Wyrok z 29 maja 2026, sygn. II K 17/26

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 17/26

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1. USTALENIE FAKTÓW

1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2. OCENA DOWODÓW

2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia

dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt

1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia

z wyroku

Oskarżony

3.1. Podstawa prawna

skazania albo warunkowego

umorzenia postępowania

zgodna z zarzutem

I.

P. H.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Sąd orzekł na podstawie niżej powołanych przepisów w brzmieniu obowiązującym przed dniem 29 stycznia 2026 r. – po myśli art. 4 § 1 k.k.

Sąd wydając wyrok miał na uwadze, że w czasie orzekania obowiązywała ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, z uwagi na wejście w życie z dniem 29 stycznia 2026 r. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. z 2025 r., poz..1872 z dnia 2025.12.29). Zmuszony był zatem do dokonania analizy obecnie i uprzednio obowiązujących przepisów pod kątem ich względności dla sprawcy. Sąd doszedł do przekonania, że dla oskarżonego o czyn z art. 178 § 1 k.k. (u którego zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była wyższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm ³ w wydychanym powietrzu) uprzednio obowiązująca ustawa jest względniejsza, ponieważ w art. 44b k.k., przewidziano przepadek równowartości pojazdu, limitowany wartością pojazdu. Zgodnie z uprzednio obowiązującym brzmieniem art. 178a § 5 k.k. Sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b, w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub 4, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm ³ w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia. Zgodnie z art. 44 b § 2 k.k. jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy (a tak było w przedmiotowej sprawie), orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Za równowartość pojazdu uznaje się wartość pojazdu określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo, a w razie braku polisy - średnią wartość rynkową pojazdu odpowiadającego, przy uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę, ustaloną na podstawie dostępnych danych, bez powoływania w tym celu biegłego.

Obecnie, w chwili orzekania, orzeczenie przepadku równowartości pojazdu nie wchodziło już w grę, zgodnie bowiem z art. 44b § 5 k.k. „Przepadku pojazdu mechanicznego nie orzeka się, jeżeli:

1) w czasie popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy;

2) orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie jest możliwe lub celowe, w szczególności z uwagi na jego zbycie albo utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie.

Jednak zgodnie z art. 44b § 6 w wypadku, o którym mowa w § 5 pkt 1, sąd orzeka, a w wypadku, o którym mowa w § 5 pkt 2 - może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5000 do 500 000 złotych.

Zatem istniały podstawy do zastosowania na podstawie art. 4 § 1 k.k. ustawy w brzmieniu uprzednio obowiązującym, albowiem była ona względniejsza dla sprawcy (Sąd orzekł przepadek równowartości pojazdu w kwocie 10.298 zł, zamiast nawiązki w kwocie do 500 000 zł).

W punkcie I wyroku Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. w i art. 178b k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Zgodnie z art. 178a § 1 k.k. kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Przedmiotem ochrony przepisu z art. 178a § 1 k.k. jest bezpieczeństwo ruchu lądowego, wodnego, powietrznego. Jest to przestępstwo formalne i polega na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Oskarżony kierował pojazdem mechanicznym po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości, określonym przy pomocy urządzenia pomiarowego A., z wynikami 0,87 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu o godzinie 15:46, 0,75 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu o godz. 16:02 oraz przy pomocy urządzenia pomiarowego A., z wynikami 0,81 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu o godzinie 17:16 i 0,78 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu o godzinie 17:19. Tym samym podmiotowe elementy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. zostały przez oskarżonego wypełnione.

Ponadto kierując w ruchu lądowym samochodem osobowym marki B. o numerach rejestracyjnych (...), w trakcie kierowania, pomimo polecenia funkcjonariusza policji, poruszającego się oznakowanym radiowozem, wydającym sygnały dźwiękowe i świetlne do zatrzymania pojazdu, nie zatrzymał się niezwłocznie do kontroli drogowej i kontynuował jazdę, czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 178b k.k. Zgodnie z tym przepisem kto, pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą się pojazdem lub znajdującą się na statku wodnym albo powietrznym, przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych, polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego nie zatrzymuje niezwłocznie pojazdu i kontynuuje jazdę, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Wyczerpanie znamion dwóch przestępstw nastąpiło jednak jednym czynem (w ramach jednego zamiaru), a więc przypisać można sprawcy popełnienie jednego przestępstwa. Oddanie zaś całej zawartości kryminalnej zachowania oskarżonego możliwe było dzięki przyjęciu kumulatywnej kwalifikacji prawnej jego czynu (art. 11 § 2 kk), poprzez wskazanie wszystkich zbiegających się przepisów, określających znamiona, które ów czyn wyczerpał.

Odnośnie winy oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu należy zauważyć, iż oskarżony to osoba dorosła, nie cierpiąca na niedostatki intelektualne, które miałyby wpływ na wyłączenie jego winy.

3.2. Podstawa prawna

skazania albo warunkowego

umorzenia postępowania

niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.3. Warunkowe umorzenie
postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE
I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.

I

I

Sąd uznał, że karą adekwatną do wagi popełnionego czynu i stopnia jego społecznej szkodliwości będzie kara 160 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 10 zł.

Sąd wziął pod uwagę dyrektywy wymiaru kary opisane w art. 53 § 1 i 2 k.k. Zgodnie z przepisem art. 11 § 3 k.k. Sąd zobowiązany był wymierzyć oskarżonemu karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, co nie stało na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych w ustawie na a § 1 k.k., jak i art. podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.

Zarówno przepis art. 178a § 1 k.k., jak i art. 178b k.k. przewiduje zagrożenie jedynie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Sąd miał możliwość sięgnięcia do kary rodzajowo łagodniejszej na podstawie art. 37a § 1 k.k. i w świetle niniejszej sprawy uznał to za uzasadnione. Sąd uznał, że biorąc pod uwagę, że oskarżony jest osobą jeszcze bardzo młodą, posiadającą możliwości zarobkowe i utrzymującą się z prac dorywczych w gospodarstwie rolnym, orzeczenie kary pozbawienia wolności byłoby karą zdecydowanie zbyt surową.

Najważniejszą okolicznością łagodzącą w tej sprawie była niekaralność oskarżonego. W istocie był to jego pierwszy konflikt z prawem, młodzieńczy wybryk, nie znajdujący racjonalnego uzasadnienia, ale o charakterze incydentalnym. Dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz jego postawa wyrażająca skruchę i pokorę nakazują przyjąć, że P. H. nie należy do kategorii sprawców na tyle zdemoralizowanych, wobec których orzeczenie kary służącej izolacji od społeczeństwa jest jedyną zasadną formą reakcji prawnokarnej, lecz przeciwnie - dla realizacji celów kary najbardziej adekwatna będzie sankcja w warunkach wolnościowych. W ocenie Sądu orzeczona w przedmiotowej sprawie kara nie razi ani surowością, ani łagodnością i jest sprawiedliwą odpłatą za popełniony czyn.

Brak poszanowania dla porządku prawnego, którym wykazał się oskarżony, świadczy o niezrozumieniu norm społecznych i prawnych, a nawet swojego rodzaju niedojrzałości społecznej i niefrasobliwości. Jednak Sąd stanął na stanowisku, że wobec takich właśnie sprawców, większą dolegliwością będzie konieczność uiszczenia realnie odczuwalnych kwot finansowych, niż izolacja penitencjarna. Kara grzywny stanowi w tym wypadku dolegliwość, która w najlepszy sposób zabezpieczy realizację wychowawczych i dyscyplinujących celów kary. Oskarżony odczuje ją jako realną dolegliwość, akcentującą fakt nieopłacalności popełnienia przestępstw.

Natomiast okolicznością obciążającą w niniejszej sprawie był z pewnością fakt, że oskarżony jednym czynem wypełnił znamiona dwóch przestępstw. Dlatego Sąd uznał, że należy wymierzyć mu karę grzywny w wymiarze wyższym niż minimalne 150 stawek dziennych, wynikających z treści art. 37a § 1 k.k. Wysokość stawki dziennej została dostosowana do sytuacji rodzinnej i możliwości zarobkowych oskarżonego.

II

II

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przedmiotowej sprawie z uwagi na treść art. 42 § 1a pkt 2 k.k. było obligatoryjne. Sąd uznał, że oskarżony ponieść musi konsekwencje swego zachowania także i w zakresie pozbawienia go możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi, z uwagi zaś na omówione wyżej okoliczności obciążające zakaz ten winien być orzeczony na okres dłuższy od minimalnego. Sąd wziął również pod uwagę znaczny stopień nietrzeźwości oskarżonego. W konsekwencji Sąd orzekł na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 kk i art. 43 § 1 k.k. wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 (czterech) lat.

III

III

Sąd na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000,- zł (pięć tysięcy złotych) – orzeczenie tego obligatoryjnego środka karnego w najniższej przewidzianej wysokości uwzględnia sytuację majątkową oskarżonego i zakres jego zobowiązań finansowych wynikających z niniejszego orzeczenia.

IV

IV

Sąd na podstawie art. 44b § 2 k.k w zw. z art. 178a § 5 k.k. orzekł obligatoryjny przepadek równowartości pojazdu mechanicznego prowadzonego przez oskarżonego w ruchu lądowym tj. pojazdu marki B. o nr rej. (...). Wartość pojazdu w braku polisy ustalono jako średnią wartość rynkową pojazdu odpowiadającego, przy uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę, ustaloną na podstawie dostępnych danych – 107 ogłoszeń (k. 68).

5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku
odnoszący się
do przypisanego
czynu

Przytoczyć okoliczności

PH

V

V

Sąd na podstawie art. 63 § 4 k.k. na poczet środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy od dnia 10 stycznia 2026 r. przyjmując, iż jeden dzień zatrzymania prawa jazdy równa się jednemu dniowi zakazu prowadzenia pojazdów

PH

VI

VI

Na podstawie art. 63 § 1 i 5 k.k. na poczet kary grzywny wymierzonej oskarżonemu w punkcie I wyroku Sąd zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w postaci jednego dnia zatrzymania od dnia 10 stycznia 2026 roku godz. 15:50 do dnia 11 stycznia 2026 roku godz. 15:05 przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm stawkom dziennym grzywny.

6. INNE ZAGADNIENIA

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7. KOSZTY PROCESU

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Przytoczyć okoliczności

VII

Uznając, że sytuacja materialna oskarżonego nie jest dobra i że wobec konieczności wywiązania się z zobowiązań finansowych wynikających z niniejszego wyroku nie będzie on w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, Sąd zwolnił oskarżonego od opłaty sądowej na podstawie art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 ze zm.). Ponadto Sąd nie obciążył oskarżonego kosztami postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. Podstawą prawną do zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu był przepis art. 624 § 1 k.p.k.

8. PODPIS