Uzasadnienie z 2 grudnia 2014, sygn. XX GC 778/13

UZASADNIENIE

W dniu 27 maja 2013 r. Z. O. (1) (dalej: „ Skarżący”) wniósł przeciwko (...) sp. z o.o. w W. (dalej: „ Przeciwnik skargi”) skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego - Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. (SA 48/11) z dnia 8 października 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Skarżący wskazał, że w postępowaniu przed sądem polubownym nie został powiadomiony o wyznaczeniu arbitra ani o zainicjowaniu postępowania przed sądem polubownym przez (...) sp. z o.o. w W., tym samym został pozbawiony możliwości obrony swoich praw przed sądem polubownym. Skarżący wskazał, że o przedmiotowym wyroku sądu polubownego powziął wiadomość w dniu 20 maja 2013 r. – otrzymując informacje od komornika sądowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie P. T..

Przeciwnik skargi wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania od Skarżącego.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Przeciwko Z. O. (1) toczyło się postępowanie przed sądem polubownym – Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. pod sygnaturą SA 48/11. Postępowanie to zainicjował (...) sp. z o.o. w W., składając w dniu 12 lutego 2011 r. pozew o zapłatę przeciwko Z. O. (2). Wnosząc pozew przed sądem polubownym (...) sp. z o.o. w W. załączył nieaktualny wyciąg w rejestru dotyczący działalności gospodarczej Z. O. (1), jeszcze z 2006 r. Wszelka korespondencja dotycząca postępowania przed sądem polubownym dla Z. O. (1) była dokonywana na adres: (...) lok. (...), W. (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k. 2). Na ww. adres zostało wysłane wezwanie na arbitraż (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k. 108). Zawiadomienie o terminie rozprawy arbitrażowej zostało wysłane na ww. adres (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k.156), jednakże przesyłka nie została podjęta i wróciła do Sądu Arbitrażowego. Wobec powyższego, ze strony Z. O. (1) nikt nie stawił się na rozprawie (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k. 160). W dniu 8 października 2012 r. zapadł wyrok sądu polubownego (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k. 162). Odpis wyroku sądu polubownego został wysłany Z. O. (1) na ww. adres, jednakże przesyłka nie została podjęta i wróciła do Sądu Arbitrażowego (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k.170).

W dniu 13 listopada 2012 r. (...) sp. z o.o. w W. wniósł do tut. Sądu wniosek o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego, oznaczając adres Z. O. (1) jako ul. (...) lok. (...) W. (akta postępowania pod sygnaturą XX GCo 316/12, k. 5).

W dniu 30 listopada 2012 r. została stwierdzona wykonalność przedmiotowego wyroku (akta postępowania pod sygnaturą XX GCo 316/12, k. 48).

W dniu 22 maja 2013 r. Z. O. (1) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą, które zostały wyłączone do odrębnego postępowania toczącego się pod sygnaturą XX GC 778/13. O przedmiotowym postępowaniu Z. O. (1) powziął wiadomość po zajęciu rachunku bankowego przez komornika w dniu 20 maja 2014 r.

Z. O. (1) nie zamieszkiwał pod adresem ul. (...), W. – choć w przeszłości prowadził tam działalność gospodarczą. W dniu 2 lutego 2009 r. wpis pod numerem(...), dokonany przez Z. O. (1), został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej (decyzja o wykreśleniu z ewidencji, k.10). Adres wskazany w postępowaniu arbitrażowym – ul. (...) lok.(...), W., był adresem podanym przez Z. O. (1) przy jednej z umów sprzedaży udziałów zawartej w 2008 r. – jednakże nie jako adres jego zameldowania (akta postępowania pod sygnaturą XX GCo 316/12, k.146).

(...) sp. z o.o. w W. podał prawidłowy adres Z. O. (1) – tj. ul. (...), W. we wniosku o wszczęcie egzekucji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Skarga o uchylenie sądu polubownego - wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. (SA 48/11) z dnia 8 października 2012 r. zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1206 § 1 ust. 2 k.p.c. strona może w drodze skargi żądać uchylenia wyroku sądu polubownego, jeżeli nie była należycie zawiadomiona o wyznaczeniu arbitra, o postępowaniu przed sądem polubownym lub w inny sposób była pozbawiona możności obrony swoich praw przed sądem polubownym. Przyczyny uchylenia wyroku sądu polubownego zawarte w art. 1206 § 2 k.p.c. brane są pod uwagę z urzędu. W razie zajścia tych okoliczności sąd uchyli zaskarżony wyrok sądu polubownego nawet w sytuacji, gdy strona nie przytoczyła tej podstawy.

W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że zostały wypełnione przesłanki wskazane w ww. regulacji. Podanie przez Przeciwnika skargi w postępowaniu przed sądem polubownym nieaktualnego adresu Skarżącego – tj. (...) W. (akta postępowania arbitrażowego, SA 48/11, k. 2, 108, 156) – skutkowało brakiem powzięcia wiadomości przez Skarżącego o zainicjowaniu postępowania przed sądem polubownym. W ocenie Sądu nieuzasadnione są argumenty Przeciwnika skargi, który wskazał, że ww. adres wynika z umowy sprzedaży udziałów, w której obok miejsca zameldowania, został wskazany ww. adres jako adres zamieszkania Skarżącego. Jednakże, postępowanie Przeciwnika skargi – tj. powoływanie się na nieaktualne dane przy zainicjowaniu postępowania przed sądem polubownym w 2011 r. – stanowi – w ocenie Sądu – postępowanie wbrew zasadom doświadczenia życiowego. Miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 65 k.c., zawiera w sobie dwa elementy: wolę przebywania w danym miejscu i przebywanie w nim. A zatem miejsce zamieszkania osoby fizycznej może ulec zmianie i Przeciwnik skargi powinien był mieć tę świadomość. Zdaniem Sądu, Przeciwnik skargi jako przedsiębiorca powinien był dochować należytej staranności w rozumieniu art. 355 k.c. przy składaniu przedmiotowego pozwu przed sądem polubownym – przez zasięgnięcie informacji odnośnie aktualnego adresu zamieszkania Skarżącego.

W ocenie Sądu, podanie przez Przeciwnika skargi w postępowaniu arbitrażowym adresu ul. (...) lok. (...) W. było nieprawidłowe – w istocie doprowadziło do wadliwości całego postępowania przed sądem polubownym. Przeciwnik skargi jako podstawę przedmiotowego powództwa wskazał umowę najmu, w której widniał adres ul. (...) lok. (...), W. (akta postępowania arbitrażowego, umowa najmu, k.24), a wystawiane przez Przeciwnika skargi faktury były na podmiot oznaczony jako: (...) sp. z o.o., a na fakturach został wskazany następujący adres: Al. (...), (...)-(...) W. (akta postępowania arbitrażowego, k. 41). W ocenie Sądu, w postępowaniu przed sądem polubownym, Przeciwnik skargi wskazał adres Skarżącego bez zachowania zasad należytej staranności.

Zdaniem Sądu, działanie Przeciwnika skargi – tj. podanie aktualnego adresu Skarżącego przy wniosku o wszczęcie egzekucji - świadczy o tym, że miał informację o aktualnym miejscu zamieszkania (ul. (...)) Skarżącego, tudzież był w stanie taką informację uzyskać, czego nie uczynił przy składaniu pozwu w postępowaniu przed sądem polubownym. Powyższe skutkowało brakiem możliwości powzięcia przez Skarżącego informacji o toczącym się postępowaniu przed sądem polubownym.

Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że strona postępowania arbitrażowego – Skarżący – nie był należycie zawiadomiony o wyznaczeniu arbitra, o postępowaniu przed sądem polubownym, a w konsekwencji był pozbawiony możności obrony swoich praw przed sądem polubownym. Wszystkie bowiem zawiadomienia w postępowaniu przed sądem polubownym były wysyłane na nieprawidłowy adres (akta postępowania arbitrażowego, k. 2, k.108, 156).

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 1206 § 1 ust. 2 k.p.c. w związku z art. 65 k.c. oraz art. 355 k.c., Sąd orzekł jak w punkcie I. wyroku.

Wniesienie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego nie ma wpływu na skuteczność lub wykonalność tego wyroku. Wyrok sądu polubownego podlega stwierdzeniu wykonalności i może stać się tytułem egzekucyjnym mimo jego zaskarżenia. W związku z uchyleniem wyroku, Sąd na podstawie art. 1210 k.p.c. orzekł jak w punkcie II. wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie, z którymi strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W niniejszej sprawie za stronę przegrywającą spór należy uznać w całości Przeciwnika skargi. W związku z tym, że Skarżący został zwolniony z kosztów sądowych w całości do niezbędnych kosztów procesu Skarżącego zaliczone zostały koszty wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego (3.600 zł), którego wysokość Sąd ustalił na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348) oraz opłata skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie III. wyroku.

Skarżący został zwolniony z kosztów sądowych w całości – nie poniósł kosztów opłaty od skargi w wysokości 8 531 zł. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić, Sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego przesłanki, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Zgodnie zaś z art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. za stronę przegrywającą spór należy uznać Przeciwnika skargi, a zatem Sąd obciążył go ww. kosztami. W związku z powyższym, Sąd na podstawie 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kosztami sądowymi w związku z art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., orzekł jak w punkcie IV. wyroku.

SSO Maciej Kruszyński