostawania przez powoda na terenie zakładu pracy nie zawsze wiązała się zatem z rzetelnym realizowaniem przez niego obowiązków pracowniczych.

Z kolei P. Z. wskazała, że zdarzało się, że kiedy wychodziła z pracy, to powód mówił, że on odda klucz na portiernię, bo chce coś dokończyć. Powód zatem samowolnie decydował, że dokończy jakieś zadanie, gdyż nikt mu tego nie polecał.

Dalej powód domagał się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, które przypadały w dni wolne od pracy i tu powód wskazywał daty: 4, 5, 11, 12, 18, 19, 25 i 26 lipca 2020r., w których to rzekomo pracował nad aktualizacją portalu (...).

Znamiennym było, iż w okresie od 2 do 17 lipca 2020r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim i otrzymał z tego tytułu zasiłek chorobowy. Z kolei w okresie od 20 lipca 2020r. do 2 sierpnia 2020r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, za które otrzymał wynagrodzenie urlopowe. Tym samym nie mógł on we wspomnianych datach świadczyć pracy w godzinach nadliczbowych. Powód, wbrew własnym twierdzeniom, nie otrzymał od Ś. X. polecenia wykonania określonych zadań związanych z portalem (...) w tymże terminie. Jakkolwiek do powoda została wysłana przez ww. osobę wiadomość mailowa z instrukcjami, jakie kolejno czynności powód ma wykonać, natomiast wobec faktu pozostawania przez powoda na zwolnieniu lekarskim powód w ogóle nie powinien był otwierać służbowej skrzynki elektronicznej, a gdyby to uczynił – winien był poinformować przełożoną o okoliczności przebywania na zwolnieniu lekarskim. Świadek Ś. X. przekonująco w ocenie Sądu zeznała, że nie miała pojęcia, że powód przebywa na zwolnieniu lekarskim i jak tylko powzięła o tym wiedzę, to napisała do powoda wiadomość e-mail w tej sprawie, w którym podkreśliła, że powód nie może pracować w okresie zwolnienia lekarskiego ani urlopu wypoczynkowego. Miało to miejsce w dniu 13 lipca 2020r., wobec czego z całą pewnością wszelkie czynności wykonane przez powoda po tej dacie tym bardziej świadczą o jego świadomości co do braku obowiązku realizowania obowiązków pracowniczych.

Pracownik nie może na pracodawcy wymuszać pracy w godzinach nadliczbowych, a to oznacza, że o dodatkowym wynagrodzeniu z tego tytułu może być mowa tylko wtedy, gdy pracę wykonuje na polecenie pracodawcy albo nawet bez tego polecenia, pod warunkiem wszakże, iż jest to uzasadnione istnieniem realnej potrzeby czy interesu pracodawcy (por. wyrok SN z 7.02.2001 r., I PKN 244/00, OSNP 2002, nr 21, poz. 520). W orzecznictwie podkreśla się, że praca w godzinach nadliczbowych może być wykonywana jedynie za wiedzą i co najmniej dorozumianą zgodą pracodawcy, czego warunkiem jest świadomość, że pracownik wykonuje pracę w godzinach nadliczbowych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I PKN 244/00, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 667/99, M.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt II PK 151/04, Legalis).

Nadto „brak jest podstaw do uznania za pracę w godzinach nadliczbowych na rzecz pracodawcy czynności wykonywanych przez pracownika na zasadach dobrowolności w czasie wolnym od pracy nieobjętych umową o pracę (por. wyr. SN z 23.1.1998 r., I PKN 239/97, Legalis). Samowolne podjęcie pracy nie powinno być traktowane jako praca nadliczbowa (por. wyr. SN z 7.2.2001 r., I PKN 244/00, OSNAPiUS 2002, Nr 21, poz. 520). Przyjąć należy, że pracownik, któremu pracodawca nie zlecił wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, a który nie może swych obowiązków pracowniczych wykonać w normalnym czasie pracy, powinien zawiadomić o tym pracodawcę i w miarę możności uprzedzić o wykonywaniu koniecznej - zdaniem pracownika - pracy w godzinach nadliczbowych (A.M. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, 2018, art. 151, Nb 9)” (A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2023).

Podsumowując, powód – mimo ciążącego na nim obowiązku dowodowego - w żadnej mierze nie wykazał, aby w podanych przez siebie godzinach realizował obowiązki pracownicze i to w trybie godzin nadliczbowych, za wiedzą i zgodą pracodawcy.

Z uwagi na powyższe roszczenie powoda jako nieudowodnione nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wskazać należy, że wobec stwierdzenia, iż powód nie wykazał zasadności roszczenia, ustalenia biegłego sądowego w zakresie hipotetycznej kwoty należnego powodowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych nie miały wpływu na treść wydanego wyroku.

Odnosząc się do kolejnego roszczenia powoda tj. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy tytułem wstępu wskazać, że w myśl art. 171 § 1 k.p. w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

Powód swoje żądanie opierał na twierdzeniu, iż w okresie od dnia 20 lipca 2020r. do dnia 2 sierpnia 2020r., kiedy to przebywał na urlopie wypoczynkowym faktycznie realizował swoje obowiązki pracownicze, zatem realnie nie korzystał z urlopu i za ten okres (łącznie 10 dni roboczych) dochodził ekwiwalentu.

W ocenie Sądu powód nie wykazał, aby został odwołany z urlopu wypoczynkowego, czy też, by pracodawca polecał mu w tym czasie wykonywanie jakichkolwiek obowiązków pracowniczych, w tym tych dotyczących modernizacji strony internetowej (...) strony pozwanej.

Niewątpliwie we wspomnianym okresie powód nie był fizycznie w pracy, jak również otrzymał za ten okres wynagrodzenie urlopowe.

Znamiennym jest, iż we wspomnianym już mailu z dnia 13 lipca 2020r. Ś. X. wprost wskazała, że urlop wypoczynkowy powoda wyklucza wykonywanie przez niego obowiązków służbowych i nie znajduje podstaw, aby powód przekazywał jej jakiekolwiek informacje o wykonywanej w tym czasie pracy.

Mimo to – jak wynika ze złożonego przez (...) Sp. z o.o. w X. zestawienia logowań powoda na stronie (...) powód logował się i dokonywał modyfikacji stron (...)owskich strony pozwanej w okresie urlopu wypoczynkowego w dniach 21, 27, 28, 29 i 30 lipca 2020r. W świetle powyższego maila od przełożonej uznać należy, iż wszelkie działania powoda dotyczące strony internetowej (...) w okresie urlopu wypoczynkowego były samowolne i niekonsultowane z pracodawcą, a przez to nie świadczą o wykonywaniu pracy czy też odwołaniu powoda z urlopu.

Nadto, powód złożył do akt sprawy wydruki zrzutów ekranu telefonu przedstawiające jego korespondencję SMS z informatykiem R. W. (1), głównym informatykiem P. I., przełożoną B. L. oraz przedstawicielem firmy (...) Sp. z o.o. mające świadczyć o tym, iż powód był zmuszony do wykonywania pracy w okresie urlopu wypoczynkowego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż R. W. (1) oraz P. I. byli pracownikami strony pozwanej, ale nie sprawowali nad powodem zwierzchnictwa i nie mogli wydawać mu jakichkolwiek wiążących poleceń. W tym stanie rzeczy ewentualne wykonane przez powoda w tym okresie czynności nie zostały mu zlecone przez pracodawcę, a zatem nie można ich rozpatrywać jako pracy w okresie urlopu. Treść wiadomości ww. osób sugeruje, iż pracownicy mieli problem z wykonaniem obowiązków w zastępstwie za powoda, co świadczy raczej o nieumiejętności przekazania przez powoda przed urlopem zleconych mu zadań. Skonstatować należy, iż były to jedynie pytania z prośbą o koleżeńską pomoc, nie polecenia służbowe.

Powód twierdził także, że wysłanie przez niego w dniu 30 lipca 2020r. do B. L. wiadomości o treści „już wszystko zgadza się z treścią zarządzenia” nastąpiło po wcześniejszym telefonie B. L. do powoda w sprawie dokonania zmian na stronie (...). Nie sposób jednak za pomocą tej jednej wiadomości wyprowadzić tak daleko idącego wniosku, iż powodowi wydano polecenie służbowe pracy w tym dniu. W kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków B. L., Ś. X., Ś. A. o braku prawidłowej komunikacji powoda ze współpracownikami można wywnioskować, iż powód przed udaniem się na zwolnienie i potem na urlop nie przekazał swoich zadań współpracownikom w taki sposób, by wiedziały one, jak dokonać określonych zmian w portalu (...) pod jego nieobecność.

Powód w dniu 28 lipca 2020r. wysłał wiadomość do bliżej nieokreślonej osoby o treści „zobacz jaką mapkę wkleiłem na stronie kontakt!”. Następnego dnia z tego numeru otrzymał wiadomość: „B. co z tą stroną?”. Powód twierdził, iż wiadomość ta potwierdzała wykonanie przez niego polecenia służbowego Ś. X., jednakże nie sposób z rzeczonej korespondencji wyprowadzić takiego wniosku.

Odnosząc się zaś do korespondencji z E. V. z (...) Sp. z o.o. polegała ona wyłącznie na poinformowaniu powoda w dniu 28 lipca 2020r. o niedziałaniu określonej funkcji i następnego dnia o jej ponownym uruchomieniu. Powód w odpowiedzi podziękował za informacje. W ocenie Sądu nie sposób doszukać się związku tych wiadomości z wykonaniem przez powoda jakiejkolwiek pracy w tych dniach. Nadto E. V. jako osoba niebędąca pracownikiem strony pozwanej nie mogła wiedzieć, że w tych dniach powód przebywał na urlopie wypoczynkowym.

Na marginesie wskazać należy, że powód wykonywał pewne czynności tylko w część dni urlopu, więc nawet uznając argumentację powoda za zasadną nie można byłoby przyznać mu ekwiwalentu za całe 10 dni.

Mając na uwadze powyższe Sąd powództwo oddalił, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku.

W punkcie II sentencji wyroku Sąd w oparciu o art. 98 k.p.c. i mając na względzie, że strona pozwana wygrała niniejszą sprawę w całości, zasądził na rzecz strony pozwanej od powoda kwotę 2.700,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono z urzędu na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Jednocześnie, należy wskazać, że doliczeniu do wyżej wskazanej kwoty zasądzonej na rzecz strony pozwanej tytułem zwrotu kosztów procesu nie podlegała natomiast kwota 17,00 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, której dowód uiszczenia przedłożono do odpowiedzi na pozew. W sprawach z zakresu zatrudnienia i wynagrodzeń za pracę nie ma bowiem obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, Dz. U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.).

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w treści odpowiedzi na pozew pełnomocnik strony pozwanej domagał się zasądzenia kosztów procesu za obie instancje, jednak roszczenie to było nieuzasadnione wobec faktu, iż niniejsze postępowanie toczyło się wyłącznie w ramach jednej instancji.

O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 97 i 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2023.1144). Powód był bowiem z mocy prawa zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy), zaś strona pozwana wygrała proces w całości, a zatem brak było podstaw do obciążania jej tymi kosztami, które musiał w związku z tym ponieść Skarb Państwa.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.