Wyrok z 30 maja 2025, sygn. I ACa 3901/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 maja 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodnicząca: Sędzia SA Bożena Wiklak

Protokolant: Ewelina Stępień

po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. w Łodzi na rozprawie

sprawy z powództwa M. G. i A. G.

przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji powodów

od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu

z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I C 81/23

I.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2. przez nadanie mu następującej treści: „zasądza od (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz M. G. i A. G. odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 18 537,83 zł (osiemnaście tysięcy pięćset trzydzieści siedem złotych i osiemdziesiąt trzy grosze) za okres od 13 lutego 2021 r. do 4 maja 2023 r. oraz od kwoty 1 716,91 CHF (tysiąc siedemset szesnaście franków szwajcarskich i dziewięćdziesiąt jeden centymów) za okres od 24 marca 2023 r. do 18 maja 2023 r., oddalając powództwo w pozostałej części”;

II.  oddala apelację w pozostałym zakresie;

III.  znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 3901/23

UZASADNIENIE

Powodowie M. G. i A. G. w pozwie z dnia 2 stycznia 2023 r., doręczonym pozwanemu w dniu 23 marca 2023 r., wystąpili przeciwko pozwanemu (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. o zasądzenie na rzecz powodów kwoty 73.891,22 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13.02.2021 r., kwoty 23.755,91 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13.02.2021 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 5.141,22 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczeń spełnionych przez powodów na poczet umowy z dnia 19.05.2005 r. (...) nr (...)- (...)-203- (...), zawartej między powodami a pozwanym, która okazała się nieważna.

Pozwany w skierowanych do powodów pismach z dnia 19 maja 2023 r. oświadczył, że na podstawie art. 498 k.c. dokonał potrącenia kwot: 55.353,39 PLN oraz 27.180,22 CHF przysługujących bankowi wobec powodów z tytułu wypłaconego z umowy kapitału kredytu z wierzytelnością w kwotach: 73.891,22 PLN oraz 28.897,13 CHF przysługujących powodom z tytułu zwrotu kwot wpłaconych do banku w wykonaniu umowy, której nieważność ustalono wyrokiem z dnia 7 lutego 2022 r. przez Sąd Okręgowy w Sieradzu w sprawie I C 125/21 ze skutkiem na dzień 4 maja 2023 r., co spowodowało wzajemne umorzenie wierzytelności do kwot 55.353,39 PLN oraz 27.180,22 CHF, co oznacza że powodom przysługuje wobec banku wierzytelność w kwocie 1.716,91 CHF oraz 18.537,83 PLN.

W dniu 19 maja 2023 r. pozwany dokonał na rzecz powodów przelewu kwot 1.716,91 CHF i 18.537,83 zł.

Na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. powodowie po ostatecznym sprecyzowaniu żądania cofnęli powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia co do kwot 73.891.22 zł, 23.755,91 CHF i 5.141,22 CHF oraz sprecyzowali, że domagają się jedynie skapitalizowanych odsetek w kwotach wskazanych w piśmie procesowym z dnia 3.10.2023 r., t.j. w kwotach 14.948,52 zł, 4.769,92 CHF, 353,39 CHF i 99,99 CHF. Powodowie podnieśli, że skutek wsteczny potrącenia rozciąga się do 4 maja 2023 r. W konkluzji powodowie poparli powództwo sprecyzowane pismem z dnia 3.10.2023 r., oświadczając, że są to kwoty, które były objęte pierwotnym pozwem.

Sąd Okręgowy w Sieradzu w sprawie z powództwa M. G. i A. G. przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej
z siedzibą w W. o zapłatę, zaskarżonym wyrokiem z 24 października 2023 r., umorzył postępowanie co do kwoty 73.891,22 zł i 28.897,13 CHF wobec cofnięcia przez powodów powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w ww. zakresie; oddalił powództwo
w pozostałej części oraz orzekł o kosztach procesu.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, które Sąd Apelacyjny w całości podzielił i przyjął za własne bez konieczności ich przytoczenia (art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.).

W zakresie pkt. 1 wyroku, tj. umorzenia postępowania co do kwoty - 73.891,22 zł
i 28.897,13 CHF Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 355 k.p.c. Strona powodowa cofnęła bowiem powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia w tej części. Sąd Okręgowy uznał cofnięcie powództwa ze skuteczne i zgodne z zasadami współżycia społecznego (art. 203 § 1, 2 i 4 k.p.c.)

Ponadto w sprawie doszło do skutecznego złożenia przez stronę pozwaną zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń, a także do wcześniejszego uznania powództwa
co do ww. kwot w pierwszym złożonym przez pozwanego piśmie procesowym.

Powództwo co do żądania zasądzenia 4.769,92 CHF tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu części świadczenia głównego w wysokości 23.755,91 CHF, dochodzonego w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 13.02.2021r. - 04.05.2023r.), kwoty 353,39 CHF tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych
za opóźnienie w spełnieniu części świadczenia głównego w wysokości 1.716,91 CHF, dochodzonego w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 13.02.2021 r. - 19.05.2023 r.), kwoty 99,99 CHF tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie
w spełnieniu części świadczenia głównego w wysokości 3.424,31 CHF, dochodzonego
w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 06.02.2023 r. - 04.05.2023 r.) Sąd Okręgowy oddalił. Wskazał, że skoro zgodnie z art. 499 zd. 2 k.c. oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili kiedy stało się możliwe, to powodom jako wierzycielom nie przysługuje dodatkowo roszczenie odsetkowe należne w sytuacji opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia. Zatem skuteczne oświadczenie o potrąceniu przerywa bieg naliczania odsetek, ponieważ z tą datą pozwany spełnił świadczenie, nadto oświadczenie banku zostało złożone ze skutkiem na dzień 4 maja 2023 r.

Ponadto, w ocenie Sądu pierwszej instancji żądanie odsetek jest sprzeczne z art. 5 k.c. Zgodnie ze wskazanym przepisem nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno–gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W orzecznictwie sądów powszechnych trafnie wskazuje się, że „niewątpliwie klauzula z ww. nie ma charakteru nadrzędnego w stosunku do pozostałych przepisów prawa; przez odwołanie się do społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa czy zasad współżycia społecznego nie można podważać mocy obowiązującej przepisów prawnych” (wyrok SA w Szczecinie z 10.06.2015 r., I ACa 148/15, LEX nr 1793887). Jak trafnie zauważa Sąd Najwyższy, „zasady współżycia społecznego to pojęcie niedookreślone, nieostre, a powoływanie się na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego powinno wiązać się z konkretnym wykazaniem o jakie zasady współżycia społecznego w konkretnym wypadku chodzi oraz na czym polega sprzeczność danego działania z tymi zasadami. Taki charakter klauzul generalnych zawartych w art.
5 k.c. nakazuje ostrożne korzystanie z instytucji nadużycia prawa podmiotowego jako podstawy oddalenia powództwa, a przede wszystkim wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności, aby w ten sposób nie doprowadzić do podważenia pewności obrotu prawnego. Zasadą bowiem jest, że ten kto korzysta ze swego prawa postępuje zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego” (Postanowienie SN z 17.02.2021 r., III CNP 17/20, LEX nr 3121389). Podobnie w wyroku z dnia 22 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy podkreślił, iż „klauzula generalna zawarta w art. 5 k.c. wskazuje na niedopuszczalność czynienia ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i ma na celu zapobieżenie stosowaniu prawa w sposób, który prowadzi do skutków nie akceptowalnych z aksjologicznego punktu widzenia. Każdorazowo musi być wypełniona konkretną treścią odnoszącą się do okoliczności sprawy, a kryterium oceny jest wykonywanie uprawnienia materialno-prawnego w aspekcie zasad współżycia społecznego, przez które należy rozumieć podstawowe reguły etycznego i uczciwego postępowania, akceptowane i godne ochrony reguły rzetelnego postępowania w stosunkach społecznych, takich jak "zasady słuszności", "zasady uczciwego obrotu", "zasady uczciwości" czy "lojalności"” (wyrok SN z 22.01.2021 r., (...) 26/21, LEX nr 3112367).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy warto odwołać się także do trafnego spostrzeżenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zauważył, że „model oceny przyjęty w art.
5 k.c. przewiduje wyłącznie badanie zachowania jednego podmiotu, czyli uprawnionego czyniącego użytek z przysługującego mu prawa. Normatywne znaczenie tego zachowania nie może być zrównywane, gdy idzie o podstawy działania art. 5 k.c.,
z postępowaniem innych podmiotów, w szczególności przeciwnika procesowego osoby uprawnionej. Postępowanie tego przeciwnika ma znaczenie prawne, lecz tylko w ramach oceny, czy w określonych okolicznościach, obejmujących również naganne zachowanie dłużnika, zasady współżycia społecznego uzasadniają skuteczne postawienie uprawnionemu zarzutu nadużycia prawa podmiotowego. Mowa w szczególności o ocenie, czy zachowanie uprawnionego stanowi adekwatną (niesprzeczną z zasadami współżycia społecznego) reakcję na postępowanie podmiotu powołującego się na art. 5 k.c. Nie chodzi zatem o zestawienie
z sobą dwu nagannych zachowań podmiotów prawa, lecz o ocenę wykonania prawa podmiotowego przez uprawnionego, w ramach której weryfikacji poddawana jest wyłącznie sprzeczność jego postępowania z zasadami współżycia społecznego - tyle że
w okolicznościach obejmujących także zachowanie przeciwnika procesowego”. Reguła wynikająca z zasady czystych rąk, której ogólnej trafności nie można kwestionować,
nie może być jednak stosowana mechanicznie ani nie może prowadzić do uproszczeń.
W szczególności fakt naruszenia zasad współżycia społecznego przez jedną stronę stosunku prawnego nie usprawiedliwia zaniechania przez sąd rozpoznający sprawę dokładnego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz porównania, rozważenia i ocenienia zachowania się obu stron i wyprowadzenia stąd wniosków co do zasadności postawienia przez tę stronę zarzutu nadużycia prawa podmiotowego, wynikającego z naruszenia zasad współżycia społecznego przez drugą z nich. Ze względu na stopień i okoliczności naruszenia rozpatrywanych zasad przez strony może się bowiem okazać, że zarzut nadużycia prawa postawiony przez jedną z nich powinien zostać uwzględniony, pomimo iż sama dopuściła się takiego naruszenia” (Wyrok SA w Warszawie z 22.07.2020 r., V ACa 169/20, LEX
nr (...)).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd Okręgowy wskazał, bez wątpienia uzyskaliby zaspokojenie roszczenia bez wytoczenia powództwa, gdyż po wydaniu wyroku przez sąd II instancji w sprawie I C 125/21 pozwany wystosował do powodów propozycję zawarcia porozumienia kompensacyjnego, na które strona powodowa nie odpowiedziała, to domaganie się przez powodów skapitalizowanych odsetek od wskazanych kwot stanowi nadużycie prawa i jest nakierowane jedynie na uzyskanie kolejnych dodatkowych korzyści od banku i jako takie nie może pozostawać pod ochrona prawną ze strony sądu.

Powyższy wyrok w całości został zaskarżony apelacją powodów, którzy zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 5 k.c. w sytuacji, gdy stanowisko procesowe powoda polegające na żądaniu zasądzenia od pozwanego odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie dochodzonych przez stronę powodową kwot głównych nie stanowi nadużycia prawa i nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zaś udzielenie ochrony prawnej stronie pozwanej na zasadzie art. 5 k.c. jest niedopuszczalne ze względu na fakt, kiedy sam pozwany złamał prawo i nie przestrzegał zasad współżycia społecznego;

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 499 w zw. z art. 498 k.c. wskutek uznania, iż konsekwencją złożenia przez pozwanego oświadczenia
o potrąceniu ze skutkiem na dzień 4 maja 2023 r. jest całkowita utrata przez powodów roszczenia odsetkowego, należnego w sytuacji opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia, dochodzonego w ramach przedmiotowego postępowania;

3. błąd w ustaleniach faktycznych wskutek przyjęcia, że pozwany dążył do wzajemnego rozliczenia kredytu przed wszczęciem rozpatrywanego postępowania sądowego, a powodowie mogli uzyskać zaspokojenie roszczenia w pełnej wysokości bez wytoczenia przedmiotowego powództwa.

Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów:

a) kwoty 4.769,92 CHF tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu części świadczenia głównego w wysokości 23.755,91 CHF, dochodzonego w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 13.02.2021 r. - 04.05,2023 r.);

b) kwoty 353,39 CHF tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu części świadczenia głównego w wysokości 1.716,91 CHF, dochodzonego w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 13.02.2021 r. - 19.05.2023 r.);

c) kwoty 99,99 CHF tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu części świadczenia głównego w wysokości 3.424,31 CHF, dochodzonego w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 06.p2,:2023 r. - 04.05.2023 r.);

d) kwoty 14.948,52 zł tytułem odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia głównego
w wysokości 73.891,22 zł, dochodzonego w ramach przedmiotowego powództwa (za okres 13.02.202 Ir.- 04.05.2023 r.). z r

Powodowie, kierując się ostrożnością procesową zgłosili w apelacji wniosek ewentualny o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja okazała się zasadna jedynie w części.

Na wstępie należy wskazać, że mimo iż wyrok został zaskarżony w całości, w apelacji nie wskazano zarzutów odnoszących się do jego punktów 1. oraz 3. , co czyni apelację w tym zakresie nieskuteczną.

Odnosząc się do zarzutów apelacji, które w całości sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. wyroku oddalającym powództwo w zakresie odsetek, należy wskazać, że Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Skarżący nie kwestionując tego stanowiska, błędnie jednak wiąże powstanie stanu potrącalności z dniem 4 maja 2023 r., t.j. z wezwaniem powodów przez pozwany bank do zapłaty.

Wskazać należy, że oświadczenie o potrąceniu może być składane poza postępowaniem toczącym się z powództwa wierzyciela wzajemnego i podlega ogólnym przepisom co do sposobu i chwili złożenia (art. 60 i 61 k.c.). Jeżeli zostanie złożone skutecznie, ze względu na skutek umarzający, tworzy nową treść stosunku prawnego między stronami.

Wskutek nieważnej umowy kredytowej zarówno strona powodowa, jak i pozwana zostały bezpodstawnie wzbogacone. Powodowie otrzymali świadczenie nienależne w postaci przelanej na ich rzecz kwoty kapitału kredytu, zaś świadczenie nienależne pozwanemu obejmowało wszystkie środki przekazane na jego rzecz przez powodów z tytułu nieważnej umowy kredytu.

Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność
z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne
i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Zastrzec przy tym należy, że w piśmiennictwie, jak również w orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2004 r., IV CK 362/02) jednolicie przyjmuje się, że pomimo literalnej treści art. 498 k.c. do potrącenia wystarczy, aby wymagalna była jedna
z wierzytelności. Brak wymagalności wierzytelności wzajemnej nie jest przeszkodą do potrącenia wówczas, gdy potrącający, jako dłużnik, mógłby ją zaspokoić.

Roszczenie oparte na przepisach art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c. staje się wymagalne zgodnie z regułami z art. 455 k.c. Wymagalność wierzytelności powodów o zwrot uiszczonych w wykonaniu nieważnej umowy świadczeń objętych pierwotnym powództwem w sprawie I C 125/21, t.j. kwot 73.891,22 zł i 23.755,91 CHF, należy wiązać z doręczeniem pozwanemu w dniu 5 lutego 2021 r. pisma powodów z 29 stycznia 2021 r. zawierającego reklamację, gdyż czynność ta wywołała skutek wezwania do zapłaty kwot następnie objętych pozwem. Powodowie zakreślili 7 - dniowy termin na zapłatę, a zatem pozwany po 12 lutego 2021 r. pozostawał w zwłoce uzasadniającej zapłatę odsetek. Odnośnie do kwoty 5.141,22 CHF, która nie była objęta reklamacją i została zgłoszona dopiero w drugim pozwie, t.j.
w przedmiotowej sprawie, pozwany pozostawał w opóźnieniu od następnego dnia po doręczenia odpisu pozwu, t.j. od 24 marca 2023 r.

Po dokonaniu przez pozwanego potrącenia, powodom przysługiwała wobec banku wierzytelność w kwocie 1.716,91 CHF oraz 18.537,83 zł. W pozostałym zakresie dochodzona wierzytelność stanowiąca przedmiot żądania pozwu uległa umorzeniu zarówno w zakresie należności głównej, jak i w zakresie należności ubocznych – z uwagi na retroaktywny skutek oświadczenie o potrąceniu.

Jak wyjaśnia M. P.-S., „moc wsteczna oświadczenia oznacza, że nieaktualne stają się ewentualne roszczenia związane z niewykonaniem świadczenia
w terminie, a więc roszczenie o odsetki, czy odszkodowanie z powodu nienależnego wykonania zobowiązania. Dotyczy to oczywiście okresu po powstaniu stanu potrącalności; opóźnienie, które istniało wcześniej, pociągnie za sobą normalne następstwa, ale tylko za okres do rozpoczęcia fazy kompensacyjnej. Zniesienie sankcji opóźnienia, czy zwłoki odnosi się do obu stron, nie tylko tej, która dokonała potrącenia. Jak trafnie ujął to Sąd Najwyższy
w wyroku z dnia 15 maja 2013 r. (III CSK 302/12), Jeżeli umorzenie dokonuje się
w wyznaczonym w tym przepisie /chodzi o art. 499 - M. P.S./ momencie przeszłości, ulegają mu wierzytelności w takim wymiarze, w jakim się wówczas znajdowały, a nie w wielkości, której - wobec wcześniejszego umorzenia - nigdy nie osiągnęły”. Jeśli zdarzyło się, że przed złożeniem oświadczenia o potrąceniu nastąpiło już zaspokojenie roszczenia, np. o odsetki, uzasadnione będzie żądanie ich zwrotu. Skutki mocy wstecznej potrącenia ujawnią się też
w razie potrącenia wierzytelności opiewających na różne waluty; ich przeliczenia należy wtedy dokonać według kursu obowiązującego w dniu, gdy potrącenie stało się możliwe.” (por. M. Pyziak-Szafnicka, System ... . Moc wsteczna oświadczenia o potrąceniu, Nb 177, Legalis).

Zniesienie stanu opóźnienia stanowi istotę retroaktywnego skutku oświadczenia
o potrąceniu, co odróżnia ten sposób wygaśnięcia zobowiązania od spełnienia świadczenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy stan opóźnienia po którejkolwiek stron przed rozpoczęciem fazy kompensacyjnej (stanu potrącalności) nie istniał ponieważ obie wierzytelności powstały w zasadzie w tym samym momencie, a ich źródłem jest to samo zdarzenie, a mianowicie decyzja powodów o braku potwierdzenia kwestionowanych klauzul, którą zamanifestowali składając reklamację z powołaniem się na twierdzenia o nieważności umowy. Skutek retroaktywny oświadczenia o potrąceniu, zgodnie z tym, co zostało przedstawione powyżej, nie znosi stanu opóźnienia jedynie w sytuacji, gdy wierzytelności nie powstały w tym samym czasie. Zatem do chwili powstania drugiej wierzytelności nadającej się do potrącenia, pierwszemu wierzycielowi należą się odsetki. Skoro bowiem nie istniała druga wierzytelność, nie mógł powstać stan potrącalności, z uwagi na brak wzajemnej wierzytelności. Innymi słowy, jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. (V CSK 242/13), potrącenie staje się możliwe wówczas, gdy powstaje tzw. stan potrącalności, tj. w dacie, w której ziszczą się przesłanki pozytywne potrącenia określone w art. 498 § 1 k.c. przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych potrącenia z art. 505 k.c. Z tą bowiem chwilą jeden z wierzycieli wzajemnych nabywa uprawnienie do dokonania czynności potrącenia, a skutki wykonania tego uprawnienia cofają się do chwili powstania stanu potrącalności. Zatem w razie późniejszego niż w chwili powstania stanu potrącalności, złożenia oświadczenia o potrąceniu z mocy prawa następują takie skutki prawne, jakby oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przez uprawnionego do tego wierzyciela w chwili powstania stanu potrącalności.

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że powodom należą się odsetki ustawowe za opóźnienie jedynie od kwoty 18.537,83 zł oraz od kwoty 1.716,91 CHF. Odnośnie do objętej pozwem w przedmiotowej sprawie wyrażonej w (...) kwoty 5.141,22 CHF, należy wskazać, że w zakresie przekraczającym kwotę 1.716,91 CHF, t.j. co do kwoty 3.424,31 CHF, również doszło do umorzenia wierzytelności na skutek potrącenia,
a skutek potrącenia, z uwagi na jego retroaktywność, nastąpił na dzień 23 marca 2023 r.

Powodom należały się zatem odsetki za opóźnienie od kwoty 18.537,83 zł za okres od upływu terminu do zapłaty wskazanego w reklamacji, t.j. za okres od 13 lutego 2021 r. do dnia zapłaty, która nastąpiła 19 maja 2023 r. Żądaniem objęto jednak okres jedynie do 4 maja 2023 r.

Natomiast odsetki od kwoty 1.716,91 CHF należały się od następnego dnia po doręczeniu odpisu pozwu, t.j. od 24 marca 2023 r. do dnia 18 maja 2023 r.

Mając powyższe na uwadze i uznając za słuszny podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia art. 5 k.c., Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w sposób wskazany w punkcie I. sentencji i oddalił apelację w pozostałym zakresie (art. 385 k.p.c.).

W zakresie zarzutu obrazy art. 5 k.c. Sąd Apelacyjny w całości podzielił argumentację skarżących przedstawioną w uzasadnieniu apelacji.

Wbrew odmiennemu przekonaniu Sądu Okręgowego nie można przy tym uznać, że pozwany nie dał powodów do wytoczenia powództwa. Pozwany, deklarując w skierowanym do powodów piśmie z 2 grudnia 2022 r., doręczonym 23 grudnia 2022 r., gotowość wykonania wyroku w sprawie I C 125/21 (I ACa 622/22) oraz proponując zawarcie porozumienia kompensacyjnego, jednocześnie poinformował powodów, że rozważa skorzystanie z przysługujących mu na gruncie powszechnie obowiązujących przepisów prawa środków ochrony prawnej celem uchylenia lub zmiany wyroku, lub wstrzymania jego skuteczności (k. 81 - 82 odwr.) i ze środków tych skorzystał. W dniu 5 grudnia 2022 r. wystąpił bowiem z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Wniosek ten Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił postanowieniem z 19 grudnia 2022 r.

Pozwany pozostawał w opóźnienie w spełnieniu świadczenia od terminu wskazanego w reklamacji, w której powodowie wyrazili jednoznaczne stanowisko w zakresie braku woli pozostawienia w umowie wprowadzonych przez pozwanego niedozwolonych klauzul umownych, powołując się na nieważność umowy. Pozwany zaś w postępowaniu w sprawie
I C 125/21 (I ACa 622/22) utrzymywał, że umowa jest ważna i czynił to nadal po uprawomocnieniu się wyroku.

W świetle powyższych uwag i wobec podzielenia argumentacji skarżących, nie można uznać, że powodowie, domagając się od pozwanego odsetek za opóźnienie nadużyli przysługującego im prawa podmiotowego.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c., przy uwzględnieniu zakresu, w jakim pozwany uległ na tym etapie procesu, oraz wysokości poniesionych przez każdą ze stron kosztów.