Wyrok z 16 lipca 2025, sygn. V GC 367/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lipca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Tarnowie V Wydział Gospodarczy

w składzie

Przewodniczący sędzia Michał Bień

Protokolant Kinga Ciszewska

po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. w Tarnowie

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.

przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w O.

o zapłatę kwoty 11.250,17 (słownie: jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt euro siedemnaście eurocentów) euro wraz z odsetkami

I.  zasądza od strony pozwanej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej na rzecz strony powodowej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 7.442,15 (słownie: siedem tysięcy czterysta czterdzieści dwa euro piętnaście eurocentów) euro wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 7.442,15 (słownie: siedem tysięcy czterysta czterdzieści dwa euro piętnaście eurocentów) euro od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałej części;

I.  zasądza od strony pozwanej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej na rzecz strony powodowej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 3.409,40 (słownie: trzy tysiące czterysta dziewięć złotych czterdzieści groszy) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 3.409,40 (słownie: trzy tysiące czterysta dziewięć złotych czterdzieści groszy) zł od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu.

SSR Michał Bień

sygn. akt V GC 367/23

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie
z dnia 16 lipca 2025 r.

I

Strona powodowa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. w pozwie wniesionym w postępowaniu upominawczym
w dniu 6 czerwca 2023 r. (data oddania przesyłki w placówce pocztowej operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych) skierowanym przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w O. domagała się zasądzenia kwoty 11.250,17 euro wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 11.250,17 euro od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty a także zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Na uzasadnienie żądania pozwu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podała, że 2 czerwca 2022 r. pomiędzy stronami zawarta została umowa zlecenia numer (...). Przedmiotem umowy pozostawało świadczenie przez stronę pozwaną jako zleceniobiorcę na rzecz strony powodowej jako zleceniodawcy usług przewozu towarów. Właścicielem przewożonego towaru była (...). Podmiot ten zlecił przewóz towarów (...). Z klei (...) zleciła przewóz stronie powodowej. Zgodnie z umową zlecenia załadunek miał nastąpić w miejscowości S. na terenie Niemiec a rozładunek w miejscowości B.. Według otrzymanego zlecenia strona pozwana miała dostarczyć towar suchy oraz czysty, upewnić się, że pojazd, który przewoził towary, był czysty i nie posiadał pozostałości poprzedniego towaru. Zgodnie z treścią zlecenia przed załadunkiem naczepa powinna być wyczyszczona, aby nie zanieczyścić ładowanego towaru. Ponadto jeżeli kontrahent, tj. strona pozwana dowiedziałby się, że towary były zanieczyszczone w trakcie wykonywania zlecenia, to niezwłocznie powinien poinformować stronę powodową. Strona pozwana zobowiązała się do starannego i prawidłowego wykonania zleconych mu przewozów przez zleceniodawcę – stronę powodową.

Strona powodowa podniosła, że w dniu 8 czerwca 2022 r. a więc w dniu rozładunku przewożony ładunek okazał się zanieczyszczony słomą. Zanieczyszczenie towaru słomą spowodowało, że towar tak zanieczyszczony nie nadawał się do użytku. Odbiorca odmówił jego przyjęcia i nakazał powrót z towarem do nadawcy w dniu 10 czerwca 2022 r. Strona pozwana przyznała przy tym fakt użycia słomy w celu łatwiejszego rozładunku. Zanieczyszczone towary zostały zutylizowane przez (...)., która wystawiła fakturę (...). za koszty utylizacji oraz transportu zanieczyszczonych towarów. Do faktury została dołączona specyfikacja utylizacji zanieczyszczonego towaru każdego z 3 pojazdów.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością naprowadziła, że 17 listopada 2022 r. (...)., tj. klient strony powodowej wystawił fakturę VAT za uszkodzenie towarów na kwotę 11.250,17 euro. W dniu 5 kwietnia 2023 r. strona powodowa zapłaciła na rachunek bankowy kwotę podaną w fakturze VAT z dnia 17 listopada 2022 r. W dniu 18 listopada 2022 r. strona powodowa wystawiła stronie pozwanej notę obciążeniową numer 1, w której obciążyła stronę pozwaną kosztami utylizacji oraz kosztami transportu. Koszty te łącznie wyniosły 11.250,17 euro. Nota obciążeniowa obejmowała uszkodzone towary z 3 samochodów.

Strona powodowa stwierdziła, że w piśmie z dnia 31 marca 2023 r. wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwoty 11.250,17 euro. Pomimo odebrania wezwania w dniu 5 kwietnia 2023 r. strona pozwana nie zapłaciła oraz nie odniosła się do wezwania.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podała, że strona pozwana przekazała wezwanie do zapłaty ubezpieczycielowi, tj. (...). W dniu 18 kwietnia 2023 r. zakład ubezpieczeń odmówił przyznania odszkodowania. Uzasadnił swoje stanowisko tym, że szkoda wynikła na skutek rażącego niedbalstwa, wobec czego brak było możliwości objęcia ochroną ubezpieczeniową zgłoszonych roszczeń.

Strona powodowa w końcowej części uzasadnienia pozwu podniosła m. in., że domagała się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 11.250,17 euro od 13 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty czyli od dnia następującego po upływie terminu do zapłaty wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 31 marca 2023 r. (k. 3 – 5).

Na podstawie odpisów dokumentów i wydruków dołączonych do pozwu oraz twierdzeń zawartych w uzasadnieniu pozwu referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Tarnowie V Wydziale Gospodarczym w dniu 22 sierpnia 2023 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym nakazał stronie pozwanej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w O., aby zapłaciła na rzecz strony powodowej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 11.250,17 euro wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 11.250,17 euro od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 6.126,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 6.126,00 zł od dnia uprawomocnienia nakazu zapłaty do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu, albo wniosła w tymże terminie sprzeciw (k. 58).

W dniu 11 września 2023 r. strona pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w O. wniosła sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, którego to odpis orzeczenia został stronie pozwanej doręczony w dniu 28 sierpnia 2023 r., zaskarżając orzeczenie w całości oraz zażądała oddalenia powództwa w całości i zasądzenia kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła m. in. o przypozwanie (...) spółki akcyjnej jako jej ubezpieczyciela oraz podniosła zarzut przedawnienia roszczenia strony powodowej, które najpóźniej miało ulec przedawnieniu w dniu 9 czerwca 2023 r.

Na wstępie uzasadnienia sprzeciwu od nakazu zapłaty (...) spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa przyznała, że strona powodowa zleciła stronie pozwanej transport materiałów (odpadów) służących do spalania zgodnie z przedłożonym zleceniem transportowym. Strona pozwana przyznała także, że przed załadunkiem w miejscowości S. ze względu na przedmiot transportu (opady służące do spalania), który to przylegał do naczep (część towaru nie chciała odejść przy wysypywaniu) 2 kierowców strony pozwanej za sugestią osoby robiącej załadunek wykonało podsypkę ze słomy znajdującej się w miejscu załadunku towarów. Działanie to miało na celu uniknięcie sytuacji, w której niemożliwym byłoby wyładowanie całości towarów z naczepy. Po wykonaniu podsypek na dwóch naczepach z czterech naczep i przetransportowaniu towarów do miejsca rozładunku w miejscowości B., po wysypaniu odpadów z jednej naczepy okazało się, że zdaniem odbierającego towary nie nadawały się one do spalania. Jako przyczynę podano zbyt dużą ilość ziemi oraz kamieni w przewożonych towarach. Ponadto towary okazały się zbyt mokre.

Strona pozwana podała, że po zgłoszeniu stronie powodowej tych okoliczności (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zdecydowała, iż towary niewysypane z 3 pojazdów należało ponownie przetransportować do miejscowości S.. Nastąpiło to na podstawie zlecenia transportowego numer (...). Na jego podstawie strona powodowa zobowiązała się do zapłaty na rzecz strony pozwanej kwoty 40,00 euro za tonę przewożonych towarów. Po dotarciu i rozładowaniu towarów w miejscowości S. strona powodowa stwierdziła, że przyczyną braku odbioru towaru przez pierwotnego nabywcę była nie jego zła jakość a zwartość słomy, która uniemożliwiała spalanie odpadów.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa zarzuciła, że prawdziwą przyczyną była zła jakość towarów mających podlegać spaleniu, niezwiązana z zawartością słomy. Ponadto koszty utylizacji, jeżeli w ogóle zostały poniesione i jeżeli odpowiedzialność za nieprzyjęcie towarów ponosiła strona pozwana, to były niezasadne w zakresie połowy transportu do 2 naczep nie zastosowano podsypki ze słomy.

Strona pozwana naprowadziła, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wobec zaistnienia sporu co do kwestii kosztów utylizacji odpadów i chęci obarczenia strony pozwanej tym kosztami złożyła oświadczenie,
w którym odesłała bez księgowania faktury VAT numer (...)
z dnia 10 czerwca 2022 r., (...) z dnia 10 czerwca 2022 r. oraz (...) z dnia 10 czerwca 2022 r. Nie odesłała natomiast faktury VAT numer (...) z dnia 10 czerwca 2022 r. wskazując, że za transport objęty tą fakturą VAT zapłata nastąpi. Co więcej strona powodowa oświadczyła, że wstrzymała płatności w zakresie uprzednio wykonanych przewozów w kwietniu i maju nie wynikających ze zleceń, których dotyczyło powództwo.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa zarzuciła, że powództwo nie uwzględniało niezapłaconych należności za transport towarów uprzednio wykonany na rzecz strony powodowej przez stronę pozwaną. Spowodowało to złożenie przez stronę pozwaną złożenia oświadczenia o potrąceniu, które zostało przesłanej pocztą elektroniczną. W przypadku uznania roszczenia strony powodowej jako zasadnego w jakiejkolwiek części strona pozwana zgłosiła w związku z tym potrącenie materialnoprawne kwoty 3.808,02 euro tytułem nie zapłaconych należności za wykonane usługi transportowe z faktur VAT o numerach (...) z dnia 13 kwietnia 2022 r., (...) z dnia 1 czerwca 2022 r., (...) z dnia 1 czerwca 2022 r., (...) z dnia 1 czerwca 2022 r., (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. oraz (...) z dnia 9 czerwca 2022 r. z wierzytelnością objętą roszczeniem w kwocie 11.250,07 euro, co doprowadziło do umorzenia roszczenia objętego żądaniem pozwu do kwoty 7.442,15 euro.

W dalszej części uzasadnienia sprzeciwu od nakazu zapłaty strona pozwana naprowadziła, że podniosła dodatkowo zarzut potrącenia kwoty 5.812,54 euro tytułem nieopłaconych należności za wykonane usługi transportowe, na które składały się należności z faktur VAT o (...)
z dnia 10 czerwca 2022 r., (...) z dnia 10 czerwca 2022 r. oraz (...) z dnia 10 czerwca 2022 r., co prowadziło do umorzenia roszczenia strony powodowej do kwoty 1.629,61 euro. Kwoty te wynikały wprost ze zleceń transportowych w tym zlecenia transportowego numer (...) z dnia 10 czerwca 2022 r., w którym to strona powodowa zleciła za wynagrodzeniem powrót towarów do miejsca załadunku (k. 64 – 69).

W piśmie procesowym z dnia 14 marca 2024 r. stanowiącym replikę na sprzeciw od nakazu zapłaty (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stwierdziła, że nie kwestionowała wystawienia przez stronę pozwaną faktur VAT o numerach (...), (...), (...), (...), (...) oraz (...)
z dnia 9 czerwca 2022 r. na łączną sumę 3.808,02 euro.

Strona powodowa zakwestionowała natomiast zasadność wystawienia przez stronę pozwaną faktur VAT o numerach (...), (...) oraz (...) albowiem dotyczyły przewozu pierwotnych towarów zanieczyszczonych przez kierowców strony pozwanej.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością odnosząc się do zarzutu przedawnienia podała, że pozew został wniesiony w dniu 6 czerwca 2023 r. a więc przed upływem roku od dnia wystąpienia zdarzenia, na skutek którego powstała szkoda, tj. 8 czerwca 2022 r.

W dalszej części uzasadnienia pisma procesowego strona pozwana zarzuciła, że kierowcy pojazdów nie zastosowali się do treści zlecenia, zgodnie
z którym zleceniodawca określił, że naczepy miały być czyste, suche oraz aby na naczepie nie pozostały resztki poprzednio przewożonych towarów. Kierowcy pojazdów ponadto nie sprawdzili u swego spedytora, czy użycie proponowanej słomy było potwierdzono przez zleceniodawcę. W dniu załadunku, tj. 8 czerwca 2022 r. o godzinie 11 ⁴⁵ dyspozytor strony pozwanej otrzymał dodatkową informację aby nie stosować słomy wobec sygnału z miejsca załadunku, że klient strony powodowej nie będzie akceptował zanieczyszczonego ładunku.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podniosła, że kierowcy będący na rozładunku nie uzyskali pisemnego potwierdzenia, iż przyczyną braku przyjęcia towarów była zbyt duża ilość kamieni, ziemi i wody, podczas gdy strona powodowa dysponowała informacjami i zdjęciami dowodzącymi użycia słomy, co było przyczyną zwrotu towarów.

Strona powodowa zwróciła uwagę, że kierowcy pojazdów nie wykonali zdjęć przy rozładunku w miejscowości S., aby potwierdzić, a jakim stanie towary zostały zwrócone. Z kolei klient strony powodowej wykonał zdjęcia, na których przewożone towary widoczne były jako suche wraz ze słomą. Nie widać było z kolei kamieni, ziemi oraz wody.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością naprowadziła, że gdyby kierowcy zgłosili na załadunku fakt użycia słomy, to pojazdy zostałyby rozładowane i nie ruszyłyby z towarami. Kierowy dostaliby polecenie czyszczenia naczep, które zostałyby załadowane nowymi towarami. Nie doszłoby wówczas do transportu towarów w obie strony.

Strona pozwana stwierdziła, że z wykonanych fotografii nie wynikało, aby załadowane towary były mokre czy też wręcz w konsystencji ciekłej oraz że
z naczep lała się woda. Gdyby zresztą tak było, to zbędne byłoby stosowanie słomy mającej na celu ułatwienie rozładunku (k. 203 – 204 verte).

II

Stan faktyczny sprawy w znacznej części okazał się być bezsporny.

Strony zgodne były co do tego, że zawarły ze sobą umowę przewozu, na podstawie którego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zleciła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej przewóz materiałów przeznaczonych do spalenia (k. 64 – 69, k. 203 – 204 verte, wydruk zlecenia transportowego z dnia 2 czerwca 2022 r. – k. 7 – 9).

Bezsporne było to, że umowa przewozu została zwarta na podstawie zlecenia transportowego numer (...) datowanego na dzień 2 czerwca 2022 r. (k. 3 – 5, wydruk zlecenia transportowego z dnia 2 czerwca 2022 r. – k. 7 – 9).

Poza sporem było to, że do załadunku doszło w dniu 8 czerwca 2022 r. (k. 203 – 204 verte, wydruk zlecenia transportowego z dnia 2 czerwca 2022 r. – k. 7 – 9).

Strony nie prowadziły sporu co do tego, że odbiorca przewożonych towarów w dniu rozładunku odmówił przyjęcia przewożonych towarów i nakazał powrót z towarami załadowanymi na trzech spośród czterech samochodów do nadawcy w dniu 10 czerwca 2022 r. (k. 3 – 5, k. 64 – 69, odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz z przekładem na język polski – k. 35, k. 159 – 160, k. 162, k. 161, odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz
z przekładem na język polski – k. 37, k. 163, k. 164, odpisy dowodu dostawy
z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz z przekładem na język polski – k. 36, k. 165, k. 166, k. 167).

Poza sporem było to, że w dniu 18 listopada 2022 r. (...) spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością wystawiła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej notę obciążeniową, w treści której obciążyła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową kwotą 11.250,17 euro tytułem zwrotu kosztów oraz transportu zanieczyszczonych towarów (k. 3 – 5, wydruk noty obciążeniowej z dnia 18 listopada 2022 r. – k. 45).

Nie było sporu co do tego, że w piśmie z dnia 31 marca 2023 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wezwała (...) spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową do zapłaty kwoty 11.250,17 euro (k. 3 – 5, odpis wezwania do zapłaty z dnia 31 marca 2023 r. – k. 46).

Bezsporne było to, że pisemne wezwanie do zapłaty zostało doręczone w dniu 5 kwietnia 2023 r. (k. 3 – 5, wydruk ze strony internetowej systemu śledzenia przesyłek (...) S.A.” – k. 47 – 49).

Poza sporem było to, że (...) spółka akcyjna jako ubezpieczyciel (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową odmówił przyznania odszkodowania (...) spółce
z ograniczoną odpowiedzialnością (k. 3 – 5, wydruk pisma z dnia 18 kwietnia 2023 r. – k. 50 – 51).

Nie było sporu co do tego, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wykonała na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewóz towarów za wynagrodzeniem w łącznej wysokości 3.808,02 euro (k. 64 – 69, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 13 kwietnia 2022 r. – k. 86, wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 19 maja 2021 r. – k. 87 – 88, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 94, wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 27 maja 2022 r. – k. 95 – 96, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 100, wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 27 maja 2022 r. – k. 101 – 102, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 106, wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 30 maja 2022 r. – k. 107 – 108, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 112, wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 27 maja 2022 r. – k. 113 – 114, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 9 czerwca 2022 r. – k. 117, wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r. – k. 118 – 119).

Strony zgodnie przyznały, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wystawiła w związku z wykonaniem umów przewozu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością faktury VAT o numerach

⚫

(...) w dniu 13 kwietnia 2022 r.,

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.,

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.,

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.

⚫

(...) w dniu 9 czerwca 2022 r.

(k. 64 – 69, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 13 kwietnia 2022 r. – k. 86, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 94, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 100, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 106, odpis faktury VAT numer (...) z dnia 1 czerwca 2022 r. – k. 112, odpis faktury VAT numer (...)
z dnia 9 czerwca 2022 r. – k. 117).

Sąd Rejonowy w Tarnowie ustalił ponadto następujący stan faktyczny:

Stosownie do umowy przewozu zawartej w oparciu o zlecenie transportowe datowane na dzień 2 czerwca 2022 r. przewóz obejmować miał 4 ładunki odpadów (4 x 25,00 ton) i nastąpić miał w całości na terenie Niemiec. Załadunek nastąpić miał 8 czerwca 2022 r. w miejscowości S. a rozładunek w dniu 9 czerwca 2022 r. w miejscowości B..

Przewoźnik zobowiązał się do starannego i prawidłowego wykonywania zleconych mu przewozów przez zleceniodawcę (art. 1. zd. II. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

Strony umowy przewozu zobowiązały się do pełnej współpracy w celu starannego wykonania przewozu w sposób należyty i odpowiedni (art. 1. zd. III. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

Przewoźnik zagwarantował stałą łączność ze wskazanym przez niego kierowcą, który wykonywał transport, umożliwiając kontrolę bieżącej sytuacji oraz pozycji auta na każde żądanie zleceniodawcy (art. 3. ust. 3. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

Wszelkie nieprawidłowości miały być zgłaszane natychmiast do zamawiającego przewóz w celu uniknięcia wszelkich błędów, które mogły zakończyć się niedopełnieniem warunków zlecenia transportowego przez przewoźnika,
w wyniku czego mogło dojść do sytuacji obciążenia przewoźnika kosztami (art. 3. ust. 5. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

Każda zmiana sposobu wykonania usługi musiała być uprzednio zgłoszona do zleceniodawcy (art. 3. ust. 6. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

W przypadku niewywiązywania się ze zlecenia zleceniodawca zastrzegł w treści zlecenia transportowego prawo do naliczenia kary w wysokości 100,00 % stawki frachtowej. W przypadku niewłaściwego wykonania umowy, zleceniobiorca zobowiązany był do zapłaty wykazanej przez zleceniodawcę szkody.
W przypadku wystąpienia szkód na towarze lub obciążeń zleceniodawcy przez jego klienta, zleceniodawcy przysługiwało prawo wstrzymania płatności dla przewoźnika do czasu wydania prawomocnego wyroku sądowego (art. 3. ust. 7. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

Kierowca był zobowiązany do kontrolowania prawidłowego procesu załadunku jak i rozładunku oraz prawidłowości ładowanego towaru, który został zlecony przez zleceniodawcę do przewozu (wszelkie widoczne nieprawidłowości w towarze, takie jak zły rodzaj towaru, zanieczyszczenie towaru, zła waga towaru itp. należało natychmiast zgłosić do zleceniodawcy). Przewoźnik zobowiązany był do dopełnienia wszystkich czynności związanych z dokumentacją przewozową (czytelny podpis nadawcy oraz odbiorcy, wszelkie pieczątki itp.) (art. 3 ust. 9. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.).

Zapłata wynagrodzenia w wysokości 22,00 euro „netto” za tonę miała być uiszczona na podstawie faktury VAT w terminie 45 dni od dnia otrzymania faktury.

W treści zlecenia transportowego zostały zawarte następujące uwagi zleceniodawcy związane z ładunkiem: czysty kiper, czysta, sucha paka, sucha, czysta plandeka, kierowca sprawdzić miał, czy poprzedni towar nie został gdzieś na belce z tyłu pod kiprem albo na nadkolach. Kierowca zwrócić miał uwagę na czystość uszczelek przed załadunkiem. Przed załadunkiem naczepa powinna być wyczyszczona, by nie zanieczyścić ładowanego towaru. Jeśli podczas załadunku okazałoby się, że towar był zanieczyszczony, niezwłocznie przewoźnik musiał poinformować o tym zleceniodawcę.

Dowód: wydruk zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r. – k. 8 – 9.

Umowa została zawarta w sposób zdalny za pomocą internetowej platformy (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentował członek zarządu D. M. zaś (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową spedytor, logistyk N. W..

Dowód: wydruk korespondencji z komunikatora platformy (...) – k. 18 – 34; zeznania świadka N. W., k. 237 verte – 238; przesłuchanie za stronę powodową członka zarządu D. M. – k. k. 245 – 247.

Za pośrednictwem komunikatora na platformie (...) otrzymał od N. W. dane czterech kierowców, którzy mieli wykonywać przewóz, tj. imiona, nazwiska, numery rejestracyjne pojazdów oraz numery telefonów do każdego z nich. Kierowcy legitymowali się polskimi dowodami osobistymi zaś pojazdy zarejestrowane były na terenie Polski.

Dowód: wydruk korespondencji z komunikatora platformy (...) – k. 18 – 34.

Kierowcami pojazdów byli W. G., S. M., R. C. i T. K..

Dowód: wydruk korespondencji z komunikatora platformy (...) – k. 18 – 34; zeznania świadka T. K. – k. 219 verte – 221; zeznania świadka R. C. – k. 221 verte – 222; zeznania świadka S. M. – k. 222 verte – 223; zeznania świadka W. G. – k. 242 verte – 244.

W dniu 8 czerwca 2022 r. rano cztery pojazdy należące do (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej zostały podstawione na miejsce załadunku około godziny 7 ^{( 00)}.

Dowód: zeznania świadka S. M. – k. 222 verte – 223.

Załadunek pojazdów nastąpił po między 7 ⁰⁰ a 11 ⁰⁰.

Dowód: przesłuchanie za stronę powodową członka zarządu D. M. – k. k. 245 – 247.

Jako pierwszy ładowany był pojazd kierowany przez W. G.. Ładunek obejmował tzw. karszlam czyli odpady z osadników oczyszczalni ścieków, które miały ulec spaleniu. Materiał ten był bardzo mokry, klejący i śmierdzący.

W trakcie załadunku pierwszego z pojazdów S. M. podszedł do operatora ładowarki i zapytał go w języku angielskim czy mógł rozsypać na naczepie przed załadunkiem słomę. O to samo zapytał operatora koparki T. K. tyle że w języku niemieckim. Obaj kierowcy usłyszeli, że mogli użyć słomy na naczepie przed załadunkiem. Operator koparki nie protestował, kiedy na jego oczach kierowcy pozostałych pojazdów rozkładali słomę. Zrobił to także R. C.. Materiał w postaci słomy kierowcy mieli ze sobą. Przewozili ze sobą takie materiały jak słoma, trociny czy sól.

Kierowcy pojazdów nie konsultowali użycia słomy ze spedytorem a jedynie z operatorem ładującym ładunek. Od innych kolegów kierowcy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej słyszeli o sytuacji, kiedy to mokry ładunek, który przykleił się na tyle mocno do naczepy, że nie chciał z niej spaść. W wyniku tej sytuacji naczepa przy rozładunku omal nie doprowadziła do wywrócenia całego zestawu transportowego.

Pojazdy po załadunku zostały zważone a naczepy zostały zakryte plandekami. W dokumentach przewozowych w miejscu załadunku nie doszło do ujawnienia jakiejkolwiek adnotacji, iż cokolwiek zostało wykonane niezgodnie z umową przewozu.

Dowód: zeznania świadka T. K. – k. 219 verte – 221; zeznania świadka R. C. – k. 221 verte – 222; zeznania świadka S. M. – k. 222 verte – 223; zeznania świadka N. W. – k. 237 verte – 238; zeznania świadka W. G. – k. 242 verte – 244.

W. G. jako jedyny nie zdecydował się na użycie słomy a to
z tego względu, że w zleceniu transportowym wyraźnie zastrzeżono, aby naczepa był czysta i sucha. Taką informację kierowcy pojazdów otrzymali telefonicznie.

Dowód: zeznania świadka W. G. – k. 242 verte – 244.

Około godziny 11 ^{( 30)} klient strony powodowej, tj. (...) zwróciła się z zapytaniem pocztą elektroniczną o podanie informacji, czy kierowcy pojazdów przewożących odpady z osadników oczyszczalni ścieków użyli przed ładunkiem słomy lub podobnego materiału.

D owód: zeznania świadka T. K. – k. 219 verte – 221; zeznania świadka R. C. – k. 221 verte – 222; przesłuchanie za stronę powodową członka zarządu D. M. – k. k. 245 – 247.

O godz. 11 ^{( 45)} D. M. za pośrednictwem komunikatora na platformie (...) poprosił N. W., aby ponownie zwróciła uwagę kierowcom, iż żadne materiały obce (słoma, trociny lub inne zanieczyszczenia) nie mogły znajdować się na powierzchni załadunkowej pod osadem ściekowym, gdyż odbiorca mógł odmówić przyjęcia ładunku, jako że tego rodzaju materiały nie były akceptowane przez klienta.

W odpowiedzi o godzinie 12 ^{( 07)} N. W. odpisała, że kierowcy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej byli świadomi, iż pod każdy materiał naczepa miała być czysta.

Dowód: wydruk korespondencji z komunikatora platformy (...) – k. 18 – 34.

W dniu 9 czerwca 2022 r. jako pierwszy na rozładunek podjechał samochód kierowany przez S. M.. Ładunek zdołał się zsunąć z naczepy po maksymalnym wychyleniu naczepy do wykiprowania.

Następny do rozładunku podjechał T. K.. W przypadku pojazdu kierowanego przez T. K. pojawił się problem z rozładowaniem.
W trakcie rozładunku włączył się alarm dźwiękowy ostrzegający o przeciążeniu na jedną stronę i wychyleniu naczepy. Włączyła się również blokada uniemożliwiająca dalsze wychylenie naczepy. Wówczas ładunkiem zainteresowało się kilka osób, które zaczęły oglądać to, co załadowane było naczepie. Kierowcy pozostałych pojazdów otrzymali polecenie ściągnięcia plandek w celu poddania ładunków oględzinom. Osoby znajdujące się na miejscu rozładunku zaczęły oglądać ładunki na pozostałych dwóch naczepach. Po oględzinach osoby te stwierdziły, że załadowane materiały nie zostaną przyjęte, gdyż nie spełniały oczekiwań. Osoby te przy tym nie zgodziły się na to, aby rozładowany został pojazd kierowany przez W. G., który został w miejscu załadunku załadowany został jako pierwszy i na którego naczepie nie było na dnie podsypki ze słomy.

Dowód: zeznania świadka T. K. – k. 219 verte – 221; zeznania świadka R. C. – k. 221 verte – 222; zeznania świadka S. M. – k. 222 verte – 223; zeznania świadka W. G. – k. 242 verte – 244.

Trzem kierowcom – za wyjątkiem S. M. – nakazano zawrócić do nadawcy.

Dowód: odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz
z przekładem na język polski – k. 35, k. 159 – 160, k. 162, k. 161; odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz z przekładem na język polski – k. 37, k. 163, k. 164; odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz z przekładem na język polski – k. 36, k. 165, k. 166, k. 167; zeznania świadka T. K. – k. 219 verte – 221; zeznania świadka R. C. – k. 221 verte – 222; zeznania świadka S. M. – k. 222 verte – 223; zeznania świadka W. G. – k. 242 verte – 244.

W dniu 10 czerwca 2022 r. w trzech dowodach dostawy odbiorca wpisał niemieckie słowo „zurück” oznaczające zwrot ładunku.

Dowód: odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz
z przekładem na język polski – k. 35, k. 159 – 160, k. 162, k. 161; odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz z przekładem na język polski – k. 37, k. 163, k. 164; odpisy dowodu dostawy z dnia 8 czerwca 2022 r. wraz z przekładem na język polski – k. 36, k. 165, k. 166, k. 167.

W dniu umówionego rozładunku rano N. W. przesłała do D. M. wiadomość za pośrednictwem komunikatora (...), iż odbiorca odmówił przyjęcia towaru dostarczonego przez kierowców (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej obejmującego odpady z osadników oczyszczalni ścieków. Odmowa dotyczyła 3 z 4 pojazdów, jako że z jednego ładunek został już zrzucony.

D. M. początkowo wyraził zgodę na zlecenie przewozu towarów z powrotem do miejsca załadunku w zamian za wynagrodzenie w kwocie 40,00 euro za tonę, przy czym ładunek przewieźć miały 3 pojazdy.

Dowód: wydruk korespondencji z komunikatora platformy (...) – k. 18 – 34; wydruk zlecenia transportowego numer (...)
z dnia 10 czerwca 2022 r. – k. 127 – 129.

W tym celu sporządzone zostało zlecenie transportowe numer (...).

Dowód: wydruk zlecenia transportowego numer (...)
z dnia 10 czerwca 2022 r. – k. 127 – 129.

Kiedy jednak D. M. powziął wiedzę o zanieczyszczeniu towaru przez kierowców, to cofnął zgodę na poniesienie kosztów przewozu ładunków
z powrotem do miejscowości S. z miejscowości z B..

W toku rozmowy prowadzonej z D. M. za pośrednictwem komunikatora (...) przyznała, że w dwóch przypadkach kierowcy podłożyli słomę pod odpady, co miało ułatwić zsunięcie się załadowanego towaru przy rozładunku. Twierdziła przy tym, że w miejscu załadunku sam załadowca dał kierowcą słomę, aby ci wrzucili ją na naczepy. Załadowca twierdził również, że słoma nie stanowiła żadnego problemu, bo i tak odpad był przeznaczony do spalenia.

Dowód: wydruk korespondencji z komunikatora platformy (...) – k. 18 – 34 ;

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa nie przesłała (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zdjęć ładunku mimo, iż (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością fotografii zażądała. Przyczyny odmowy przyjęcia w umówionym miejscu rozładunku załadowanych towarów nie zostały utrwalone w formie protokołu.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością otrzymała natomiast fotografie ładunku od swojego klienta.

D owód: przesłuchanie za stronę powodową członka zarządu D. M. – k. k. 245 – 247.

Na fotografiach nie było widać, aby ładunek był zmieszany z kamieniami, z ziemią lub z wodą. Na fotografiach widoczna była natomiast słoma.

Dowód: kolorowe wydruki fotografii – k. 10 – 17; przesłuchanie za stronę powodową członka zarządu D. M. – k. k. 245 – 247.

Na podstawie zlecenia nr (...) obejmującego przewóz przez (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ładunku w postaci odpadów w ilości 3 załadowanych pojazdów po 25,00 ton na trasie powrotnej z miejscowości B. (załadunek w dniu 9 czerwca 2022 r.) do miejscowości S. (rozładunek w dniu 10 czerwca 2022 r.) (...) spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wystawiła w dniu 10 czerwca 2022 r. faktury VAT o numerach (...), (...) i (...). Łączna kwota należności objętych tymi fakturami wynosiła 5.812,54 euro.

Dowód: wydruk zlecenia transportowego numer (...)
z dnia 10 czerwca 2022 r. – k. 127 – 129 ; wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 10 czerwca 2022 r. – k. 131; wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 10 czerwca 2022 r. – k. 132; wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 10.06.2022 r. z dnia 10 czerwca 2022 r. – k. 133.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w piśmie z dnia 28 czerwca 2022 r. kierowanym do (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej zawiadomiła, że zwróciła faktury VAT wystawione na podstawie zlecenia transportowego numer (...) i odmówiła zapłaty należności z tych faktur VAT. W piśmie tym (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stwierdziła, że jej klient wstrzymał wypłatę wynagrodzenia, wobec czego zmuszona była sama wstrzymać płatność na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej.

Dowód: odpis pisma z dnia 28 czerwca 2022 r. – k. 81.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została obciążona przez swojego klienta kosztami utylizacji odpadów z trzech pojazdów.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością otrzymała dokumenty wskazujące na obciążenie jej kwotą łącznie 11.250,17 euro, która obejmowała koszty utylizacji i koszty przewiezienia ładunku z trzech pojazdów do miejsca, gdzie doszło do utylizacji materiałów.

Dowód: wydruki rachunku numer (...) sporządzonego w języku niemieckim wraz z przekładem na język polski – k. 38, k. 171, k. 170; wydruki kwitu wagowego numer (...) sporządzonego w język niemieckim wraz z przekładem na język polski – k. 39, k. 173, k. 172; wydruki kwitu wagowego numer (...) sporządzonego w język niemieckim wraz z przekładem na język polski – k. 40, k. 176, k. 175; wydruki kwitu wagowego numer (...) sporządzonego w język niemieckim wraz z przekładem na język polski – k. 40, k. 176 verte , k. 174; przesłuchanie za stronę powodową członka zarządu D. M. – k. k. 245 – 247.

W dniu 5 kwietnia 2023 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zapłaciła notę obciążeniową wystawioną przez klienta, tj. (...) na kwotę 11.250,17 euro.

Dowód: wydruk z dnia 31 maja 2023 r. potwierdzenia przelewu
z dnia 5 kwietnia 2023 r. – k. 44.

W piśmie z dnia 9 września 2023 r. P. L. jako prezes zarządu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działając jako przedstawiciel (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej złożył (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oświadczenie
o potrąceniu wierzytelności na podstawie art. 499. k.c., tj. kwoty w wysokości 3.808,02 euro obejmującej należności z faktur VAT o numerach (...), (...), (...), (...) i (...) oraz (...) z wierzytelnością (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w kwocie 11.250,17 euro wynikającym
z noty obciążeniowej z dnia 18 listopada 2022 r.

Dowód: odpis oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z dnia 9 września 2023 r. – k. 125.

Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności oraz skany faktur VAT zostały przesłane pocztą elektroniczną na adres D. M. w dniu 11 września 2023 r.

Dowód: wydruk wiadomości przesłanej pocztą elektroniczną w dniu z dnia 11 września 2023 r. – k. 126.

Powyższy stan faktyczny sprawy w części sąd uznał za bezsporny na podstawie art. 229. k.p.c.

Otóż strony zgodnie przyznały, że zawarły ze sobą umowę przewozu, na podstawie którego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zleciła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej przewóz materiałów przeznaczonych do spalenia.

Strony nie prowadziły sporu co do tego, że odbiorca docelowy w dniu rozładunku odmówił przyjęcia przewożonych towarów i nakazał powrót z towarami załadowanymi na trzech spośród czterech samochodów do nadawcy
w dniu 10 czerwca 2022 r.

Strony zgodnie przyznały, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wystawiła w związku z wykonaniem umów przewozu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością faktury VAT
o numerach

⚫

(...) w dniu 13 kwietnia 2022 r.,

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.,

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.,

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.

⚫

(...) w dniu 1 czerwca 2022 r.

⚫

(...) w dniu 9 czerwca 2022 r.

Okoliczności powyższe zostały przytoczone przez obie strony tak w pozwie względnie w dalszym piśmie procesowym strony powodowej jak i w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Jako że przyznanie powołanych okoliczności wynikających z pisemnych oświadczeń obu stron nie budziło w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego wątpliwości, okoliczności te zostały uznane za prawdziwe. Fakty te znalazły przy tym potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w szczególności w postaci odpisów i wydruków dokumentów. Dlatego też, zważywszy na zasadę wyrażoną w art. 229. k.p.c., fakty te sąd uznał za udowodnione.

Powyższy stan faktyczny sprawy został także uznany w części za bezsporny na podstawie art. 230. k.p.c.

Bezsporne było to, że umowa przewozu została zwarta na podstawie zlecenia transportowego numer (...) datowanego na dzień 2 czerwca 2022 r.

Poza sporem było to, że do załadunku doszło w dniu 8 czerwca 2022 r.

Nie było sporu co do tego, że w dniu 18 listopada 2022 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystawiła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej notę obciążeniową, w treści której obciążyła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową kwotą 11.250,17 euro tytułem zwrotu kosztów oraz transportu zanieczyszczonych towarów.

Bezsporne było to, że w piśmie z dnia 31 marca 2023 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wezwała (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową do zapłaty kwoty 11.250,17 euro.

Poza sporem było to, że pisemne wezwanie do zapłaty zostało doręczone w dniu 5 kwietnia 2023 r.

Nie było sporu co do tego, że (...) spółka akcyjna jako ubezpieczyciel (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową odmówił przyznania odszkodowania (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Bezsporne było, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wykonała na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewóz towarów za wynagrodzeniem w łącznej wysokości 3.808,02 euro.

Fakty te przytoczone przez stronę powodową w pozwie bądź też przez stronę pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie doczekały się z przeciwnej strony wyraźnego zaprzeczenia czy też potwierdzenia. Skoro zatem strona przeciwna nie wypowiedziała się co do przytoczonych okoliczności, fakty te sąd, mając na uwadze treść pozwu jak i sprzeciwu od nakazu zapłaty a także dalszych pism procesowych stron oraz wyniki całej rozprawy w szczególności dowody z odpisów i wydruków dokumentów zalegających w aktach sprawy, mógł uznać za przyznane a w konsekwencji za rzeczywiście zaistniałe.

Rekonstrukcji stanu faktycznego sąd dokonał w części na podstawie odpisów dokumentów i wydruków zgromadzonych w toku postępowania dowodowego. Sąd nie dopatrzył się uchybień w ich treści oraz formie.

Dowody z odpisów dokumentów prywatnych i z wydruków sąd uznał
w całości za autentyczne i wiarygodne. Żadna ze stron ich nie kwestionowała, tak pod względem poprawności formalnej jak i materialnej. Nie ujawniły się też jakiekolwiek okoliczności podważające moc dowodową tych dokumentów, które należałoby brać pod uwagę z urzędu. Domniemania, z których korzystają dokumenty urzędowe jak i prywatne [autentyczności i złożenia zawartego w nim oświadczenia przez osobę, która podpisała dokument prywatny ( vide: T. Ereciński, „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga. Postępowanie zabezpieczające. Tom 1”, wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007 r., pod red. T. Erecińskiego, s. 576, teza 11 do art. 245, s. 590, teza 1 do art. 253)], pozostały niewzruszone. Dokumenty prywatne stanowiły dowód tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia zawarte w dokumentach (art. 245. k.p.c. w zw. z art. 233. § 1. k.p.c.). Wydruki natomiast stanowiły dowód co do istnienia zapisu komputerowego o określonej treści, która została w nich zawarta, w chwili dokonywania wydruku (art. 309. k.p.c. i art. 243 ^{( 1)}. k.p.c. w zw. z art. 233. § 1. k.p.c.) ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1399/12, nie publ., LEX numer (...)).

Sąd postanowił na podstawie art. 458 ⁵ . § 1. i § 4. k.p.c. w zw. z art. 235 ² . § 2. k.p.c. pominąć dowód z odpisu pisma z dnia 17 kwietnia 2024 r. sporządzonego w języku niemieckim wraz z przekładem na język polski (k. 233 – 234), gdyż strona powodowa nie zgłosiła tych środków dowodowych w terminie 2 tygodni od dnia, kiedy powołanie tych środków dowodowych stało się możliwe
a przynajmniej nie pofatygowała się w logiczny sposób uprawdopodobnić przy okazji ich zgłoszenia dopiero w piśmie datowanym na dzień 14 października 2024 r., że ich powołanie nie było możliwe wcześniej albo że potrzeba ich powołania wynikła później (art. 458 ⁵ . § 1. i § 4. k.p.c.) (k. 232).

Ustalając stan faktyczny sprawy sąd oparł się też na dowodzie z zeznań świadków T. K., R. C., S. M., N. W.
i W. G. oraz w niewielkim zakresie G. G., którym sąd dał wiarę w całości w takim zakresie, w jakim zeznania tych świadków dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a przy tym korespondowały
w pozostałym zebranym materiałem dowodowym, który sąd uznał za wiarygodny. Depozycje wskazanych osób stanowić mogły podstawę czynionych ustaleń faktycznych, jako że były zgodne z zebranym materiałem dowodowym i znajdowały potwierdzenie w treści odpisów dokumentów i wydruków, z którymi uzupełniały się wzajemnie. Depozycje te korespondowały zatem z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Wskazane osoby w sposób spontaniczny i jasny odpowiadały na zadawane pytania a bezpośredni z nimi kontakt na rozprawie jedynie umocnił przekonanie co do wiarygodności ich słów. Nie dał sąd wiary zeznaniom świadków jedynie w tym zakresie, w jakim twierdzili, że przyczyną odmowy odebrania materiałów w miejscu rozładunku w miejscowości B. była konsystencja ładunków oraz ich zabrudzenie ziemią i kamieniami, skoro po pierwsze nie został sporządzony żaden protokół w miejscu umownego rozładunku, w którego treści zostałyby takie okoliczności stwierdzone (art. 74. ustawy Prawo przewozowe) a po drugie na kolorowych wydrukach fotografii przedstawionych przez stronę powodową widać jedynie zabrudzenie przewożonych materiałów słomą nie zaś kamieniami i ziemią. Co więcej na fotografiach tych nie widać również, aby przewożone materiały były mokre.

Sąd uznał w całości za wiarygodne depozycje słuchanego za stronę powodową D. M.. Depozycje członka zarządu strony powodowej stanowić mogły podstawę czynionych ustaleń faktycznych, jako że w zakresie okoliczności relewantnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy co do zasady jawiły się one jako jasne i logiczne, a nadto korespondowały wzajemnie z pozostałą częścią materiału dowodowego w postaci odpisów i wydruków dokumentów. Depozycje D. M. wraz z pozostałym zebranym materiałem dowodowym w tym przede wszystkim wydrukiem korespondencji prowadzonej za pośrednictwem komunikatora na platformie (...) stanowiły spójną całość, zatem sąd nie znalazł przyczyn, by kwestionować którąkolwiek ich część tym bardziej, że żadna ze stron postępowania nie przedstawiła jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu, który mógłby poddać w wątpliwość te depozycje. Członek zarządu strony powodowej w sposób spontaniczny i jasny odpowiadał na zadawane pytania a bezpośredni z nim kontakt na rozprawie w czasie jego przesłuchiwania jedynie umocnił przekonanie co do wiarygodności jego słów.

Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania za stronę pozwaną osób uprawnionych do reprezentowania komplementariusza strony pozwanej, gdyż zgłoszone pozostałe środki dowodowe pozwoliły w wystarczającym stopniu wyjaśnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy [art. 299. k.p.c. i art. 300. § 1. k.p.c. w zw. z art. 227. k.p.c. w zw. z art. 235 ² . § 1. pkt 2) k.p.c.] a ponadto strona pozwana zrezygnowała z przeprowadzenia takiego dowodu. Dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny, uzupełniający i winien być przeprowadzony wówczas, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy może okazać się niewystarczający dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co nie miało miejsca w rozstrzyganej sprawie. Jako że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione, nie było podstaw do tego, by uzupełniać materiał dowodowy przeprowadzając dowód z przesłuchania za stronę pozwaną osób uprawnionych do reprezentowania komplementariusza strony pozwanej.

II

Sąd Rejonowy w Tarnowie zważył, co następuje:

Powództwo okazało się w zasadne w części, tj. do kwoty 7.442,15 euro zaś w pozostałej części czyli w zakresie kwoty 3.808,02 euro podlegało oddaleniu, gdyż w tej części wierzytelność strony powodowej uległa wygaśnięciu wskutek oświadczenia o potrąceniu niekwestionowanych przez stronę powodową wierzytelności złożonym stronie powodowej przez stronę pozwaną w piśmie z dnia 9 września 2023 r. podpisanym przez prezesa zarządu komplementariusza strony pozwanej, tj. P. L.. Konsekwentnie wygasło po stronie powodowej roszczenie akcesoryjne o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 3.808,02 euro.

Strona powodowa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wystąpiła z żądaniem zasądzenia od strony pozwanej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej
z siedzibą w O. sumy 11,250,17 euro na podstawie art. 1. ust. 1., art. 35. ust. 1., art. 38. ust. 1., art. 47. ust. 3. oraz art. 65. ust. 1. jak i art. 80. ust. 1. pkt 1) i art. 86. oraz art. 90. ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1262) w zw. z art. 774. § 1. k.c. i w zw. z art. 471. k.c., art. 476. k.c. i art. 477. § 1. k.c. oraz art. 361. k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 11.250,17 euro od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty w oparciu o art. 481. § 1., § 2. i § 2 ^{( 4)}. k.c. oraz art. 359. § 1. k.c. jak i art. 5. ust. 3. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (WE) numer (...) z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I).

Stosownie do treści art. 1. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe ustawa reguluje przewóz osób i rzeczy, wykonywany odpłatnie na podstawie umowy, przez uprawnionych do tego przewoźników, z wyjątkiem transportu morskiego, lotniczego i konnego.

Zgodnie z art. 35. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe przesyłkę towarową stanowią rzeczy przyjęte do przewozu na podstawie jednego listu przewozowego lub innego dokumentu przewozowego, zwanego dalej także "listem przewozowym".

Po myśli art. 38. ust. 1. Prawo przewozowe nadawca składa przewoźnikowi na przesyłkę towarową list przewozowy, a jeżeli przy danym rodzaju przewozu jest to powszechnie przyjęte, w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu.

Dowodem zawarcia umowy przewozu jest potwierdzony przez przewoźnika list przewozowy, którym może być także przekaz elektroniczny, wydruk komputerowy lub inny dokument zawierający dane określone w art. 38. Jeden egzemplarz dokumentu otrzymuje nadawca (art. 47. ust. 3. ustawy Prawo przewozowe).

Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki (art. 65. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe).

Wysokość odszkodowania za utratę lub ubytek przesyłki nie może przewyższać wartości, którą ustala się na podstawie i w następującej kolejności ceny wskazanej w rachunku dostawcy lub sprzedawcy [art. 80. ust. 1. pkt 1) ustawy Prawo przewozowe].

Przewidziane w ustawie ograniczenia wysokości odszkodowania nie mają zastosowania, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika (art. 86. ustawy Prawo przewozowe).

W sprawach nieunormowanych w ustawie oraz w przepisach wydanych w jej wykonaniu i w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 90. ustawy Prawo przewozowe).

Zgodnie z art. 774. k.c. przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy.

W myśl art. 471. k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361. § 1. k.c.).

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361. § 2. k.c.).

Po myśli art. 476. k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Stosownie do treści art. 477. § 1. k.c. w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.

Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu (art. 359. § 1. k.c.).

Po myśli art. 481. § 1. k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481. § 2. k.c.).

Zgodnie natomiast z art. 481. § 2 ⁴. k.c. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.

W zakresie, w jakim nie dokonano wyboru prawa właściwego dla umowy przewozu towarów zgodnie z art. 3, prawem właściwym dla takiej umowy jest prawo państwa, w którym przewoźnik ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że w tym samym państwie znajduje się miejsce przyjęcia towaru do przewozu lub miejsce dostawy, lub miejsce zwykłego pobytu nadawcy. Jeżeli warunki te nie są spełnione, stosuje się prawo państwa, w którym znajduje się uzgodnione przez strony miejsce dostawy [art. 5. ust. 1. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) numer (...) z dnia 17 czerwca 2008 r.
w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)].

W zakresie, w jakim strony nie dokonały wyboru prawa właściwego dla umowy przewozu osób zgodnie z akapitem drugim, umowa przewozu osób podlega prawu państwa, w którym podróżny ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że w tym samym państwie znajduje się miejsce wyjazdu lub miejsce przeznaczenia. Jeżeli warunki te nie są spełnione, stosuje się prawo państwa, w którym znajduje się miejsce zwykłego pobytu przewoźnika.

Jako prawo właściwe dla umowy przewozu osób zgodnie z art. 3 strony mogą wybrać wyłącznie prawo państwa, w którym:

a)  podróżny ma miejsce zwykłego pobytu; lub

b)  przewoźnik ma miejsce zwykłego pobytu; lub

c)  znajduje się siedziba głównego organu zarządzającego przewoźnika; lub

d)  znajduje się miejsce wyjazdu; lub

e)  znajduje się miejsce przeznaczenia [art. 5. ust. 2. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) numer (...) z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)].

Jeżeli ze wszystkich okoliczności sprawy wyraźnie wynika, że umowa – w przypadku braku wyboru prawa – pozostaje w znacznie ściślejszym związku z państwem innym niż państwo wskazane w ust. 1 lub 2, stosuje się prawo tego innego państwa [art. 5. ust. 3. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) numer (...) z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)].

Na wstępie w oparciu o okoliczności bezsporne jak i poczynione ustalenia faktyczne należało przyjąć, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy przewozu w oparciu o dokument zlecenia transportowego numer (...) r., której przedmiotem było świadczenie przez zleceniobiorcę – stronę pozwaną (mającą swoją siedzibę na terenie Polski) na rzecz zleceniodawcy – strony powodowej (także mającego swoją siedzibę na terenie Polski) usług przewozu towaru w postaci odpadów, tzw. karszlamu na terenie Niemiec. Przewóz nastąpić miał zgodnie z umową oraz jej postanowieniami 4 środkami transportu zarejestrowanymi na terenie Polski. W tych okolicznościach zgodnie z art. 5. ust. 3. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr (...) z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.U.UE.L.2008.177.6) za prawo właściwe należało przyjąć prawo polskie w tym ustawę Prawo przewozowe.

W ocenie sądu nie znajdował przy tym zastosowania ani art. 5. ust. 1. ani art. 5. ust. 2. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Rzym I lecz właśnie art. 5. ust. 3. tegoż aktu, gdyż ze wszystkich okoliczności sprawy wyraźnie wynikało, że umowa przewozu – uwzględniając w tym przypadku brak wyboru prawa przez strony – pozostawała w najbardziej ścisłym związku z państwem polskim. W Polsce bowiem obie strony umowy przewozu miały miejsce siedziby, wszyscy czterej kierowcy pozostawali obywatelami polskimi, w Polsce byli zatrudnieni i zamieszkiwali a wszystkie pojazdy, którymi świadczono usługi przewozowe były zarejestrowane w Polsce. Strony nie prowadziły zresztą co do tego sporu, iż właściwym jest prawo polskie.

Norma przepisu art. 774. k.c. zawiera regulację statuującą istotę umowy przewozu, określa elementy istotne przedmiotowo umowy przewozu oraz zasadnicze obowiązki stron umowy przewozu. Stosownie do brzmienia tego przepisu umowa przewozu pozostaje umową konsensualną, tj. dochodzi do skutku w wyniku osiągnięcia porozumienia przez kontrahentów, jest umową dwustronnie zobowiązującą a jednocześnie wzajemną, gdyż świadczenie jednej strony umowy pozostaje odpowiednikiem świadczenia drugiej ze stron. Ponadto jest to umowa rezultatu, a zatem umowa, której wynikiem wykonania ma być konkretny i obiektywnie sprawdzalny efekt, rezultat w postaci przewiezienia z jednego miejsca do innego miejsca osób lub rzeczy.

Podstawowymi obowiązkami przewoźnika wynikającymi z umowy przewozu jest wykonanie usługi w postaci przewozu osób lub rzeczy określonym środkiem transportu natomiast na osobie zlecającej przewóz ciąży obowiązek zapłaty umówionego wynagrodzenia za wykonanie przewozu. Obowiązki te statuowane zostały w przepisie art. 774. k.c.

W oparciu o poczynione ustalenia faktyczne należało stwierdzić, że pomiędzy (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością jako zamawiającym wykonanie przewozu a (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową jako przewoźnikiem doszło do zawarcia umowy przewozu rzeczy, w wyniku których (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa zobowiązała się przewieźć materiały w postaci odpadów z osadników oczyszczalni ścieków. Poza sporem pozostawało również, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa o prawda wykonała przewóz, ale w związku z tym wystawiła tylko jedną fakturę VAT o numerze (...) w dniu 9 czerwca 2022 r. na kwotę 683,27 euro z terminem płatności określonym na dzień 24 lipca 2022 r. Nie było też sporu co do tego, że ładunek znajdujący się na pozostałych trzech pojazdach nie został przyjęty przez odbiorcę a środki transportowe zostały zawrócone do miejsca załadunku oraz że strona pozwana nie uiściła zapłaty w całości wynagrodzeń za wykonane usługi przewozu w terminie określonym w fakturach VAT wystawionych przez przewoźnika, gdyż nie zapłaciła w ogóle łącznie sumy 3.808,02 euro.

Jakkolwiek w wyniku zawartej umowy przewozu strona powodowa wykonała swe obowiązki, tj. przewiozła rzeczy z jednego miejsca do drugiego, to jednak w przypadku trzech z czterech środków transportowych nie doszło do wydania towarów, gdyż przewożony ładunek nie spełniał oczekiwań odbiorcy na skutek zabrudzenia ładunków słomą. Zawarta umowa przewozu obligowała stronę pozwaną do uzyskania określonego rezultatu w postaci przewiezienia ładunków z jednego miejsca do drugiego zaś stronę powodową do zapłaty wynagrodzenia w terminie wynikającym z zawartej umowy przewozu, strona pozwana jednak nie uczyniła zadość w całości w sposób należyty swemu podstawowemu obowiązkowi wynikającemu z zawartej umowy przewozu. Wbrew wyraźnym postanowieniom umowy przewozu dotyczącym stanu naczep pojazdów podwykonawcy strony pozwanej, tj. kierowcy trzech środków transportowych użyli słomy choć strona powodowa wyraźnie zaznaczyła, że tego rodzaju środki nie powinny były być stosowane.

Zgodnie z zawartą umową przewozu wszelkie nieprawidłowości miały być zgłaszane natychmiast do zamawiającego przewóz w celu uniknięcia wszelkich błędów, które mogły zakończyć się niedopełnieniem warunków zlecenia transportowego przez przewoźnika, w wyniku czego mogło dojść do sytuacji obciążenia przewoźnika kosztami (art. 3. ust. 5. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.). Każda zmiana sposobu wykonania usługi miałby być uprzednio zgłoszona do zleceniodawcy (art. 3. ust. 6. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.). Kierowca każdego z pojazdów był zobowiązany do kontrolowania prawidłowego procesu załadunku jak i rozładunku oraz prawidłowości ładowanego towaru, który został zlecony przez zleceniodawcę do przewozu (wszelkie widoczne nieprawidłowości w towarze, takie jak zły rodzaj towaru, zanieczyszczenie towaru, zła waga towaru itp. należało natychmiast zgłosić do zleceniodawcy). Przewoźnik zobowiązany był do dopełnienia wszystkich czynności związanych z dokumentacją przewozową (czytelny podpis nadawcy oraz odbiorcy, wszelkie pieczątki itp.) (art. 3 ust. 9. zlecenia transportowego numer (...) z dnia 2 czerwca 2022 r.). W treści zlecenia transportowego zostały zawarte uwagi zleceniodawcy związane z ładunkiem: czysty kiper, czysta, sucha paka, sucha, czysta plandeka, kierowca sprawdzić miał, czy poprzedni towar nie został gdzieś na belce z tyłu pod kiprem albo na nadkolach. Kierowca zwrócić miał uwagę na czystość uszczelek przed załadunkiem. Przed załadunkiem naczepa powinna być wyczyszczona, by nie zanieczyścić ładowanego towaru. Jeśli podczas załadunku okazałoby się, że towar był zanieczyszczony, niezwłocznie przewoźnik musiał poinformować o tym zleceniodawcę.

Strona powodowa wykazała, że umowa przewozu nie została wykonana w całości w sposób prawidłowy przez stronę pozwaną. Trzy z czterech pojazdów z ładunkiem nie zostały przyjęte przez odbiorcę i zostały odesłane z powrotem. Przyczyną odmowy odbioru transportowanego towaru było jego zanieczyszczenie słomą wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z umowy przewozu. W ocenie sądu miało to znamiona winy umyślnej po stronie pozwanej, która przyjmując zlecenie została wprost i wyraźnie poinformowana w treści pisemnego zlecenia nr (...) r. z dnia 2 czerwca 2022 r., tj. konieczności zachowania przez kierowców czystej i suchej naczepy, plandeki,
a nawet sprawdzenia, aby poprzedni towar nie został na belce z tyłu pod kiprem albo na nadkolach. W tej sytuacji strona pozwana zobowiązana była szczególnie uwrażliwić kierowców na te wymagania zleceniodawcy. Natomiast, gdyby podczas załadunku okazało się, że towar był zanieczyszczony, to przewoźnik był zobowiązany niezwłocznie poinformować o tym zleceniodawcę. Jeszcze
w dniu załadunku o godz. 11 ^{( 45)} D. M. komunikował stronie pozwanej, iż żadne materiały obce (słoma, trociny lub inne zanieczyszczenia) nie mogły znajdować się na powierzchni załadunkowej pod osadem ściekowym. Mogło to bowiem doprowadzić do odmowy przyjęcia, jako że materiały takie nie były akceptowane przez klienta. Ostatecznie tak też się stało w odniesieniu do trzech pojazdów.

Obecność słomy w towarze przewożonym przez kierowców strony pozwanej była niewątpliwa, gdyż tego rodzaju materiał był widoczny wydrukach fotografii (k. 10 – 17) a jego zastosowanie wynikało wprost zarówno z zeznań kierowców a ponadto przyznała to N. W. w korespondencji D. M. na platformie (...). Nawet jeżeli przyczyna odmowy odbioru towaru w miejscu docelowym w dniu 9 czerwca 2022 r. była inna, aniżeli zanieczyszczenie jej słomą, to strona pozwana nie zdołała tego udowodnić. Żaden
z kierowców nie uzyskał protokolarnego stwierdzenia przyczyny odmowy odbioru towaru, a także żaden z nich nie zgłosił, iż towar był zanieczyszczony w inny sposób a kierowcy jako faktyczni przewoźnicy mieli taki obowiązek. Przed użyciem słomy kierowcy winni byli skonsultować taki zabieg ze zleceniodawcą, czego także nie zrobili. Operator ładujący ładunek jako osoba trzecia w tej kwestii nie mogła wydawać wiążących dyspozycji, o czym kierowcy winni byli wiedzieć. Operator koparki nie był bowiem nadawcą przesyłki ani jej odbiorcą.

Nie prawdą było twierdzenie zawarte w piśmie z dnia 14 czerwca 2022 r. (k. 205), iż to załadowca powinien dopilnować, aby towar był zgodny ze specyfikacją co do jakości i ilości, gdyż według art. 3. ust. 9. zlecenia transportowego, w oparciu o które doszło do zawarcia umowy przewozu to kierowca był zobowiązany do kontrolowania prawidłowego procesu załadunku jak i rozładunku oraz prawidłowości ładowanego towaru, który został zlecony przez zleceniodawcę do przewozu (wszelkie widoczne nieprawidłowości w towarze, takie jak zły rodzaj towaru, zanieczyszczenie towaru, zła waga towaru itp. należało natychmiast zgłosić do zleceniodawcy). Nadto strona pozwana jako zleceniobiorca zobowiązana była do dopełnienia wszystkich czynności związanych z dokumentacją przewozową. Zatem brak dokumentacji fotograficznej i protokołów potwierdzających rzekomą wadliwą konsystencję towaru („z naczep lała się woda”, k. 205) obciążał w tej sprawie stronę pozwaną a strona pozwana nie udowodniła tych twierdzeń. „Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być rozumiana
w ten sposób, że zawsze, bez względu na okoliczności sprawy, spoczywa on na stronie powodowej. Jeżeli strona powodowa udowodniła fakty przemawiające za zasadnością powództwa, to na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia ekscepcji i faktów uzasadniających jej zdaniem oddalenie powództwa” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 kwietnia 1982 r., sygn. akt I CR 79/82, nie publ., LEX nr (...)).

Strona powodowa wykazała w sposób wystarczający nie tylko jakie były warunki zawartej umowy przewozu, lecz także udowodniła, iż strona pozwana nie wywiązała się ze swoich obowiązków wynikających z umowy przewozu, wskutek czego strona powodowa obciążyła ją kwotą 11.250,17 euro, jaką sama zapłaciła w dniu 5 kwietnia 2023 r. swojemu klientowi za utylizację i koszty transportu towaru zanieczyszczonego w celu jego zutylizowania.

Wskazać należało, iż fundamentalną zasadą w postępowaniu cywilnym jest to, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 6. k.c.). Regułę tę potwierdza regulacja zawarta
w przepisie art. 232. k.p.c. Przepis ten stanowił, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W efekcie, jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa 1320/11, nie publ., LEX numer(...)).

Przytoczony wyżej in extenso przepis art. 471. k.c. normuje zasadę odpowiedzialności dłużnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania zwanej odpowiedzialnością kontraktową. Odpowiedzialność statuowana art. 471. k.c. uzależniona została od zaistnienia kumulatywnie kilku przesłanek a mianowicie niewykonania zobowiązania bądź też nienależytego wykonania zobowiązania, szkody powstałej w wyniku niewykonania bądź też nienależytego wykonania zobowiązania, związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem bądź też nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą oraz winy dłużnika.

Ciężar udowodnienia zaistnienia trzech spośród czterech przesłanek odpowiedzialności powszechnie zwanej kontraktową spoczywa na wierzycielu. Nawet jednak ich udowodnienie nie gwarantuje definitywnego przypisania odpowiedzialności dłużnika z tego tytułu. Po stronie dłużnika bowiem zgodnie
z brzmieniem części końcowej art. 471. k.c. ( verba legis art. 471. in fine k.c.: „…chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”) istnieje możliwość egzoneracji, tj. wykazania, że nie ponosi on odpowiedzialności za niewykonanie bądź też nienależyte wykonanie zobowiązania w szczególności poprzez przedstawienie okoliczności, z których wynikać będzie, że niewykonanie bądź też nienależyte wykonanie zobowiązania było następstwem sytuacji, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

W świetle przeprowadzonych dowodów należało przyjąć, że strona pozwana ponosiła odpowiedzialność kontraktową względem strony powodowej, gdyż zlecenie nie zostało wykonane w 3/4 części, tj. trzy z czterech ładunków nie zostało odebrane a trzy pojazdy z nieodebranym ładunkiem zostało zwrócone do nadawcy w dniu 10 czerwca 2022 r. W wyniku niewykonania zobowiązania przez stronę pozwaną powstała szkoda w postaci kosztów utylizacji oraz kosztów transportu towarów zanieczyszczonych w celu ich zutylizowania
w łącznej kwocie 11.250,17 euro. Przy tym oczywisty był związek przyczynowy pomiędzy niewykonaniem zobowiązania a szkodą ponieważ gdyby kierowcy strony pozwanej nie zastosowali słomy jako podsypki, zastosowali się do treści zlecenia transportowego oraz zawartych w jego treści wytycznych, to nie doszłoby do odmowy odbioru towaru i jego zwrotu a w konsekwencji do konieczności utylizacji nieodebranych materiałów. Nawet gdyby pomimo niezastosowania słomy jako podsypki i tak doszło do odmowy odbioru towaru (np. z uwagi na złą konsystencję, jak twierdziła pozwana), to wówczas strona pozwana mogłaby ekskulpować swoją winę twierdząc, iż po jej stronie wszystkie warunki zlecenia zostały spełnione. Tymczasem stosując słomę wbrew wyraźnemu zakazowi, strona pozwana wypełniła znamiona winy umyślnej dłużnika i nie była w stanie wykazać, iż niewykonanie zobowiązania było następstwem sytuacji, za którą nie ponosiła odpowiedzialności, skoro strona pozwana jako przewoźnik ponosiła odpowiedzialność jak za swoje działania i zaniechania za niewypełnienie przez swoich kierowców obowiązków wynikających z umowy przewozu.

Strona pozwana nie dopełniła także obowiązków wynikających z art. 74. ustawy Prawo przewozowe, tj. związanych z protokolarnym stwierdzeniem stanu przesyłki.

Zgodnie z treścią art. 74. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe jeżeli przed wydaniem przesyłki okaże się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia, przewoźnik ustala niezwłocznie protokolarnie stan przesyłki oraz okoliczności powstania szkody. Przewoźnik wykonuje te czynności także na żądanie uprawnionego, jeżeli twierdzi on, że przesyłka jest naruszona.

Ustalenia protokolarne powinny być dokonane w obecności uprawnionego, a jeżeli wezwanie go nie jest możliwe albo nie zgłosi się on w wyznaczonym terminie, przewoźnik dokonuje ustaleń w obecności osób zaproszonych przez siebie do tej czynności (art. 74. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe).

Protokół podpisują osoby uczestniczące w ustaleniu stanu przesyłki. Jeżeli uprawniony nie zgadza się z treścią protokołu, może zamieścić w nim zastrzeżenie z uzasadnieniem; w razie odmowy podpisania protokołu przez uprawnionego przewoźnik stwierdza w nim fakt i przyczyny odmowy. Uprawniony otrzymuje bezpłatnie egzemplarz protokołu (art. 74. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe).

Jak już wyżej stwierdzono brak protokolarnego stwierdzenia przyczyny odmowy odbioru przesyłki w miejscu umownego rozładunku w dniu 9 czerwca 2022 r. w tej sprawie obciążał negatywnymi skutkami prawnymi stronę pozwaną. W kontekście przy tym art. 76. ustawy Prawo przewozowe nie doszło do wygaśnięcia roszczeń z tytułu ubytku lub uszkodzenia, gdyż nie doszło do przyjęcia przesyłki przez uprawnionego bez zastrzeżeń. W zasadzie w ogóle nie doszło do przyjęcia przesyłki w zakresie trzech z czterech ładunków.

Rozważając kwestię wysokości szkody należało zwrócić zwrócił uwagę na przepis art. 81. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe, według którego w razie uszkodzenia przesyłki odszkodowanie ustala się w wysokości odpowiadającej procentowemu zmniejszeniu się wartości.

Ograniczenie wysokości odszkodowania przewidziane w tym i innych przepisach ustawy nie ma jednak zastosowania, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika, co wynikało z kolei z art. 86. ustawy Prawo przewozowe.

W literaturze i orzecznictwie przyjęło się traktować, że wina umyślna lub rażące niedbalstwo przewoźnika polega na przekroczeniu czy niezastosowaniu obowiązujących profesjonalistę zasad i przejawów ostrożności i bezpieczeństwa wynikających zarówno z przepisów prawa i przyjętych standardów jak i z wiedzy fachowej i doświadczenia życiowego prowadzącego zawodowo swoją działalność przewoźnika. Punktem odniesienia pozostaje ocena staranności prowadzącego działalność gospodarczą przeprowadzona w myśl art. 355. § 2. k.c. nakazującego uwzględnić zawodowy jej charakter a zatem surowsza niż przewidziana w stosunkach niegospodarczych. Dlatego od przewoźnika można oczekiwać spełnienia właściwych dla obecnego poziomu rozwoju transportu wymogów co do wszystkich elementów składających się na każdą operację transportową (odpowiednio przygotowany i wyposażony środek transportowy, kompetentna jego obsługa, zapewnienie możliwości wykorzystania przewidzianych dróg transportowych i służb nadzorujących odbywający się na nich ruch, przewidywanie warunków atmosferycznych na czas wykonania przewozu itd.). Te ogólnie sformułowane przesłanki przyjęcia rażącego niedbalstwa ukonkretniają się w praktyce transportowej poprzez wyroki sądów rozstrzygających in casu ich spełnienie (lub nie) ( vide: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I ACa 48/06, publ. OSAB 2006 r., nr 1, s. 21).

Wina umyślna lub rażące niedbalstwo strony pozwanej polegało na niezastosowaniu przez kierowców wykonujących umowę przewozu jasno i precyzyjnie określonych warunków zlecenia. Czynność w postaci wykorzystania podsypki ze słomy wbrew wyraźnemu zakazowi determinowała wprost potrzebę przyjęcia umyślne naruszenie określonych przez strony warunków przewozu. Kierowcy zdawali sobie z tego sprawę, o czym świadczyło choćby to, że jeden
z nich ostatecznie materiału w postaci słomy nie zastosował, o czym wprost zeznał mając na względzie treść zlecenia transportowego. Mimo kilkukrotnego zwrócenia uwagi na ten zakaz a także na fakt, iż każde zanieczyszczenie towaru należało niezwłocznie zgłosić stronie powodowej – stron pozwana nie spełniła tych wymogów a jej działanie miało cechy świadomości i celowości oraz było podjęte mimo wiedzy o istniejących obowiązkach zakreślonych treścią umowy przewozu.

Zważywszy zatem na ustalony stan faktyczny i powyższe rozważania, a także brzmienie art. 477. § 1. k.c. w zw. z art. 774. k.c. pozostawało stwierdzić, że stosownie do treści art. 477. § 1. k.c. strona powodowa mogła zasadnie domagać się względem strony pozwanej odszkodowania z tytułu częściowego niewykonania zobowiązania z umowy przewozu zawartej w dniu 2 czerwca 2022 r. Uprawnienie powódki z tytułu częściowego niewykonania zobowiązania przez pozwaną sprowadzało się zatem do możliwości żądania przez stronę powodową od strony pozwanej zapłaty kwoty 11.250,17 euro, jaką powódka zapłaciła w dniu 5 kwietnia 2023 r. swojemu klientowi za utylizację i koszty transportu towaru zanieczyszczonego w celu jego zutylizowania.

W tym miejscu należało zwrócić uwagę, że roszczenie strony powodowej nie uległo przedawnieniu. Pozew został bowiem złożony w dniu 6 czerwca 2023 r. (koperta na k. 55) i do tego dnia nie upłynął roczny termin przedawnienia liczony od dnia wydania przesyłki, tj. od dnia 9 czerwca 2022 r. zgodnie z art. 77. ust. 1. i ust. 3. pkt 2) ustawy Prawo przewozowe. Nie można było przy tym przyjąć terminu dwumiesięcznego, który dotyczył wyłącznie roszczenia z tytułu zwłoki w przewozie, która nie spowodowała ubytku lub uszkodzenia przesyłki, zgodnie z art. 77. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe. Nie można także było przyjąć, aby upłynął sześciomiesięczny termin przedawnienia wynikający z treści art. 78. ustawy Prawo przewozowe albowiem nie upłynął okres 6 miesięcy od dnia, w którym przewoźnik naprawił szkodę, tj. od dnia 5 kwietnia 2023 r., kiedy to strona powodowa zapłaciła swojemu klientowi kwotę 11.250,17 euro.

Sąd podzielił zarzut potrącenia podniesiony w sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty w zakresie wierzytelności w kwocie 3.808,02 euro. Zarzut ten opierał się na pisemnym oświadczeniu o potrąceniu z dnia 9 września 2023 r., który strona powodowa otrzymała w dniu 11 września 2023 r. W zasadzie strona powodowa nie kwestionowała tego zarzutu. Jak wynikało przy tym tak z bezspornych jak z ustalonych okoliczności spełnione przesłanki z art. 498. k.c. i art. 499 k.c. Co istotne – strona powodowa nie kwestionowała także zasadności należności objętych fakturami VAT o numerach (...), (...), (...), (...), (...) oraz (...) na łączną kwotę 3.808,02 euro, co stanowiło wynagrodzenie strony pozwanej z tytułu umów przewozu zawartych przed zawarciem umowy przewozu w oparciu o zlecenie transportowe z dnia 2 czerwca 2022 r. Oświadczenie o potrąceniu złożone w piśmie
z dnia 9 września 2023 r. przez prezesa zarządu komplementariusza strony pozwanej P. L. zostało złożone skutecznie już po wezwaniu do zapłaty kwoty 11.250,17 euro tytułem odszkodowania i doprowadziło do umorzenia wierzytelności strony powodowej w części objętej tym potrąceniem, tj. do wysokości 7.442,15 euro (11.250,17 – 3.808,02 = 7.442,15). Z tego względu w zakresie kwoty objętej potrąceniem, tj. kwoty 3.808,02 euro żądanie powództwa podlegało oddaleniu.

Zarzut potrącenia rzekomej wierzytelności kolejnej wierzytelności (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w kwocie 5.812,54 euro z wierzytelnością strony powodowej objętą żądaniem pozwu okazał się bezskuteczny procesowo.

Zgodnie z art. 498. § 1. k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (art. 498. § 2. k.c.).

Potrącenie następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie, które ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499 k.c.).

Przepis art. 498. k.c. stanowi, że gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku,
a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Pierwszą przesłankę, która wymienia powyższy przepis jest wzajemność wierzytelności. Przesłankę wzajemności wierzytelności, albo inaczej tożsamości stron, pojmuje się na gruncie instytucji potrącenia jako sytuację, w której dana osoba jest wierzycielem i równocześnie dłużnikiem innej osoby i vice versa, a więc gdy między tymi osobami występują wierzytelności, które można określić jako przeciwstawne albo krzyżujące się.

Nade wszystko jednak o potrąceniu wierzytelności można mówić jedynie wówczas, gdy wierzytelność taka istnieje.

Strona pozwana na podstawie art. 6. k.c. zobowiązana była do udowodnienia okoliczności zaistnienia przesłanek z art. 498. § 1. k.c. w tym faktu istnienia zaprzeczonej wierzytelności w kwocie 5.812,54 euro. Sama ewentualna skuteczność prawna faktu złożenia oświadczenia o potrąceniu, nie uzasadniała przyjęcia, że wskutek postawionego przez (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytowa w pisemnym oświadczeniu o potrąceniu zawartym w sprzeciwie od nakazu zapłaty, doszło do umorzenia wzajemnych wierzytelności stron do wysokości wierzytelności stawianej do potrącenia. Oświadczenie o potrąceniu wywołuje skutki określone w przepisach prawa materialnego tylko wówczas, gdy obie potrącane wierzytelności rzeczywiście przysługują osobom będącym względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami. Jak przy tym wyjaśnił Sąd Najwyższy, „oświadczenie o potrąceniu stanowi materialnoprawną podstawę procesowej czynności pozwanego w postaci zarzutu potrącenia. Pozwany inwestor w ramach tego zarzutu oświadcza wolę potrącenia, powołując się na fakt dokonania potrącenia i wynikające z niego skutki prawne, obejmujące trwałe zniweczenie żądania powoda. Jakkolwiek dla zarzutu potrącenia, jak i innych zarzutów procesowych, także opartych na materialnoprawnych podstawach, przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują żadnych wymagań formalnych, a zatem nie stosuje się do nich wymagań przewidzianych dla pozwu w art. 187 § k.p.c., to swoboda wyboru formy zgłoszenia zarzutu potrącenia (art. 60 k.c.) i podleganie jedynie ogólnym wymaganiom dotyczącym zarzutów, nie oznacza dowolności w jego formułowaniu. Poza wymogiem oświadczenia o potrąceniu pozwany powinien zindywidualizować swoją wierzytelność, skonkretyzować jej zakres przedstawiony do potrącenia
z wierzytelnością strony powodowej, wskazać przesłanki jej powstania, wymagalności i wysokość oraz dowody w celu ich wykazania” (tak Sąd Najwyższy
w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt III CSK 317/11, nie publ., LEX numer (...)).

Strona pozwana zawarła oświadczenie woli o potrąceniu wierzytelności w złożonym w sądzie sprzeciwie od nakazu zapłaty a sam odpis sprzeciwu od nakazu zapłaty został w dniu 29 stycznia 2024 r. doręczony pełnomocnikowi strony powodowej. Dopuszczalne przy tym było złożenie oświadczenia woli
w formie pisemnej obejmującej pismo procesowe skoro pismo procesowe może być nośnikiem zawierającym oświadczenie woli ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1967 r., sygn. akt I CR 563/66, publ. OSNC 1967 r., nr 12, poz. 227; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1967 r., sygn. akt III CZP 113/66, publ., OSNCP 1967 r., nr 6, poz. 102; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1997 r., sygn. akt III CZP 39/97, publ., OSNC 1997 r., nr 12, poz. 191; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt V CSK 280/11, nie publ., LEX nr 1111046; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt III CZP 40/11, publ. OSNC 2012 r., nr 3, poz. 34). Zauważyć wszakże należało, że strona pozwana złożyła oświadczenie o potrąceniu dochodzonej od niej kwoty w wysokości 11.250,17 euro z wierzytelnościami strony pozwanej w stosunku do strony powodowej, a które miały wynikać z innych zawartych przez strony umów przewozu tyle, że oświadczenie to zostało złożone pełnomocnikowi procesowemu strony powodowej. Zgodnie tymczasem z zawartą w kodeksie cywilnym teorią doręczenia dla przyjęcia, że oświadczenie woli zostało złożone innej osobie, właściwa jest chwila dojścia treści tego oświadczenia do wiadomości tej osoby. Ze względu na interes stron, bezpieczeństwo obrotu oraz ułatwienia dowodowe domniemywa się, że adresat zapoznał się z treścią oświadczenia woli, gdy doszło do niego w taki sposób, że powzięcie o nim wiadomości stało się możliwe (art. 61. k.c.). Na składającym oświadczenie woli spoczywa ciężar udowodnienia tego faktu (art. 6. k.c.).

Należy podzielić, wyrażany powszechnie zarówno w literaturze jak i w judykaturze ( vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1997 r., sygn. akt III CZP 39/97, publ. OSNC 1997 r., nr 12, poz. 191), pogląd o dopuszczalności kwalifikowania oświadczeń zawartych w pismach procesowych jako oświadczeń woli w znaczeniu materialnym. Wówczas występuje czynność złożona procesowa i materialna, która podlega ocenie na różnych płaszczyznach, pierwsza na gruncie prawa procesowego a druga na podstawie prawa cywilnego. Doręczanie oświadczeń woli zamieszczonych w pismach procesowych następuje z zachowaniem przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Ponieważ takie czynności przeznaczone są przede wszystkim dla sądu i dokonuje się je głównie w celu wywołania skutków procesowych nie można uznać, że wniesienie pisma do sądu jest równoznaczne z dojściem zamieszczonego w nim oświadczenia woli do jego adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. W każdym więc wypadku gdy oświadczenie woli zostało złożone w piśmie procesowym rozważyć należy, kiedy to oświadczenie doszło do adresata w sposób określony w art. 61 k.c. ( vide Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt V CK 38/04, nie publ., LEX nr (...)). Skoro w rozstrzyganej sprawie zarzut potrącenia kwoty 5.812,54 euro obejmował jednocześnie oświadczenie o potrąceniu tej kwoty i złożony został w sprzeciwie od nakazu zapłaty to i doręczenie tego pisma procesowego obejmującego zarzut jak i oświadczenie dotarło tylko i wyłącznie do pełnomocnika procesowego strony powodowej. Pełnomocnik procesowy strony powodowej nie był umocowany przy tym do przyjmowania w imieniu strony powodowej oświadczeń materialnoprawnych, co wynikało z treści udzielonego mu pełnomocnictwa. Sąd orzekający podzielił przy tym stanowisko wyrażone zarówno w judykaturze Sądu Najwyższego jak i sądów powszechnych, zgodnie z którym „treść art. 91 k.p.c. nie daje podstaw do przypisania pełnomocnikowi procesowemu prawa przyjmowania w imieniu mocodawcy materialnoprawnych oświadczeń kształtujących. W tym wypadku wykładnia celowościowa ustawowego zakresu pełnomocnictwa procesowego sprzeciwia się przypisaniu rozszerzonych uprawnień. Pełnomocnik procesowy nie jest więc pełnomocnikiem, jaki po myśli art. 95 k.c. mógłby zastąpić powódkę w skutecznym zapoznaniu się z oświadczeniem” (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt V CSK 171/07, nie publ., LEX numer (...)). Oświadczenie o potrąceniu nawet zawarte w piśmie procesowym jako oświadczenie woli, aby wywarło skutek materialnoprawny musi dotrzeć do adresata stosownie do art. 61. § 1. zd. I. k.c. Dopóki takie oświadczenie nie dotrze do adresata i to w taki sposób, aby mógł się z nim zapoznać, dopóty nie wywołuje skutków, jakie przepisy prawa materialnego wiążą z dotarciem oświadczenia woli do adresata. Nie mógł zaś za takiego adresata uchodzić pełnomocnik procesowy strony powodowej, skoro po pierwsze pełnomocnik samą stroną procesu nie był i po drugie był tylko pełnomocnikiem procesowym umocowanym do reprezentowania strony powodowej przed sądami ale już nie do składania oświadczeń woli a tym bardziej do ich przyjmowania, co wynikało z treści odpisu pełnomocnictwa procesowego. Tak też orzekł Sąd Najwyższy stwierdzając wyraźnie, że „skoro oświadczenie o potrąceniu może wywrzeć skutek dopiero z chwilą dojścia do adresata (art. 61 k.c.), to zawarte w odpowiedzi na pozew oświadczenie o potrąceniu doręczone jedynie nieumocowanemu do jego przyjęcia pełnomocnikowi powoda nie może być ocenione jako skuteczne, a przeciwne stanowisko Sądu Okręgowego narusza art. 91 k.p.c., art. 96 k.c., art. 61 k.c. i art. 499 k.c.” (tak Sąd Najwyższy
w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II CSK 476/12, nie publ., LEX numer (...)). Taką linię orzecznictwa ostatecznie Sąd Najwyższy potwierdził w kolejnym orzeczeniu, w którym wyraził pogląd, że „oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powinno być złożone dłużnikowi wzajemnemu osobiście. Doręczenie pisma procesowego zawierającego takie oświadczenie pełnomocnikowi procesowemu dłużnika wzajemnego nie wywiera skutków przewidzianych w art. 61 § 1 zdanie pierwsze k.c.” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II CSK 862/14, publ. OSNC ZD nr A, 2017 r., poz. 8, s. 61). Także w orzecznictwie sądów powszechnych przyjęto stanowisko, zgodnie z którym „skoro oświadczenie o potrąceniu może wywrzeć skutek dopiero z chwilą dojścia do adresata, to zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym oraz w zarzutach od nakazu zapłaty
w postępowaniu nakazowym oświadczenie o potrąceniu doręczone jedynie nieumocowanemu do ich przyjęcia pełnomocnikowi powodów nie może być ocenione jako skuteczne” (tak Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt V ACa 33/16, nie publ., LEX numer (...); vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I ACa 425/16, nie publ., LEX numer (...); wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt VI ACa 1244/15, nie publ., LEX numer (...)). „Treść art. 91 k.p.c. nie daje podstaw do przypisania pełnomocnikowi procesowemu prawa przyjmowania w imieniu mocodawcy materialnoprawnych oświadczeń kształtujących. W tym wypadku wykładnia celowościowa ustawowego zakresu pełnomocnictwa procesowego sprzeciwia się przypisaniu rozszerzonych uprawnień. Oznacza to, że doręczenie pełnomocnikowi powoda odpisu sprzeciwu od nakazu zapłaty zawierającego oświadczenie o potrąceniu nie jest równoznaczne z dojściem tego oświadczenia do strony w rozumieniu art. 61 zd. 1 k.c.” (tak Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt V ACa 607/18, nie publ., LEX numer (...)).

Na marginesie jeszcze należało zaznaczyć, że również dokument pełnomocnictwa stwierdzający umocowanie pełnomocnika strony pozwanej nie upoważniał pełnomocnika strony pozwanej do składania oświadczeń materialnoprawnych w tym oświadczeń o potrąceniu wierzytelności.

Z powyższych względów sąd nie uwzględnił procesowego zarzutu potrącenia podniesionego w sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty
w zakresie wierzytelności w kwocie 5.812,54 euro tytułem nieopłaconych należności za wykonane usługi transportowe objęte czterema fakturami z dnia 10 czerwca 2022 r. o numerach (...), (...), (...) oraz (...). W przypadku tego oświadczenia o potrąceniu złożonego w formie zarzutu procesowego przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego w sprzeciwie od nakazu zapłaty, nie zostały spełnione przesłanki materialnoprawne z art. 498. k.c. i art. 499. k.c., a zatem nie doszło do umorzenia wierzytelności strony powodowej w części objętej tym potrąceniem. Po pierwsze z treści pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez stronę pozwaną radcy prawnemu do reprezentowania w tej sprawie nie wynikało, by był on uprawniony do składania materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu w imieniu strony pozwanej (k. 70). Po drugie z treści pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez stronę powodową radcom prawnym do reprezentowania w tej sprawie nie wynikało, by byli oni uprawnieni do odbierania materialnoprawnych oświadczeń o potrąceniu w imieniu strony powodowej (k. 6).

Co do żądania zasądzenia odsetek od kwoty objętej żądaniem pozwu to mając na uwadze treść art. 87. ust. 1. i ust. 2. pkt 2) ustawy Prawo przewozowe sąd zasądził odsetki od kwoty uwzględnionej w wyroku od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty włącznie.

Stosownie do treści art. 87. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe kwoty przysługujące z tytułu niezapłaconych należności, odszkodowań i wyrównania różnic należności – podlegają oprocentowaniu w wysokości ustawowej.

W myśl art. 87. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe odsetki oblicza się:

1)  z tytułu niezapłaconych należności – od dnia, w którym należność powinna być zapłacona;

2)  z innych tytułów – od dnia wniesienia reklamacji lub doręczenia wezwania do zapłaty.

Mając na względzie fakt, iż strona powodowa domagała się odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 13 kwietnia 2023 r. czyli od dnia następującego po upływie terminu 7 dni do zapłaty określonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 31 marca 2023 r., które pozwana otrzymała w dniu 5 kwietnia 2023 r., sąd uwzględnił żądanie zasądzenia odsetek począwszy od dnia 13 kwietnia 2023 r. nie wychodząc ponad żądanie pozwu.

Z uwagi na to, że sąd uwzględnił powództwo w części (w 66,15 %) oraz oddalił w pozostałym zakresie (w 33,85 %) zdecydował orzec o kosztach zgodnie z zasadą kompensaty kosztów procesu na podstawie art. 100 zd. I. in fine k.p.c. stosunkowo je rozkładając pomiędzy strony.

Wartość przedmiotu sporu ostatecznie wyniosła ostatecznie kwotę 50.515,51 zł przy uwzględnieniu kursu waluty euro z dnia 6 czerwca 2023 r., tj. dnia wniesienia pozwu. Na koszty procesu, które w sumie wyniosły 13.343,00 zł, składały się opłata od pozwu w kwocie 2.526,00 zł (pokwitowanie wpłaty na okładce akt) oraz wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników stron określone według stawki minimalnej obliczonej od wartości przedmiotu sprawy, tj.
w kwotach po 5.400,00 zł a także koszty opłaty skarbowej od odpisu dokumentu stwierdzającego ustanowienie zawodowego pełnomocnika procesowego strony pozwanej w kwocie 17,00 zł (k. 70, k. 71).

Powstania innych kosztów postępowania żadna ze stron nie wykazała
i nie żądała ich zasądzenia.

Nie zaliczył sąd do kosztów postępowania kwot po 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od odpisu dokumentu pełnomocnictwa procesowego przedłożonego przez pełnomocnika strony powodowej, gdyż do akt postępowania nie został złożony dowód zapłaty należnej opłaty skarbowej od odpisu tego dokumentu
w tym również wydruk potwierdzający dokonanie operacji bankowej w postaci przelewu kwoty odpowiadającej należnej opłacie skarbowej z tytułu przedłożenia odpisu dokumentu pełnomocnictwa wykazującego umocowanie pełnomocnika procesowego strony powodowej [ vide: § 3. ust. 1. i ust. 2. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie zapłaty opłaty skarbowej (Dz. U. nr 187, poz. 1330)].

Strona powodowa poniosła następujące koszty postępowania: 2.526,00 zł tytułem opłaty od pozwu oraz 5.400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Strona pozwana poniosła natomiast koszty w łącznej wysokości 5.417,00 zł, na co złożyło się 5.400,00 tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od odpisu dokumentu pełnomocnictwa.

Roszczenie strony powodowej zostało uwzględnione co do kwoty 7.442,15 euro a zatem w 66,15 % z kolei co do kwoty 3.808,02 euro a zatem
w 33,85 % zostało oddalone. Tym samym zasadnym stało się zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 3.409,40 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania, albowiem strona pozwana winna zwrócić stronie powodowej 66,15 % z sumy 7.926,00 zł (2.526,00 + 5.400,00 = 7.926,00 x 66,15 % = 5.243,05) zł natomiast strona powodowa stronie pozwanej 33,85 %
z sumy 5.417,00 zł (5.400,00 + 17,00 = 5.417,00 x 33,85 % = 1.833,65), która
z uwagi na przegranie procesu w tym zakresie obciążała stronę powodową
i winna zostać zwrócona stronie pozwanej (5.243,05 – 1.833,65 = 3.409,40) ( vide: uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 listopada 2018 r. wydanego pod sygn. akt XII Ga 310/18).

Jednocześnie kwota 13.326,00 zł wskazana wyżej odpowiadała całości kosztów procesu na zasadzie unifikacji i koncentracji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno bowiem znaleźć wyraz w orzeczeniu kończącym postępowanie i dotyczyć co do zasady wszystkich kosztów powstałych w związku z prowadzonym postępowaniem cywilnym. Wynikało to wprost z zasady unifikacji i zasady koncentracji kosztów postępowania wyrażonej w art. 108. § 1. k.p.c.

Wyżej wskazane względy zdecydowały o tym, że orzeczono jak w pkt I.
i w pkt II. sentencji, uznając powództwo na podstawie art. 1. ust. 1., art. 35. ust. 1., art. 38. ust. 1., art. 47. ust. 3., art. 65. ust. 1. jak i art. 74., art. 77. oraz art. 80., art. 86. oraz art. 90. ustawy Prawo przewozowe w zw. z art. 774. § 1. k.c. oraz art. 477. § 1. k.c. i art. 476. k.c. w zw. z art. 471. k.c. oraz art. 361. k.c.
a także art. 6. k.c. i art. 232. k.p.c. w zw. z art. 498. k.c. i art. 499. k.c. jak i na podstawie pozostałych powołanych w uzasadnieniu przepisów za zasadne do kwoty 7.442,15 euro.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie III. wyroku po myśli art. 100. zd. I. k.p.c. oraz art. 98. § 1., § 1 ¹. i § 3. k.p.c. a także art. 108. § 1. k.p.c. oraz art. 109. § 1. k.p.c. jak i art. 18. ust. 1. i art. 13. ust. 2. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U.
z 2025 r., poz. 1228 z późn. zm.) oraz w oparciu o § 2. pkt 6) w zw. z § 3. ust. 2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.) a także art. 1. ust. 1. pkt 2) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1154).

SSR Michał Bień

Tarnów, dnia 29 września 2025 r.