sygn. I AGa 373/23 28 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 28 listopada 2025, sygn. I AGa 373/23

Data orzeczenia 28 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Marek Boniecki

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 65 kc art. 98 kpc art. 233 kpc art. 327 kpc art. 385 kpc art. 391 kpc

Sygn. akt I AGa 373/23
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 28 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Marek Boniecki
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Nadleśniczego Nadleśnictwa (...)w W.

przeciwko (...) S.A. w K.

o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt IX GC 938/21

1.

oddala apelację; 


2.

zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.




Sygn. akt I AGa 373/23



Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie



z 28 listopada 2025 r.

Wyrokiem z 18 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo Skarbu Państwa - Nadleśniczego Nadleśnictwa (...) w W. przeciwko (...) S.A. w K. o zapłatę kwoty 91.874,85 zł z odsetkami, stanowiącej zapłacone przez stronę powodową odsetki od zaległości podatkowej w związku z obciążeniem przez Burmistrza Gminy i Miasta (...) podatkiem od nieruchomości za 2014 r. nieruchomości gruntowych należących do strony powodowej, na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz strony pozwanej.
Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że:
- strony zawarły 14 listopada 2013 r. umowę, przedmiotem której było ustanowienie na rzecz pozwanej służebności przesyłu na gruntach należących do powoda; w §7 ust. 1 ustalono, że w wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności miał określać <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a;art. 39 a ust. 2)">art. 39a ust. 2 ustawy o lasach</a>, do którego to wynagrodzenia należało doliczyć podatek od towarów i usług; pierwsza płatność miała obejmować rok 2014;
- strony ustaliły nadto (§7 ust. 3), że w przypadku, gdy właściwy organ podatkowy dokona zmiany wysokości podatków gruntowych, wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności będzie ulegało zmianie zgodnie z dokonaną przez organ podatkowy korektą podatku (zobowiązania podatkowego);
- powód złożył deklarację podatkową na podatek od nieruchomości za rok 2014, w której nie zostały ujęte grunty pod liniami energetycznymi, gdyż te objęto podatkiem leśnym; po złożeniu deklaracji strona powodowa wystawiła na rzecz strony pozwanej fakturę z 14.03.2014 r. na kwotę 1.694,69 zł obejmująca podatek leśny od gruntów z umowy z dnia 14 listopada 2013 r.;
- 15 lutego 2019 roku wydana została (prawomocna i ostateczna, wobec utrzymania jej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 29 lipca 2019 roku) decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok na kwotę 403.014 zł; 7 sierpnia 2019 roku strona powodowa zapłaciła na rachunek Urzędu Gminy (...) kwotę podatku od nieruchomości za rok 2014 wraz z odsetkami od zaległości podatkowych w łącznej kwocie 391.247 zł;
- pozwana uregulowała na rzecz powoda należność główną.
W ustalonym przez siebie stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne w świetle zapisów łączącej strony umowy oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a;art. 39 a ust. 2)">art. 39a ust. 2 ustawy o lasach</a>, albowiem ani treścią umowy, ani treścią przepisu wynagrodzeniem nie są objęte odsetki - należności uboczne związane z postępowaniami podatkowymi. Jednocześnie za niezasadny uznał Sąd zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia.
Wyrok powyższy zaskarżył w całości apelacją powód, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Apelujący zarzucił naruszenie: 1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a;art. 39 a ust. 2)">art. 39a ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach</a>, poprzez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do wniosku, że odsetki od zaległości podatkowych nie są częścią opłaty za ustanowienie służebności przesyłu i nie należą się powodowi; 2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2)">art. 65 § 1 i 2 k.c.</a>, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że oświadczenia woli stron czynności prawnej wyrażone w umowie ustanowienia służebności przesyłu, nie zobowiązywały pozwanej do zapłacenia uiszczonych przez powoda odsetek od zaległości podatkowych, w sytuacji gdy intencją stron umowy było zrekompensowanie Skarbowi Państwa, poprzez wynagrodzenie uiszczane przez pozwaną spółkę, ponoszonych podatków i opłat od nieruchomości obciążonych prawem służebności przesyłu; 3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 2)">art. 327
1 § 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego</a>, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego polegającej na uznaniu, iż przyjęcie, że stronie powodowej należne są zobowiązania wynikające z odsetek od zaległości podatkowych, jest nie do zaakceptowania, gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której pozwana byłaby zmuszona do opłacania i odsetek wynikających z hipotetycznych najprostszych zaniedbań powoda, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie po stronie powodowej do zaniedbań nie doszło, a naliczenie odsetek od zaległości podatkowych wynikało z uwzględnienia przez organy podatkowej ukształtowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którą grunty pod liniami elektroenergetycznymi, obciążone służebnościami przesyłu na rzecz operatorów, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jako grunty wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
Pozwana spółka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.


Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny.
Nietrafione okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Zarzut uchybienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 2)">art. 327
1 §1 i 2 k.p.c.</a> zasadniczo wymyka się spod kontroli instancyjnej już z tego względu, że skarżący nie wyjaśnił, na czym uchybienie to miałoby polegać. Niezależnie od tego zauważyć wypada, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia obie przewidziane ww. przepisami przesłanki, tj. zarówno kompletności, jak i zwięzłości.
Nieskutecznie także apelacja zarzuca naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a>

Konstatacja Sądu pierwszej instancji, że zaakceptowanie poglądu, że stronie powodowej należne są zobowiązania wynikające z odsetek od zaległości podatkowych, prowadziłoby to do sytuacji, w której pozwana byłaby zmuszona do opłacania i odsetek wynikających z hipotetycznych najprostszych zaniedbań powoda miała charakter abstrakcyjny, nie nawiązujący do zachowań powoda w rozpoznawanej sprawie. Kwestia ewentualnych zaniedbań zobowiązanego podatkowo nie stanowiła podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie fragment argumentacji o braku podstaw do zaliczania należności ubocznych do wynagrodzenia za korzystanie ze służebności przesyłu.
Zaskarżony wyrok nie narusza także prawa materialnego.
Istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w skład wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu wchodzą także odsetki od zaległości podatkowych, a w zasadzie ich równowartość. Przede wszystkim zgodzić należy się z prezentowanym w judykaturze poglądem, zgodnie z którym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a)">art. 39a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach</a> (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 567) jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i zasada swobody umów co do ustalenia wysokości tego wynagrodzenia jest wyłączona, a tym samym strony nie mogą inaczej unormować wzajemnego rozliczenia i przesłanek zapłaty wynagrodzenia (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 29.11.2022 r., I AGa 163/21). Z tego już względu powoływanie się na zarzut obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2)">art. 65 §1 i 2 k.c.</a> w zakresie, w jakim skarżący starałby się wyłożyć zapisy umowy w sposób odbiegający od ww. przepisu, skazane byłoby na niepowodzenie. Przywoływany przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a;art. 39 a ust. 2)">art. 39a ust. 2 ustawy o lasach</a> nie przewiduje jako elementu wynagrodzenia odsetek od zaległości podatkowych, a wyłącznie równowartość należnego podatku. Z tego względu nawet użycie w §7 ust. 3 umowy z 14 listopada 2013 r. sformułowania „zobowiązanie podatkowe” nie pozwala na przyjęcie, że strony mogły zgodnie uznać, że do wynagrodzenia wejdzie także równowartość ewentualnych odsetek. Wobec kategorycznego sformułowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a;art. 39 a ust. 2)">art. 39a ust. 2 ustawy o lasach</a>, nie sposób też uznać, że do forsowanego przez stronę powodową rozumienia zapisu umownego prowadzić miałaby obiektywna metoda wykładni, wywodzona z zasad współżycia społecznego i przyjętych zwyczajów. Godzi się przy tym podkreślić, że zarówno ustawodawca, jak i strony umowy nie przewidziały, że elementem wynagrodzenia za służebność przesyłu nie będzie zapłacony przez powoda podatek, lecz „wartość podatku”. Gdyby zamiarem ustawodawcy było obciążenie właściciela urządzeń przesyłowych wszelkimi należnościami związanymi z zapłatą podatku, zakładając racjonalność prawodawcy, nie ograniczyłby się wyłącznie do pojęcia „wartości podatku”. Odmienne wnioski nie płyną z lektury uzasadnienia projektu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20110340170" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody - Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 170 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody</a> (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 170), która wprowadziła do porządku prawnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 39 a)">art. 39a</a>. Za takim rozumieniem ww. przepisu opowiada się także judykatura, m.in. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt I ACa 859/22. Rzeczone odsetki nie mogą być także kwalifikowane jako inne opłaty wymienione w przepisie, tym bardziej, że §2 ust. 2 Porozumienia z 14 grudnia 2011 r. w sprawie obciążenia służebnością przesyłu nieruchomości Skarbu Państwa (k. 154 i nast.), stanowiący podstawę zawarcia umowy, precyzował, o jakie opłaty chodzi. Wskazać wreszcie należy, że bez znaczenia dla wyniku sporu pozostaje okoliczność, że zwiększenie wymiaru podatku było następstwem zmiany linii orzeczniczej organów i sądów administracyjnych, szczególnie, że ani ustawodawca, ani strony umowy nie określiły, równowartość jakiego podatku będzie stanowić element wynagrodzenia.
Sąd odwoławczy nie dostrzegł także, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji. Na podzielenie zasługiwał w szczególności wywód w przedmiocie przedawnienia roszczenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną.
Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, które po stronie pozwanej ograniczyły się do wynagrodzenia radcy prawnego przyjęto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 § 2;art. 391 § 2 pkt. 6)">§2 pkt 6</a> w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
</div>