Wyrok z 16 stycznia 2019, sygn. I Ca 503/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 stycznia 2019 roku

Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący SSO Joanna Składowska

Sędziowie SSO Elżbieta Zalewska-Statuch

SSO Antoni Smus

Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak

po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 roku w Sieradzu

na rozprawie

sprawy z powództwa E. R.

przeciwko L. L.

o zapłatę

na skutek apelacji powódki

od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu

z dnia 30 października 2018 roku, sygnatura akt I C 560/15

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od E. R. na rzecz L. L. 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto z tytułu zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym;

3.  przyznaje adwokatowi M. Ś. zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto, którą nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu.

Sygn. akt I Ca 503 /18

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym do Sądu Rejonowego w Wieluniu, powódka E. S. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej L. L. kwoty 26 400,00 złotych tytułem czynszu za dzierżawę działek o nr (...) położonych w miejscowości S..

Zaskarżonym wyrokiem z 30 października 2018 r., wydanym w sprawie sygn. akt I C 560/15, Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo (pkt 1).

Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach:

W dniu 5 stycznia 1969 r. L. L. zawarła z teściem powódki J. S. umowę sprzedaży budynków znajdujących się na jego gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości S., gmina L., stanowiącym działki o nr (...) oraz dzierżawy działki, na której stał dom o powierzchni 0,15 ha za czynsz w wysokości 200,00 złotych.

Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. Sąd Rejonowy w Wieluniu stwierdził, że L. L. nabyła przez zasiedzenie z dniem 6 stycznia 1989 r. prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina L. oznaczonej jako działki (...) o pow. 0,1124 ha i 335/1 o pow. 0,0775 ha, dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym w Wieluniu prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

W takim stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo podlega oddaleniu, ponieważ pozwana jest właścicielką nieruchomości, a powódka nie wykazała, że pozwana powinna płacić jej czynsz dzierżawny.

Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zaskarżając orzeczenie w części, tj. co do punktu 1. i zarzucając następujące uchybienia:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 k.p.c. przez wybiórczą, dowolną i nie wszechstronną ocenę materiału dowodowego polegającą na:

- pominięciu znajdującego się w aktach sprawy dokumentu w postaci umowy z dnia 5 listopada 1969 r., z której wprost wynika, że L. L. wzięła w dzierżawę od J. S. przedmiotowe nieruchomości, a umówiony czynsz dzierżawny wynosił 200,00 złotych;

- pominięciu zeznań świadków K. S. i D. K. w zakresie, w jakim świadkowie ci podawali, że L. L. wzięła w dzierżawę od J. S. przedmiotowe nieruchomości, a następnie przynajmniej do października 2004 r. płaciła miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 200,00 złotych zarówno mężowi powódki, jak i powódce;

- pominięciu wyjaśnień powódki, zgodnie z którymi L. L. wzięła w dzierżawę od J. S. przedmiotowe nieruchomości, a następnie przynajmniej do października 2004 r. płaciła za nie miesięczny czynsz dzierżawny;

- pominięciu wyjaśnień pozwanej, która na rozprawie 10 maja 2016 r. sama podała: „ja jestem dzierżawcą tylko dopóki stoi dom i dopóki ja żyję”;

- pominięciu faktu, że od roku 1969, a przynajmniej do października 2004 r. pozwana płaciła miesięczny czynsz w związku z dzierżawieniem nieruchomości.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości; ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania; zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu według norm przepisanych wraz z podatkiem VAT, które nie zostały uiszczone w całości ani w części oraz o nie obciążanie powódki kosztami postępowania w przypadku niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia.

Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla pozwanej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Rejonowy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje za własne.

Warto podkreślić, że przedmiotem ustaleń, a zatem i dowodzenia są jedynie fakty istotne dla rozstrzygnięcia (art. 227 k.p.c.). Okoliczności zaś podnoszone przez skarżącą na treść orzeczenia nie mogły mieć żadnego wpływu. Natomiast elementy podstawy faktycznej wyroku nie były sporne między stronami i apelująca ich nie kwestionuje, a w zakresie treści postanowienia z dnia 19 września 2017 r. Sądu Rejonowego w Wieluniu, wydanego w sprawie sygn. akt I Ns 1408/16 kwestionować nie może.

Apelująca pomija bowiem, że doszło do nabycia przez pozwaną własności nieruchomości, która zdaniem powódki miała być przedmiotem dzierżawy. W takim wypadku dochodzi do tzw. konfuzji. Dotychczasowy dzierżawca staje się zarówno wydzierżawiającym, jak i dzierżawcą, co automatycznie powoduje wygaśnięcie stosunku dzierżawy, w tym obowiązku rozliczenia czynszu dzierżawnego. Zgodnie bowiem z art. 678 k.c., mającym zatasowanie do dzierżawy z mocy art. 694 k.c., w razie zbycia rzeczy wydzierżawionej w czasie trwania dzierżawy nabywca wstępuje w stosunek dzierżawy na miejsce zbywcy.

Nabycie to nie może zaś być kwestionowane, gdyż zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, skutecznym erga omnes, które - zgodnie z art. 365 k.p.c. - wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Podsumowując, zgodnie z postanowieniem z 19 września 2017 r. Sądu Rejonowego w Wieluniu, z dniem 6 stycznia 1989 r. pozwana stała się właścicielką nieruchomości, a wszelkie do niej prawa wynikające z własności i stosunku dzierżawy, czy to powódki, czy jej poprzedników prawnych wygasły. Tym samym żądanie zapłaty czynszu za lata 2004 - 2015 jest całkowicie pozbawione podstaw, a Sąd Rejonowy słusznie pominął ustalenia, co do tego, czy pozwana kiedykolwiek czuła się dzierżawcą i uiszczała czynsz dzierżawny.

Uznając zatem apelację za bezzasadną, Sąd Okręgowy - na podstawie art. 385 k.p.c. - orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zasądzając od skarżącej na rzecz pozwanej zwrot wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu wg stawki określonej zgodnie z § 8 pkt 5 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2019 poz. 18 tekst jednolity).

O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi skarżącej Sąd orzekł na podstawie § 8 pkt 5 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1oraz § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2019 poz. 18 tekst jednolity).