Postanowienie SN z 19 lutego 2010, sygn. V CNP 82/09
Data orzeczenia
19 lutego 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z wniosku wierzycieli D. R., A. R.-W., A. R. i R. R.
przy uczestnictwie dłużników J. B. i Z. B.
oraz wierzycielki A. W.
o egzekucję z nieruchomości,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lutego 2010 r.
na skutek skargi uczestnika postępowania J. B.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu
Okręgowego w J.
z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II Cz (…) [II WSC (…)],
odrzuca skargę i nie obciąża skarżącego obowiązkiem zwrotu kosztów
postępowania wywołanego skargą uczestniczce A. W.
Uzasadnienie
Dłużnik J. B. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 3 grudnia 2008 r., którym
oddalono jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 10
października 2008 r. Tym ostatnim postanowieniem Sąd I instancji dokonał przybicia
prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w J. przy ul. S. wraz z
prawem własności posadowionego na tej działce budynku, na rzecz wierzycielki A. R.-
W. Sąd drugiej instancji nie podzielił stanowiska dłużnika, że przybicie udzielone zostało
wadliwie z uwagi na niewysłuchanie wcześniej obecnego na posiedzeniu dłużnika, co
uniemożliwiło mu podniesienie zarzutu nieaktualności oszacowania przedmiotu
2
egzekucji. Sąd Okręgowy uznał, że wysłuchanie dłużnika rozumieć należy jako
umożliwienie mu złożenia oświadczenia, a ewentualne uchybienia w tym zakresie nie
mogą być podnoszone w zażaleniu, skoro dłużnik nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu w
trybie art. 162 k.p.c.
Skarżący oparła swoją skargę na zarzutach naruszenia art. 45 ust. 1 oraz art. 64
ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 989 i art. 162 zd. 2 k.p.c. przez uniemożliwienie mu
zgłoszenia zarzutów dotyczących dezaktualizacji oszacowania nieruchomości, czego
skutkiem stało się przejęcie przez wierzycielkę A. R.-W. egzekwowanych praw za kwotę
niewspółmiernie niską w stosunku do ich rynkowej wartości. W rezultacie dłużnikowi
wyrządzona została szkoda, polegająca na uzyskaniu zbyt niskiej sumy za użytkowanie
wieczyste i własność budynku objętych przybiciem. Szkodę tę skarżący oszacował -
odwołując się do notoryjnej wiedzy o wzroście cen nieruchomości na przełomie 2007 i
2008 r. - na 135.000 zł (2/3 różnicy wynoszącej wg niego 200.000 zł)
Jako przepisy, z którymi zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne wskazane zostały
art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.
Skarżący podniósł, że ze względu na treść art. 3981
§ 1 k.p.c. od orzeczenia nie
było możliwe złożenie skargi kasacyjnej. Nie zachodzi także żadna z podstaw do
wystąpienia o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych.
Należą do nich:
1) oznaczenie orzeczenia, od którego skarga jest wniesiona, ze wskazaniem, czy
jest ono zaskarżone w całości lub w części,
2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie,
3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne,
4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie
orzeczenia, którego skarga dotyczy,
5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków
prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując
art. 4241
§ 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi,
6) wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.
Każdy z tych elementów ma samodzielną rolę i musi być wyodrębniony
w skardze, a także wypełniony odpowiednią treścią.
3
Skarga złożona przez dłużnika nie ma wszystkich koniecznych składników, nie
zawiera bowiem uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez
wydanie zaskarżonego orzeczenia. Warunek ten jest spełniony jedynie wówczas, gdy
strona skarżąca złoży oświadczenie, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskaże rodzaj i
rozmiar tej szkody, a ponadto powoła lub przedstawi dowody lub inne środki
uwiarygodniające jej twierdzenie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22
listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie publ., postanowienia tego Sądu z dnia 23 września
2005 r., III CNP 5/05, niepubl.; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r.,
nr 1, poz. 16, z 15 lutego 2006 r., IV CNP 7/05, nie publ., czy z 2 kwietnia 2009 r., IV
CNP 96/08, niepubl.). Skarżący tymczasem poprzestał na gołosłownym twierdzeniu, że
poniósł szkodę, ponieważ wartość prawa użytkowania wieczystego i związanej z tym
prawem własności budynku wzrosła od chwili jego oszacowania. Nie przedstawił jednak
żadnych środków dowodowych wspierających to stanowisko i potwierdzających fakt
wzrostu cen rynkowych analogicznych i porównywalnych nieruchomości. Odwołanie się
do wiedzy notoryjnej nie jest w tym wypadku wystarczające, z uwagi na
zindywidualizowane czynniki wpływające na ruch cen nieruchomości.
Generalne tendencje panujące na rynku nieruchomości w określonym okresie nie dają
na tyle pewnych danych, by odwołanie się do nich można uznać za dostateczne
uprawdopodobnienie faktu poniesienia szkody, zwłaszcza jeśli zważyć – na co słusznie
wskazywała przejmująca wierzycielka w postępowaniu zażaleniowym – że przeciwko
tezie o zaniżonej wartości nieruchomości przemawia brak jakiegokolwiek
zainteresowania jej nabyciem na dwóch kolejnych licytacjach.
Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 4248
§ 1 k.p.c.
Orzeczenie o kosztach postępowania ze skargi uzasadnia art. 42412
w zw. z art.
39821
, art. 391 § 1 i art.102 k.p.c. (sytuacja majątkowa skarżącego, w szczególności
jego bardzo niski dochód, przemawia przeciwko obciążeniu go powyższymi kosztami).