sygn. I AGa 377/23 3 grudnia 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 3 grudnia 2025, sygn. I AGa 377/23

Data orzeczenia 3 grudnia 2025
Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie
Wydział I Wydział Cywilny
Przewodniczący Sędzia Paweł Czepiel
Tagi
#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok
<p>Sygn. akt I AGa 377/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 3 grudnia 2025 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSA Paweł Czepiel</p>
<p>Protokolant: Katarzyna Mitan</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. w Krakowie na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. M.</span>, <span class="anon-block">G. M.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> jako następców prawnych <span class="anon-block">S. M. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt IX GC 737/22</p>


<p>1. 
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>



<p>2. 
<strong>
<!-- -->zasądza od powodów <span class="anon-block">T. M.</span>, <span class="anon-block">G. M.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego do dnia zapłaty.</strong>
</p>

<p>I AGa 377/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 3 grudnia 2025 r.</strong>
</p>
<p>Powód<strong>
<!-- --> <span class="anon-block">S. M. (1)</span>
</strong> wniósł przeciwko stronie pozwanej <strong>
<!-- -->Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w <span class="anon-block">R.</span> </strong>pozew o zapłatę <strong>
<!-- -->155 876,32 zł </strong>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie i kosztami procesu.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazał, że jako podwykonawca wykonywał prace w zakresie instalacji wentylacji i klimatyzacji na zadaniu inwestycyjnym pod nazwą <em>
<!-- -->
Rozbudowa i przebudowa budynku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">D.</span>. </em>Inwestorem inwestycji był Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">R.</span>.</p>
<p>W związku z realizacją tej inwestycji kontrahent powoda nie zapłacił (m.in.) za wykonane prace opisane w <span class="anon-block">fakturze nr (...)</span> z 31 października 2017 r., wobec czego powód domaga się zapłaty ww. należności od strony pozwanej stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc.</a>
</p>
<p>W sprawie został wydany <strong>
<!-- -->nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym</strong>.</p>
<p>Strona pozwana<strong>
<!-- --> Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">R.</span> </strong>wniosła sprzeciw od ww. nakazu, w którym domagała się oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów procesu.</p>
<p>W toku postępowania przed Sądem Okręgowym zmarł powód, a w jego miejsce wstąpił <strong>
<!-- -->

zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa pod firmą <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">T. M.</span>, </strong>który podtrzymał żądanie pozwu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Krakowie </strong>oddalił powództwo i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 5417 zł tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->








Sąd Okręgowy </strong>wskazał, że bezsporne był fakt zawarcia umowy pomiędzy Konsorcjum firm:<span class="anon-block">(...)</span> Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span>S.A. i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> (dalej w uzasadnieniu jako Generalny Wykonawca lub GW), a <span class="anon-block">S. M. (1)</span> prowadzącym działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> - jako podwykonawcą i fakt akceptacji powoda jako podwykonawcy przez stronę pozwaną jako inwestora przy realizacji inwestycji pn. <em>
<!-- -->








Rozbudowa i przebudowa budynku Sądu Rejonowego w<span class="anon-block">D.</span>, </em>która była realizowana na podstawie <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z A lipca 2016 r. (dalej także jako umowa główna) przez Konsorcjum firm: <span class="anon-block">(...)</span> Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span> S.A. (dalej w uzasadnieniu jako <span class="anon-block">(...)</span>) i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> (jako GW), a Skarbem Państwa - Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">R.</span> (jako inwestorem).</p>
<p>Powód w ramach tej inwestycji wystawiał na rzecz wykonawcy miesięczne faktury częściowe VAT, w tym dochodzoną pozwem <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> z 31 października 2017r., która została uiszczona przez wykonawcę jedynie w kwocie 50 000 zł.</p>
<p>W kwietniu 2018 r. <span class="anon-block">(...)</span> złożyło wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego na skutek którego wszczęto postępowanie układowe prowadzone przez Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">R.</span> pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W dniu 18 stycznia 2019 r. została ogłoszona upadłość Generalnego Wykonawcy, a dnia 15 marca 2019 r. powód zgłosił wierzytelność objętą żądaniem pozwu do masy upadłości.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy </strong>ustalił, że w § 3 umowy głównej strona pozwana zastrzegła postanowienia mające na celu ochronę wynagrodzenia należnego zaakceptowanym przez nią podwykonawcom. Wykonawca był zobowiązany do dokonania zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcy (ust.6) i był zobowiązany dostarczać inwestorowi oryginały oświadczeń potwierdzających ten fakt (ust.7); w razie ich nieprzedstawienia, zamawiający miał obowiązek wstrzymać zapłatę wynagrodzenia na rzecz wykonawcy (ust. 8). Umowa główna przewidywała, że inwestor bezpośrednio zapłaci podwykonawcy wymagalne wynagrodzenie, w razie uchylania się od jego zapłaty przez wykonawcę (ust.9). § 3 umowy przewidywał umożliwienie wykonawcy wypowiedzenia się na temat zasadności bezpośredniej zapłaty podwykonawcy, a także możliwość podjęcia przez zamawiającego decyzji o odmowie bezpośredniej zapłaty, złożeniu środków do depozytu sądowego bądź dokonaniu bezpośredniej zapłaty (ust.12 i 13). Umowa o podwykonawstwo zawierana przez GW nie mogła zawierać klauzuli uzależniających uzyskanie przez podwykonawcę lub dalszego podwykonawcę zapłaty od wykonawcy lub podwykonawcy za wykonanie przedmiotu umowy o podwykonawstwo od zapłaty przez zamawiającego wynagrodzenia wykonawcy lub odpowiednio od zapłaty przez wykonawcę wynagrodzenia podwykonawcy (§ 9 ust.5 lit.a).§ 9 umowy przewidywał procedurę akceptacji, a tym samym kontroli umowy podwykonawczej przez zamawiającego; zgodnie z ust.9 zamawiający był zobowiązany zgłosić zastrzeżenia jeśli podwykonawcza umowa zawierała postanowienie niezgodne z przykładowo § 9 ust. 5 lit. a. § 9 ust. 19 stanowił, że w razie zawarcia umowy o podwykonawstwo wykonawca, podwykonawca lub dalszy podwykonawca jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcy lub dalszemu podwykonawcy.</p>
<p>Strona pozwana terminowo rozliczała się z GW. Należności z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> r. z 31 października 2017 r. zostały zapłacone GW w terminie 30 dni zgodnie z § 3 ust. 5 umowy głównej; faktura ta została doręczona stronie pozwanej przez GW 3 listopada 2017r. i zapłacona 27 listopada 2017 r.</p>
<p>Powód składał GW oświadczenia o braku wymagalnych wierzytelności w latach 2017 - 2019, to jest w okresie w którym została wystawiona <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span>. S.<span class="anon-block">M. (1)</span> złożył oświadczenia o braku wymagalnych roszczeń w stosunku do GW w szczególności w dniach 30 listopada i 20 grudnia 2017 r., 31 stycznia i 28 lutego 2018 r. Nie powiadomił strony pozwanej o braku zapłaty <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 31 października 2017r. GW był obowiązany przedkładać zamawiającemu jako inwestorowi oświadczenia podwykonawców przy wystawianych fakturach.</p>
<p>Faktura dochodzona pozwem obejmowała roboty budowlane, które zostały ujęte na <span class="anon-block">fakturze (...) nr (...)</span> r. z 31 października 2017 r., a mianowicie pozycje 1.199 i 1.200 wskazane w protokole odbioru częściowego wykonanych robót z 31 października 2017r. Z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> i protokołu odbioru częściowego wykonanych przez podwykonawców robót z 31 października 2017 r. i przejściowego świadectwa płatności wynika, iż obejmuje on właśnie okres rozliczeniowy od 1 do 31 października 2017 r. Tym samym roboty powoda jako podwykonawcy ujęte w jego <span class="anon-block">fakturze VAT nr (...)</span> z 31 października 2017 r. są objęte <span class="anon-block">fakturą VAT (...) nr (...)</span> z protokołem odbioru częściowego wykonanych robót z 31 października 2017 r.</p>
<p>Pismem z 9 sierpnia 2018 r. <span class="anon-block">S. M. (1)</span> zgłosił stronie pozwanej zaległości płatnicze wobec podwykonawcy. Strona pozwana pismem z 20 sierpnia 2018 r. zwróciła się do GW o wyjaśnienie ww. zaległości.</p>
<p>W odpowiedzi, pismem z 21 września 2018 r., <span class="anon-block">(...)</span> wyjaśniło, iż zarzuty przedstawione w piśmie z 9 sierpnia 2018 r. są bezzasadne. Lider Konsorcjum złożył wyjaśnienia stosownie do treści pisma cytowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.</p>
<p>Pismem z 17 sierpnia 2018 r. powód wezwał do zapłaty <span class="anon-block">(...)</span> i tożsame wezwanie w 28 sierpnia 2018 r. skierował na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1);art. 647(1) § 5)">art.647<sup>
<!-- -->(
1)</sup> § 5 kc</a> w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy do inwestora, to jest Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">R.</span>. W odpowiedzi na wezwanie inwestor powołał się na oświadczenia powoda, które były składane GW o niezaleganiu z zapłatą.</p>
<p>Strona pozwana pismami z 4 listopada 2020 r. (pismo<span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span>) i 4 grudnia 2020r. zwracała się do powoda o dokonanie napraw w klimatyzacji.</p>
<p>Strona powodowa składała oświadczenia o niezaleganiu z zapłatą, bo był to warunek otrzymania przez GW zapłaty od inwestora. Strona powodowa zwracała się do GW o zapłatę za prace wykonane w październiku 2017 r. ale uzyskała odpowiedź, że GW ma inne zobowiązania i musiała skierować te środki do innych podmiotów.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy</strong> stan faktyczny w sprawie ustalił na podstawie dokumentów, których prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana.</p>
<p>Sąd Okręgowy pominął przy ustalaniu stanu faktycznego wyrok z uzasadnieniem wydany w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>), albowiem dotyczył kwestii zatrzymania wynagrodzenia na poczet zabezpieczenia należytego wykonania umowy, co pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy </strong>uznał powództwo za bezzasadne.</p>
<p>Sąd Okręgowy podkreślił, że strona pozwana zapłaciła GW należność za roboty wykonane przez <span class="anon-block">S. M. (1)</span> jako podwykonawcę, ujęte w <span class="anon-block">fakturze VAT nr (...)</span>, a <span class="anon-block">S. M. (1)</span> przez okres blisko roku od wymagalności ww. faktury nie poinformował jej o braku zapłaty, a następnie do 23 grudnia 2019r. (28 maj, 26 czerwiec, 22 lipiec, 25 sierpień, 16 i 30 wrzesień, 22 listopad, 12 i 23 grudzień) składał oświadczenia o braku wymagalnych roszczeń wobec Generalnego Wykonawcy.</p>
<p>Według Sądu Okręgowego żądanie zapłaty skierowane przeciwko inwestorowi stanowi w tej sytuacji nadużycie prawa i nie zasługuje na ochronę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a>). W sytuacji gdy inwestorowi zostały przedłożone oświadczenia podwykonawcy o zaspokojeniu jego roszczeń, nie jest zrozumiałe jakie jeszcze działania powinien on podjąć celem ich weryfikacji. W świetle takich jednoznacznych oświadczeń wystarczające jest oparcie się na nich. W wezwaniu z 28 sierpnia 2018 r. <span class="anon-block">S. M. (1)</span> nie podnosił, że złożone przez niego oświadczenia odnośnie wskazanych w wezwaniu roszczeń są nieprawdziwe. <span class="anon-block">S. M. (1)</span> składając te oświadczenia, jako profesjonalista występujący w obrocie gospodarczym, miał pełną wiedzę jakiemu celowi one służą (w jakim celu są składane) i jaką funkcję pełnią, w zakresie przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawie Prawo zamówień publicznych</a>, ochrony podwykonawców, bowiem analogiczne rozwiązania były przyjęte w umowie łączącej go z Generalnym Wykonawcą.</p>
<p>Sąd Okręgowy podzielił i przyjął za własny pogląd Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">P.</span> wyrażony w wyroku z 30 marca 2017 r. <span class="anon-block">(...)</span>, który w analogicznym stanie faktycznym wskazał, że skierowane do inwestora żądanie zapłaty wynagrodzenia, choć wcześniej powód oświadczył, że zostało już zapłacone, stanowi nadużycie prawa. Sąd rozstrzygał kwestię tego, jaki wpływ na odpowiedzialność inwestora wywodzoną z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1);art. 647(1) § 5)">art. 647<sup>
<!-- -->(
1)</sup> § 5 kc</a> ma fakt złożenia przez powoda nieprawdziwych oświadczeń. Innymi słowy, kto ma ponieść konsekwencje poświadczenia przez powoda nieprawdy - czy pozwany ma zapłacić za wykonane roboty podwójnie, czy też powód ma zostać pozbawiony wynagrodzenia. Pozwany alternatywnie wywodził, że oświadczenia o uzyskaniu wynagrodzenia - jeśli przyjąć ich nieprawdziwość - czynią roszczenia powoda sprzecznymi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc.</a> Nieprawdziwe oświadczenia podwykonawcy doprowadziły bowiem stronę pozwaną do zapłacenia należności generalnemu wykonawcy, choć nie było do tego podstaw.</p>
<p>Z ustaleń poczynionych w toku sprawy wynika, że <span class="anon-block">S. M. (1)</span> złożył nieprawdziwe oświadczenia o otrzymaniu wynagrodzenia ze świadomością,że inwestor uzależnia przekazanie środków wykonawcy od wcześniejszego rozliczenia się z podwykonawcą. Domaganie się obecnie od strony pozwanej wynagrodzenia, które już raz w wyniku oświadczeń <span class="anon-block">S. M. (1)</span> zostało wypłacone, narusza zasady sprawiedliwości. Poświadczenie nieprawdy nie jest społecznie akceptowane i nie ma podstaw, aby stronę pozwaną obciążać skutkami takiego zachowania podwykonawcy.</p>
<p>O kosztach procesu, na które złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika 5400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa-17 zł Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art 98 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelację</strong> wniosła strona powodowa zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art. 647<sup>
<!-- -->1</sup> k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 366 § 2)">art. 366 §2 k.c.</a> poprzez ich błędną wykładnie i brak zastosowania na gruncie sprawy podczas gdy:</p>
<p>a) należne podwykonawcy wynagrodzenie nie zostało mu wypłacone w całości, a tym samym powód jako wierzyciel (w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 366 § 2)">art. 366 § 2 k.c.</a>) nie został zupełnie zaspokojony co sprawiło, iż solidarna odpowiedzialność inwestora za zapłatę podwykonawcy należnego mu wynagrodzenia nie wygasła;</p>
<p>b) strona pozwana przez okres prawie 2 lat od dnia otrzymania wezwania do zapłaty nie podjęła żadnych czynności mających na celu ustalenie zasadności roszczenia zgłoszonego przez podwykonawcę w trakcie trwania umowy i w tym czasie regulowała (bez zabezpieczenia w świetle zawartej z GW umowy spornej części wynagrodzenia) na rzecz GW należności wynikające z wystawionych przez Generalnego Wykonawcę Faktur VAT;</p>
<p>c) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art. 647<sup>
<!-- -->1</sup> k.c.</a> w związku:</p>
<p>- z § 3 ust. 9 i 12 umowy zawartej pomiędzy inwestorem (stroną pozwaną) a GW i uznanie iż w świetle okoliczności sprawy strona pozwana nie odpowiada solidarnie za zapłatę należnego podwykonawcy wynagrodzenia, podczas gdy warunki tej odpowiedzialności zostały spełnione, a strona pozwana - po otrzymaniu informacji od podwykonawcy co do faktu iż ten nie otrzymał całości należnego mu wynagrodzenia - pozostawała całkowicie bierna nie interweniując w żaden sposób i nie próbując choćby wyjaśnić (np. na podstawie zapisów umowy) przyczyny braku zapłaty należnego podwykonawcy wynagrodzenia;</p>
<p>- z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> poprzez przyjęcie, iż dochodzenie przez podwykonawcę od solidarnie odpowiedzialnego inwestora zapłaty należnego wynagrodzenia stanowi - w świetle składanych przez powoda oświadczeń - naruszenie zasad współżycia społecznego, podczas gdy strona pozwana o roszczeniu powoda dowiedziała się w trakcie trwania inwestycji i w czasie prowadzenia robót budowlanych (gdy nie była jeszcze rozliczona z GW i przez okres prawie dwóch kolejnych lat należne GW wynagrodzenie wypłacała), a tym samym strona pozwana, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, nie była zobowiązana do dwukrotnej zapłaty za te same roboty budowlane a strona pozwana po otrzymaniu wezwania do zapłaty z 28 sierpnia 2018 r. nie podjęła czynności wyjaśniających zaistniałą sytuację co sprawia, iż roszczenie powoda - wobec stanowiska i postępowania strony pozwanej - nie może zostać zakwalifikowane jako naruszenie zasady sprawiedliwości;</p>
<p>d) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu Okręgowego z treścią materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> poprzez błędną ocenę części zebranego materiału dowodowego i przyjęcie na tej podstawie, iż:</p>
<p>- strona pozwana po otrzymaniu wezwania do zapłaty od powoda z 28 sierpnia 2018 r. podjęła jakiekolwiek czynności mające na celu wyjaśnić brak zapłaty przez GW wynagrodzenia należnego podwykonawcy, podczas gdy po otrzymaniu tego wezwania nie podjęła żadnych czynności zmierzających do ustalenia czy podwykonawca otrzymał należne mu wynagrodzenie i pozostała całkowicie bierna na to wezwanie i wskazaną tam okoliczność braku rozliczenia się przez GW z podwykonawcą;</p>
<p>- strona pozwana - czemu Sąd Okręgowy dał wiarę - okoliczności uzasadniające niezasadność stanowiska podwykonawcy ustaliła na podstawie pisma GW z 21 września 2018r., podczas gdy pismo to nie ma znaczenia w sprawie, gdyż okoliczności tam powoływane dotyczą innego roszczenia (kaucja gwarancyjna) i stanowią stanowisko GW w odpowiedzi na inne (bo z 9 sierpnia 2018 r.) wezwanie do zapłaty wystosowane przez powoda do strony pozwanej, a tym samym wyjaśnienia te nie mają przełożenia na dochodzone roszczenie;</p>
<p>- brak jest podstaw do zapłaty powodowi dochodzonego wynagrodzenia, podczas gdy strona pozwana rozliczając się końcowo z GW nie dysponowała oświadczeniem końcowym podwykonawcy co do całkowitego rozliczenia należnego mu wynagrodzenia (patrz zał. nr<span class="anon-block">(...)</span>do pisma strony pozwanej z 17 maja 2023r.), a tym samym rozliczając się końcowo z GW miała pełną świadomość tego, iż powód nie otrzymał całości należnego mu wynagrodzenia czym strona pozwana, w związku ze swoją solidarną odpowiedzialnością za to zobowiązanie, naraziła się na ryzyko ponownej zapłaty za te same roboty budowlane;</p>
<p>- składane przez powoda oświadczenia zwolniły z solidarnej odpowiedzialności stronę pozwaną, podczas gdy - jak wykazało postępowanie dowodowe - powód składał je będąc wprowadzanym w błąd przez GW, a ponadto strona pozwana po ich otrzymaniu i uzyskaniu świadomości że nie odpowiadają one prawdzie, nie podjęła żadnych czynności wyjaśniających zaistniałą sytuację, czym naraziła się możliwą konieczność ponownej zapłaty za te same prace.</p>
<p>W rezultacie strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenie kosztów procesu za obie instancje.</p>
<p>Strona pozwana wniosła <strong>
<!-- -->odpowiedź na apelację,</strong> w której domagała się oddalenia apelacji i zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W toku postępowania apelacyjnego</strong> wygasł zarząd sukcesyjny i w miejsce zarządcy wstąpili następcy prawni zmarłego <span class="anon-block">S. M. (1)</span> – to jest <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">T. M.</span>, <span class="anon-block">G. M.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span>.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył:</strong>
</p>
<p>Apelacja jest bezzasadna.</p>
<p>Sąd Apelacyjny podziela dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę materiału dowodowego, znajdującą podstawę w dyrektywach oceny dowodów zawartych w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, oraz ustalony stan faktyczny i przyjmuje je za własne.</p>
<p>Sąd Apelacyjny podziela także wnioski wyprowadzone przez Sąd Okręgowy na podstawie ustalonego stanu faktycznego.</p>
<p>W związku z tym, że prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego może nastąpić dopiero w razie poczynienia niewadliwych ustaleń faktycznych, to w pierwszej kolejności należało skoncentrować się na zbadaniu zasadności zarzutów naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów prawa procesowego odnoszących się do przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i oceny zgromadzonego materiału procesowego.</p>
<p>Oceniając zarzuty apelacji wskazać należy, iż nie sposób podzielić zarzuty o naruszeniu obowiązku wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego i dokonaniu oceny dowodów z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.</p>
<p>Skuteczne podniesienie zarzutu obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2009 r., II PK 261/08). Jeśli sądowi nie można wytknąć błędnego z punktu widzenia logiki i doświadczenia życiowego rozumowania, nie dochodzi do obrazy ww. przepisu, nawet jeśli z dowodu można wywieść wnioski inne niż przyjęte przez sąd.</p>
<p>W sprawie Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej analizy dowodów, zaś apelacji nie udało się wykazać nielogicznego czy sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego wnioskowania przy ich ocenie.</p>
<p>I tak, nie można podzielić zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art.233 § 1 kpc</a> przybierające postać wadliwego – według strony powodowej – ustalenia, że strona pozwana po otrzymaniu wezwania do zapłaty z 28 sierpnia 2018 r. podjęła czynności mające na celu wyjaśnienie braku zapłaty przez GW wynagrodzenia należnego podwykonawcy, ponieważ - jak twierdzi strona powodowa - po otrzymaniu ww. wezwania nie podjęła czynności zmierzających do ustalenia czy podwykonawca otrzymał należne mu wynagrodzenie i pozostała bierna na to wezwanie.</p>
<p>Jest to zarzut nieuzasadniony. Sąd Apelacyjny podziela ww. ustalenie Sądu I instancji, a uwagi w tym zakresie przedstawi w dalszej części uzasadnienia.</p>
<p>Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art.233 § 1 kpc</a> poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie pisma GW z 21 września 2018r., w sytuacji, gdy – zdaniem apelującego – pismo to nie ma znaczenia w sprawie, to oczywiście należy zgodzić się ze stroną powodową, że ww. pismo GW stanowiło odpowiedź na pytanie inwestora w związku z wystosowanym przez pełnomocnika <span class="anon-block">S. M. (1)</span> wezwania do zapłaty należności z tytułu kaucji gwarancyjnej, co z kolei oznacza, że ww. dokumenty (ww. pisma pełnomocnika <span class="anon-block">S. M. (1)</span>, inwestora i GW) nie mają bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia tego sporu. Sąd I instancji dostrzegł ww. okoliczność opisując przyczyny zwrócenia się do GW o wyjaśnienie tej kwestii.</p>
<p>Nie można podzielić zarzutu wadliwego ustalenia, że strona pozwana nie miała podstaw do końcowego rozliczenia się z podwykonawcą wobec braku oświadczenia końcowego podwykonawcy. Apelujący nie bierze pod uwagę, że strona pozwana dysponowała oświadczeniami <span class="anon-block">S. M. (1)</span> o braku zaległości.</p>
<p>Bezzasadny jest zarzut wadliwej oceny oświadczeń <span class="anon-block">S. M. (1)</span>, to jest braku usprawiedliwienia faktu ich składania z uwagi wprowadzenie w błąd <span class="anon-block">S. M. (1)</span> przez GW i brak ustalenia, że strona pozwana po otrzymaniu oświadczeń i uzyskaniu świadomości że nie odpowiadają one prawdzie, nie podjęła żadnych czynności wyjaśniających zaistniałą sytuację, czym naraziła się możliwą konieczność dwukrotnej zapłaty za te same prace.</p>
<p>Niezależnie od indywidualnego odniesienia się do poszczególnych zarzutów apelacji podkreślić należy, że na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">K.p.c.</a> obowiązuje system apelacji pełnej, co oznacza, że sąd odwoławczy zobligowany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy w całym zaskarżonym zakresie. Skoro zatem sąd ten ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę to Sąd Apelacyjny raz jeszcze przedstawi argumentację odnośnie kwestii kluczowych dla rozstrzygnięcia.</p>
<p>Jest to tym bardziej uzasadnione, że rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego opiera się na zastosowaniu w sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a>, a rola i znaczenie ww. przepisu w krajowym porządku prawnym wymaga w sposób szczególny indywidualnej oceny sądu odwoławczego jako sądu <em>
<!-- -->raz jeszcze </em>merytorycznie rozpoznającego spór.</p>
<p>Przypomnieć należy, że stanowisko procesowe strony powodowej opiera się na tym, że oświadczenia powoda nigdy nie były przez niego składane inwestorowi (stronie pozwanej), co więcej, powód informował inwestora o braku zapłaty wynagrodzenia opisanego w tej fakturze, a mimo to inwestor nie podjął żadnych działań zmierzających do weryfikacji uzyskanych informacji i do końca rozliczał się z GW, także w ramach rozliczenia końcowego, mimo braku stosownego oświadczenia podwykonawcy składanego w związku z zakończeniem prac.</p>
<p>W kontekście powyższego wskazać należy, że ustalenie stanu faktycznego zgodnego ze stanowiskiem procesowym strony powodowej byłoby możliwe tylko w razie pominięcia znaczenia występowania określonych faktów lub wręcz pominięcia, że dane fakty wystąpiły.</p>
<p>Po pierwsze, należy odnieść się do kwestii oświadczeń powoda. Przede wszystkim, charakterystyczne jest, że trudno doszukać się w uzasadnieniu pozwu jakiejkolwiek krytycznej ich oceny. Dopiero w toku procesu, w tym na rozprawie apelacyjnej strona powodowa poprzez swojego pełnomocnika przyznała, że to zachowanie nie było prawidłowe, ale w uzasadnieniu pozwu wskazano, że było to zachowanie o charakterze neutralnym, a w każdym razie nie wpływającym na odpowiedzialność strony pozwanej (k.6). Powód wskazał na 3 kluczowe jego zdaniem okoliczności związane z wystawieniem ww. oświadczeń:</p>
<p>- po pierwsze, były one składane GW, nigdy inwestorowi;</p>
<p>- po drugie, zostały one złożone <em>
<!-- -->pod przymusem </em>i w wyniku wprowadzenia w błąd powoda, że tylko takie oświadczenie uzasadni wypłatę należności GW przez inwestora, który również – według GW - nie rozliczał się z nim (GW) terminowo (por.k.5);</p>
<p>- po trzecie, oświadczenia nie zwalniają inwestora z odpowiedzialności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc.</a>
</p>
<p>Tymczasem argumentacja powoda odnośnie przyczyn i okoliczności składania ww. oświadczeń jest w sposób oczywisty bezzasadna.</p>
<p>Przede wszystkim, należy odnieść się do argumentu, że przecież powód nie składał ww. oświadczeń inwestorowi tylko GW. W obliczu ww. argumentu wskazać należy, że trudno przypuszczać, aby <span class="anon-block">S. M. (1)</span> miał jakiekolwiek wątpliwości jaki był cel podpisania takiego oświadczenia oraz że <span class="anon-block">S. M. (1)</span> i GW postanowili stworzyć takie oświadczenia dla swoich wewnętrznych relacji. Oczywistym było dla powoda, że ww. oświadczenia sporządzane były w celu ich przedłożenia inwestorowi.</p>
<p>Ww. stanowisko znajduje potwierdzenie nie tylko poprzez odwołanie się do zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, ale wręcz znajduje potwierdzenie w treści uzasadnienia pozwu, gdzie powód przyznał, że podpisywał oświadczenia po to, aby GW mógł uzyskać wynagrodzenie.</p>
<p>Jednakże ww. przyczyn podpisywania oświadczeń nie tylko nie można usprawiedliwić, ale wręcz nie można ich uznać jako uzasadnione – to znaczy przyjąć, że powód mógł pozostawać w usprawiedliwionym subiektywnie przekonaniu, że przedstawiane mu przez GW okoliczności rzeczywiście wystąpiły, a zaproponowany przez GW sposób postępowania jest logiczny i uzasadniony ww. okolicznościami.</p>
<p>Trudno bowiem uznać za wiarygodne wyjaśnienia powoda, że mógł uznać za wiarygodne przekazywane mu przez GW informacje, że inwestor zalega z płatnościami za wykonane prace i że dopiero złożenie ww. oświadczeń <em>
<!-- -->odblokuje</em> wypłatę wynagrodzenia.</p>
<p>Przecież oczywiste powinno być dla <span class="anon-block">S. M. (1)</span>, że inwestycja jest realizowana przez Skarb Państwa. O ile nie można wykluczyć, że inwestor prywatny mógł nie zabezpieczyć wystarczających środków na realizację inwestycji lub podjął decyzję o przekazaniu środków na realizację innej inwestycji, czy wręcz, że w sposób nieuczciwy zamierzał wykorzystać solidność wykonawców prac i nie płacić za wszystkie wykonane przez nich prace, o tyle trudno racjonalnie zakładać, że Skarb Państwa przystąpił do rozbudowy budynku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">D.</span> bez zabezpieczenia środków lub aby osoby odpowiedzialne zadecydowały w trakcie prowadzonych prac, że środki te zostaną przeznaczone na inne cele. Trudno też przyjąć, aby <span class="anon-block">S. M. (1)</span> mógł założyć, że możliwa jest sytuacja, w której osoby odpowiedzialne za realizację inwestycji będą zwlekały z wypłatą wynagrodzenia, pomimo wystąpienia przesłanek do takiej wypłaty. Przecież niejednokrotnie opóźnienia w wykonaniu poszczególnych etapów prac i tym samym brak podstaw do wypłaty wynagrodzenia wywołują negatywne skutki także dla inwestora publicznego, który zabezpiecza środki na inwestycje w określonym reżimie budżetowym, a opóźnienie w terminach wydatkowania ww. środków wymaga zmiany zasad wydatkowania, które nie muszą sprowadzać się do prostego przesunięcia wypłaty jak w wypadku inwestora prywatnego.</p>
<p>W efekcie nie tylko nie można usprawiedliwić zachowania <span class="anon-block">S. M. (1)</span>,ale wręcz nie można przyjąć,że mógł on pozostawać w subiektywnym przekonaniu, że odmowa sporządzenia oświadczenia o braku zaległości lub sporządzenie oświadczenia o występowaniu zaległości <em>
<!-- -->groziła </em>wstrzymaniem zapłaty wynagrodzenia GW przez inwestora, a tym samym <em>
<!-- -->groziła </em>mu, że nie otrzyma należnych mu pieniędzy. Wręcz przeciwnie - skutkiem nie złożenia przez niego oświadczenia albo złożenia oświadczenia zgodnego z prawdą byłoby wypłacenie mu należnego wynagrodzenia bezpośrednio przez inwestora. Oczywiście, takie zachowanie nie spotkałoby się z akceptacją GW, który być może nie proponowałby powodowi współuczestnictwa w realizacji kolejnych inwestycji jako podwykonawcy, ale taka okoliczność nie może stanowić usprawiedliwienia dla jego zachowania.</p>
<p>Wreszcie, należy odnieść się do twierdzenia powoda, że fakt złożenia ww. oświadczenia nie zwalnia strony pozwanej z odpowiedzialności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc.</a> Otóż, Sąd I instancji nie twierdził, że złożenie oświadczeń o braku zaległości prowadzi do zwolnienia inwestora z odpowiedzialności zapłaty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc.</a> Sąd I instancji uznał jedynie, a Sąd Apelacyjny podziela to stanowisko, że domaganie się przez powoda od inwestora (strony pozwanej) zapłaty za wykonane prace na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> stanowi w okolicznościach sprawy nadużycie prawa i jest sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc.</a>
</p>
<p>Kolejnym argumentem apelacji na rzecz wadliwości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego jest okoliczność, iż <span class="anon-block">S. M. (1)</span> wezwał stronę pozwaną do zapłaty należności z ww. faktury, a strona pozwana nie podjęła działań zmierzających do ustalenia na podstawie <em>
<!-- -->wiarygodnych </em>dowodów prawdziwości ww. wezwania do zapłaty, w sytuacji gdy inwestycja była realizowana jeszcze przez okres dwóch lat.</p>
<p>Odnosząc się do tego zarzutu apelacji należy zauważyć, że punktem wyjścia dla tego zarzutu był fakt, który nie wystąpił w stanie faktycznym – to jest brak podjęcia przez inwestora działań weryfikujących wezwanie do zapłaty.</p>
<p>Prawidłowo bowiem Sąd I instancji ustalił, że strona pozwana dokonywała takiej weryfikacji, to jest oceniała treść wezwania do zapłaty na podstawie oświadczeń powoda składanych zarówno przed doręczeniem wezwania do zapłaty, jak i składanych konsekwentnie po doręczeniu ww. wezwania do zapłaty.</p>
<p>Apelujący zarzuca, że strona pozwana nie przeprowadziła takiej weryfikacji na podstawie <em>
<!-- -->wiarygodnych </em>dowodów. Sąd Apelacyjny ma świadomość, że proces ułożył się w ten sposób, że przez zasadniczą część postępowania przed Sądem Okręgowym za powoda występował zarządca sukcesyjny, a na końcowym etapie postępowania następcy prawni zmarłego powoda <span class="anon-block">S. M. (1)</span>, ale nie zmienia to oceny stanowiska procesowego. Nie można bowiem akceptować stanowiska procesowego wedle którego podwykonawca (powód) zarzuca inwestorowi (stronie pozwanej), że inwestor fakt rozliczenia się GW z podwykonawcą ustalił na podstawie <em>
<!-- -->niewiarygodnych </em>dowodów w postaci jego (powoda) własnych nieprawdziwych oświadczeń.</p>
<p>Słusznie Sąd Okręgowy akcentuje ww. zachowanie <span class="anon-block">S. M. (1)</span> zadając pytanie, co jeszcze miałby zrobić inwestor w sytuacji, gdy podwykonawca składa oświadczenia o niezaleganiu wobec niego przez GW z zapłatą należnego mu wynagrodzenia.</p>
<p>Strona powodowa mocno podkreśla w apelacji fakt kontynuowania inwestycji jeszcze przez okres dwóch lat po dacie doręczenia stronie pozwanej wezwania do zapłaty, podkreślając, że przywołany w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wyrok Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">P.</span> został wydany w innym stanie faktycznym, to jest w sytuacji, gdy roszczenie podwykonawcy zostało zgłoszone już po zakończeniu i rozliczeniu inwestycji.</p>
<p>Odnosząc się do kwestii odwołania się do ww. wyroku Sądu Apelacyjnego podkreślić należy, że w sprawach w których podstawą rozstrzygnięcia jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a> należy w sposób bardzo ostrożny opierać się na wnioskach wyprowadzonych przez sądy orzekające w innych sprawach. Nawet bowiem gdy wnioski te mają charakter wniosków o charakterze ogólnym – np. <em>
<!-- -->skutki złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez podwykonawcę dla odpowiedzialności inwestora na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> </em>tak jak to ma miejsce w omawianym wypadku, to ten wniosek jest wyprowadzany na podstawie indywidualnych okoliczności danego stanu faktycznego.</p>
<p>Dlatego Sąd Apelacyjny nie odwołuje się do wniosków zaprezentowanych w innej sprawie, w szczególności z punktu widzenia oceny czy zgłoszone przez podwykonawcę wobec inwestora żądanie zapłaty, pomimo składania oświadczeń o należytym rozliczaniu się przez GW z ww. podwykonawcą jest sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a> tylko wówczas gdy zostało zgłoszone po zakończeniu inwestycji, natomiast nie uzasadnia takiej oceny w razie gdy żądanie zapłaty zostało zgłoszone jeszcze przed zakończeniem inwestycji.</p>
<p>Dla Sądu Apelacyjnego istotne jest ustalenie, czy zachowanie <span class="anon-block">S. M. (1)</span> uzasadnia przyjęcie, że zasądzenie od inwestora wynagrodzenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> jest nie tylko zgodne z ww. przepisem, ale jednocześnie nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc.</a>
</p>
<p>Strona powodowa odwołuje się do faktu wezwania inwestora do zapłaty i podkreśla, że strona pozwana przez okres prawie dwóch lat nie zweryfikowała prawdziwości twierdzeń zawartych w ww. wezwaniu do zapłaty.</p>
<p>Jak wyżej wskazano, twierdzenie o braku weryfikacji opiera się na pominięciu analizy ww. wezwania na podstawie złożonych uprzednio i składanych na bieżąco oświadczeń powoda, z których konsekwentnie wynikało, że nie ma on wymagalnych roszczeń wobec GW, którą to analizę sądy orzekające uznały za wystarczające.</p>
<p>Jednakże gdyby dokonać oceny prawidłowości zastosowania w sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a> przez pryzmat faktu, że inwestycja wciąż była realizowana przez kolejne 2 lata, to strona powodowa zarzucając bierność stronie pozwanej, pomija, że <span class="anon-block">S. M. (1)</span> nie tylko nie próbował wyjaśnić przyczyn dla których składał nieprawdziwe oświadczenia, ale konsekwentnie utrzymywał stan wprowadzenia inwestora w błąd co do faktu rozliczenia się z nim GW składając kolejne oświadczenia, z których wynikało, że nie ma wymagalnych wierzytelności wobec GW.</p>
<p>Jak już wyżej wskazano, nie można także przyjąć, że strona pozwana jako inwestor nie miała podstaw do rozliczenia się końcowego z GW w sytuacji, w której <span class="anon-block">S. M. (1)</span> składał konsekwentnie oświadczenia o braku wymagalnych wierzytelności wobec niego ze strony GW.</p>
<p>Podsumowując kwestię oceny wpływu dalszej realizacji inwestycji po doręczeniu inwestorowi wezwania do zapłaty na roszczenia strony powodowej dokonywanej przez pryzmat spełnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a>, należy wskazać, że można byłoby zastanawiać się nad przyjęciem, że rozliczenie się inwestora z GW w zakresie w jakim podwykonawca już po tym rozliczeniu, ale przed zakończeniem inwestycji zgłasza roszczenie, nie uzasadnia uznania, że dochodzone przez podwykonawcę roszczenie stanowi nadużycie prawa, gdyby jego (podwykonawcy) zachowanie sprowadzało się do zwykłej bierności spowodowanej np. jego łatwowiernością w relacjach z GW.</p>
<p>Nie można jednak akceptować jako usprawiedliwionego okolicznościami takiego zachowania podwykonawcy, które nie sprowadza się do zwykłej bierności w dochodzeniu roszczeń, ale które stwarza warunki wypłaty nierzetelnemu GW wynagrodzenia należnego podwykonawcy w warunkach zaległości występujących wobec tego podwykonawcy.</p>
<p>Z kolei, gdyby próbować ocenić, czy sam fakt składania nieprawdziwych oświadczeń stanowi na tyle poważne naruszenie zasad lojalności i uczciwości we wzajemnych relacjach, że uzasadnia zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a>, to warto odwołać się do przesłanek, które mogą uzasadnić zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a> w relacji pomiędzy przedsiębiorcami przy okazji podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia. Według Sądu Najwyższego taki zarzut może zostać uznany za nadużycie prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a> w razie uznania, że podniesienie takiego zarzutu uzasadnione było <em>
<!-- -->zwodzeniem </em>wierzyciela i zapewnianiem go o zamiarze zapłaty należności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2001r., II CKN 604/00). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu ww. wyroku powołuje się na działania dłużnika zmierzające <em>
<!-- -->do uśpienia czujności wierzyciela. </em>Uznać należy, że skoro <em>
<!-- -->zwodzenie </em>kontrahenta i <em>
<!-- -->sugerowanie </em>zamiaru zapłaty może być uznane za okoliczności, które uzasadniają uznanie podniesionego zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa to tym bardziej taką ocenę uzasadnia składanie nieprawdziwych oświadczeń co do faktu prawidłowego rozliczenia danej wierzytelności, a następnie wystąpienie z roszczeniem o zapłatę ww. wierzytelności.</p>
<p>W rezultacie Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że zachowanie <span class="anon-block">S. M. (1)</span> polegające na składaniu nieprawdziwych oświadczeń o braku wymagalnych roszczeń nie może zostać pominięte jako istotna okoliczność w procesie oceny zasadności dochodzonego przez niego (<span class="anon-block">S. M. (1)</span>) roszczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->(

1)</sup> kc</a> w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy wynikającego z faktu odmowy zapłaty przez inwestora należności za wykonane przez niego prace w sytuacji, gdy wypłata GW przez inwestora wynagrodzenia odpowiadającego wykonanym przez <span class="anon-block">S. M. (1)</span> pracom była możliwa tylko z uwagi na złożenie przez niego (<span class="anon-block">S. M. (1)</span>) nieprawdziwego oświadczenia o braku wymagalnych należności wobec GW i podtrzymywanie tego stanowiska poprzez konsekwentne składanie kolejnych oświadczeń o takiej treści, w sytuacji, gdy brak takiego oświadczenia lub złożenie oświadczenia o treści zgodnej z rzeczywistością sprawiłby, że strona pozwana wypłaciłaby ww. wynagrodzenie bezpośrednio S.<span class="anon-block">M. (1)</span>.</p>
<p>Takie zachowanie <span class="anon-block">S. M. (1)</span> należy ocenić jako naruszające zasady lojalnej współpracy oraz jako naruszające zasady uczciwości, a dochodzenie roszczenia, które zaktualizowało się jako skutek ww. nierzetelnego zachowania, musi zostać ocenione jako nadużycie prawa. Jednocześnie uznać należy, że w stanie faktycznym sprawy nie występują okoliczności, które prowadziłyby do wniosku, że ww. zachowanie <span class="anon-block">S. M. (1)</span> winno zostać usprawiedliwione, a strona pozwana winna ponieść finansowe skutki składania przez niego (<span class="anon-block">S. M. (1)</span>) nieprawdziwych oświadczeń.</p>
<p>Oceniając bezzasadność dochodzonego w sprawie roszczenia w kontekście przesłanek zastosowania w stanie faktycznym sprawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc</a> nie sposób nie odwołać się do uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> do porządku prawnego, w którym wskazano, że często roboty budowlane wykonują przedsiębiorcy dysponujący znacznym kapitałem zakładowym, wytwórczym i finansowym, co wzbudza zaufanie u kolejnych podwykonawców. Tymczasem okazuje się następnie, że potencjał ten jest pozorny, przedsiębiorcy zgłaszają wnioski o wszczęcie postępowań układowych lub upadłościowych, a uzyskanie przez podwykonawców zapłaty za wykonane przez nich prace wymaga długotrwałych procesów, a niejednokrotnie jest wręcz niemożliwe. W rezultacie ustawodawca przyjął regulację, która miała przeciwdziałać takim zjawiskom wprowadzając najdalej idącą odpowiedzialność inwestora, to jest solidarną i niezależną od winy. Ustawodawca podkreślił, że projekt nowelizacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">KC</a> jest wynikiem szeregu publikacji prasowych dotyczących problemu niewypłacalności wykonawców określanych mianem <em>
<!-- -->wydmuszki </em>(por. projekt ustawy o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy KC</a> z uzasadnieniem druk nr 888 z 16 września 2002 r.).</p>
<p>Z ww. uzasadnienia jednoznacznie wynika zatem, że przyczyną wprowadzenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> do wewnętrznego porządku prawnego był zamiar przeciwstawienia się nierzetelnym generalnym wykonawcom w celu ochrony podwykonawców kosztem interesu inwestorów, którzy w efekcie tej ochrony mogą zostać zmuszeni do dwukrotnej zapłaty za wykonane prace (por.s.2 uzasadnienia projektu ustawy). Natomiast z uzasadnienia projektu ustawy nie wynika, aby przedmiotem ochrony kosztem interesu inwestorów miały być skutki nierzetelnego, czy wręcz nieuczciwego zachowania podwykonawców.</p>
<p>W rezultacie nie można uznać, że Sąd Okręgowy w sposób wadliwy uznał, że roszczenie wywodzone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1))">art.647<sup>
<!-- -->1</sup> kc</a> jest bezzasadne z uwagi na naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art.5 kc.</a>
</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 kpc</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p>
<p>Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art.98 § 1 i 3 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art.99 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art.391 § 1 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 § 2;art. 391 § 2 pkt. 6)">§ 2 pkt 6</a> w związku z § 10 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz.1800 ze zm.).</p>
</div>