Uzasadnienie z 23 czerwca 2026, sygn. VIII Pa 6/26

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 listopada 2025 r., w sprawie o sygnaturze akt:
X P (...), Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy z powództwa J. U. przeciwko Izbie (...) w C. o odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu:

1.  oddalił powództwo;

2.  zasądził od J. U. na rzecz Izby(...)w C. kwotę 4.410 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny :

Powód J. U. był zatrudniony od dnia 6 lutego 2003 roku w Izbie(...)w C. (pierwotnie w Urzędzie(...) (...)-I. w C.), na podstawie umowy o pracę, zawartej początkowo na czas określony, a od dnia 31 grudnia 2023 roku – nieokreślony, od dnia 15 stycznia 2007 roku na stanowisku radcy prawnego.

Zgodnie z pisemnym zakresem obowiązków do zadań powoda należało:

W zakresie podstawowych obowiązków:

1.  Przestrzeganie i promowanie zasad etycznego postępowania.

2.  Przestrzeganie obowiązków członka korpusu służby cywilnej.

3.  Prawidłowe realizowanie zadań w sposób zgodny z prawem, terminowy, efektywny i oszczędny.

4.  Niezwłoczne zawiadamianie przełożonego o uzyskaniu w związku z wykonywaniem czynności służbowych, podejrzenia popełnienia przestępstw ściganych z urzędu w szczególności przestępstw łapownictwa i płatnej protekcji.

5.  Unikanie wszelkich zachowań, które mogłyby sugerować nieobiektywność działania, a w szczególności wykonywanie czynności w imieniu lub za stronę postępowania.

6.  Właściwe zachowanie w stosunku do interesantów, przełożonych, podwładnych i współpracowników.

7.  Przestrzeganie przepisów kancelaryjnych, właściwe zabezpieczanie dokumentów oraz mienia Izby Skarbowej.

8.  Przestrzeganie przepisów o ochronie informacji prawnie chronionych.

9.  Przestrzeganie przepisów i zasad w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeciwpożarowych.

10.  Przestrzeganie Regulaminu pracy oraz innych wewnętrznych aktów prawnych.

11.  Przestrzeganie ustalonego w Izbie Skarbowej porządku i dyscypliny pracy oraz właściwe wykorzystanie czasu pracy.

12.  Dbałość o powierzone mienie, prawidłowe gospodarowanie składnikami majątkowymi Izby Skarbowej, zabezpieczenie ich przed zniszczeniem, kradzieżą lub utratą oraz prawidłowe używanie sprzętu komputerowego i oprogramowania, ich ochrona przed zniszczeniem i dostępem osób niepowołanych.

13.  Przestrzeganie zakazu używania nieautoryzowanych przez Izbę Skarbową nośników danych, bez uprzedniego sprawdzenia ich przez pracownika komórki informatyki programem antywirusowym.

14.  Niezwłoczne powiadomienie Administratora Bezpieczeństwa Informacji w przypadku stwierdzenia naruszenia zabezpieczenia systemu informatycznego lub gdy stan urządzenia, zawartość zbioru danych, ujawnione metody pracy, sposób działania programu mogą wskazywać na naruszenie zabezpieczenia tych danych.

15.  Niszczenie starych lub niepotrzebnych wydruków, zawierających dane osobowe, w sposób uniemożliwiający ich odczytanie - z wykorzystaniem dostępnych niszczarek lub składowanie ich w specjalnie przeznaczonych do tego celu pojemnikach.

16.  Przestrzeganie obowiązku właściwego zabezpieczania szaf, biurek oraz pomieszczeń, w których przetwarzane są (w tym przechowywane) dane osobowe i informacje z nimi związane.

17.  Bieżąca analiza zmian przepisów prawa z zakresu wykonywanych zadań i podnoszenie swoich kwalifikacji m.in. poprzez uczestnictwo w szkoleniach oraz samokształcenie z wykorzystaniem dostępnej literatury i informatycznych systemów informacji prawnej oraz dostępnych na platform e-learningowych.

18.  Prawidłowe użytkowanie i zabezpieczanie powierzonych pieczęci i pieczątek, niedopuszczanie do posłużenia się nimi przez osoby niepowołane.

19.  Prawidłowe użytkowanie i zabezpieczanie przyznanych loginów i haseł do systemów informatycznych w tym niedopuszczenie do posłużenia się nimi przez osoby niepowołane.

W zakresie zadań i kompetencji związanych ze stanowiskiem pracy:

1.  Opracowywanie opinii i udzielanie porad prawnych w zakresie związanym
z realizacją zadań naczelnika urzędu skarbowego i urzędu skarbowego oraz udzielanie wyjaśnień w zakresie stosowania prawa;

2.  Informowanie naczelników urzędów skarbowych o zmianach w obowiązującym stanie prawnym;

3.  Wykonywanie zadań w zakresie reprezentowania naczelnika urzędu skarbowego
i urzędu skarbowego w postępowaniu sądowym, administracyjnym, egzekucyjnym oraz przed komornikiem sądowym w postępowaniu egzekucyjnym;

4.  Opiniowanie projektów wewnętrznych procedur postępowania.

Od dnia 1 grudnia 2007 roku powód prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą J. U. Kancelaria (...). W ramach prowadzonej działalności powód nie podejmował się spraw podatkowych, w których stroną przeciwną był organ podatkowy.

Jako radcy prawnemu zatrudnionemu w Izbie Administracji Skarbowej powodowi przydzielano najtrudniejsze sprawy. Do jego pracy nie było nigdy zastrzeżeń. Współpracownicy oceniali pracę powoda jako bardzo dobrą. Powód był jednym z niewielu radców prawnych, który był bardzo pomocny, koleżeński, życzliwy, nie bał się najtrudniejszych spraw.

W komórce, w której zatrudniony był powód jednemu z radców prawnych powierzono funkcję koordynatora. W okresie od 2015 do 2023 roku koordynatorem była P. R. (1).

Do obowiązków koordynatora należało rozdzielenie pracy poszczególnym radcom prawnym. Koordynator nie pełnił funkcji kierowniczej w stosunku do innych radców, tylko administracyjnie zajmował się obsługą komórki prawnej w ten sposób, żeby wszystkie sprawy sądowe zostały przydzielone poszczególnym radcom, żeby opinie prawne były przydzielone radcom, żeby była możliwość konsultacji ustnej z radcami. Czuwał również nad udzielaniem urlopów, do jego zadań należało również ustalanie zastępstw, stałych zastępstw i układanie dyżurów radców prawnych, nie tylko w izbie, ale też w urzędach skarbowych i w ten sposób zapewnienie możliwości korzystania z pomocy prawnej.

Bezpośrednim przełożonym powoda był Dyrektor Izby (...).

Z dniem 1 marca 2017 r. administracja skarbowa przeszła znaczną reformę, której rezultatem było powołanie do życia Krajowej Administracji Skarbowej ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947 ze zm.). Istotne znaczenie w procesie wdrażania Krajowej Administracji Skarbowej, odegrała ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Ustawa ta zawiera między innymi szczególne regulacje dotyczące pracowników, którzy stali się jednocześnie pracownikami Krajowej Administracji Skarbowej na warunkach i zasadach określonych w tej ustawie.

W związku z wprowadzeniem nowych przepisów pracodawca przesłał przez portal wewnętrzny m. in. zatrudnionym u niego radcom prawnym dokument zatytułowany „informacja” o następującej treści: „Na podstawie art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne/ art. 202 ust. Pkt 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej informuję, że prowadzę/nie prowadzę działalność/ci gospodarczej. Informuję, że z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie (...) w C., złożonej na podstawie art. 170 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej zakończę/nie zakończę prowadzenie/a działalności gospodarczej.”

Powyższy dokument przesłano wszystkim zatrudnionym u pozwanego radcom prawnym. Radcowie prawni mieli za zadanie wypełnić dokument i przekazać do działu kadr.

W 2017 roku ośmiu radców prawnych wykonywało działalność gospodarczą równolegle do zatrudnienia w służbie cywilnej u pozwanego: powód, P. R. (1), Z. U., L., R. I., P. I., P. Ł., D. V..

Radcowie między sobą dyskutowali na temat treści otrzymanych dokumentów. Nie było żadnych rozmów z pracodawcą na ten temat.

Dwóch radców napisało opinie prawne w zakresie sprzeczności norm ustawowych – kolizji regulacji ustawy o służbie cywilnej z ustawą o radcach prawnych. Dyrektor nie ustosunkował się do złożonych opinii. Jedna z radczyń zadzwoniła do centrum legislacji rządowej zgłaszając wątpliwości co do zauważonych sprzeczności i braku przepisów przejściowych. Odpowiedziano jej, iż problem był badany, ale w skarbowości warszawskiej żaden radca prawny nie prowadzi działalności gospodarczej, więc nie ma problemu.

We wszystkich jednostkach Krajowej (...), była przyjęta jednolita interpretacja, że zakaz prowadzenia działalności jest bezwzględny i dotyczy wszystkich członków korpusu służby cywilnej, w tym radców prawnych. Taka interpretacja była interpretacją organów centralnych, czyli Ministerstwa Finansów i przekazana do wszystkich jednostek do stosowania. Pracodawca nie miał wątpliwości co do interpretacji tych przepisów, stosował je do wszystkich członków korpusu służby cywilnej, nie tylko do radców prawnych, i stosuje je do dzisiaj.

Powód był świadomy, iż w ocenie pracodawcy zakaz prowadzenia działalności wynikający z nowo wprowadzonych przepisów był bezwzględny i dotyczył wszystkich członków korpusu służby cywilnej, w tym radców prawnych. Było dla niego jasne, że jeśli nie podpisze oświadczenia o zamiarze zakończenia działalności będzie to równoznaczne z tym, że nie będzie mógł dalej pracować w izbie skarbowej.

Koordynator radców prawnych miała świadomość, iż w 2017 roku powód prowadził działalność gospodarczą. Nie rozmawiała z nim na temat podpisanego przez niego oświadczenia w przedmiocie zamiaru zakończenia działalności.

Trzech radców prawnych prowadzących działalność gospodarczą wyrażało wątpliwości związane z koniecznością natychmiastowego zakończenia prowadzonej działalności. Postanowili oni zmodyfikować wręczone im oświadczenia. Przystąpili do zakończania spraw, które prowadzili w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zamknęli działalności po zakończeniu załatwiania wszystkich spraw.

W dniu 14 marca 2017 roku (...), zatrudniona u pozwanego na stanowisku radcy prawnego, podpisała oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie poinformowała, iż z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie (...) w C. zakończy prowadzenie działalności gospodarczej. (...) zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 6 czerwca 2017 roku.

W dniu 27 marca 2017 roku P. I., zatrudniony u pozwanego na stanowisku radcy prawnego, podpisał oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie poinformował, iż z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie (...) w C. zakończy prowadzenie działalności gospodarczej. P. I. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej z dniem 28 marca 2018 roku.

W dniu 29 marca 2017 roku powód podpisał pismo zatytułowane „informacja”,
w którym wskazał, na podstawie art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne/ art. 202 ust. Pkt 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, że prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie powód poinformował, że z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie(...)w C. zakończy prowadzenie działalności gospodarczej.

W dniu 29 marca 2017 roku P. Ł., zatrudniona u pozwanego na stanowisku radcy prawnego, podpisała oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie poinformowała, iż z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie (...)w C. zakończy prowadzenie działalności gospodarczej. P. Ł. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 26 czerwca 2017 roku.

W dniu 30 marca 2017 roku P. R. (1), zatrudniona u pozwanego na stanowisku radcy prawnego, podpisała oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie oświadczyła, iż w przypadku przyjęcia propozycji nowych warunków pracy zobowiązuje się dokonać zamknięcia działalności gospodarczej w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa związanymi z likwidacją działalności gospodarczej oraz zgodnie
z postanowieniami zawartych umów cywilnoprawnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. P. R. (1) zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 30 czerwca 2018 roku.

W dniu 30 marca 2017 roku Z. U., zatrudniona u pozwanego na stanowisku radcy prawnego, podpisała oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie oświadczyła, iż w przypadku przyjęcia propozycji nowych warunków pracy zobowiązuje się dokonać zamknięcia działalności gospodarczej w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa związanymi z likwidacją działalności gospodarczej oraz zgodnie
z postanowieniami zawartych umów cywilnoprawnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z. U. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 25 czerwca 2018 roku.

W dniu 30 marca 2017 roku R. I., zatrudniona u pozwanego na stanowisku radcy prawnego, podpisała oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie oświadczyła, iż w przypadku przyjęcia propozycji nowych warunków pracy zobowiązuje się dokonać zamknięcia działalności gospodarczej w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa związanymi z likwidacją działalności gospodarczej oraz zgodnie
z postanowieniami zawartych umów cywilnoprawnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. R. I. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 30 czerwca 2018 roku.

Jeden radca prawny postanowił kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej
i rozwiązano z nim umowę o pracę.

Nikt nie miał obowiązku monitorowania zakończenia działalności gospodarczej przez radców prawnych. Koordynator radców nie sprawdzała, czy zakończył on prowadzoną działalność gospodarczą.

W dniu 24 maja 2017 roku powodowi, na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia
16 listopada 2016 roku Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948, z późn. zm.), przedstawiono następującą propozycję określającą warunki zatrudnienia w Izbie (...)w C.:

- rodzaj umowy o pracę – na czas nieokreślony,

- stanowisko służbowe – radca prawny, zaliczane do grupy stanowisk samodzielnych w służbie cywilnej,

- miejsce wykonywania pracy – Urząd (...)w J., Urząd (...) w C., Urząd (...) w H.,

- wynagrodzenie miesięczne: zasadnicze według mnożnika 2,8 kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej oraz dodatek za wieloletnią pracę.

- wymiar czasu pracy – 1 etat, 40 godzin tygodniowo, przy czym w siedzibie 3/5 wymiaru czasu pracy.

W dniu 23 czerwca 2017 roku powód przyjął otrzymaną propozycję zatrudnienia w Izbie (...) w C..

Powód nie zakończył prowadzenia działalności gospodarczej. Nikt go nie wzywał do zakończenia działalności. Nie było żadnych rozmów na ten temat z przełożonymi lub pracodawcą. Powód po 2017 roku w składanych oświadczeniach majątkowych wskazywał, iż prowadzi działalność gospodarczą.

W 2022 roku powód wystąpił do koordynatora radców prawnych z wnioskiem z przeniesieniem go do Urzędu(...) C., w którym pracował przed reorganizacją. W tym czasie jedna z radczyń prawnych z tego urzędu zdecydowała się na przejście na emeryturę.

W dniu 15 listopada 2022 roku P. R. (1) przedłożyła N. Izby (...) w C. wniosek o zwiększenie etatowe w US C.-I. na stanowisku radcy prawnego. Poproszono o rozważenie kandydatur powoda i mec. Ż. X.. Wskazano, iż powód pracował przed 2015 roku w US (...)-I.. Zna ten urząd, jego specyfikę, pracowników oraz problemy, które tam występowały. Ponadto zaznaczono, iż jest to radca prawny z dużym doświadczeniem zawodowym. Do jego pracy nie ma zastrzeżeń, posiada pozytywną ocenę wizytatora Okręgowej Izby Radców Prawnych w C.. Nadto wspomniano o kilku prowadzonych przez niego trudnych sprawach sądowych, które zakończyły się pomyślnie dla Urzędu, co w opinii P. R. (1) daje gwarancje, że powód z równym zaangażowaniem będzie pracował w US (...)-I..

Od dnia 1 stycznia 2023 roku powód świadczył pracę w siedzibie Urzędu (...) (...)-I., w siedzibie Urzędu (...) w H. oraz w siedzibie Urzędu (...) w C..

W marcu 2023 roku pracodawca złożył powodowi gratulacje z okazji 20-lecia pracy zawodowej.

W dniu 31 marca 2023 przeprowadzono online wizytację w celu dokonania oceny wykonywania zawodu przez powoda. Przeprowadzona wizytacja upoważniła wizytatora do wyrażenia pozytywnej opinii o pracy zawodowej powoda.

W dniu 21 kwietnia 2023 roku sporządzono sprawozdanie z audytu wewnętrznego tyczącego się obsługi prawnej w Izbie (...)w C. i podległych urzędach. Zaznaczono, iż audyt obejmował okres od 1 stycznia 2019 roku do dnia zakończenia zadania audytowego. W zakresie organizacji obsługi prawnej ustalono, iż na dzień 1 stycznia 2023 roku w N. (...) (2) w C. zatrudnionych było 19 radców prawnych, z czego 10 radców prawnych świadczyło pomoc prawną tylko dla jednej jednostki, zaś pozostałych 9 radców w określonych dniach/godzinach w kilku jednostkach. W trakcie audytu sprawdzono, czy koordynatorzy komórek posiadają wiedzę o dodatkowym zatrudnieniu radców prawnych, oraz czy jeśli radcowie takie zatrudnienie posiadają, czy nie koliduje ono z czasem pracy w (...)/(...)/US. Koordynator komórki (...) wskazała, że według jej wiedzy radcowie prawni nie posiadają zgody (...) na dodatkowe zatrudnienie. Jednak w trakcie audytu ustalono
w komórce kadr, że jeden z radców prawnych taką zgodę (...) na dodatkowe zatrudnienie posiada. Dlatego zdaniem audytorów koordynator komórki powinien posiadać wiedzę
w zakresie dodatkowego zatrudnienia radcy prawnego, by móc odpowiednio sprawować nadzór nad świadczeniem przez radcę prawnego pracy poza siedzibą (...)/(...).

W maju 2023 roku, wskutek działań podjętych przez komórkę audytu wewnętrznego Dyrektor (...) powziął informację, że powód nie zakończył prowadzenia działalności gospodarczej.

W dniu 24 maja 2023 roku powód odbył rozmowę z Ż. V. (1). Celem spotkania 24 maja 2023 roku było ustalenie faktów co do powziętej przez dyrektora izby informacji na temat prowadzenia działalności gospodarczej przez powoda, a także oczekiwania pracodawcy w tym zakresie. Spotkanie trwało 10-15 minut. Ż. V. (1) zapytała powoda czy prowadzi działalność gospodarczą, na co on udzielił odpowiedzi twierdzącej. Powód udzielił również twierdzącej odpowiedzi na pytanie Ż. V. (1) odnośnie tego, że w dniu 29 marca 2017r. złożył oświadczenie, stanowiące deklarację zakończenia przez niego prowadzenia działalności gospodarczej. Ż. V. (1) wyjaśniła powodowi, że konieczność zaprzestania prowadzenia przez niego działalności gospodarczej wynika ze zmiany przepisów prawnych odnośnie zatrudniania radców prawnych w służbie cywilnej. Spytała też, czy powód odnośnie tej kwestii podejmował dotychczas jakąkolwiek próbę kontaktu z pracodawcą. Powód stwierdził, że chce kontynuować zatrudnienie, lecz nie zgadza się z dokonaną przez Izbę interpretacją przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi Ż. V. (1) wskazała powodowi, że dalsze jego zatrudnienie może być kontynuowane wyłącznie pod warunkiem, że zastosuje się do ustawowych ograniczeń i zakończy prowadzenia działalności gospodarczej. Wspomniała także powodowi, że brak zastosowania się do nich będzie skutkował podjęciem kroków zmierzających do rozwiązania stosunku pracy. Rozmowa zakończyła się, a powód miał się zastanowić, czy będzie kontynuować działalność gospodarczą. O podjętej decyzji w tym zakresie, miał poinformować pracodawcę.

Tego samego dnia w godzinach popołudniowych powód skontaktował się telefonicznie z Ż. V. (1) i poinformował ją, że nie zamknie prowadzonej działalności gospodarczej.

Po rozmowie powód poczuł się źle i udał się do lekarza pierwszego kontaktu. Skarżył się na kołatanie serca, skoki ciśnienia tętniczego, bóle głowy, bóle w klatce piersiowej, duszność, bezsenność, obniżenie nastroju. Wyjaśnił, iż jego zły stan emocjonalny jest spowodowany problemami w zakładzie pracy. Ze względu na zły stan psychiczny wystawiono powodowi zwolnienie lekarskie na okres od 24 maja 2023 roku do 2 czerwca 2023 roku
z rozpoznaniem innych zaburzeń nerwicowych. Po dniu 2 czerwca 2023 powód pozostawał niezdolny do pracy. Od dnia 13 czerwca 2023 był leczony w gabinecie psychiatrycznym. Zdiagnozowano zaburzenia adaptacyjne i reakcję depresyjną. Powód wymagał leczenia farmakologicznego. Od 28 lipca 2023 roku powód uczestniczył w psychoterapii.

Powód pozostawał nieprzerwanie niezdolny do pracy w okresie od 24 maja 2023 roku do 24 października 2023 roku.

W piśmie datowanym na dzień 26 maja 2023 roku pracodawca, w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez powoda przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej, zobowiązał powoda do podjęcia natychmiastowych działań zmierzających do zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej, zarejestrowanej pod nazwą T. (...) Kancelaria (...) oraz pisemnego poinformowania pracodawcy, w terminie do 31 lipca 2023 roku o realizacji wyżej wskazanego obowiązku. Zaznaczono, iż ponieważ powód przez okres 6 lat nie podporządkował się ustawowym przepisom, w przypadku niedopełnienia rzeczonego zobowiązania, tj. braku zakończenia przez powoda działalności gospodarczej w zakreślonym na wstępie niniejszego pisma terminie lub braku pisemnego poinformowania o wypełnieniu nałożonego zobowiązania, zostaną
w stosunku do powoda podjęte kroki zmierzające do rozwiązania stosunku pracy.

Przedmiotowe pismo zostało wysłane na służbową i prywatną skrzynkę mailową powoda. O przesłanej korespondencji powód został poinformowany telefonicznie w dniu 29 maja 2023 roku.

Powód nie zareagował na otrzymane pismo, nie poinformował pracodawcy jakie jest jego stanowisko w tej sprawie.

W piśmie datowanym na dzień 29 sierpnia 2023 roku Izba (...)w C. zwróciła się do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w C. z wnioskiem o rozważenie zasadności wszczęcia wobec powoda postępowania dyscyplinarnego. W piśmie wskazano, iż powód, zatrudniony w Izbie (...) w C. na stanowisku radcy prawnego, wbrew art. 2 pkt 2b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1090) - dalej jako u.o.p.d.g. lub ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzi działalność gospodarczą - (...) KANCELARIA (...). Zaznaczono, iż powód w dniu 29 marca 2017 r. złożył oświadczenie, w którym zadeklarował, że zakończy prowadzenie działalności gospodarczej w celu kontynuowania dalszego zatrudnienia w Izbie (...) w C.. W wyniku audytu wewnętrznego komórki radców prawnych, który zakończył się na przełomie marca i kwietnia 2023 r., okazało się, że jeden spośród 26 radców prawnych zatrudnionych w A. S. w C. – powód – wciąż prowadzi działalność gospodarczą wbrew ww. przepisom prawa i złożonemu oświadczeniu. Na tej podstawie 24 maja 2023 r., powód wezwany został przez II Zastępcę Dyrektora(...) w C., w celu wyjaśnienia ww. sytuacji. Podczas rozmowy powód początkowo zadeklarował, że jest zainteresowany dalszą pracą na stanowisku radcy prawnego i w tym celu niezwłocznie zamknie swoją działalność gospodarczą. Po zakończeniu spotkania, w tym samym dniu, powód telefonicznie poinformował II Zastępcę Dyrektora (...) w C., że zmienił zdanie i nie ma zamiaru zamykać ww. działalności oraz oczekuje na dalsze działania ze strony Izby (...) w C.. Wobec zaistniałej sytuacji, Dyrektor(...) w C. doszedł do wniosku, że wyznaczy powodowi termin graniczny (do dnia 31 lipca 2023 r.), do kiedy ma zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą w celu dalszego kontynuowania zatrudnienia w Izbie (...) w C.. Poinformowano go o tym telefonicznie oraz mailowo. Zaznaczono, iż powód pozostaje niezdolny do pracy z powodu choroby nieprzerwanie od 24 maja 2023 roku. Jednocześnie zauważono, że powód, na dzień sporządzenia wniosku, wciąż widnieje w bazie CEIGD jako aktywny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Pomimo wyznaczenia przez pracodawcę terminu na zamknięcie działalności gospodarczej i zobowiązanie do przekazania pracodawcy informacji w tym zakresie, radca prawny nie podjął żadnej próby kontaktu z pracodawcą, przyjmując bierną postawę wobec sytuacji naruszenia przez niego przepisów prawa.

Zdaniem Izby (...) w C. zachowanie powoda, wobec uchybienia ustawowemu zakazowi prowadzenia działalności gospodarczej, nie licuje z zawodem radcy prawnego. Postawa, jaką w przebiegu całej sprawy prezentuje powód jest nie tylko dalece niezgodna z oczekiwaniami stawianymi przed osobą wykonująca zawód zaufania publicznego, ale też znacząco odbiega od standardów zachowań etycznych, które w przypadku radcy prawnego powinny dawać gwarancję praworządności. Podkreślono, iż bezspornym jest, że każdy członek korpusu służby cywilnej zatrudniony w Izbie (...) w C., w świetle ww. regulacji prawnych, nie może prowadzić działalności gospodarczej. Dotyczy to również radców prawnych zatrudnionych w ramach umowy o pracę, którzy poprzez swoje zatrudnienie w KAS podlegają regulacjom dotyczącym korpusu służby cywilnej. Ponieważ od ponad 6 lat, od momentu złożenia oświadczenia z dnia 29 marca 2017 roku, powód nie zakończył prowadzenia działalności gospodarczej w formie kancelarii prawnej, niewątpliwe naruszył on art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Zdaniem Dyrektora (...) w C. tego typu zachowanie jest niezgodne z zasadami etyki zawodowej radców prawnych praz przeczy idei wykonywania zawodu zaufania publicznego. Stanowi także pejoratywny wzór postępowania dla innych członków korpusu służby cywilnej, skoro pełniąc zawód radcy prawnego, który ma wykonywać ciążące na nim obowiązki w szczególnym poszanowaniu zasad porządku prawnego, powód nie respektuje ustawowych ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczono, iż jako profesjonalny prawnik powód ma świadomość treści art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, z którego wynika jednoznaczny zakaz prowadzenia działalności przez członków korpusu służby cywilnej świadczących pracę w KAS. Oznacza to, że powód od ponad 6 lat permanentnie i świadomie narusza ww. przepis. Ponadto powód złożył nieprawdziwe oświadczenie, z którego wprost wynika wola zamknięcia działalności gospodarczej w celu kontynuowania zatrudnienia w Izbie (...) w C..

Wskazano, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że mogło dojść do naruszenia przez powoda przepisów regulujących zasady związane z konfliktem interesów, bowiem profil prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej jest bardzo szeroki j koncertuje się na kompleksowej obsłudze firm. Trudno stracić z pola widzenia okoliczność, że obsługa taka w pewnym stopniu może dotyczyć szeroko pojętego prawa podatkowego.

Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w C. w dniu 1 września 2023r. wszczął dochodzenie w sprawie wskazując, że prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą firmy: J. U. Kancelaria (...), a także będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku radcy prawnego w jednostkach podległych Ministrowi Finansów, w tym od 1 kwietnia 2015 roku w Izbie(...)w C. w N. (...) (1) - od dnia 1 marca 2017 roku do chwili obecnej powód działał wbrew zakazowi z art. 2 pkt 2 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

W odpowiedzi na skargę powód wniósł o umorzenie dochodzenia z uwagi na to, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do złożenia wniosku o ukaranie, bowiem opisane w skardze działanie nie wyczerpuje znamion przewinienia dyscyplinarnego. Powód podkreślił, iż pracodawca wiedział o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej od pierwszych dni jej prowadzenia i akceptował ten fakt. Zaznaczył, iż
o powyższym wiedział koordynator, inni radcowie prawni oraz pracownicy i kierownicy pracodawcy. Ponadto składał pracodawcy coroczne oświadczenia majątkowe, w których wpisywał, że prowadzi działalność gospodarczą.

Powód zaznaczył, iż w jego opinii art. 2 ust. 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne nie ma zastosowania do radców prawnych zatrudnionych w organach administracji podatkowej. Inna interpretacja pozostawałaby bowiem w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami: demokratycznego państwa prawnego, zasadą wolności gospodarczej i ograniczenia tej wolności, zasadą proporcjonalności oraz z obowiązującymi radców prawnych przepisami szczególnymi. Zdaniem powoda nie wszystkie regulacje zawarte w ustawie o służbie cywilnej czy też w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne będą miały zastosowanie w przypadku radców prawnych.

W dniu 31 października 2023 roku pracodawca wręczył powodowi pisemne oświadczenie o rozwiązaniu z nim umowy o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Wskazano, iż przyczyną rozwiązania umowy jest utrata zaufania Dyrektora(...)wobec powoda, w związku z naruszeniem przez powoda przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne poprzez prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą J. U. Kancelaria (...) . Wyjaśniono, iż na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.) wprowadzone zostały zmiany w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, obowiązującej członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej. W związku z powyższym w dniu 29 marca 2017 roku powód przedłożył pracodawcy informację, że prowadzi działalność gospodarczą, jednocześnie deklarując, że z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie (...) w C., złożonych na podstawie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, zakończy jej prowadzenie. Ponieważ powód nie podporządkował się ustawowym przepisom, tj. nie zakończył prowadzenia wyżej wskazanej działalności, pismem z 26 maja 2023 roku został zobowiązany do likwidacji działalności i pisemnego poinformowania pracodawcy o tym fakcie, w terminie do 31 lipca 2023 roku, pod rygorem podjęcia w stosunku do powoda kroków, zmierzających do rozwiązania stosunku pracy. Do dnia wręczenia wypowiedzenia powód nie przełożył pracodawcy żadnej informacji w powyższym zakresie lub podjętych działaniach, zmierzających do zamknięcia prowadzonej działalności. W ocenie pracodawcy postawa, jaką powód prezentuje, jest nie tylko dalece niezgodna z oczekiwaniami stawianymi przed osobą wykonującą zawód zaufania publicznego, ale też znacząco odbiega od standardów zachowań etycznych, które w przypadku radcy prawnego zatrudnionego w służbie cywilnej powinny dawać gwarancję praworządności. Podkreślono, iż bezspornym jest, że każdy członek korpusu służby cywilnej zatrudniony w Izbie (...)w C., w świetle ww. regulacji prawnych, nie może prowadzić działalności gospodarczej. Dotyczy to również radców prawnych zatrudnionych w ramach umowy o pracę, którzy poprzez swoje zatrudnienie w KAS podlegają regulacjom dotyczącym korpusu służby cywilnej. Ponieważ od ponad 6 lat, od momentu złożenia oświadczenia z dnia 29 marca 2017 roku, powód nie zakończył prowadzenia działalności gospodarczej w formie kancelarii prawnej, niewątpliwe naruszył on art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Zdaniem Dyrektora(...)w C. tego typu zachowanie jest niezgodne z zasadami etyki zawodowej radców prawnych oraz przeczy idei wykonywania zawodu zaufania publicznego. Stanowi także pejoratywny wzór postępowania dla innych członków korpusu służby cywilnej, skoro pełniąc zawód radcy prawnego, który ma wykonywać ciążące na nim obowiązki w szczególnym poszanowaniu zasad porządku prawnego, powód nie respektuje ustawowych ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczono, iż jako profesjonalny prawnik powód ma świadomość treści art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, z którego wynika jednoznaczny zakaz prowadzenia działalności przez członków korpusu służby cywilnej świadczących pracę w KAS. Oznacza to, że powód od ponad 6 lat permanentnie i świadomie narusza ww. przepis. Ponadto powód złożył nieprawdziwe oświadczenie, z którego wprost wynika wola zamknięcia działalności gospodarczej w celu kontynuowania zatrudnienia w Izbie (...) w C..

Jednomiesięczne wynagrodzenie powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 9 520,57 złotych.

W pozwie z dnia 29 lutego 2024 roku powód J. U. wniósł o zasądzenie od pozwanego Izby (...)w C. na jego rzecz kwoty 150.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia w związku z mobbingiem. Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Okręgowym w Łodzi pod sygnaturą VIII P 7/24.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2025 roku Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo powoda o zadośćuczynienie w związku z mobbingiem. W uzasadnieniu wskazano między innymi, iż niewątpliwym jest, że powód przez okres 6 lat prowadził działalność gospodarczą wbrew przepisom ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Powód mimo złożonego w 2017 r. oświadczenia, w którym zobowiązał się do zakończenia prowadzonej przez siebie działalności - kancelarii prawnej, nie uczynił tego. Pozwana natomiast po przeprowadzonym na wiosnę 2023r. audycie wewnętrznym i dostrzeżeniu, że powód jako jedyny radca prawny zatrudniony na podstawie umowy o pracę, nie zakończył prowadzenia działalności gospodarczej musiała podjąć stosowne działania w celu uregulowania zaistniałej sytuacji, które sąd ocenił jako nie wypełniające znamion mobbingu. Zaznaczono, iż działania pozwanego nie miały charakteru ośmieszania, poniżania, nękania i dręczenia bądź zastraszania, nie naruszały zasad współżycia społecznego i przyjętych norm postępowania, skoro stanowiły wyłącznie realizację obowiązujących pozwanego przepisów prawa, zwłaszcza ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

W ocenie Sądu Rejonowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd Rejonowy rozważył zasadność roszczenia powoda o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.

Zgodnie z treścią art. 45 § 1 Kodeksu pracy w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione albo narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, Sąd pracy orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu – stosownie do żądania pracownika.

Poprzez naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę rozumie się w szczególności niezastosowanie regulacji art. 30 k.p. Przepis ten stanowi bowiem, iż oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie (§ 3), w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie oraz stosowane pouczenie dla pracownika o przysługującym mu prawie odwołania się do sądu pracy (§ 4 i § 5).

Pozwana rozwiązując z powodem umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia spełniła warunki formalne: wypowiedzenie zostało dokonane w formie pisemnej, powód został pouczony o prawie odwołania się do sądu, w wypowiedzeniu wskazano okoliczności stanowiące przyczynę rozwiązania umowy o pracę.

Powód podnosił, iż wypowiadając mu umowę o pracę pracodawca naruszył art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 499 ze zm.) poprzez niezasięgnięcie wymaganej opinii Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Zgodnie z powołanym przepisem rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem
z radcą prawnym przez jednostkę organizacyjną z powodu nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów niniejszej ustawy może nastąpić po uprzednim zasięgnięciu opinii rady okręgowej izby radców prawnych. Opinia ta powinna być przesłana jednostce organizacyjnej w terminie 14 dni od dnia otrzymania od tej jednostki zawiadomienia o zamiarze rozwiązania stosunku pracy.

W przedmiotowej sprawie jako powód wypowiedzenia umowy wskazano utratę zaufania Dyrektora (...) wobec powoda, w związku z naruszeniem przez powoda przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne poprzez prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą J. U. Kancelaria (...) . W wypowiedzeniu podkreślono, iż powód od ponad 6 lat permanentnie i świadomie narusza art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, z którego wynika jednoznaczny zakaz prowadzenia działalności przez członków korpusu służby cywilnej świadczących pracę w KAS. Ponadto powód w 2017 roku złożył nieprawdziwe oświadczenie, z którego wprost wynika wola zamknięcia działalności gospodarczej w celu kontynuowania zatrudnienia w Izbie (...)w C..

W ocenie Sądu Rejonowego tak sformułowana przyczyna wypowiedzenia umowy nie wskazuje, aby wypowiedzenie nastąpiło z powodu nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów ustawy o radcach prawnych. Sąd podkreślił, iż zarzut prowadzenia działalności gospodarczej pomimo obowiązującego w tym zakresie zakazu można odnieść do każdego członka korpusu służby cywilnej świadczącego pracę w KAS, nie tylko do radców prawnych. Także w stosunku do każdego pracownika, który złożyłby oświadczenie o danej treści, a następnie się do własnego oświadczenia nie stosował, pracodawca mógłby utracić zaufanie niezbędne do dalszego zatrudnienia. Bez znaczenia pozostaje tutaj stanowisko zajmowane przez daną osobę. W wypowiedzeniu umowy pracodawca w ogóle nie wskazywał na możliwość wystąpienia potencjalnego konfliktu interesów wynikającego z jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej i zatrudnienia w organach administracji skarbowej, co mogłoby sugerować istnienie związku z należytym wykonywaniem obowiązków radcy prawnego. Koncentrowano się na samym fakcie prowadzenia działalności pomimo złożonego oświadczenia o zamiarze jej zakończenia w 2017 roku. Z pisemnego zakresu obowiązków powoda wprost wynikało, iż do zadań i kompetencji związanych ze stanowiskiem radcy prawnego pracodawca zaliczał:

1.  Opracowywanie opinii i udzielanie porad prawnych w zakresie związanym
z realizacją zadań naczelnika urzędu skarbowego i urzędu skarbowego oraz udzielanie wyjaśnień w zakresie stosowania prawa;

2.  Informowanie naczelników urzędów skarbowych o zmianach w obowiązującym stanie prawnym;

3.  Wykonywanie zadań w zakresie reprezentowania naczelnika urzędu skarbowego
i urzędu skarbowego w postępowaniu sądowym, administracyjnym, egzekucyjnym oraz przed komornikiem sądowym w postępowaniu egzekucyjnym;

4.  Opiniowanie projektów wewnętrznych procedur postępowania.

Nie ulega wątpliwości, iż w wypowiedzeniu umowy pracodawca nie zarzucał powodowi naruszenia żadnego z wyżej wskazanych obowiązków. Przyczyna wypowiedzenia umowy w żadnej mierze nie łączyła się z negatywną oceną pracy powoda. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż pracodawca był bardzo zadowolony z poziomu usług prawnych świadczonych przez powoda. Świadomość powyższego miał również sam powód, który w swoich zeznaniach przyznał, iż nie było do niego żadnych zastrzeżeń i były mu przydzielane najtrudniejsze sprawy.

Sąd Rejonowy zauważył, iż w treści wypowiedzenia pracodawca powoływał się na status zawodu radcy prawnego, wskazując, iż od radcy prawnego jako wykonującego zawód zaufania publicznego wymaga się szczególnego poszanowania zasad porządku prawnego. Powyższe jednak w żadnej mierze nie przesądza o tym, iż przyczyną wypowiedzenia było nienależyte wykonywanie obowiązków radcy prawnego. Gdyby przyjąć, że każde zachowanie radcy naruszające etykę bądź przepis prawa należy utożsamiać z „nienależytym wykonywaniem obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów ustawy o radcach prawnych” to wypaczałoby sens powołanej procedury konsultacyjnej i powodowałoby konieczność przeprowadzania konsultacji w zasadzie w każdej sprawie – także nie związanej ze świadczeniem usług prawnych. Fakt, iż pracodawca powołał się na to, że od radcy prawnego można oczekiwać większej staranności, jeśli chodzi o znajomość i przestrzeganie przepisów nie przesądza o tym, że wypowiedzenie było związane z nienależytym wykonywaniem obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów ustawy o radcach prawnych.

Sąd I instancji podzielił przy tym pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 17 grudnia 2014 roku (I PK 122/14, LEX nr 1621320), iż zasięgnięcie opinii samorządu radcowskiego dotyczy jedynie sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę ma dotyczyć naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o radcach prawnych. Konieczność uzyskania uprzedniej opinii organu samorządu radcowskiego (art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) dotyczy zamierzonego wypowiedzenia umowy o pracę z powodu wskazanego przez pracodawcę nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego i nie obejmuje przypadku, gdy zarzutu takiego pracodawca nie formułuje, a jedynie radca prawny uważa, że rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia jest takie jego zachowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2000 roku I PKN 649/99, OSNP 2001/21/645 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2019 roku I PK 41/18, LEX nr 2654336).

Mając na względzie powyższe Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie wypowiadając powodowi umowę o pracę pracodawca nie miał obowiązku zasięgania opinii Okręgowej Izby Radców Prawnych, a zarzut naruszenia przez niego art. 19 ustawy o radcach prawnych należy uznać za chybiony.

Ustaliwszy, iż rozwiązując z powodem umowę o pracę za wypowiedzeniem pracodawca zachował warunki formalne i nie naruszył przepisów ustawy o radcach prawnych w dalszej kolejności Sąd I instancji zbadał zasadność wręczonego powodowi wypowiedzenia.

Sąd Rejonowy, na żądanie pracownika, może zweryfikować postępowanie pracodawcy, przy wypowiadaniu umowy o pracę. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę powinna być dokonana z uwzględnieniem słusznych interesów zakładu pracy oraz przymiotów pracownika związanych ze stosunkiem pracy. Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę jest podyktowane rzeczywistym, realizowanym w dobrej wierze i znajdującym usprawiedliwienie w konkretnych okolicznościach faktycznych dążeniem zakładu pracy do usprawnienia pracy w tym zakładzie i jednocześnie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, wypowiedzenie takie jest uzasadnione w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, choćby nie likwidowało wszystkich nieprawidłowości kadrowych istniejących w tym zakładzie (wyrok SN z dnia 2 sierpnia 1985 roku w sprawie I PRN 61/85, OSNC 1986/5/76).

Zauważyć należy, iż kluczowym elementem wypowiedzenia umowy o pracę, stanowiącym wielokrotnie przedmiot sporów jest, wskazana w oświadczeniu pracodawcy, przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę. Wypowiedzenie umowy o pracę winno być uzasadnione. Przyczyna wskazana przez pracodawcę nie musi mieć szczególnej wagi ponieważ wypowiedzenie jest zwykłym sposobem rozwiązania umowy o pracę. Przyczyna wypowiedzenia nie musi mieć charakteru szczególnego, co więcej, nie musi wskazywać okoliczności przez pracownika zawinionych. Mogą to być okoliczności obiektywnie uzasadniające interes pracodawcy w wypowiedzeniu umowy o pracę pracownika. Przyczyny wypowiedzenia nie muszą charakteryzować się znaczną wagą ani powodować szkód po stronie pracodawcy. Nie jest też wymagane udowodnienie zawinionego działania pracownika (por. np. wyroki SN z dnia 5 listopada 1979 roku w sprawie I PRN 133/79, OSNCP 1980/4/77, z dnia 4 grudnia 1997 roku w sprawie I PKN 419/97, OSNP 1998/20/598 i z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie I PKN 715/00, Prawo Pracy 2002 nr 10, s. 34, wyrok SN z dnia 3 sierpnia 2007 roku w sprawie I PK 79/07, M. P. Pr. 2007/12/651).

Obowiązek wskazania przez pracodawcę konkretnej i prawdziwej przyczyny rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę ma doniosłe znaczenie szczególnie z uwagi na możliwość weryfikacji wypowiedzenia przez Sąd Rejonowy. Jeśli bowiem dojdzie do takiej sytuacji Sąd ocenia zasadność wypowiedzenia umowy o pracę w granicach przyczyn podanych pracownikowi przez pracodawcę (wyrok z dnia 10 listopada 1998 roku w sprawie I PKN 434/98 OSNAPiUS 1999/21 poz. 688; wyrok z dnia 19 lutego 1999 roku w sprawie I PKN 571/98 OSNAPiUS 2000/7 poz. 266; OSP 2001/4 poz. 56 z glosą A. Wypych-Żywickiej). „Z tego powodu przyczyna wypowiedzenia powinna być skonkretyzowana, co nie oznacza jedynie obowiązku wyczerpującego powołania wszystkich okoliczności, które stały się podstawą podjęcia przez pracodawcę decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy. Konkretność przyczyny wypowiedzenia polega nie tyle na jej opisaniu w sposób szczegółowy, co na precyzyjnym wskazaniu tych okoliczności, które są przyczyną wypowiedzenia, ponieważ w przypadku ewentualnej kontroli sądowej ta właśnie skonkretyzowana przyczyna będzie podstawą oceny, czy wypowiedzenie było uzasadnione. Skonkretyzowana przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę powinna być znana pracownikowi najpóźniej z chwilą otrzymania pisma wypowiadającego umowę.” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2015 roku w sprawie I PK 140/14, LEX 1653739). Jeśli pracodawca w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem wskazał kilka przyczyn, to dla skuteczności takiego oświadczenia wystarczy, aby przynajmniej jedna z tych przyczyn spełniała w/w warunki.

W piśmie zawierającym oświadczenie o wypowiedzeniu powodowi umowy o pracę pracodawca jako przyczynę wypowiedzenia wskazał utratę zaufania Dyrektora Izby (...) wobec powoda, w związku z naruszeniem przez powoda przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne poprzez prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą J. U. Kancelaria (...) . W wypowiedzeniu podkreślono, iż powód od ponad 6 lat permanentnie i świadomie narusza art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, z którego wynika jednoznaczny zakaz prowadzenia działalności przez członków korpusu służby cywilnej świadczących pracę w KAS. Ponadto powód w 2017 roku złożył nieprawdziwe oświadczenie, z którego wprost wynika wola zamknięcia działalności gospodarczej w celu kontynuowania zatrudnienia w Izbie (...) w C..

Zdaniem Sądu I instancji, w świetle bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego utrata zaufania może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę, jeżeli znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej i nie jest wynikiem arbitralnych ocen oraz subiektywnych uprzedzeń (wyrok SN z 25.11.1997 r., I PKN 385/97, OSNAPiUS 1998, Nr 19, poz. 538, Legalis Numer 31870). Utrata zaufania uzasadniająca wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę może wynikać z ogółu okoliczności i mieć szersze podstawy niż fakty ujęte ogólnie lub przykładowo w wypowiedzeniu umowy o pracę (wyr. SN z 25.1.2005 r., II PK 171/04, MoPr 2006, Nr 1, s. 42, Legalis Numer 70601). Utrata zaufania do pracownika może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę, mimo że jego zachowanie nie nosi cech zawinienia, jeżeli w konkretnych okolicznościach jest usprawiedliwiona w tym znaczeniu, że od pracodawcy nie można wymagać, by nadal darzył pracownika niezbędnym zaufaniem (wyr. SN z 7.9.1999 r., I PKN 257/99, OSNAPiUS 2001, Nr 1, poz. 14). Obiektywna naganność zachowania pracownika jako podstawa utraty zaufania do niego ze strony pracodawcy musi być oceniona w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych. Pracodawca może utracić – niezbędne z punktu widzenia prawidłowego wykonywania umowy o pracę – zaufanie do pracownika nie tylko wówczas, gdy zasadnie przypisuje mu winę w niedopełnieniu obowiązków, ale także wtedy, gdy nie dochodzi do zawinionego naruszenia obowiązków pracowniczych (wyr. SN z 4.11.2008 r., I PK 81/08, MoPr 2009, Nr 2, s. 86). Utrata zaufania ze strony pracodawcy może wynikać zatem z różnych przejawów nagannego zachowania się pracownika, ale niekoniecznie musi przesądzać o jego winie. W zależności bowiem od zajmowanego stanowiska, charakteru wykonywanej pracy czy specyfiki działalności prowadzonej przez pracodawcę na zarzut ten może narazić się także pracownik, któremu trudno będzie przypisać zawinione działanie, ale jednocześnie, z uwagi na określone okoliczności, nie można oczekiwać od pracodawcy, że będzie go dalej zatrudniać. Wskazać należy, iż z dniem 1 marca 2017 r. administracja skarbowa przeszła znaczną reformę, której rezultatem było powołanie do życia Krajowej Administracji Skarbowej ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947 ze zm.). Istotne znaczenie w procesie wdrażania Krajowej Administracji Skarbowej, odegrała ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.). Ustawa ta zawiera między innymi szczególne regulacje dotyczące pracowników, którzy stali się jednocześnie pracownikami Krajowej Administracji Skarbowej na warunkach i zasadach określonych w tej ustawie.

Przepisem art. 35 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.) do przepisu art. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne dodano wówczas pkt 2b, zgodnie z którym rozszerzono katalog podmiotów, których dotyczą ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 2 pkt 2b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1090 ze zm.) w zw. z art. 4 pkt 6 powołanej ustawy członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej w okresie zatrudnienia nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności; nie dotyczy to działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego, a także pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1907).

Sąd zważył przy tym, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2008 r. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.) pracownicy izb skarbowych wchodzą w skład korpusu służby cywilnej.

Tym samym – w ocenie Sądu I instancji – na mocy powołanych przepisów należy przyjąć, iż ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności przez osoby pełniące funkcje publiczne ma zastosowanie do wszystkich pracowników i urzędników zatrudnionych w Izbach Skarbowych. Powód, będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku radcy prawnego w Izbie (...)w C., podlega zatem opisanym wyżej ograniczeniom w prowadzeniu działalności gospodarczej. Stwierdzenia powoda o nie objęciu jego stanowiska reżimowi ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności przez osoby pełniące funkcje publiczne nie można podzielić. Dodać wypada, iż powód nie kwestionuje wynikającego z art. 149 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej obowiązku corocznego składania oświadczeń o swoim stanie majątkowym. W toku postępowania oświadczył, iż stosuje się do tego obowiązku. Nałożenie na wszystkich pracowników izb administracji skarbowej obowiązku składania corocznych oświadczeń majątkowych oznacza poddanie ich reżimowi ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, co wynika z art. 149 ust. 7. Przepis ten stanowi, iż w zakresie nieuregulowanym w ustawie (o KAS) do oświadczeń majątkowych stosuje się odpowiednio przepisy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Stwierdzenia powoda o nie objęciu jego stanowiska reżimowi ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności przez osoby pełniące funkcje publiczne nie można podzielić ponadto zważywszy na cel, jakiemu wspomniana nowelizacja miała służyć - uszczelnienie systemu antykorupcyjnego.

Sąd Rejonowy zauważył, że w przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje, iż powód prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie od 2017 roku. Powód, mimo złożonego w 2017 r. oświadczenia, w którym zobowiązał się do zakończenia prowadzonej przez siebie działalności - kancelarii prawnej, nie uczynił tego. Powód składając oświadczenie w dniu 29 marca 2017r., już po wejściu w życie nowelizacji przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, o takiej samej zresztą treści, jak inni zatrudniani przez pozwanego w 2017 r. radcowie, którzy nota bene wywiązali się z niego, kontynuując zatrudnienie u pozwanego, również miał obowiązek wywiązania się ze złożonej przez siebie uprzednio deklaracji i zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, czego ostatecznie przez ponad 6 lat od daty jej złożenia nie uczynił. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego – w ocenie Sądu I instancji - wynika, że stanowisko dyrekcji Izby w przedmiocie zatrudnienia u pozwanego i równolegle prowadzenia działalności gospodarczej było jasne, wszyscy wiedzieli, że nie można kontynuować zatrudnienia u pozwanego, jeżeli nie zakończy się prowadzenia działalności gospodarczej. Powód też był tego świadomy. Dodatkowo Sąd zauważył, że trzej radcowie prawni zatrudnieni u pozwanego, którzy kontynuowali działalność gospodarczą, nie mieli przedłużonej umowy o pracę zawartej z Izbą. Zdaniem Sądu powód twierdząc, że chce kontynuować zatrudnienie u pozwanego, lecz nie zgadza się z dokonaną przez Izbę interpretacją przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej, niewątpliwie zdawał sobie sprawę, że jego dalsze postępowanie - prowadzenie w kolejnych latach działalności gospodarczej mimo złożonego w 2017r. oświadczenia, jest postępowaniem wbrew art. 2 pkt 2 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Po dokonanej zatem w 2023 r. weryfikacji i odkryciu, że powód był jednym radcą prawnym zatrudnionym na umowę o pracę, który podpisał w 2017r. oświadczenie i mimo tego nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, pozwany nie miał innej możliwości, jak tylko podjęcie stanowczych kroków regulujących zaistniałą sytuację. Były to działania mające na celu dostosowanie sytuacji faktycznej do obowiązujących przepisów prawa.

W ocenie Sądu Rejonowego utrata zaufania do pracownika, którą pracodawca wskazał jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę znajdowała w ocenie Sądu I Instancji oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej, nie będąc przy tym wynikiem arbitralnych ocen lub subiektywnych uprzedzeń.

Dla oceny zasadności wypowiedzenia nie ma znaczenia podnoszona przez powoda okoliczność, iż pozwany pozostawał przez 6 lat bierny i nie podejmował żadnej aktywności w celu sprawdzenia, czy powód faktycznie wywiązał się ze złożonego w 2017 roku oświadczenia. Pozwany, zaniechawszy kontrolowania, czy radcowie prawni (w tym powód) zastosowali się do złożonych dobrowolnie oświadczeń działał w zaufaniu do pracowników, wykonujących wszakże zawód zaufania publicznego. Mając na uwadze, iż pozwany nie miał żadnych zastrzeżeń do jakości świadczonej przez powoda pracy miał uzasadnione prawo przypuszczać, iż osoba, która należycie wykonuje obowiązki radcy prawnego również wywiązuje się dobrowolnie z zaciągniętych zobowiązań i nie trzeba jej w tym zakresie kontrolować. Należy zauważyć, iż w toku postępowania nie znalazła potwierdzenia okoliczność, iż przez te 6 lat pozwany miał wiedzę odnośnie prowadzenia przez powoda działalności gospodarczej. Jak już wyżej wskazano, pracodawca wiedział, iż powód prowadził działalność gospodarczą w 2017 roku, a następnie powziął wiedzę, iż powód zobowiązał się zakończyć prowadzenie tej działalności. Braku kontroli pracownika co do faktycznego wykonania przedmiotowego oświadczenia nie można utożsamiać z wiedzą o zaniechaniu pracownika w tym przedmiocie. Nie można także stwierdzić, iż pracodawca powinien mieć wiedzę o działalności gospodarczej powoda bazując na podstawie składanych corocznie oświadczeń majątkowych, w których powód zaznaczał, iż prowadzi działalność gospodarczą. Wypada zauważyć, iż oświadczenia te są składane do komórki odpowiedzialnej za finanse, nie zaś za nadzór nad pracownikami. Nadto, nawet jeśliby przyjąć, iż pracodawca na podstawie składanych przez powoda oświadczeń majątkowych winien zdawać sobie sprawę, iż nadal prowadzi on działalność gospodarczą, to utrzymanie istniejącego stanu rzeczy, tj. tolerowanie faktu, że jeden z radców prawnych jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, oznaczałoby utrwalanie niezgodnej z przepisami konfiguracji i nie zasługuje na akceptację. W ocenie Sądu można wręcz sformułować ocenę, że utrzymanie stanu sprzecznego z prawem, pomimo działań pracodawcy zmierzających do usunięcia stwierdzonej niezgodności z obowiązującymi przepisami, budzą dezaprobatę i sprzeciw.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż pracodawca wypowiadając powodowi umowę o pracę zachował wszelkie warunki formalne, a przyczyna wypowiedzenia okazała się prawdziwa i zasadna, a zatem powództwo o odszkodowanie należało oddalić.

Na uwzględnienie nie zasługiwało także roszczenie powoda o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu.

Treścią sformułowanej w Kodeksie pracy zasady równego traktowania jest posiadanie przez pracowników równych praw z tytułu wykonywania takich samych obowiązków (art. 11 ² k.p.). Jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy - jest niedopuszczalna (art. 11 ³ k.p.). Przytoczone przepisy stanowią pewne obowiązujące klauzule generalne, wymagające doprecyzowania
i uszczegółowienia.

Kodeks pracy w dalszej części zajmuje się kwestią równego traktowania, dyskryminacji i ewentualnych sporów powstałych na tym tle. Rozwinięciem przytoczonych zasad jest stwierdzenie, iż pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania
i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 18 ^3a §1 K.p.). Zgodnie z treścią art. 18 ^3b Kodeksu pracy za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych
w art. 18 ^3a §1 (oraz art. 11 ³ ) Kodeksu pracy, takich w szczególności jak: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkowa, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientacja seksualna, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, którego skutkiem (tego różnicowania) jest w szczególności:

a)  odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,

b)  niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,

c)  pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe,

- chyba, że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami (art. 18 ^3b §1 k.p.).

W przypadku naruszenia zasady równego traktowania osoba, wobec której dokonano tego naruszenia ma prawo do odszkodowania. Świadczenie to nie może być przyznane w kwocie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę określone na podstawie odrębnych przepisów (art. 18 ^3d).

Reasumując – dyskryminacja oznacza nierówne, zróżnicowane traktowanie, które nie jest uzasadnione obiektywnymi przyczynami, ani w żaden sposób prawnie usprawiedliwione. Z definicji zasady równego traktowania w zatrudnieniu wynika, że ochroną w ramach tej podstawowej zasady prawa pracy objęci są: kandydaci do pracy, aktualni pracownicy i byli pracownicy.

Istotą wprowadzonych w Kodeksie pracy przepisów ustanawiających zakaz nierównego traktowania pracowników w zatrudnieniu była chęć zagwarantowania pracownikom ochrony w zakresie zapewnienia im przez pracodawcę jednakowych szans, przy uwzględnieniu jednakowego dla wszystkich kryterium doboru. Zróżnicowanie traktowania osób zatrudnionych jest zatem dopuszczalne, bowiem równość podlega analizie na płaszczyźnie jednakowego wypełniania takich samych obowiązków (art. 11 ² K.p.), jednakże wszelkie odstępstwa od zasady równości praw pracowniczych powinny znajdować uzasadnienie w społecznie relewantnym kryterium zróżnicowania prawa. Dyskryminacja przejawia się zatem w niekorzystnym ukształtowaniu warunków zatrudnienia, gdy przepis, kryterium lub praktyka działają na szkodę przedstawicieli jednej grupy, wyodrębnionej ze względu na jakąś cechę, a obiektywny stan rzeczy nie usprawiedliwia odmiennego traktowania członków tej grupy. Oznacza to, że waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie sytuacji adresatów normy, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 18 września 2008 roku w sprawie II PK 27/08, OSNP 2010/3-4/41; wyrok SN z dnia 5 października 2007 roku w sprawie II PK 14/07, OSNP 2008/21-22/311).

Dyferencjacja pracowników jest dopuszczalna i uzasadniona jedynie wtedy, gdy dokonywana jest z zastosowaniem obiektywnych kryteriów. Obiektywne kryteria zakładają porównanie kwalifikacji zawodowych, umiejętności pracownika, zaangażowania przy wykonywaniu takich samych obowiązków przez pracowników poddanych ocenie pracodawcy. Do naruszenia zasady równego traktowania pracowników i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu (art. 11 ² k.p., art. 11 ³ k.p.) może dojść wtedy, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego kryterium, a więc w szczególności, gdy dyferencjacja praw pracowniczych nie ma oparcia w odrębnościach związanych z ciążącymi obowiązkami, sposobem ich wypełniania, czy też kwalifikacjami (por. wyrok SN z dnia 5 października 2007 roku w sprawie II PK 14/07, OSNP 2008/21 – 22/poz. 311).

Dyskryminacją jest różnicowanie sytuacji pracowników na podstawie niedozwolonego kryterium. Niedozwolone kryteria są przykładowo wymienione w art. 11 ³ k.p. oraz art. 18 ^3a §1 k.p. Użycie przez ustawodawcę w tych dwóch przepisach zwrotu „w szczególności” znacznie rozszerzyło pojęcie dyskryminacji w prawie polskim. Do tych niedozwolonych kryteriów różnicowania sytuacji pracowników Sąd Najwyższy zalicza więc – poza kryteriami wprost wymienionymi w powołanych przepisach – okoliczności, które w szczególności nie mają oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami pracownika, sposobem ich wykonania czy też kwalifikacjami (por. wyrok z dnia 5 października 2007 roku w sprawie II PK 14/07, OSNP 2008, nr 21–22, poz. 311), oraz przymioty osobiste pracownika, niezwiązane z wykonywaną pracą (wyrok z dnia 4 października 2007 roku w sprawie I PK 24/07, OSNP 2008 nr 23–24, poz. 347).

Biorąc pod uwagę powyższe należy podnieść, że przepisy Kodeksu Pracy odnoszące się do zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu nie mają zatem zastosowania w przypadkach nierównego traktowania niespowodowanego przyczyną uznaną za podstawę dyskryminacji. Jeśli zatem pracownik zarzuca pracodawcy naruszenie przepisów dotyczących zakazu dyskryminacji i domaga się zastosowania przepisów o równym traktowaniu w zatrudnieniu, to powinien wskazać przyczynę, ze względu na którą dopuszczono się wobec niego aktu dyskryminacji oraz okoliczności dowodzące nierównego traktowania z tej przyczyny (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2007 roku, sygn. akt II PK 180/06, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2009 roku, sygn. akt I PK 28/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2011 roku, sygn. akt II PK 169/10).

Sąd Rejonowy podkreślił, że w celu uruchomienia szczególnego mechanizmu rozkładu ciężaru dowodu określonego w art. 18 ^3b § 1 k.p., pracownik, który we własnej ocenie był dyskryminowany, powinien wskazać przyczynę dyskryminacji oraz okoliczności dowodzące nierównego traktowania z tej przyczyny. W pierwszej fazie postępowania dowodowego pracownik powinien uprawdopodobnić zarzut dyskryminacji oraz wskazać fakty, z których powyższe twierdzenie ma wynikać. Pracodawca natomiast może obalić twierdzenie pracownika dowodząc, że w swoim postępowaniu kierował się obiektywnymi względami. Jest to konstrukcja prawna, według której pracownik powinien wykazać fakty uprawdopodobniające zarzut nierównego traktowania w zatrudnieniu, a wówczas na pracodawcę przechodzi ciężar dowodu, że kierował się obiektywnymi powodami. Nie każde odmienne ukształtowanie uprawnień pracowniczych zawsze stanowi naruszenie równego traktowania i dyskryminację. Dyferencjacja sytuacji prawnej pracownika może być bowiem usprawiedliwiona uzasadnioną cechą relewantną. Dyskryminacją jest nierówne traktowanie, spowodowane zakazanym kryterium, pracowników znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2021 roku, III PSKP 27/21, LEX nr 3359015).

W przedmiotowej sprawie powód utrzymywał, iż doszło do nierównego potraktowania go w stosunku do innych radców prawnych, którzy byli zatrudnieni u pozwanego i nie prowadzili przy tym działalności gospodarczej.

Sąd Rejonowy jeszcze raz podkreślił, że to rolą pracownika jest wykazanie, że do zróżnicowania sytuacji pracowników doszło i według którego konkretnie kryterium dyskryminującego. Dopiero wówczas po stronie pracodawcy powstaje obowiązek uwolnienia się od zarzutu dyskryminacji, a to poprzez wskazanie obiektywnych kryteriów, jakimi się kierował wprowadzając zróżnicowanie.

W przedmiotowej sprawie głównym argumentem powoda, jakoby strona pozwana dopuściła się nierównego traktowania pracowników stanowiącego przejaw dyskryminacji jest okoliczność, iż pracodawca wyłącznie od niego wymagał zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, albowiem pozostali radcowie prawni takiej działalności nie prowadzili. W odczuciu powoda był on zatem gorzej traktowany z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej.

Powyższe nie znalazło potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Ustalono, iż po wejściu w życie przepisów rozszerzających katalog podmiotów, których dotyczą ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej pracodawca wymagał, aby wszyscy radcowie prawni zatrudnieni przez pozwaną i prowadzący równocześnie działalność gospodarczą albo ją zakończyli albo nie zostanie im przedstawiona nowa propozycja zatrudnienia przewidziana w ustawie Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Pracodawca jednakowo traktował wszystkie osoby zajmujące stanowisko radcy prawnego. W tym okresie działalność gospodarczą prowadziło ośmiu radców prawnych. Siedmioro z nich (w tym powód) zobowiązało się do zakończenia działalności gospodarczej, wobec czego przedstawiono im na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 roku Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948, z późn. zm.) propozycje określające warunki zatrudnienia w Izbie (...)w C.. Jednemu radcy, który nie zdecydował się na zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej nie przedstawiono propozycji zatrudnienia. Spośród siedmiu radców prawnych jedynie powód nie wywiązał się z obowiązku zakończenia prowadzenia działalności.

W takiej sytuacji nie można też mówić, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę w związku z niezakończeniem wykonywania działalności gospodarczej świadczy o jego odmiennym traktowaniu, mającym cechy dyskryminacyjne. Należy z całą stanowczością podkreślić, iż w pozwanej Izbie Administracji Skarbowej zasady tyczące się możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez wszystkich radców prawnych są takie same, nie ma żadnych preferencji.

Zdaniem Sądu Rejonowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zarzutów stawianych przez powoda. Powód nie uprawdopodobnił by pracodawca podjął jakiekolwiek działania dyskryminujące jego osobę. Pracodawca wykazał, że wszystkie decyzje jakie podejmował względem powoda były uzasadnione obiektywnymi okolicznościami przytaczanymi w toku postępowania. Z twierdzeń powoda wynika wprawdzie, że miał on subiektywne odczucie, że jest nierówno traktowany i dyskryminowany. W toku postępowania nie ujawniła się jednak żadna sytuacja, w której potraktowany byłby w sposób mniej korzystny niż inni pracownicy zatrudnieni na analogicznych stanowiskach. W ocenie Sądu I instancji, nie ma żadnych podstaw by twierdzić, że powód był u pozwanego dyskryminowany, a zatem nie można uznać za zasadne jego roszczenia o odszkodowanie z tego tytułu.

Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia treść art. 98 § 1 k.p.c., statuującego zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu. Powód przegrał proces w całości, wobec czego jest zobowiązany do zwrotu stronie pozwanej poniesionych przez nią kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 4.410 złotych, ustalonych w odniesieniu do pierwotnie sformułowanych w pozwie roszczeń w oparciu o § 9 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935).

W zasądzonej opłacie za czynności radców prawnych Sąd Rejonowy nie uwzględnił opłaty obejmującej roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Na etapie składania pozwu wartość przedmiotu sporu z tego tytułu wynosiła 0 zł, gdyż roszczenie zostało zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 18 września 2024 roku. Zgodnie z dyspozycją przywołanego rozporządzenia w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji (por. uchwała Sądu Najwyższego w sprawie III PZP 5/17). W ocenie Sądu Rejonowego, brak jest jurydycznych i aksjologicznych podstaw do uznania, by długość postępowania i tym samym zwiększenie potencjalnego wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy wpływały na wysokość wynagrodzenia pełnomocników.

Stosownie do dyspozycji art. 98 §1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku zakresie punktu 1. co do kwoty 28.561,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz w zakresie punktu 2., co do całości rozstrzygnięcia, w dniu 7 stycznia 2026 r. złożył powód J. U.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez :

1.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie w sposób dowolny, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, a także pominięciem zasad logicznego rozumowania
i doświadczenia życiowego, że powód był świadomy, iż w ocenie pracodawcy zakaz prowadzenie działalności, wynikający z nowo wprowadzonych przepisów, był bezwzględny i dotyczył wszystkich członków korpusu służby cywilnej, w tym radców prawnych. Było dla niego jasne, że jeśli nie podpisze oświadczenia
o zamiarze zakończenia działalności będzie to dla niego równoznaczne z tym, że nie będzie mógł dalej pracować w izbie skarbowej (uzasadnienie str. 6), podczas gdy
z wyjaśnień powoda jednoznacznie wynika, że pismo zatytułowane „informacja” miało charakter informacyjny, zaś dla pracowników komórki prawnej oczywiste było, że radcowie prawni nie mogą być zmuszani do zaprzestania łączenia prowadzenia działalności w formie kancelarii i jednoczesnego zatrudnia w Izbie Administracji Skarbowej, zaś powód pozostawał w uzasadnionym przekonaniu
o informacyjnym charakterze pisma, bowiem do 2023 r. pracodawca nie wrócił do kwestii podpisanej informacji (m.in. zeznania powoda – e-protokół z dnia
1 października 2024 r. 00:07:15-00:18:53). Powyższe naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem gdyby Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że powód pozostawał w uzasadnionym przekonaniu o informacyjnym charakterze pisma, doszedłby do wniosku, iż rozwiązanie umowy o pracę było nieuzasadnione, a także sprzeczne z przepisami prawa;

2.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie w sposób dowolny, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, a także z pominięciem zasad logicznego rozumowania
i doświadczenia życiowego, że trzech radców prawnych zmodyfikowało wręczone im oświadczenia, podczas gdy ich działanie nie obejmowało modyfikacji oświadczenia w zakresie zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, tylko poinformowanie pracodawcy o późniejszym terminie zakończenia prowadzenia działalności. Dodatkowo Sąd I instancji pominął treść zeznań świadka Ż. V. (1), która wskazała, że z treści informacji nie wynikała konkretna data zakończenia działalności. Nadto Sąd oparł się na zeznania świadka Ż. V. (1) w zakresie interpretacji przez Dyrektora (...) przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (w brzmieniu nadanym na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.), którą pozwany miał przejąć w 2017 r., podczas gdy świadek zajmowała stanowisko Naczelnika Pionu Personalnego dopiero od stycznia 2021 r. (zeznania świadka Ż. V. (1) – e-protokół z dnia 6 marca 2025 r., 00:09:07). Powyższe naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem gdyby Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że powód pozostawał w uzasadnionym przekonaniu o tym, że pismo nie przewidywało konkretnego terminu do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że zeznania Ż. V. (2) nie mogą odnosić się do wiedzy o interpretacji przez pozwanego przepisów o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej przez funkcjonariuszy publicznych w okresie 2017-2021 r., doszedłby do wniosku, iż pozwany nie wykazał, że do początku reprezentował jednolite stanowisko w tym zakresie, a zatem rozwiązanie umowy o pracę było nieuzasadnione, a także sprzeczne z przepisami prawa;

3.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego – zeznań świadka Ż. V. (1) i przyjęcie w sposób dowolny, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, a także z pominięciem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia, że:

a.  żaden z pracowników Krajowej (...) nie miał obowiązku monitorowania zakończenia działalności gospodarczej przez radców prawnych, skoro z zeznań świadka P. R. (1) jasno wynika, że część radców była kontrolowana w tym zakresie przez pracodawcę;

b.  wiedza o prowadzeniu przez powoda działalności gospodarczej w formie Kancelarii (...) została powzięta przez pracodawcę dopiero w maju 2023 r., wskutek działań podjętych przez komórkę audytu wewnętrznego, mimo że audyt w ogóle nie odnosił się do tej kwestii oraz pomimo tego, że jak wynika z wyjaśnień powoda, wiedza o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej była powszechna;

c.  spotkanie w dniu 24 maja 2023 r. odbyło się w spokojnej atmosferze, świadek nie wspomniała o skierowaniu skargi do Okręgowej Izby Radców Prawnych, mimo odmiennych wyjaśnień powoda oraz świadka P. R. (1);

d.  zastało wykazane, na podstawie zeznań świadka Ż. V. (1), iż w trakcie rozmowy w dniu 24 maja 2023 r. powód potwierdził, że w dniu 29 marca 2017 r. złożył oświadczenie (a nie jak twierdzi powód informację), na podstawie którego zobowiązał się do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie zadzwonił do świadka w godzinach popołudniowych i oświadczył, że nie zakończy prowadzenia działalności gospodarczej, co jest wprost sprzeczne z wyjaśnieniami powoda, który wskazał, że było to niemożliwe
z uwagi na jego stan zdrowia, który powstał po tej rozmowie, co z kolei wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, także z zeznań świadka P. R. (1).

W ocenie powoda, powyższe naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem gdyby Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że pozwany, wbrew przyjętej przez siebie praktyce, nie kontrolował prowadzenia działalności gospodarczej przez powoda, doszedłby do przekonania, że powód pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, iż pracodawca przyjął argumentację związaną z brakiem obowiązywania zakazu łączenia działalności gospodarczej przez radców prawnych z zatrudnieniem w KAS, skoro akceptował jego zatrudnienie przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej, co więcej przyjąłby, że to pracodawca zaniechał swoich obowiązków związanych z przeprowadzeniem kontroli w stosunku do powoda w zakresie zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, a ewentualny błąd pracodawcy nie może wywoływać negatywnych skutków prawnych dla pracownika (powoda), jak również Sąd I instancji nie nadałby zeznaniom Ż. V. (1) waloru wiarygodności
w zakresie sposobu prowadzenia przez nią spotkania, reakcji powoda na żądanie natychmiastowego zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, a także rzekomej odmowy zakończenia działalności.

4.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez przekroczenie zasadny swobodnej oceny zabranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem części zebranego w sprawie materiału dowodowego
i przyjęcie w sposób dowolny, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, a także z pominięciem zasad logicznego rozumowania
i doświadczenia życiowego, poprzez:

a.  pominięcie okoliczności i dowodów świadczących o tym, że zachowanie pracodawcy w okresie od dnia 29 marca 2017 r. do 31 października 2023 r., polegające na braku weryfikacji prowadzenia działalności gospodarczej przez powoda, powierzanie mu pracy w kolejnych Urzędach Skarbowych, uwzględnienie jego wniosku o przeniesienie do Urzędu (...) (...)-I., powierzanie najtrudniejszych spraw, a także wręczenie w dniu 23 października 2023 r. wypowiedzenia zmieniającego w zakresie miejsca świadczenia pracy utrzymywało powoda w uzasadnionym przekonaniu, że pozwany nie widzi przeszkód w jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej i zatrudnieniu w (...) w C., oraz że pozwany taj jak i powód traktował pismo z dnia 29 marca 2017 r. jako pismo informacyjne;

b.  pominięcie zeznań świadka P. R. (2), która wskazała na rozmowę zarówno ze świadkiem Ż. V. (1) – dyrektorem pionu personalnego (...) (w której miała paść groźba odpowiedzialności dyscyplinarnej P. R. (1), jeśli nie poinformowała pracodawcy o posiadanej wiedzy w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez powoda, jak i ówczesnym Dyrektorem (...) w C. – R. J., w której z kolei świadek została poinformowana o tym, że z plotek korytarzowych wiadomym jest, że powód prowadzi działalność gospodarczą, zaś informacja ta miałaby być bardzo przydatną dyrektorowi). W ocenie strony powodowej, powyższe okoliczności jednoznacznie świadczą o negatywnym nastawieniu pozwanego do powoda
w okresie co najmniej od maja 2023 r. do października 2023 r., oraz o tym, że utrata zaufania do powoda na skutek rzekomego poinformowania pozwanego w dniu 24 maja 2024 r. o tym, że powód nie zamierza zakończyć działalności gospodarczej, w istocie nie była rzeczywistą przyczyną rozwiązania umowy
o pracę z powodem;

c.  pominięcie zeznań świadka Ż. V. (1), a także stanowiska pozwanego wyrażonego w piśmie z dnia 13 października 2025 r. w zakresie, w którym dowody te jednoznacznie stanowią o tym, że rozwiązanie umowy o pracę było związane z niewłaściwym, w ocenie pozwanego, wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Powyższe miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem gdyby Sąd I instancji prawidłowo ustalił tę okoliczność, doszedłby do przekonania, że przed złożeniem powodowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę konieczne było powiadomienie Okręgowej Izby Radców Prawnych w C., czego pozwany nie dochował, a zatem wskazać należy, że rozwiązanie umowy o pracę przebiegało w sposób niezgodny z prawem;

5.  naruszeniu art. 233 § 2 k.p.c. poprzez brak negatywnej oceny zachowania strony pozwanej poprzez odmowę stawienia się na rozprawie w dniu 16 września 2025 r. Dyrektora (...), wbrew wezwaniu Sądu do złożenia wyjaśnień, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem jak wskazała świadek Ż. V. (1) „Utrata zaufania nastąpiła po stronie pracodawcy, czyli dyrektora izby. Myślę, że miało do miejsce w momencie, kiedy powód oświadczył, że działalności nie zamknie. Powód oświadczył to w rozmowie telefonicznej ze mną, a później swoją postawą i brakiem odpowiedzi na wezwanie dyrektora, natomiast trzeba by zapytać o to dyrektora, bo to dyrektor stracił zaufanie”. Zatem brak wyjaśnień dyrektora (...) w C. uniemożliwił dokonanie pełnej oceny złożonego oświadczenia o wypowiedzenia umowy powodowi;

6.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez niezasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że pozwany wykazał zasadność
i zgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę z powodem, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie takich ustaleń, w szczególności pozwany nie wykazał kiedy utracił to zaufanie, nie wykazał także, że mając świadomość o pozostawaniu przez powoda na zwolnieniu lekarskim mógł skutecznie żądać podjęcia decyzji o zakończeniu działalności gospodarczej;

7.  naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. – poprzez obciążenie pozwanego kosztami w całości, mimo iż jak wykazano wcześniej, Sąd I instancji winien uwzględnić powództwo
o odszkodowanie w całości.

W konsekwencji wskazanych naruszeń prawa procesowego, w ocenie strony apelującej, doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez:

a.  naruszenie art. 30 § 4 w zw. z art. 45 § 1 k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, że przyczyna wypowiedzenia umowy była rzeczywista i uzasadniona;

b.  naruszenie art. 8 k.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której pozwany w sposób oczywisty nadużył swojego prawa i wypowiedział umowę powołując się na treść informacji, którą powód sporządził 6 lat przed złożeniem oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, mimo że wcześniej pracodawca zaniechał monitorowania zachowania powoda (mimo że takie działania prowadził w stosunku do innych radców prawnych zatrudnionych w (...)
w C.) oraz żądał od powoda podjęcia decyzji o zamknięciu działalności gospodarczej w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim;

c.  naruszenie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 19 ustawy o radcach prawnych w zw. a art. 65 k.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło w sposób zgodny z przepisami prawa, mimo że pracodawca nie dochował procedury opisanej w art. 19 ustawy o radcach prawnych;

d.  naruszenie art. 202 ust. 1 pkt 6 ustawy o KAS w zw. z art. 2 pkt 2b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji RP, w zw. a art. 17 ustawy o radcach prawnych oraz art. 15 Kodeksu Etyki Radców Prawnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
i nieuzasadnione przyjęcie, że zakaz łączenia zatrudnienia w (...) w C.
i prowadzenia działalności gospodarczej obowiązuje radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty: 28.561,71 zł (słownie: dwadzieścia osiem tysięcy pięćset sześćdziesiąt złotych 71/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty przed sądem I i II instancji.

(apelacja k. 306-312v.).

W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od powoda na rzecz pozwanego według norm przepisanych.

(odpowiedź na apelację k. 325-336).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest w całości nieuzasadniona .

Na wstępie wskazać należy, że Sąd II instancji podziela wszelkie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz dokonaną ocenę dowodów zaprezentowaną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia i przyjmuje je za własne, co skutkuje równocześnie ograniczeniem uzasadnienia do rozpoznania przedstawionych w apelacji zarzutów (art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.). Dodatkowo wskazać należy, że także w myśl od dawna utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, jeżeli ustalone w sprawie okoliczności faktyczne w uzasadnieniu orzeczenia pierwszoinstancyjnego spotykają się z pełną aprobatą sądu drugiej instancji - to wystarczy, że da on temu wyraz w treści uzasadnienia swego orzeczenia, bez potrzeby powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych zawartych w motywach zaskarżonego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22.04.1997 r., II UKN 61/97, OSNP 1998, nr 3, poz. 104; wyrok Sądu Najwyższego z 8.10.1998 r., II CKN 923/97, OSNC 1999, nr 3, poz. 60; wyrok Sądu Najwyższego z 12.01.1999 r., I PKN 21/98, OSNAP 2000, nr 4, poz. 143).

Przed przystąpieniem do omówienia zasadności poszczególnych zarzutów apelacyjnych należy przypomnieć, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w graniach apelacji, przy czym w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (art. 378 § 1 k.p.c.). W obecnie obowiązującym modelu postępowania cywilnego postępowanie apelacyjne ma merytoryczny charakter i jest dalszym ciągiem postępowania rozpoczętego przed sądem pierwszej instancji. Wskazać zatem należy, że stosując zasady przyjętego modelu apelacji pełnej cum benefitio novorum, obowiązkiem sądu odwoławczego nie jest rozpoznanie samej apelacji, lecz ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w granicach zaskarżenia (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16 lutego 2017 r., I ACa 1268/16, LEX nr 2289452).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że na etapie apelacji spór ogranicza się wyłącznie do oddalonego powództwa w zakresie odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. W tym zatem zakresie możliwa jest wyłącznie kontrolna zaskarżonego orzeczenia w ramach postępowania w II instancji.

Jednocześnie wskazać należy, że tak judykatura, jak i doktryna zgodnie uznają, że z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego podniesionego argumentu. Za wystarczające bowiem należy uznać w zupełności odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 22.08.2018 r., III UK 119/17, LEX nr 2542602).

Podkreślić trzeba, że prawidłowe rozstrzygnięcie każdej sprawy cywilnej uzależnione jest od spełnienia przez sąd orzekający dwóch naczelnych obowiązków procesowych: przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zgodny z przepisami procedury cywilnej oraz dokonania wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności ujawnionych w toku procesu, zaś rozstrzygnięcie sądu winno znajdować swoje oparcie w przepisach prawa materialnego, odpowiednio zastosowanych ustalonej podstawy faktycznej. Celem kontroli instancyjnej zaskarżonego przez pozwanego orzeczenia jest zbadanie, czy w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sąd pierwszej instancji sprostał przedstawionym założeniom.

Przeprowadzona przez Sąd drugiej instancji kontrola zaskarżonej apelacją części wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd a quo uczynił zadość powyższym wymogom, albowiem przeprowadził w zaskarżonym zakresie pełne postępowanie dowodowe i bezbłędnie wyjaśnił wszystkie istotne dla tego rozstrzygnięcia okoliczności, dokonując oceny racjonalnej i wszechstronnej.

W najistotniejszych dla przedmiotu sporu elementach, do których Sąd II instancji odniesie się poniżej, podstawa faktyczna wyroku w części zaskarżonej apelacją, znajduje swoje uzasadnienie w treści przeprowadzonych w sprawie dowodów, które Sąd I instancji, wbrew przeciwnym wywodom apelacji, właściwie ocenił i powołał odtwarzając poszczególne fakty.

W wyniku kontroli instancyjnej Sąd Odwoławczy stwierdza, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnego z zarzucanych mu przez pozwanego uchybień procesowych, ani też nie dopuścił się naruszenia żadnego z powołanych w apelacji przepisów prawa materialnego, które skutkowałyby wzruszeniem zaskarżonego wyroku w zakresie, który został objęty apelacją powoda.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy oceniał zgodność z prawem i zasadność oświadczenia pozwanej Izby(...)w C. o wypowiedzeniu powodowi umowy o pracę.

Strona powodowa wadliwie podnosi, że Sąd I instancji błędnie zakwalifikował dokument o tytule (...) podpisany przez powoda dnia 29 marca 2017 r. jako oświadczenie woli. Całą argumentację strony skarżącej, w której powód skupia się na negowaniu ww. dokumentu, jako potwierdzającego złożenie przez niego oświadczenia woli, w którym zadeklarował zakończenie działalności gospodarczej - należy uznać wyłącznie za polemiczną. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował i ustalił charakter pisma z dnia 29 marca 2017 r. Przypomnieć należy, że w dniu 29 marca 2017 roku powód podpisał pismo zatytułowane „informacja", w którym wskazał, na podstawie art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne/ art. 202 ust. Pkt 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, że prowadzi działalność gospodarczą, ponadto poinformował, że z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia w Izbie (...) w C. zakończy prowadzenie działalności gospodarczej. J. U. złożył ww. oświadczenie w dniu 29 marca 2017r., po wejściu w życie nowelizacji przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu Okręgowego, że powód miał obowiązek wywiązania się ze złożonej przez siebie uprzednio deklaracji. Sąd I instancji przeprowadził właściwą analizę prawną przepisów dotyczących wprowadzonej reformy administracji skarbowej z dniem 1 marca 2017 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, która w sposób istotny zmieniła zasady funkcjonowania administracji rządowej wykonującej zadania z tego zakresu, w tym zadania radców prawnych.

Przypomnieć należy, że przepisem art. 35 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.) do przepisu art. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne dodano wówczas pkt 2b, zgodnie z którym rozszerzono katalog podmiotów, których dotyczą ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 pkt 2b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1090 ze zm.) w zw. z art. 4 pkt 6 powołanej ustawy członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej w okresie zatrudnienia nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności; nie dotyczy to działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego, a także pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1907).

Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 z późn. zm.) pracownicy izb skarbowych wchodzą w skład korpusu służby cywilnej.

Sąd II instancji zważył, że wobec przywołanych wyżej przepisów radca prawny posiadający status funkcjonariusza KAS nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem w prowadzonej działalności, albowiem w wyniku ww. reformy wprowadzony został bezwzględnie obowiązujący zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, odnoszący się do wszystkich radców prawnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej, co wynika ze znowelizowanego art. 2 pkt 2b ww. ustawy.

Zgodnie z art. 165 ust. 7 ustawy z 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości, składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do 31 maja 2017 r. pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, oraz miejsce zamieszkania. Pracownik albo funkcjonariusz któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby składa w terminie 14 dni od jej otrzymania oświadczenie o jej przyjęciu albo odmowie przyjęcia. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie równoznaczne jest z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby (art. 170 ust. 2 tej ustawy).

Z uwagi na uregulowanie wynikające z ustawy, o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, pozwany pracodawca zobowiązany był zatem uregulować kwestie dalszego zatrudnienia pracowników z uwzględnieniem przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. W związku z tym, pozwany zbierał od pracowników oświadczenia odnośnie do tego, czy wykonują działalność gospodarczą na datę składania oświadczenia czy nie, a jeśli tak to czy zakończą jej wykonywanie. Powód został zatem prawidłowo zobowiązany do złożenia oświadczenia, czy wykonuje oraz czy będzie kontynuował wykonywanie działalności gospodarczej, jako pracownik korpusu służby cywilnej, do którego znajdują zastosowanie przepisy ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. J. U., wypełniając (...) dnia 29 marca 2017 r.. złożył pozwanemu pracodawcy oświadczenie, w którym zadeklarował zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej. Jakakolwiek inna interpretacja tej deklaracji, jaką powód próbuje przeforsować na etapie postępowania apelacyjnego, jest wyłącznie taktyką procesową, która wobec bezwzględnych zapisów ustawowych nie może odnieść zamierzonego przez niego skutku. To właśnie wobec złożenia tego oświadczenia pozwany mógł przedstawić powodowi propozycje określająca warunki zatrudnienia, która została przez J. U. przyjęta. Gdyby powód nie złożył takiego oświadczenia, albo wprost oświadczył, że nie zakończy swojej działalności - pozwany nie mógłby go zatrudnić po zmianie ww. przepisów, ponieważ zakaz ma charakter bezwzględny. Po złożeniu takiej treści oświadczenia J. U. przyjmując propozycje dalszego zatrudnienia u strony pozwanej, miał obowiązek zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, do czego był zobowiązany przepisami prawa. Powód, tak jak inni radcowie prawni, zobowiązał się do zakończenia wykonywania działalności gospodarczej i nie wykonał tego obowiązku. Nie ma jakiegokolwiek znaczenia to czy pozwany weryfikował czy faktycznie powód zakończył wykonywanie działalności gospodarczej do 2023 r., gdyż to nie działania pracodawcy, a bezwzględnie obowiązujący przepis art. 4 pkt 6 ustawy o graniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, ma znaczenie. Aktywność weryfikacyjna lub jej brak w omawianym zakresie ze strony pozwanego nie jest w ogóle prawnie relewantna. Niezależnie od tego, czy zakończenie wykonywania działalności gospodarczej było monitorowane przez pozwanego czy też nie – nie zmienia to faktu, że każdy radca prawny, który zobowiązał się do zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej powinien uczynić zadość temu zobowiązaniu. Co więcej, nawet wiedza pozwanego o wykonywaniu działalności gospodarczej przez J. U. nie zwalniałaby go w żaden sposób z obowiązku zakończenia wykonywania działalności gospodarczej . Przypisywanie jakiejkolwiek znaczenia temu, że pozwany nie sprawdzał czy powód zrealizował ciążące na nim z mocy prawa zobowiązanie zakończenia działalności gospodarczej, co do którego złożył pracodawcy deklarację stanowiącą warunek jego dalszego zatrudnienia u strony pozwanej – jest chybione. Jedynie na marginesie należy podkreślić, że wykazanie zaufania wobec swoich pracowników, zwłaszcza wobec osoby pełniącej obowiązki radcy prawnego, przez pozwanego i nie kontrolowanie realizacji złożonych przez tegoż radcę prawnego zapewnień, świadczy jedynie o otwartej postawie pracodawcy, który wykazał się wysokim poziomem zaufania do pracownika, szanując jego autonomię, a jednocześnie domniemywał należyte wykonanie wskazanego obowiązku. Z pewnością powyższe nie może być traktowane jako zarzut do pracodawcy.

Powód powinien zakończyć wykonywanie działalności gospodarczej i przerwać stan naruszania prawa, który trwał aż 6 lat. Jego powoływanie się w apelacji na to, że po rozmowie z Ż. V. (2) z 24.03.2023 r. nie miał możliwości zakończenia działalności z uwagi na stan zdrowia nie ma znaczenia wobec tego, że bezspornym jest, iż nie zakończył prowadzenia swojej działalności przez 6 lat od złożenia oświadczenia, że to zrobi. Wciąż zatem utrzymywał się stan naruszenia prawa, wbrew przepisom ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

Bezzasadnie przy tym powód powołuje się w apelacji na to, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że trzech radców prawnych nie zmodyfikowało złożonych oświadczeń, a jedynie poinformowało o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej w późniejszym terminie. Jak słusznie dostrzegł to Sąd a quo, trzej radcowie prawni zatrudnieni u pozwanego, którzy kontynuowali działalność gospodarczą, nie mieli przedłużonej umowy o pracę zawartej z Izbą. Wskazać przy tym należy, że każdy z radców prawnych zobowiązał się do zakończenia wykonywania działalności gospodarczej, a r.pr. Z. U., r.pr. R. I. i r.pr. P. R. (1) złożyły dodatkowe oświadczenia w dn. 30 marca 2017 r., w których „zobowiązały się" dokonać zamknięcia działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że wszyscy radcowie – także powód mieli świadomość tego, że warunkiem koniecznym ich dalszego zatrudnienia jest zakończenie działalności gospodarczej. Świadek P. R. (1) dnia 16 września 2025 r. wprost zeznała, że: na k. 160 jest jej oświadczenie, oraz że nie mogła uczyć zadość oświadczeniu z k. 161 i dlatego złożyła wniosek, podanie, w którym podała dyrektorowi z jakimi konsekwencjami podatkowymi i finansowymi się mierzy, a także, że być może w tym podaniu podała termin 3 lat, co świadczy o tym, że miała świadomość, że złożyła oświadczenie, a nie że jedynie została poinformowana przez pracodawcę o zmianie przepisów w sprawie zakazu prowadzenia przez radców prawnych zatrudnionych w izbie skarbowej własnej działalności gospodarczej . Różnica w podejściu pozwanego do monitorowania zamknięcia działalności gospodarczej przez świadka P. R. (1), o jakiej świadek zeznała, wynikała z faktu, że świadek ta zasygnalizowała pracodawcy w swoim oświadczeniu, że dokona zamknięcia w późniejszym terminie. Powód zaś wyłącznie oświadczył 29.03.2017 r., że z dniem przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia zakończy prowadzenie działalności gospodarczej, natomiast nie informował nigdy później pracodawcy o jakichkolwiek problemach związanych z realizacją złożonego przez siebie zobowiązania, w przeciwieństwie do świadka P. R. (1).

Sąd II instancji zważył także, wobec analizowania zarzutów apelacyjnych, że z zeznań świadka Ż. V. (1) wynika, że w oświadczeniach składanych przez radców prawnych „nie było wskazanej daty konkretnej, określonej jako dzień, miesiąc i rok". Należy zatem podkreślić, że brak podania terminu końcowego przez pracodawcę do zakończenia działalności przez radców prawnych, nie zwalniał w żaden sposób powoda z obowiązku zakończenia przez niego działalności gospodarczej, skoro był to warunek jego dalszego zatrudnienia, a fakt, że powód nie wykonywał tego przez 6 lat, świadczy, że świadomie utrzymywał stan naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd II instancji stoi na stanowisku, że powoływany przez apelanta moment zatrudnienia świadka Ż. V. (1) nie ma żadnego wpływu na ocenę wartości dowodowej zeznań tego świadka. Po pierwsze okoliczności są niesporne co do tego, że powód był poinformowany przez pozwanego o ustawowym zakazie dalszego zatrudnienia z prowadzeniem działalności gospodarczej, powód złożył 29.03.2017 r. oświadczenie, że swoją działalność zakończy, co było warunkiem kontynuowania jego zatrudnienia, a następnie przez 6 lat od złożenia tego oświadczenia jej nie zakończył. Świadek Ż. V. jako osoba, której powierzono przeprowadzenie rozmowy dnia 23 maja 2023 r. z powodem, musiała powziąć wiedzę o warunkach zatrudnienia powoda oraz o sposobie wykładni przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Wskazać też należy, że świadek Ż. V. (1) pozostaje w zatrudnieniu w strukturach administracji celno-skarbowej nieprzerwanie od 1.04.1997 r. i z racji swojego doświadczenia zawodowego posiada wiedzę dotyczącą zagadnień związanych z interpretacją przyjmowaną w Ministerstwie Finansów i izbach administracji skarbowej w zakresie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Ww. świadek zeznała, że „Interpretacja była przyjęta we wszystkich jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej, była to jednolita interpretacja, że zakaz prowadzenia działalności jest bezwzględny i dotyczy wszystkich członków korpusu służby cywilnej. Nie mam wiedzy, żeby w tym zakresie były wprowadzone jakiekolwiek odstępstwa. Taka interpretacja była interpretacją organów centralnych, czyli Ministerstwa Finansów i przekazana do wszystkich jednostek do stosowania.” Z wyżej przytoczonych zeznań świadka Ż. V. (1) wprost wynika, że wykładnia przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne nie zmieniła się od 2017 r. Sąd I instancji czyniąc na podstawie takiej treści zeznań ww. świadka ustalenia nie naruszył w żaden sposób art. 233 k.p.c. Apelant próbuje jedynie narzucić własną narrację, która nie wytrzymuje konfrontacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Apelant, także na etapie postępowania w drugiej instancji, kwestionuje zeznania świadka Ż. V. (1) w zakresie przebiegu spotkania z dnia 24 maja 2023 r. Jedynymi uczestnikami tego spotkania był powód i świadek. Dla skuteczności zarzutu naruszenia swobodnej oceny dowodów przez Sąd I instancji zeznań świadka i powoda nie wystarcza jednak samo stwierdzenie apelanta o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest bowiem wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać jakie kryteria oceny dowodów naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając. Ponadto jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to dokonana ocena nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego można było wysnuć wnioski odmienne (postanowienie SN z 23 stycznia 2001 r. IV CKN 970/00, niepubl. wyrok SN z 27 września 2002 r. II CKN 817/00). Podkreślić też należy, że danie wiary jednym, a nie przyznanie wiary drugim świadkom, stronie bądź dokumentom, samo przez się nie narusza zasady z art. 233 § 1 k.p.c., lecz stanowi właśnie o istocie sędziowskiej oceny dowodów, która opiera się na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. W myśl art. 233 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Oznacza to, że wszystkie ustalone w toku postępowania fakty powinny być brane pod uwagę przy ocenie dowodów, a tok rozumowania sądu powinien znaleźć odzwierciedlenie w pisemnych motywach wyroku. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, wybierając te, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przez moc dowodową rozumie się przy tym siłę przekonania, jaką uzyskał sąd wskutek przeprowadzenia określonych dowodów o istnieniu lub nieistnieniu faktu, którego one dotyczyły. Ocena wiarygodności dowodu zależy od środka dowodowego. Sąd, oceniając wiarygodność decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę, czy też nie. Uważa się także, iż granice swobodnej oceny dowodów warunkuje czynnik ideologiczny, tj. poziom świadomości prawnej sędziego oraz obowiązujące w danym momencie poglądy na sądowe stosowanie prawa. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów tylko wtedy może być uznany za usprawiedliwiony, jeżeli Sąd zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z regułami logiki, z zasadami wiedzy, czy z doświadczeniem życiowym. Sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi bowiem jedynie wtedy, gdy z treści dowodów wynika co innego, niż przyjął sąd, gdy pewnego dowodu nie uwzględniono przy ocenie, gdy sąd przyjął pewne fakty za ustalone, mimo, że nie zostały one w ogóle lub niedostatecznie potwierdzone, gdy sąd uznał pewne fakty za nieudowodnione, mimo że były ku temu podstawy oraz, gdy ocena materiału dowodowego koliduje z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego rozumowania, co oznacza, że sąd wyprowadza błędny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności (por. T. Ereciński. Jacek Gudowski. Maria Jędrzejewska - „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz”, Część I, Wyd. LexisNexis).

Apelant poprzestał w przypadku kwestionowania zeznań świadka Ż. V. (2) dotyczących spotkania z powodem w dniu 24.05.2023 r. jedynie na przedstawieniu własnej wersji wydarzeń, ale w żaden sposób nie podważył poprawności ustaleń Sądu I instancji, który opierając się na zeznaniach ww. świadka nie naruszył w żaden sposób reguł oceny materiału dowodowego wynikających z art. 233 k.p.c., a jedynie to mogłoby podważyć ustalenia Sądu w tym zakresie. Jest to zatem wyłącznie polemika z ustaleniami Sądu Rejonowego.

Sąd II instancji zważył także, że składane przez powoda oświadczenia majątkowe nie mogły być weryfikowane pod kątem źródeł przychodów przez pozwaną. Sąd Rejonowy słusznie stwierdził, że oświadczenia te są składane do komórki odpowiedzialnej za finanse, nie zaś za nadzór nad pracownikami. Niewątpliwie rację ma także Sąd a quo, że nawet jeśli przyjąć, że pracodawca na podstawie tych oświadczeń majątkowych powinien zdawać sobie sprawę, że powód nadal prowadzi działalność gospodarczą, to i tak nie ma to znaczenia dla oceny prawnej bezspornych faktów, że J. U. powinien w związku z kontynuacją zatrudnienia u pozwanego, po reformie przepisów, zakończyć działalność gospodarczą. W zasadzie można powiedzieć, że powód stara się przerzucić na pozwanego odpowiedzialność za to, że przez 6 lat to powód, świadomie, utrzymał stan sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, o których wejściu w życie był informowany przez pracodawcę i któremu złożył oświadczenie, że w związku z tymi przepisami zakończy działalność, czego nie uczynił.

Pozwana rozwiązując z powodem umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia spełniła warunki formalne z art. 30 kp.: wypowiedzenie zostało dokonane w formie pisemnej, powód został pouczony o prawie odwołania się do sądu, w wypowiedzeniu wskazano okoliczności stanowiące przyczynę rozwiązania umowy o pracę.

Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę z powodem strona pozwana podała utratę zaufania Dyrektora (...) wobec powoda, w związku z naruszeniem przez powoda przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne poprzez prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nazwą J. U. Kancelaria (...) . W wypowiedzeniu podkreślono, iż powód od ponad 6 lat permanentnie i świadomie narusza art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, z którego wynika jednoznaczny zakaz prowadzenia działalności przez członków korpusu służby cywilnej świadczących pracę w KAS. Ponadto powód w 2017 roku złożył nieprawdziwe oświadczenie, z którego wprost wynika wola zamknięcia działalności gospodarczej w celu kontynuowania zatrudnienia w Izbie (...) w C..

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 233 par. 2 kpc albowiem fakt, że Dyrektor(...)nie stawił się na rozprawie, nie wypłynął na poprawność oceny Sądu I instancji całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w świetle którego wypowiedzenie umowy o pracę było oparte na prawdziwej przyczynie – powód nie zakończył działalności gospodarczej, mimo złożonej pozwanemu deklaracji, że to uczyni aż przez 6 lat i tego, że ciążył na nim taki obowiązek z mocy obowiązujących przepisów o charakterze bezwzględnym. Było to jedyną przyczyną utraty zaufania pozwanego, a okoliczności przyczyny utraty zaufania są w ww. zakresie bezsporne.

Podkreślić należy, że oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu stosunku pracy powodowi uzasadnione zostało utratą zaufania. Z punktu widzenia art. 30 § 4 k.p. mamy więc do czynienia z jedną przyczyną wypowiedzenia stosunku pracy u podstaw decyzji pracodawcy.

Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wskazanych w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę spoczywa na pozwanym pracodawcy (art. 6 k.c.). Wykazując zasadność wypowiedzenia, pracodawca musi przedstawić dowody potwierdzające prawdziwość i zasadność jego przyczyny.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazać należy, że „oceny podanej w wypowiedzeniu przyczyny pod względem jej konkretyzacji należy dokonywać z perspektywy adresata oświadczenia pracodawcy - czyli pracownika. To pracownik ma wiedzieć i rozumieć, z jakiego powodu pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę” ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2005 roku, I PK 178/04, Legalis).

Podkreślić też trzeba, że przepisy odwołujące się do pojęć "przyczyny uzasadniające wypowiedzenie" i "wypowiedzenie nieuzasadnione" stanowią klauzule generalne, czyli przepisy zawierające sformułowania ogólne (zwroty "niedookreślone"), pozostawiające organowi stosującemu prawo znaczną swobodę w ocenie, czy dana norma prawna ma być stosowana w konkretnej sprawie. Ogólne kryteria zasadności wypowiedzenia zawierają: art. 100 k.p., określający obowiązki pracownicze, a także przepisy wskazujące zdarzenia uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę lub zmianę warunków umownych w szczególnych sytuacjach (zwłaszcza art. 40 i 43 k.p.). ( Komentarz do kodeksu pracy [w:] R. Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G. Goździewicz, A. Hintz, A. Kijowski, Ł. Pisarczyk, J. Skoczyński, B. Wagner, T. Zieliński, Kodeks pracy. Komentarz, LEX, 2009, wyd. V.).

Jak zaznacza Sąd Najwyższy, zasadność powyższego należy oceniać z uwzględnieniem łącznie wszystkich przyczyn wskazanych przez pracodawcę (wyrok SN z dnia 8 stycznia 2007 r., I PK 187/06, OSNP 2008, nr 3-4, poz. 35), przy czym co już uprzednio wskazano ciężar udowodnienia zasadności przyczyny stanowiącej podstawę dokonanego wypowiedzenia, obciąża pracodawcę. Natomiast pracownika obciąża dowód istnienia okoliczności przytoczonych przez niego w celu wykazania, że wypowiedzenie umowy o pracę jest nieuzasadnione ( wyrok SN z 08.09.1977 r., I PRN 17/77, PiZS 1978/5/70).

Wszystkie poprawnie poczynione w sprawie ustalenia przez Sąd Rejonowy doprowadziły tenże sąd do bezbłędnych wniosków jurydycznych, że przyczyna wskazana w wypowiedzeniu umowy o pracę była rzeczywista i uzasadniona.

Utrata zaufania może wynikać z zawinionego, jak i niezawinionego naruszenia obowiązków istotnych z punktu widzenia stanowiska pracy, na którym zatrudniony jest pracownik. Może także wynikać z każdego zachowania obiektywnie nieprawidłowego, budzącego wątpliwości co do jego rzetelności (wyroki Sądu Najwyższego z 6 marca 2018 r., II PK 75/17, LEX nr 2484681; z 25 stycznia 2005 r., II PK 171/04, OSNP 2005 nr 19, poz. 303 i przytoczone w nim orzecznictwo). Nie każdy przypadek utraty zaufania do pracownika może być uznany za uzasadniający wypowiedzenie mu umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 1997 r., I PKN 387/97, OSNAPiUS 1998 Nr 19, poz. 569). Utrata zaufania do pracownika uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę, jeżeli w konkretnych okolicznościach nie można wymagać od pracodawcy, by nadal darzył pracownika zaufaniem (wyroku Sądu Najwyższego z 19 lutego 2009 r., II PK 156/08, LEX nr 736723). W toku postępowania z odwołania pracownika od wypowiedzenia umowy o pracę ze względu na utratę zaufania sąd ocenia zatem, czy mamy do czynienia z przypadkiem utraty zaufania uzasadniającym wypowiedzenie umowy o pracę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego utrata zaufania do pracownika może stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę, jeżeli znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej i racjonalnej oraz nie jest wynikiem arbitralnych ocen lub subiektywnych uprzedzeń (zamiast wielu zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2016 r., I PK 86/16, LEX nr 2191444 i powołane tam orzecznictwo). W wypadku wskazania przez pracodawcę jako przyczyny wypowiedzenia utraty zaufania spowodowanej zaistnieniem określonych zdarzeń, w pierwszej kolejności należy zatem ocenić, czy wskazane przez pracodawcę okoliczności mogły uzasadnić utratę zaufania do pracownika, a następnie pod warunkiem pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii, czy utrata zaufania w tych okolicznościach uzasadnia dokonanie wypowiedzenia umowy o pracę.

Sąd pierwszej instancji w sposób poprawny dokonał takiej oceny. W sposób wyczerpujący wyjaśnił ostateczne wnioski jurydyczne, które wsparł właściwie powołanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy nie znalazł powodów, aby w jakimkolwiek zakresie tę ocenę można było zakwestionować, a argumentację, którą zaprezentował Sąd Rejonowy Sąd II instancji ocenił jako więcej niż wyczerpującą.

Zaufanie opiera się na przekonaniu, że na pracy danej osoby można polegać, gdyż wykonuje ona swoje obowiązki starannie i sumiennie, swoją przyszłość zawodową wiąże z aktualnym pracodawcą oraz jest lojalna wobec pracodawcy (wyrok Sądu Najwyższego z 6 marca 2018 r., II PK 75/17, LEX nr 2484681).

W stanie faktycznym sprawy Sąd II instancji całkowicie zgadza się z oceną Sądu I instancji, że pozwany pracodawca wobec świadomego utrzymywania przez powoda wieloletniego stanu niezgodnego z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, o których istnieniu był w pełni świadomy, tym bardziej, że złożył stosowne oświadczenie, że zakończy działalność gospodarczą, co było warunkiem koniecznym, aby mógł kontynuować zatrudnienie u pozwanego – było nadużyciem zaufania pozwanego przez powoda, które uzasadniało wypowiedzenie powodowi umowy o pracę. Zwłaszcza, że pracodawca zaufał powodowi, że swoje zapewnienia zrealizuje, uznając go za osobę odpowiedzialną.

Należy też podkreślić, wobec argumentacji apelanta, że przepis art. 2 pkt 2b ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, nie budzi wątpliwości Sądu II instancji orzekającego w n/n sprawie co do jego zgodności z Konstytucją RP. Przepisy ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne były już przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 30/98 (wyrok z dnia 23 czerwca 1999r., OTK 1999/5/101, Dz.U. 1999/60/653) i zostały uznane za zgodne z art. 32 i art. 65 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że wobec szerokiego zakresu konstytucyjnej zasady wolności pracy, zakazy dodatkowego zatrudnienia, czy wykonywania dodatkowych zajęć, wynikające z funkcji wskazanych w art. 2 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne stanowią uszczuplenie swobody wysokich urzędników. Ograniczenie wolności zostało jednak podyktowane interesem publicznym i wprowadzone ustawą. Mamy zatem do czynienia z wyjątkiem, o którym stanowi art. 65 ust. 1 zd. 2 Konstytucji. W ocenie przedstawicieli doktryny prawa pracy, tego rodzaju ograniczenia wolności pracy są powszechnie akceptowane i nie mogą budzić wątpliwości (por. Z. Góral, Swoboda doboru pracowników i wolność pracy, Polskie prawo pracy w okresie transformacji w świetle prawa wspólnotowego, red. H. Lewandowski, Warszawa 1997, s. 40). Poglądy te mają pełne zastosowanie do radców prawnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych administracji skarbowej, a zakaz łączenia zatrudnienia z inną formą działalności ma ściśle określony cel. Chodzi o chęć zapobieżenia konfliktowi interesów i ewentualnej korupcji wśród radców prawnych, a radcowie prawni są jedną z licznych grup pracowników administracji publicznej, których dotyczą omawiane obostrzenia. Stąd też apelacja jest całkowicie bezzasadna w części w jakiej powód zarzuca naruszenie art. 233 k.p.c., negując ocenę wartości dowodowej podpisanego przez niego oświadczenia z 29.03.2017 r. o złożonej stronie pozwanej deklaracji zakończenia działalności gospodarczej, jak i w części w jakiej w swojej apelacji zarzuca naruszenie art. 202 ust. 1 pkt 6 pkt 6 ustawy o KAS w zw. z art. 2 pkt 2b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji RP, w zw. a art. 17 ustawy o radcach prawnych oraz art. 15 Kodeksu Etyki Radców Prawnych.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem apelanta, iż powodowi nie można było przypisać świadomości tego, że mimo złożonego pozwanemu 29.03.2017 r. oświadczenia, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, przez 6 lat nie zrealizował tego i wciąż prowadził tę działalność w dacie złożenia mu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę przez pozwanego. Jako radca prawny powód powinien znać powszechnie obowiązujące prawo, ale przede wszystkim zaznaczyć należy, że był on należycie poinformowany przez pozwanego o wprowadzeniu bezwzględnie obowiązującego zakazu łączenia zatrudnienia w (...) z prowadzeniem działalności gospodarczej, co potwierdził swoim podpisem pod ww. oświadczeniem i zadeklarował zakończenie swojej działalności, a zatem do dnia wypowiedzenia mu umowy był tego zakazu w pełni świadomy.

Należało zatem uznać za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. ponieważ powód jako pracownik służby cywilnej spełniał negatywną przesłankę wynikającą z art. 202 ust. 1 pkt 6 ustawy o KAS w związku z art. 2 pkt 2b ustawy antykorupcyjnej, warunkującą możliwość świadczenia (wykonywania) pracy w korpusie służby cywilnej w sytuacji, dalszej kontynuacji działalności gospodarczej przez powoda.

Sąd II instancji w całości zgadza się również ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, iż w przypadku powoda nie doszło do zakończenia jego zatrudnienia u pozwanego z powodu niewłaściwego wykonywania pracy przez powoda, a jedynie z przyczyn związanych z niewykonaniem obowiązku, do wykonania którego powód zadeklarował się 29 marca 2017 r. Słusznie Sąd I instancji zaznaczył, że świadek Ż. V. (1) nie wypowiadała się o sposobie i jakości pracy powoda, bo z treści jej zeznań nie wynika, aby to czyniła. Podkreślić należy, że pozwany nie zarzucił powodowi niewłaściwego wykonywania pracy i nie ma takiego zarzutu w złożonym oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę powodowi. W konsekwencji Sąd II instancji staje na stanowisku, że Sąd a quo prawidłowo uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 19 ustawy o radcach prawnych. Sąd I instancji dokonał w tym zakresie właściwej oceny jurydycznej. Nie powielając zatem w całości bezbłędnych rozważań Sądu Rejonowego w tym zakresie należy jedynie wskazać, że Sąd Okręgowy całkowicie podziela pogląd, że konieczność uzyskania uprzedniej opinii organu samorządu radcowskiego zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) dotyczy zamierzonego wypowiedzenia umowy o pracę z powodu wskazanego przez pracodawcę nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego i nie obejmuje przypadku, gdy zarzutu takiego pracodawca nie formułuje, a jedynie radca prawny uważa, że rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia jest takie jego zachowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2000 roku I PKN 649/99, OSNP 2001/21/645 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2019 roku I PK 41/18, LEX nr 2654336). W tym zakresie zatem apelacja także okazała się nieskuteczna.

Nie zasadny jest też zarzut naruszenia art. 8 kp. Warto przypomnieć, że Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował się przesłankami, w których istnieje możliwość zastosowania art. 8 k.p. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2019 r., II PK 332/17 (OSNP 2019 Nr 12, poz. 143) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zawarta w tym przepisie klauzula generalna zwana niekiedy "klauzulą nadużycia prawa", ma swoje historyczne ugruntowanie, a jej odpowiedniki można znaleźć w systemach prawnych wielu państw. Na podstawie tego przepisu każde działanie albo zaniechanie może być uznane za nadużycie prawa, jeśli występuje jedna z dwóch przesłanek: obiektywna sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub obiektywna sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Trzeba jednak pamiętać, że art. 8 k.p., po pierwsze, dotyczy nadużycia a nie naruszenia prawa oraz, po drugie, odnosi się do nadużycia prawa podmiotowego, które ma naturę cywilnoprawną (w szerokim rozumieniu). Skoro hipotezą normy art. 8 k.p. objęte są przypadki nadużycia a nie obrazy prawa, to regulacja ta nie dotyczy sytuacji, gdy określony podmiot narusza przepisy prawa materialnego. Konstrukcja ta obejmuje właśnie przypadki, w których zachowanie określonego podmiotu spełnia formalnie wszystkie wymagania przewidziane przepisem prawa, natomiast z innych - pozaprawnych - względów (np. społecznych czy moralnych) zachowanie to nie zasługuje na ochronę prawną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r., I PK 135/10, Monitor Prawa Pracy 2011 nr 9, s. 475 oraz postanowienie z dnia 20 czerwca 2011 r., I PK 43/11,LEX nr 1408141). Treść klauzuli generalnej zawartej w art. 8 k.p. ujęta jest przedmiotowo, a nie podmiotowo. Nie kształtuje ona praw podmiotowych, nie zmienia i nie modyfikuje praw, jakie wynikają z innych przepisów prawa. Przepis ten upoważnia sąd do oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 lipca 2009 r., I PK 48/09, LEX nr 529757; z dnia 24 listopada 2010 r., I PK 78/10,LEX nr 725005; z dnia 12 stycznia 2011 r., II PK 89/10, LEX nr 737386; z dnia 2 października 2012 r., II PK 56/12, LEX nr 1243024). Nie jest przy tym możliwa taka wykładnia art. 8 k.p., która zawierałaby swoiste wytyczne, w jakich (kazuistycznych) sytuacjach sąd powszechny miałby uwzględnić albo nie uwzględnić zarzutu sprzeczności żądania pozwu z tym przepisem. Stosowanie art. 8 k.p. (podobnie jak art. 5 k.c.) pozostaje zatem w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności konkretnej sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2003 r., I PK 558/02, OSNP 2004 Nr 16, poz. 283). W oderwaniu od tych konkretnych okoliczności nie można formułować ogólnych dyrektyw co do stosowania tego przepisu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1974 r., III PZP 34/73, OSNCP 1975 Nr 1, poz. 4; PiP 1978 nr 7, s.161, z glosami S. Sołtysińskiego i Z. Ziembińskiego oraz wyroki: z dnia 28 listopada 1967 r., I PR 415/67, OSPiKA 1968 Nr 10, poz. 210, z glosą Z. Ziembińskiego; z dnia 10 lutego 2012 r., II PK 144/11, LEX nr 1167470 i z dnia 26 czerwca 2012 r., II PK 275/11, Monitor Prawa Pracy 2012 nr 11, s. 584-587).

W niniejszej sprawie powód nie może zasadnie zarzucać naruszenia zasad współżycia społecznego pozwanemu, który jedynie wypowiadając mu umowę działał z zamiarem przywrócenia naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów. Pozwany nie ma żadnej możliwości tolerowania stanu faktycznego, który narusza takie przepisy – jest wręcz zobligowany do stosownej reakcji. O tym, że pozwany nie naruszył żadnych zasad współżycia społecznego i nie nadużył praw podmiotowych, doprowadzając do stanu zgodnego z prawem, świadczy choćby to, że z powodem były prowadzone rozmowy na temat wciąż utrzymującego się stanu bezprawnego, co jednak nie skłoniło powoda, nawet po 6 latach, do podjęcia właściwych kroków, aby usunąć tę niezgodność. O tym, że nie miał i nadal nie ma takiego zamiaru pośrednio świadczy ostatni zarzut apelacji, w którym J. U. nadal próbuje przekonać Sąd, tym razem w II instancji, że zakaz zatrudniania radców prawnych prowadzących działalność gospodarczą nie obowiązuje.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację w całości, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji na mocy art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. w związku z § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935).

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania i nałożył na powoda obowiązek poniesienia kosztów zastępstwa procesowego pozwanego, jako strony w całości wygrywającej postępowanie apelacyjne, które zasądził razem z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, na podstawie art. 98 §1, § 1[1], § 3 k.p.c. oraz § 9 ust 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2025 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U z 2026 r. poz. 118 z późn.zm).

A.P.