Wyrok z 16 kwietnia 2025, sygn. II K 302/23

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 302/23

W. wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

U. K.

Czyn zarzucany - art. 177 § 1 kk.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1. Prowadzenie pojazdu w dniu 12 listopada 2022 roku przez oskarżonego U. K., obrażenia doznane w wyniku zdarzenia przez pokrzywdzonego W. U. (1)

wyjaśnienia oskarżonego U. K.

k. 109-109v.

k. 190-193

opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych wraz z opinią uzupełniającą oraz dokumentacją fotograficzną sporządzoną na zlecenie sądu

k. 235-248

k. 289v.-291

k. 197-222

zeznania świadka W. K.

k. 188-190

k. 70v.

opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej

k. 98-100

2. Uprzednia niekaralność oskarżonego, sytuacja materialna i rodzinna oskarżonego

karta karna

k. 105

dane osobopoznawcze

k. 112

0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

U. K.

Czyn zarzucany - art. 177 § 1 kk

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

1. Spowodowanie wypadku drogowego przez oskarżonego U. K.

zeznania pokrzywdzonego W. U. (1)

k. 23-23v.

k. 179-182

k. 181

2. Dowody niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy

zeznania świadka W. W.

k. 188

k. 65v.

1.OCena DOWOdów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

wyjaśnienia oskarżonego U. K.

Na etapie postępowania przygotowawczego oskarżony werbalnie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jednak jego wyjaśnienia w istocie przeczyły tej deklaracji. Wskazał przy tym na okoliczności zdarzenia. Akcentował, iż wykonywał manewr wyjazdu pojazdem z drogi wjazdowej do jednej z posesji na drogę publiczną. Podczas tego manewru musiał wycofać ciągnikiem siodłowym przy maksymalnym skręcie kół w prawo tak, aby nie wpaść do głębokiego rowu z lewej strony. Podczas tego manewru pokrzywdzony próbował wsiąść do kabiny pojazdu, co zakończyło się najechaniem na jego stopę (k. 109-109v.). Swoją relację oskarżony uszczegółowił w trakcie rozprawy głównej. Akcentował, iż pokrzywdzony usiłował wskoczyć do kabiny w trakcie wykonywania opisywanego manewru. Miało to miejsce w momencie prostowania zestawu. Oskarżony wyraził przypuszczenie, iż prawdopodobnie wówczas pokrzywdzony się poślizgnął (k. 191). Dalsze wyjaśnienia oskarżonego wskazywały na okoliczności mające miejsce po zdarzeniu, w tym na żądania finansowe pokrzywdzonego, które w pewnym momencie urosły do kwoty 350.000-400.000 złotych (k. 190-193). Sąd wyjaśnieniom oskarżonego dał wiarę. Podkreślić przy tym trzeba, iż między depozycjami z postępowania przygotowawczego a relacją z rozprawy głównej tylko pozornie zachodzi sprzeczność. Jak już wskazano, oskarżony co prawda w trakcie dochodzenia przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jednak po tej deklaracji złożył wyjaśnienia wskazujące na zachowanie pokrzywdzonego, które doprowadziło do zdarzenia. Wyjaśnienia z rozprawy głównej stanowiły logiczne uzupełnienie i uszczegółowienie tej relacji. Istotne jest w tym wypadku wskazanie, iż do zdarzenia doszło w trakcie prostowania zestawu. Podczas tego manewru pokrzywdzony próbował wskoczyć do kabiny. Pojazd był wówczas w ruchu, co stanowiło bezwzględne przeciwskazanie do podjęcia decyzji o wsiadaniu do kabiny. Wyjaśnienia oskarżonego w tym zakresie korelują z wnioskami opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji zdarzeń drogowych. Wskazują w sposób logiczny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego, iż to zachowanie pokrzywdzonego doprowadziło do zdarzenia, w wyniku którego doznał on obrażeń stopy. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego. W istocie od początku były one konsekwentne, wskazując na podjęte manewry oraz na zachowanie pokrzywdzonego. Przy ocenie tych wyjaśnień należy zwrócić uwagę - co akcentuje także opinia biegłego - na sytuację oskarżonego i pokrzywdzonego. Oskarżony był skoncentrowany na prawidłowym wykonaniu trudnego manewru, którego trudność potęgowała obawa o wjazd do głębokiego rowu znajdującego się po lewej stronie patrząc od strony kierowcy. Zważyć należy przy tym, iż oskarżony wykazał się dużą dozą ostrożności i zdrowego rozsądku. Zdecydował bowiem, iż manewr wykona przy wykorzystaniu drogi dojazdowej do sąsiedniego gospodarstwa, oceniając iż będzie to wygodniejsze i bezpieczniejsze. Miał zatem baczenie na trudność manewru i wiążące się z tym niebezpieczeństwo. Nagła decyzja pokrzywdzonego o wejściu do kabiny była dla niego zaskoczeniem. Nie miał w związku z tym możliwości zapobieżenia jej skutkom.

opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych wraz z opinią uzupełniającą oraz dokumentacją fotograficzną sporządzoną na zlecenie sądu

W trakcie postępowania dowodowego sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji zdarzeń drogowych. Decyzję o konieczności zasięgnięcia podmiotu posiadającego wiedzę fachową poprzedzono zarządzeniem dokonania dokumentacji fotograficznej miejsca zdarzenia. W przekonaniu sądu opinia wskazuje w sposób obiektywny i bezstronny na przyczyny zdarzenia oraz rolę w jego wystąpieniu osób w nim uczestniczących. Opinia przynosi dwa podstawowe wnioski:

1. jako przyczynę zaistnienia zdarzenia wskazuje nieprawidłowe zachowanie pieszego (pokrzywdzonego) W. U. (1);

2. wskazuje na brak podstaw do uznania, iż wykonanie manewru przez oskarżonego było nieprawidłowe.

Wnioski te zostały oparte o wszechstronną analizę materiału dowodowego, popartą symulacjami, które przedstawiono w treści opinii. Wnioski opinii stanowią logiczną konsekwencję tych ustaleń. Dodać trzeba, iż sąd przychylił się do wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, dopuszczając dowód z ustnej opinii uzupełniającej biegłego na rozprawie głównej (k. 289v.-291). W tym trybie biegły w sposób rzeczowy i jasny odniósł się do zastrzeżeń pełnomocnika. Nie wpłynęły one na zmianę stanowiska biegłego w sprawie.

Sąd podziela wnioski opinii. Dodać trzeba, iż ostatecznie podzielił je również oskarżyciel publiczny, który po zapoznaniu się z opinią cofnął akt oskarżenia (k. 292). Opinia w sposób wyczerpujący wskazuje na zachowanie uczestników zdarzenia. Analiza ta prowadzi do logicznego i jasnego wniosku, iż przyczyną obrażeń stopy pokrzywdzonego było jego zachowanie podczas manewru wykonywanego przez oskarżonego. Pokrzywdzony usiłował bowiem wejść do kabiny jeszcze w trakcie wykonywania manewru przez oskarżonego.

Sąd zważył, iż biegły nie był w stanie w sposób niebudzący wątpliwości odpowiedzieć na pytanie, czy pojazd prowadzony przez oskarżonego najechał na lewą stopę pokrzywdzonego. Przedstawił w tym wypadku dwa możliwe wariantu przebiegu zdarzenia w tej fazie manewru (k. 245-246). Sąd zważył przy tym, iż wypowiedź ta świadczy o braku stronniczości biegłego, który nie forsował wariantu, który wzmacniałby wymowę wniosków opinii. Co jednak istotne, okoliczność ta nie miała zasadniczego znaczenia z punktu widzenia prawnej oceny całego zdarzenia. Ustalono wszak ponad wszelką wątpliwość, iż zachowanie oskarżonego w trakcie manewru było prawidłowe. To zachowanie pokrzywdzonego doprowadziło do skutków opisanych następnie w opinii biegłego lekarza medycyny sądowej. Sam mechanizm ich powstania nie ma w tym aspekcie znaczenia.

Sąd miał także na uwadze zastrzeżenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego odnoszące się do sposobu postępowania biegłego w związku z wykonaniem opinii. Chodzi mianowicie o zarzut niezawiadomienia strony o czynności oględzin miejsca zdarzenia. Wskazać w związku z tym należy z całą mocą, iż sąd nie dopuścił dowodu z oględzin miejsca zdarzenia. Zlecono bowiem wykonanie dokumentacji fotograficznej przez technika kryminalistyki. Dokumentacja ta została dołączona do akt sprawy. Biegły miał zatem orientację co do miejsca zdarzenia. Dodatkowo udał się na to miejsce, korzystając ze wskazań (...) podanych przez oskarżonego. Chodziło w tym wypadku jedynie o identyfikację miejsca (k. 289v.). Oględzin miejsca zdarzenia na użytek sporządzanej opinii biegły dokonywał natomiast sam (k. 289v.). Przy oględzinach tych nie był obecny oskarżony. Biegły odpowiedział także na pytanie przewodniczącego rozprawie, czy z punktu widzenia procesu opiniowania konieczna była obecność stron na miejscu zdarzenia. Wskazał, iż nie miało to żadnego wpływu (k. 289v.). Zastrzeżenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w tym zakresie sąd uznał w związku z tym za niezasadne.

zeznania świadka W. K.

Relacja oskarżonego oraz wnioski opinii, korelują z zeznaniami świadka W. K.. Oskarżony wykonywał na jego rzecz usługę przywozu wysłodków. Świadek opisał w trakcie rozprawy przebieg zdarzenia, zbieżny z relacją oskarżonego oraz wnioskami biegłego. Wskazał ponad wszelką wątpliwość, iż pokrzywdzony usiłował wskoczyć do kabiny pojazdu podczas prostowania zestawu prowadzonego przez oskarżonego. Świadek wyjaśnił zarazem dlaczego jego relacja z rozprawy głównej jest bardziej szczegółowa aniżeli przedstawiona w trakcie postępowania przygotowawczego (k. 189). Podkreślił, że nie potrafi powiedzieć, czy doszło do najechana na stopę pokrzywdzonego (k. 189). Sąd dał wiarę tym zeznaniom. Znajduje ona potwierdzenie w relacji oskarżonego oraz wnioskach biegłego. Jest logiczna i wyważona. Świadek nie starał się przy tym za wszelką cenę odciążać oskarżonego. Wskazał jedynie na okoliczności, których był świadkiem.

opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej

Opinia przedłożona do akt sprawy nie stanowiła przedmiotu sporu w sprawie. Opinia jest jasna. W sposób przystępny i zrozumiały wskazuje na obrażenia, których doznał pokrzywdzony. Wskazuje także na długość naruszenia czynności narządu ciała, szeroko omawiając postawiony wniosek w tym zakresie (k. 99). Sąd dał wiarę opinii. Została sporządzona przez biegłego posiadającego wiedzę fachową. Opinia jest logiczna, a jej wnioski oparto o dostępną dokumentację medyczną leczenia pokrzywdzonego.

1.1.1

karta karna

Oskarżony nie był dotychczas karany, co ustalono na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Okoliczność ta nie stanowiła przedmiotu sporu w sprawie.

dane osobopoznawcze

Oskarżony posiada wykształcenie zawodowe, z zawodu mechanik samochodowy. Prowadzi własną działalność gospodarczą, dochód około 6.000 złotych. Żonaty, bez osób na utrzymaniu. Sytuacja zawodowa i rodzinna oskarżonego została ustalona na podstawie wywiadu zebranego w oparciu o art. 213 kpk. Sąd nie znalazł podstaw, aby ustalenia te zakwestionować.

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.2.1

zeznania pokrzywdzonego W. U. (1)

Sąd nie dał wiary zeznaniom pokrzywdzonego. W ocenie sądu są one obliczone wyłącznie na obciążenie oskarżonego. Pokrzywdzony nie dostrzega przy tym nieprawidłowości w swoim zachowaniu. Nie sposób, zdaniem sądu, przyjąć, iż podczas manewru oskarżony zachowywał z pokrzywdzonym kontakt wzrokowy. Oskarżony wskazywał wszak, iż koncentrował się na uniknięciu wjazdu do głębokiego rowu znajdującego się po jego lewej stronie. W momencie, w którym doszło do zdarzenia oskarżony wykonywał natomiast manewr prostowania zestawu, co również wykluczało stały kontakt wzrokowy z pokrzywdzonym. W opinii biegłego zawarto w związku z tym opis zachowania pokrzywdzonego. W opinii wskazano, iż w momencie prostowania zestawu pokrzywdzony znajdował się poza zasięgiem luster pojazdu. Obchodził wówczas naczepę i ciągnik z prawej strony (k. 247). Po dojściu na wysokość drzwi kabiny, podczas prostowania zestawu, podjął decyzję o wejściu do pojazdu. Co istotne, oskarżony nie ustalił z pokrzywdzonym, iż po cofnięciu pojazdu na drogę (...) ten wsiądzie do niego. Stąd też wniosek, iż to zachowanie pokrzywdzonego doprowadziło do sytuacji dla niego niebezpiecznej, zakończonej obrażeniami stopy.

1.2.1

zeznania świadka W. W.

Zeznania świadka nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W. W. zeznał, iż nie był świadkiem zdarzenia.

1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☒3.5. Uniewinnienie

I

U. K.

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Mając na uwadze przedstawiony materiał dowodowy, sąd uniewinnił oskarżonego U. K. od zarzutu popełnienia czynu opisanego w akcie oskarżenia. Podkreślić należy ponownie, iż wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego, a następnie oskarżenie (po skierowaniu sprawy do rozpoznania na rozprawie - art. 341 § 2 kpk) były ab initio dotknięte poważnym mankamentem. Oparto je bowiem na deklaratywnym, werbalnym przyznaniu się oskarżonego do winy. Brak głębszej analizy tych wyjaśnień oraz - co najważniejsze - dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, doprowadziły do wniosku o sprawstwie i winie oskarżonego. W trakcie postępowania dowodowego przed sądem ocena ta uległa falsyfikacji. Przyznał to zresztą ostatecznie oskarżyciel publiczny, cofając akt oskarżenia po zapoznaniu się z opinią biegłego, po jej ustnym uzupełnieniu w trakcie rozprawy głównej. Zamiar oskarżenia podtrzymał oskarżyciel posiłkowy, co skutkowało koniecznością wydania wyroku uniewinniającego.

W myśl art. 177 § 1 kk, kto naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym (...) powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 kk podlega karze pozbawienia do lat 3. W procesie prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego zadaniem sądu było wobec tego w pierwszej kolejności zbadanie kwestii naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Już na wstępie warto jednak wyjaśnić dwie kwestie. Pierwsza to fakt braku uprawnień oskarżonego do prowadzenia pojazdu, którym poruszał się w dniu zdarzenia. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez oskarżonego. Nie może ona jednak prowadzić sama przez się do uznania jego sprawstwa w sprawie. Innymi słowy, sam fakt nieposiadania uprawnień do prowadzenia pojazdów danej kategorii nie wyklucza przecież możliwości prowadzenia tego pojazdu zgodnie z zasadami ruchu drogowego. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Biegły przeanalizował wszak przebieg tego manewru i decyzje podejmowane w jego trakcie przez oskarżonego. W wyniku tej analizy postawiono wniosek, iż był on przeprowadzony prawidłowo. Druga kwestia to obrażenia odniesione przez pokrzywdzonego. Fakt odniesienia obrażeń oraz ich kwalifikacja, nie był kwestionowany przez strony procesu. Rzecz jednak w tym, iż dla przypisania tego skutku konieczne jest jego powiązanie węzłem związku przyczynowo-skutkowego z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu przez oskarżonego. Tego jednak uczynić nie sposób. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż oskarżony wykonywał manewr prawidłowo. Obrażenia stopy pokrzywdzonego należy natomiast powiązać z jego nieprawidłową decyzją o zajęciu miejsca w kabinie pojazdu podczas, gdy był on w ruchu. Wskazywał na to nie tylko sam oskarżony, ale również świadek W. K.. Pokrzywdzony uczynił to po obejściu pojazdu z naczepą od prawej strony, znajdując się poza polem możliwej obserwacji przez kierowcę. Wskazał na to biegły w sporządzonej opinii (k. 247). Takie zachowanie prowadziło do stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co stanowi o naruszeniu zasady ogólnej wyrażonej w art. 3 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Pokrzywdzony sam stworzył dla siebie sytuację niebezpieczną, co w konsekwencji doprowadziło do obrażeń lewej stopy. Za okoliczności te nie odpowiada oskarżony U. K.. Konstatacja ta prowadzi do konieczności wydania wyroku uniewinniającego. Zachowanie oskarżonego nie wypełnia znamion czynu zabronionego spenalizowanego w art. 177 § 1 kk, co zgodnie z treścią art. 414 § 1 zd. 2 in fine w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 kpk prowadzi do uniewinnienia go od zarzutu popełnienia czynu opisanego w akcie oskarżenia.

1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

W trakcie rozprawy głównej - mając na uwadze treść opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych - oskarżyciel publiczny cofnął akt oskarżenia (k. 292 akt sprawy). Oskarżony wyraził zgodę na jego cofnięcie (k. 295) Zgodnie z treścią art. 54 § 2 kpk cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie pozbawia uprawnień oskarżyciela posiłkowego. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wyraził wolę ścigania w sprawie (k. 335 akt sprawy).

W trakcie rozprawy głównej poddano pod rozwagę dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych oraz biegłego lekarza medycyny sądowej na okoliczność ustalenia możliwości odniesienia obrażeń przez pokrzywdzonego na podstawie stanu jego obuwia. Sąd uznał, iż dowód taki nie miałby obecnie istotnej wartości dowodowej. Wskazać bowiem należy, iż nie był znany stan obuwia w momencie zdarzenia. Obuwia tego nie zabezpieczono w trakcie postępowania przygotowawczego, nie sporządzono jego dokumentacji fotograficznej. Pozostawało ono przez cały czas do dyspozycji pokrzywdzonego. Mogło zatem zostać uszkodzone w okresie po zdarzeniu lub ulec zniekształceniom związanym z upływem czasu. Opieranie ustaleń faktycznych w sprawie o dowód wynikający z ich oględzin w stanie obecnym nie było zatem możliwe (k. 292 akt sprawy).

Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, wskazując na powód takiego rozstrzygnięcia oraz jego podstawę prawną w trakcie rozprawy głównej (k. 291v.-292, k. 336, k. 337).

1.KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

O kosztach orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 kpk, wydatkami w sprawie obciążając Skarb Państwa. Orzeczenie w tym zakresie uwzględnia wynik procesu, w którym doszło do wydania wyroku uniewinniającego.

1.Podpis