Wyrok z 10 marca 2025, sygn. II AKa 203/24

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 203/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

8

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

6.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 30.01.2024 r., III K 279/17

6.2.  Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

6.3.  Granice zaskarżenia

6.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

6.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

6.4.  Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

6.5.  Ustalenie faktów

6.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

6.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

6.6.  Ocena dowodów

6.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

6.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

zarzut apelacji prokuratora:

obraza przepisów prawa materialnego dotycząca niezastosowania art. 73 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. pomimo, iż wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 258 § 1 k.k. zastosowanie dozoru jest obligatoryjne, co w konsekwencji spowodowało, że orzeczenie w tym zakresie nie odpowiada prawu;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Orzeczenie dozoru kuratora było konieczne ze względu na treść art. 73 § 2 k.k., przewidującego obligatoryjny dozór wobec, między innymi, sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k. W. S. został uznany za winnego, między innymi, czynu z art. 258 § 1 k.k., w związku z czym, na mocy art. 65 § 1 k.k., miały do niego zastosowanie przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego W. S. dozoru kuratora;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadność zarzutu apelacyjnego.

3.2.

zarzuty 1 i 3 apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego:

obraza prawa materialnego (…) art. 46 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie ww. przepisu i nieorzeczenie obowiązku naprawienia szkody zgodnie ze złożonym przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego wnioskiem, będące skutkiem błędnego ustalenia, iż orzeczenie obowiązku naprawienia szkody jest znacznie utrudnione, pomimo treści art. 441 § 1 k.c. oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż orzeczenie obowiązku naprawienia szkody jest znacznie utrudnione, podczas gdy z materiału dowodowego (…) jednoznacznie wynikała wartość niekorzystnego rozporządzenia mieniem, do którego został doprowadzony pokrzywdzony, na skutek czynów zarzucanych oskarżonym, wartość wskazanej przez pokrzywdzonego szkody nie wykraczała ponad te kwoty, nadto z materiału dowodowego nie wynikało, aby wysokość szkody była niższa niż wskazywana przez pokrzywdzonego, będący skutkiem naruszenia art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k.;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Szczegółowe motywy zmiany zaskarżonego wyroku w przedmiocie obowiązku naprawienia szkody wskazano w sekcji 5.2. niniejszego uzasadnienia.

Autor apelacji ma rację zarzucając Sądowi Okręgowemu obrazę art. 46 § 1 k.k., ponieważ przepis ten, również w brzmieniu zastosowanym przez Sąd Okręgowy po zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., przewidywał obligatoryjny charakter orzeczenia o naprawieniu szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. w przypadku złożenia stosownego wniosku, a takowy wniosek został w rozpoznanej sprawie złożony.

W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że - cyt.: „(…) z uwagi na stwierdzone znaczne utrudnienie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody z uwagi, iż oskarżeni dokonując wyłudzeń kredytów działali w wieloosobowej grupie, gdzie role były podzielone i przy dokonywaniu każdego z czynów każdego z nich rola była inna, co wykazano wcześniej, nadto z dokumentacji zebranej w sprawie nie wynika, w jakim stopniu nastąpiło naprawienie szkody oraz kredytobiorców (spłata należności), czy doszło do sprzedaży długów, ich restrukturyzacji itp., zdecydował się do orzeczenia alternatywnego środka kompensacyjnego z art. 46 § 2 k.k., tj. nawiązki na rzecz pokrzywdzonych”. Cytowany fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku oparto o dwa nieprawdziwe stwierdzenia, gdyż:

1.  nieprawdą jest „znaczne utrudnienie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody z uwagi, iż oskarżeni dokonując wyłudzeń kredytów działali w wieloosobowej grupie, gdzie role były podzielone i przy dokonywaniu każdego z czynów każdego z nich rola była inna”; należy przypomnieć Sądowi Okręgowemu, że obowiązek naprawienia szkody można orzec w całości lub w części, względnie solidarnie, a nie jest „znacznym utrudnieniem” konieczność oceny, który z oskarżonych i w jakim zakresie winien naprawić szkodę; taka ocena jest na pewno bardziej trudna, niż proste oszacowanie wysokości nawiązki, ale nadużyciem jest uznanie przez Sąd Okręgowy, że mamy z tego powodu do czynienia ze „znacznym utrudnieniem”; uprawnionym jest za to wniosek, że Sąd pierwszej instancji ułatwił sobie zadanie wydania prawidłowego rozstrzygnięcia kosztem uzasadnionego interesu pokrzywdzonego;

2.  nieprawdą jest stwierdzenie Sądu Okręgowego, iż „(…) z dokumentacji zebranej w sprawie nie wynika, w jakim stopniu nastąpiło naprawienie szkody oraz kredytobiorców (spłata należności), czy doszło do sprzedaży długów, ich restrukturyzacji itp.” Wynika to bowiem jednoznacznie z pism składanych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dwukrotnie (pisma z 20.09.2018 r. i 18 maja 2022 r.), na co słusznie wskazał tenże pełnomocnik w wywiedzionej apelacji. Zresztą pełnomocnik był w tym zakresie tak skrupulatny, że nawet w postępowaniu odwoławczym przedstawił aktualną wersję wniosku o naprawienie szkody, uwzględniającą bieżący stan zadłużenia poszczególnych oskarżonych.

Posłużenie się przez Sąd Okręgowy wskazanymi wyżej nieprawdami powoduje, że w pełni zasadnym jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, a także poglądami doktryny, odstąpienie od orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. i orzeczenie nawiązek na podstawie art. 46 § 2 k.k. byłoby postąpieniem prawidłowym wyłącznie w sytuacji, gdyby wystąpiły nieprzezwyciężalne trudności w dowodzeniu wysokości szkody. Uznawano również, że nawet w sytuacji, gdy szkody nie da się sprecyzować, to z uwagi na ochronę interesów pokrzywdzonego sąd nie powinien orzekać nawiązki, lecz odszkodowanie, nawet jeśli jego wysokość będzie tylko przybliżona do rzeczywistej wysokości szkody. W konkluzji należy stwierdzić, że w stanie prawnym stosowanym przez Sąd Okręgowy, orzekanie nawiązki było uznawane za rozstrzygniecie wyjątkowe, a w rozpoznanej sprawie z żadną wyjątkowością żądania naprawienia szkody nie mieliśmy do czynienia. Przeciwnie, pokrzywdzony w sposób rzetelny wywiązał się z powinności przedstawienia dowodów, dokumentujących wysokość szkody.

Na marginesie należy dodać, że orzeczenie nawiązek było oczywiście niesprawiedliwe w sytuacji, gdy wobec prawomocnie skazanych w odrębnych postępowaniach osób, którym przypisano czyny pozostające w związku z czynami przypisanymi oskarżonym w niniejszej sprawie (głownie współsprawców), orzeczono obowiązki naprawienia szkody, a nie nawiązki (zob. odpisy wyroków w załączniku nr 17 do akt sprawy).

Niespornym w orzecznictwie i piśmiennictwie jest również możliwość orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na zasadzie solidarności dłużników (zob. np. Uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2000 r. I KZP 40/00). Możliwość tę zastosował Sąd Apelacyjny, korygując rażąco nietrafne rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonych, zgodnie ze złożonym w tym zakresie wnioskiem z dnia 20.09.2018 r., który został podtrzymany m. in. pismem z dnia 18 maja 2022 r., z wyłączeniem obowiązku naprawienia szkody w odniesieniu do kredytu nr (...) z uwagi na sprzedaż wierzytelności wynikającej z tego kredytu,

ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadność zarzutu apelacyjnego, przy czym korygując błąd Sądu Okręgowego Sąd Apelacyjny oparł się na aktualnym zestawieniu wysokości szkody przedstawionym przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w piśmie z 26.02.2025 r. (k. 27.785-27.790).

3.3.

zarzut 2 apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego:

obraza przepisów postępowania (…) art. 413 § 1 pkt 5 oraz § 2 k.p.k. poprzez brak rozstrzygnięcia w odniesieniu do B. W. w zakresie czynu opisanego w pkt LIX aktu oskarżenia, w odniesieniu do A. P. w zakresie czynu opisanego w pkt CIX aktu oskarżenia, w odniesieniu do W. S. w zakresie czynu opisanego w pkt CXLV oraz CXLVI części wstępnej wyroku;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Brak rozstrzygnięcia co do niektórych czynów miał miejsce w przypadku oskarżonych B. W. i A. P.. W tym zakresie zarzut apelacyjny okazał się zasadnym, a motywy uchylenia wyroku w tej części przedstawiono w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

W zakresie dotyczącym oskarżonego W. S. zaskarżony wyrok zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie wszystkich zarzucanych mu czynów, tj.:

czyn zarzucany w punkcie CXCVIII aktu oskarżenia, oznaczony w części wstępnej zaskarżonego wyroku CXLIV, przypisano oskarżonemu w punkcie 30 tego wyroku,

czyny zarzucane oskarżonemu w punktach CXCIX i CC aktu oskarżenia, oznaczone w części wstępnej zaskarżonego wyroku CXLV i CXLVI, przypisano oskarżonemu jako ciąg przestępstw w punkcie 32 tego wyroku,

czyn zarzucany w punkcie CCI aktu oskarżenia, oznaczony w części wstępnej zaskarżonego wyroku CXLVII, przypisano oskarżonemu w punkcie 31 tego wyroku.

W związku z powyższym nie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego W. S..

Wniosek

o uchylenie wyroku w stosunku do oskarżonych B. W. i A. P. w zaskarżonej części w związku z brakiem rozstrzygnięcia w zakresie czynów opisanych odpowiednio w pkt LIX i CIX części wstępnej wyroku,

o zmianę wyroku poprzez uznanie oskarżonego W. S. za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt CXCIX oraz CC aktu oskarżenia (odpowiednio pkt CXLV oraz CXLVI części wstępnej wyroku), gdyż w tym zakresie zachodzi sprzeczność między częścią wstępną wyroku i jego sentencją i orzeczenie o konsekwencjach prawnych czynu, w tym środkach kompensacyjnych zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o uchylenie wyroku w stosunku do W. S.,

ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Częściowa zasadność zrzutu apelacyjnego.

3.4.

zarzuty apelacji obrońcy oskarżonej I. K. :

1.  błąd w ustaleniach faktycznych (…) poprzez uznanie oskarżonej (…) za winną popełnionych czynów określonych w wyroku, mimo że ujawnione w toku rozprawy dowody nie dawały podstawy do przyjęcia, iż oskarżona popełniła czyny z art. 258 § 1 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. i art. 276 k.k.;

2.  (…) obraza prawa procesowego art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. wynikająca z jednostronnej oceny dowodów oraz rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonej;

3.  rażąca niewspółmierność kary;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów Sąd odwoławczy wyraża ogólne stanowisko, iż postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w zakresie dotyczącym oskarżonej I. K. przeprowadzono z poszanowaniem zasad procesowych. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k., okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k., nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k., przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Stanowisko sądu pierwszej instancji, w zakresie dotyczącym oskarżonej I. K., znalazło wystarczające odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które, chociaż budzi pewne zastrzeżenia, to jednak poddaje się kontroli instancyjnej. W kontekście uzasadnienia wyroku, już na wstępie należy podkreślić, że pomimo zastrzeżeń do jakości pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, a także błędów w sentencji wyroku, w zakresie dotyczącym I. K. nie stwierdzono podstaw do uchylenia z tego powodu zaskarżonego orzeczenia, co wynika przede wszystkim z zakazu przewidzianego w art. 455a k.p.k., a także z faktu, że w omawianym zakresie nie stwierdzono innych uchybień, które uzasadniałyby konieczność powtórzenia w całości przewodu sądowego w rozumieniu art. 437 § 2 k.p.k. in fine.

*

Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, apelujący nie wskazał na braki w materiale dowodowym, co nakazywało odrzucenie na wstępie możliwości, iż możemy mieć do czynienia z „błędem braku”. Ten rodzaj błędu nie wystąpił również dlatego, że Sąd Okręgowy dokonał oceny każdego istotnego dowodu, przez co żaden dowód lub grupa dowodów nie znalazły się poza optyką tego organu. Z kolei w zakresie „błędu dowolności”, apelujący nie wskazał na uchybienia w samym procesie wnioskowania Sądu Okręgowego, ograniczając się do przedstawienia własnej oceny dowodów, co stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Polemika taka nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji wobec faktu, że organ ten podczas owej oceny nie naruszył żadnej z podstawowych zasad procesu karnego, a zwłaszcza zasady swobodnej oceny dowodów.

*

Wskazując na niską jakość pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku należy uściślić, że jego głównym mankamentem jest brak precyzji w przedstawieniu toku rozumowania, o czym świadczy zbiorcze powoływanie się na grupy dowodów, bez chociażby przykładowego wskazania, jakie konkretnie okoliczności które z nich potwierdziły. Skoro jednak Sąd Okręgowy generalnie, zbiorczo, lecz ostatecznie poszczególne dowody wskazał, to istniało pole do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oceny tej mógł podjąć się autor apelacji, gdyż głównym punktem odniesienia powinien być dla obrońcy materiał dowodowy, a nie oceny prezentowane przez Sąd orzekający, zwłaszcza, że organ ten, tak jak w tym wypadku, przynajmniej wyraził jednoznaczne stanowisko co do tego, którym z dowodów daje wiarę, a którym nie.

Okoliczności wskazane w poprzednim akapicie powodują, że kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku jest nieco utrudniona, lecz możliwa. Ze względu na utrudnienie, o jakim mowa wyżej, Sąd Apelacyjny przed odniesieniem się do zarzutów apelacyjnych, zmuszony jest do syntetycznego przedstawienia, jakie fakty w zakresie dotyczącym oskarżonej I. K. były niesporne, a jakie należało poddać ocenie z zastosowaniem kryteriów przewidzianych w art. 7 k.p.k.

Za niesporną, przyznaną przez oskarżoną I. K. uznać należy kluczową okoliczność, zgodnie z którą brała ona udział jako pracownik pokrzywdzonego Banku w przyznaniu wszystkich kredytów wymienionych w opisie przypisanych jej czynów. Oskarżona bowiem potwierdziła na rozprawie, że „przyznawała wszystkie zakwestionowane kredyty” (k. 26.532-26.533).

Okolicznościami, których oskarżona nie przyznała były te, które dotyczyły zamiaru z jakim działała. I. K. zaprzeczyła działaniu z zamiarem dokonania oszustw lub innego rodzaju przestępstw na szkodę pokrzywdzonego Banku. Stwierdziła, że nie miała świadomości, iż działa w zorganizowanej grupie wyłudzającej kredyty, a dopiero gdy zaczęła sprawdzać dokumentację zorientowała się, że kredyty nie są spłacane. Wtedy zadzwoniła do J. W. ze stosownym pytaniem, a ten wówczas oświadczył, że osoby, które brały kredyty dostaną kredyty „na firmę” co umożliwi spłatę wcześniejszego zadłużenia wobec Banku. W pewnym momencie oskarżona, jak wyjaśniła, odmówiła udzielania dalszych kredytów, ale J. W. ją przekonał, żeby to jednak czyniła celem umożliwienia spłaty kredytów wcześniejszych (k. 26.532). Oskarżona przyznała, że mimo, iż była naczelnikiem, niekiedy podpisywała umowy jako doradca. Wyjaśniła: „Wierzyłam, że J.[W.] tą sytuację wyprostuje. Wtedy już J. mi powiedział, na czym proceder polega” (k. 26.533). Oskarżona „czuje się wykorzystana przez W.” (k. 26.533v), a „jedynym powodem, że jego działalność nie wzbudzała (…) podejrzeń, to była nasza przyjaźń. Wierzyłam mu” (k. 26.543v).

Wyjaśnienia oskarżonej zawierają również stwierdzenie o treści: „nie umiem odpowiedzieć dlaczego nie reagowałam, że osoby, które nie były biznesmenami, brały takie kredyty. Ja na tamtym etapie bałam się, że stracę pracę. Myślałam, że będzie lepiej, jak wyjdzie na jaw, kiedy one już zostaną spłacone. Ja nie zastanawiałam się co będzie, gdy to wyjdzie na jaw” (k. 26.543v).

*

Przystępując do oceny kwestii zamiaru oskarżonej, w kontekście jej wyjaśnień, a także w odniesieniu do zarzutów apelacyjnych i uzasadnienia środka odwoławczego, Sąd Apelacyjny na wstępie przypomina, że oskarżonej przypisano:

1.  udział w zorganizowanej grupie przestępczej,

2.  udział w popełnieniu 42 oszustw kredytowych.

Uprawnionym jest stwierdzenie, że każde z oszustw, według opisów czynów w punktach od II do XLIV części wstępnej wyroku (za tak opisane czyny Sąd Okręgowy skazał oskarżoną) obejmowało realizację przez I. K. ustawowych znamion występku z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (pomijając w tym miejscu kwestię związku z art. 294 § 1 k.k.). Znamionami tymi w rozpoznanej sprawie były:

1.  działanie z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i innych osób,

2.  doprowadzenie pokrzywdzonego Banku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości odpowiadającej wartości udzielonego kredytu,

3.  wprowadzenie w błąd pracowników pokrzywdzonego Banku co do wysokości dochodów potencjalnego kredytobiorcy poprzez:

a)  poświadczenie nieprawdy na wniosku o udzielenie kredytu dotyczące okoliczności mających istotne znaczenie dla jego uzyskania,

b)  załączenie do wniosku, w celu użycia za autentyczne, uprzednio podrobionych dokumentów w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu i zarobkach oraz innych,

c)  wykonanie czynności, o których mowa w punktach a) i b) „jako Naczelnik Wydziału Bankowości Prywatnej i Osobistej (…) będąc osobą uprawnioną do weryfikacji informacji podawanych przez kredytobiorcę”,

4.  działanie w ramach zorganizowanej grupy przestępczej oraz wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami.

W kontekście tak przedstawiającego się kompletu znamion, nadmiernym uproszczeniem jest sprowadzenie przez obrońcę istoty sprawy do „braku wiedzy oskarżonej na temat fałszywych dokumentów przedstawianych z wnioskami kredytowymi”. Istotą sprawy jest bowiem znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy materiał dowodowy potwierdza:

działanie oskarżonej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie lub innych osób,

doprowadzenie pokrzywdzonego banku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem,

wprowadzenie pracowników pokrzywdzonego Banku w błąd poprzez poświadczenie nieprawdy na wniosku kredytowym i posłużenie się podrobionymi dokumentami.

Przystępując do rozważań w przedmiocie tak określonej istoty sprawy, Sąd Apelacyjny prezentuje poniższe rozumowanie.

Należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym działania oskarżonej były przez nią podejmowane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co stanowi konstytutywne znamię występku z art. 286 § 1 k.k. Zgodnie z art. 115 § 4 k.k. „korzyścią majątkową (…) jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego”. W rozpoznanej sprawie korzyści majątkowe z poszczególnych oszustw osiągała zarówno sama oskarżona, jak i inne osoby. Oskarżona wprawdzie zaprzeczyła, aby osobiście otrzymywała „prowizje” od udzielanych z naruszeniem prawa kredytów, jednakże materiał dowodowy uzasadnia twierdzenie, że I. K. korzystała na procederze w ten sposób, iż - cytując zeznania świadka B. N. (k. 26.578): „Zespół [kierowany przez oskarżoną] osiągał fenomenalne wyniki sprzedaży, pani K. wyłudzała te premie, bo premia zależała od poziomu realizacji zadań sprzedażowych. Premia była od tego uzależniona, jak również nagrody”. Korzyści majątkowe w rozumieniu art. 115 § 4 k.k. osiągały również niewątpliwie inne osoby, które w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, uzyskiwały środki finansowe pochodzące z wyłudzonych kredytów, ponieważ ani kredytobiorcy (a w istocie „słupy” lub osoby bez zdolności kredytowej), ani tym bardziej osoby planujące, organizujące i koordynujące akcję przestępczą, nie uzyskałyby od pokrzywdzonego Banku żadnych kwot, gdyby procedury kredytowe przebiegały w zgodzie z przepisami prawa.

Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym działania przypisane oskarżonej w ramach poszczególnych oszustw, stanowiły doprowadzenie pokrzywdzonego Banku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co stanowi kolejne z ustawowych znamion art. 286 § 1 k.k. Korzystnym rozporządzeniem mieniem przez bank udzielający kredytu jest wyłącznie przekazanie kredytobiorcy środków finansowych z tego tytułu ze ścisłym zachowaniem procedur, których celem jest zminimalizowanie po stronie banku ryzyka, że kredytobiorca nie wywiąże się z postanowień umowy. Niekorzystnym rozporządzeniem mieniem jest w tym kontekście udzielenie przez Bank kredytu przy braku prawidłowej, rzetelnej weryfikacji kredytobiorcy. Tak właśnie było w rozpoznanej sprawie, w której, za sprawą działań oskarżonej I. K. doszło do udzielenia przez zatrudniający ją Bank kredytów bez jakiejkolwiek weryfikacji sytuacji materialnej wnioskodawców. Zamiast wykonywać rzetelnie swoje obowiązki, oskarżona aktywnie wykorzystywała zajmowane stanowisko do kreowania dokumentacji kredytowej, dzięki której kredyty przyznawane były osobom zupełnie niepoddanym jakiejkolwiek weryfikacji, nie licząc nieoficjalnego kryterium, jakim była rekomendacja J. W.. Już samym tylko tym postępowaniem oskarżona doprowadziła Bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, ponieważ wskutek jej bezprawnych działań pokrzywdzony Bank udzielił łącznie 42 kredytów na łączną kwotę znacznie przekraczającą 8 milionów złotych, przy czym zdecydowana większość tych zobowiązań nie została spłacona (zob. wniosek naprawienie szkody k. 27.785 i nast.). Już sama tylko ta ostatnia okoliczność przekonuje, że oskarżona nie dopuściła się, jak chce obrońca, przewinień dyscyplinarnych, ale w sposób systematyczny, wielokrotny, długotrwały i ze znacznym zaangażowaniem (np. poprzez spotkania z „klientami” po godzinach pracy Banku) kreowała na potrzeby przełożonych „fikcyjną rzeczywistość”, w której, rzekomo w zwykłym trybie, pozyskiwała ponadprzeciętne ilości kredytobiorców, a w rzeczywistości dopuszczała do udzielenia przez Bank kredytu każdemu, kogo polecił J. W.. Już same te okoliczności, nie negowane przez oskarżoną w składanych wyjaśnieniach, wystarczyłyby do przypisania jej doprowadzenia pokrzywdzonego Banku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i to nawet w sytuacji, gdyby nie towarzyszyłoby im wyczerpanie przez oskarżoną znamion występków przeciwko dokumentom. W rozpoznanej sprawie tych ostatnich oskarżona się jednak ponad wszelką wątpliwość dopuściła.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że wprowadzenie w błąd pracowników pokrzywdzonego Banku co do wysokości dochodów potencjalnego kredytobiorcy nie byłoby możliwe bez zrealizowania przez I. K. znamion czynów zabronionych przewidzianych w art. 270 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. Nie ulega wątpliwości, że oskarżona doskonale wiedziała, iż załączone do wniosku kredytowego dokumenty zostały podrobione. Gdyby bowiem były one autentyczne, nie byłoby racjonalnego uzasadnienia dla całej akcji przestępczej. Gdyby sytuacja materialna wnioskodawcy przedstawiała się tak, jak na załączonych dokumentach, to mógłby on uzyskać kredyt na zwyczajnych zasadach, bez konieczności dzielenia się „prowizjami” z J. W. czy też innymi „pośrednikami”. Oskarżona, jako wykwalifikowany pracownik bankowości, zajmujący wysokie stanowisko, niewątpliwie miała świadomość powyższego faktu. Sama to pośrednio przyznała, stwierdzając w wyjaśnieniach: „nie umiem odpowiedzieć dlaczego nie reagowałam, że osoby, które nie były biznesmenami, brały takie kredyty. Ja na tamtym etapie bałam się, że stracę pracę. Myślałam, że będzie lepiej, jak wyjdzie na jaw, kiedy one już zostaną spłacone. Ja nie zastanawiałam się co będzie, gdy to wyjdzie na jaw” (k. 26.543v). Oskarżona zatem wprost przyznała, że z jej perspektywy kredyty były nietypowo wysokie dla kredytobiorców, którymi były osoby fizyczne, a nie reagowała na to tylko w obawie o pracę. Gdy dodatkowo wziąć pod uwagę fakt, że kredytów tych było wyjątkowo dużo, a ich łączna wysokość liczona była w milionach złotych, to nie można w zgodzie z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego uznać, że oskarżona działała w zgodzie z prawem, czy też, jak chce obrońca, przy „braku świadomości”, że przedkładane dokumenty są podrobione.

Niezależnie od powyższej argumentacji należy wskazać, że J. W. zeznał, między innymi (k. 26.600v): „z tego co wiem, to od samego początku procedura była zgodna, ale kredyty nie były prawidłowe [podkreślenia Sądu Apelacyjnego]. Było wiadomo, że żadna z tych osób nie była zatrudniona, nie otrzymywała takiego wynagrodzenia, które było wymagane”. Skoro zatem J. W. stwierdził, że o nieprawidłowościach było wiadomo „od samego początku”, to naiwnością byłoby uznać, że nie podzielił się tą wiedzą z oskarżoną. J. W., jako były pracownik banku, doskonale wiedział, że nie będzie w stanie skutecznie wprowadzić w błąd I. K., będącej wykwalifikowanym pracownikiem banku odpowiedzialnym za weryfikację kredytobiorców, w związku z czym w pełni racjonalnym jest, że, jak zeznał, wtajemniczył ją w proceder. Wniosek odmienny, zgodnie z którym oskarżona, pomimo swoich kompetencji zawodowych, własnych spostrzeżeń i kontaktów z J. W., miałaby nie wiedzieć, że popełnia przestępstwo, naruszałby rażąco zasady prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.

O roli I. K. wiedział również świadek R. K., którego relacja jest o tyle obiektywna, że nie pamiętał on czy spotkał się z oskarżoną osobiście, a mimo to, opisując w zeznaniach funkcjonowanie grupy przestępczej stwierdził: „Wiem, że była pani I. z banku, która umożliwiała ten proceder” (k. 27.203v). R. K. nie miał żadnego powodu do fałszywego pomawiania I. K., skoro sprawa karna przeciwko niemu już się zakończyła, a z oskarżoną nie wchodził w żadne bezpośrednie interakcje. Jednocześnie nie budzi zastrzeżeń twierdzenie R. K. o „pani I. z banku”, gdyż realiach działania grupy przestępczej zajmującej się wyłudzaniem kredytów, wiedza o członku grupy realizującym zadnia w banku, była z pewnością trudna do utrzymania w tajemnicy.

Również otoczenie oskarżonej sygnalizowało jej wprost poważne wątpliwości odnośnie do autentyczności zaświadczeń o zatrudnieniu i zarobkach. Świadczą o tym zeznania świadka B. N. (k. 26.577v), zgodnie z którymi zwracała ona uwagę I. K. na jeden z wniosków, gdyż „coś tu było nie tak, bo nikt nie dostaje wynagrodzenia w pełnych kwotach”, ale oskarżona w tym i podobnych przypadkach problem ignorowała. Wątpliwości B. N. dotyczyły też udzielania kredytów osobom z W. (1), P. i innych odległych miast (k. 26.578), jednak również ta okoliczność nie wywoływała u oskarżonej reakcji w postaci zaniechania współpracy z J. W..

Wreszcie sama oskarżona przyznała w wyjaśnieniach, że od pewnego momentu, używając retoryki obrońcy, „miała świadomość” na czym polegał proceder. I. K. stwierdziła (k. 26532), że gdy zorientowała się, iż kredyty nie są spłacane, zadzwoniła do W. z pytaniem o przyczyny, w odpowiedzi na co usłyszała od niego, że „osoby które brały kredyty dostaną kredyty na firmę”. Wówczas, „w pewnym momencie” odmówiła J. W. dalszych kredytów, ale ten ją przekonał, żeby udzielała ich na spłatę kredytów już poprzednio udzielonych. I. K. wyjaśniła również (k. 26.533): „Wierzyłam, że J. tą sytuację wyprostuje. Wtedy już J. mi powiedział, na czym proceder polega”. Zatem uprawnionym jest stwierdzenie, że oskarżona, niezależnie od wniosków do jakich niewątpliwie doszła samodzielnie już na początku procederu (wynikających chociażby z wiedzy o swoim działaniu z rażącym naruszeniem procedur bankowych, za to „pod dyktando” J. W.), „w pewnym momencie” usłyszała od J. W. potwierdzenie szczegółów procederu, a mimo to nie zaniechała realizowanych działań.

Czytelny charakter miało również wyczerpanie przez oskarżoną znamion występku art. 271 § 1 k.k. Skoro bowiem w dokumentacji związanej z poszczególnymi wnioskami kredytowymi, wbrew faktom, czyniła zapisy o zweryfikowaniu wniosków i rekomendowała decyzje o przyznaniu kredytów, to jako osoba uprawniona do wstawienia dokumentów poświadczała w nich nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, tj. znaczenie przy wydaniu przez pokrzywdzony Bank pozytywnej decyzji kredytowej.

Ponownego, szczególnego podkreślenia wymaga, że I. K. realizowała wskazane wyżej czynności „jako Naczelnik Wydziału Bankowości Prywatnej i Osobistej (…) będąc osobą uprawnioną do weryfikacji informacji podawanych przez kredytobiorcę”, przez co jej działania miały wyjątkowo doniosłe znaczenie podczas realizacji oszustwa przez członków zorganizowanej grupy przestępczej, gdyż pozycja służbowa oskarżonej niewątpliwie uwiarygodniała jej działania w oczach przełożonych, którzy z pewnością darzyli ją dużym zaufaniem.

Nie ulega również wątpliwości, że oskarżona działała w ramach zorganizowanej grupy przestępczej oraz wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami. I. K. przyznała, że stale współdziałała z J. W., nadto musiała mieć świadomość, że w sprawie występują fikcyjni kredytobiorcy („słupy”), a nieprawdopodobnym jest, aby J. W. osobiście trudnił się fałszowaniem dokumentów, załączanych do wniosków kredytowych. Już sama tylko ta wiedza oskarżonej dawała jej podstawy do przekonania, że w proceder zaangażowanych jest wiele osób, co musiało być zresztą stosunkowo oczywiste wobec wielości kredytów udzielanych z naruszeniem prawa. I. K. wiedziała, że proceder przebiega na podstawie decyzji podejmowanych przez „ośrodek decyzyjny”, ponieważ osoby, będące „słupami” nie zwracały się bezpośrednio do niej, a korzystały z pośrednictwa J. W.. Oskarżona wiedziała wreszcie, że jej osobista rola w procederze jest specyficzna, niejako „wyspecjalizowana” w określonych czynnościach wykonawczych. Ta świadomość oskarżonej odnośnie do skali przedsięwzięcia, wielości jego uczestników, podziału na role oraz istnienia ośrodka decyzyjnego przekonują, że co najmniej przewidywała i godziła się z możliwością udziału w działaniach zorganizowanej grupy przestępczej, tym bardziej, że jako osoba wykształcona i doświadczona w pracy w bankowości z pewnością dysponowała potencjałem intelektualnym oraz wiedzą, pozwalającymi na dojście do tego rodzaju wniosków.

*

Prawidłowości przedstawionego wyżej toku rozumowania Sądu odwoławczego, pozostającego w zgodzie z tokiem rozumowania Sądu Okręgowego, nie podważa argumentacja, która legła u podstaw zarzutów apelacyjnych.

Odnośnie do zarzutu 1 apelacji należy stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy dawał pełne podstawy do przypisania oskarżonej popełnienia zarzucanych jej czynów. Świadczą o tym argumenty przywoływane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz wyżej w niniejszym uzasadnieniu.

Odnośnie do zarzutu 2 apelacji należy stwierdzić, że wbrew stanowisku obrońcy nie doszło do obrazy art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. wynikającej z jednostronnej oceny dowodów oraz rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonej. Ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Okręgowy ma charakter obiektywny i swobodny, co Sąd Apelacyjny wykazał już we wcześniejszych rozważaniach. Co do zarzucanej obrazy art. 424 k.p.k. Sąd Apelacyjny zgadza się z zastrzeżeniami obrońcy pod adresem pisemnych motywów wyroku, jednakże ponownie należy stwierdzić, że w zakresie dotyczącym I. K. nie stwierdzono podstaw do uchylenia z tego powodu zaskarżonego wyroku, co wynika przede wszystkim z zakazu przewidzianego w art. 455a k.p.k., lecz również z faktu, że w omawianym zakresie nie stwierdzono innych uchybień, które uzasadniałyby konieczność powtórzenia w całości przewodu sądowego w rozumieniu art. 437 § 2 k.p.k. in fine. W sprawie nie wystąpiły ponadto tego rodzaju wątpliwości, o jakich mowa w art. 5 § 2 k.p.k., a wszelkie fakty i okoliczności poddawały się ocenie z zastosowaniem kryteriów przewidzianych w art. 7 k.p.k., co Sąd Apelacyjny wykazał wyżej, przedstawiając rozumowanie w przedmiocie winy oskarżonej w popełnieniu przypisanych jej występków.

Odnosząc się do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu apelacji, Sąd odwoławczy prezentuje następujące stanowisko.

Apelujący podniósł, że oskarżona nie przyznała się do winy, a przyznała się do udzielania kredytów bez wiedzy na temat fałszywych dokumentów przedstawianych z wnioskami kredytowymi. W tym zakresie Sąd Apelacyjny przedstawił już obszerne stanowisko w rozważaniach w niniejszej sekcji uzasadnienia i zachowuje ono aktualność. Należy jedynie syntetycznie powtórzyć, iż rzekoma niewiedza I. K. odnośnie do nieautentycznego charakteru przedstawianej dokumentacji może być traktowana jedynie jako jej linia obrony, niemająca oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenianym zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego.

Obrońca wskazał, że na s. 100 uzasadnienia Sąd Okręgowy stwierdził, iż w zakresie przedstawianych przez oskarżoną okoliczności udzielania kredytów daje wiarę oskarżonej, w związku z czym obrońca stawia pytanie: „Skoro Sąd dał wiarę oskarżonej, to co jest podstawą uznania jej winy?”. W ocenie Sądu Apelacyjnego uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd Okręgowy dał oskarżonej wiarę jedynie co do tego, że brała udział w procedowaniu wszystkich decyzji, związanych z przyznaniem kredytów wymienionych w zarzutach aktu oskarżenia. Z żadnego fragmentu uzasadnienia nie wynika, aby Sąd pierwszej instancji dał wiarę twierdzeniom oskarżonej, że nie miała świadomości podejmowania działań o charakterze oszukańczym. Pełny fragment kwestionowanych w apelacji rozważań Sądu Okręgowego na s. 100 uzasadnienia brzmi: „Wyjaśnienia oskarżonej I. K. konsekwentnie przedstawiały jej rolę w procesie udzielania kredytów, nie kwestionując żadnych okoliczności dotyczących ich przyznawania. Jej szczere wyjaśnienia uwypuklały, że miała zaufanie do dokumentów dostarczanych przez W., co w kontekście jej roli i pozycji w banku było logiczne i stanowcze. Podkreślenia wymaga fakt, że oskarżona I. K. przyznała się do udzielania kredytów, ale stanowczo odmawiała przyznania się do czerpania korzyści z tego procederu. To było kluczowe w ocenie wiarygodności jej wyjaśnień. I. K. również jasno i rzeczowo relacjonowała swoje interakcje z W., szczegółowo opisując proces przyjmowania wniosków kredytowych. Istotne było również, że I. K. znała W. oraz innych uczestników procederu, co pozwalało jej na lepszą ocenę sytuacji. Jej wyjaśnienia dotyczące relacji z W. i jego żoną były spójne i logiczne, co dodatkowo wzmacniało wiarygodność jej zeznań. Wyjaśnienia oskarżonej odnośnie do jej zaangażowania w udzielanie kredytów były konsekwentne i znajdowały potwierdzenie w materiałach dowodowych. Pomimo nieprzyznania się do zarzucanych czynów, jej wyjaśnienia były przekonujące, gdyż nie kwestionowała ona faktu udzielania kredytów na podstawie wniosków przekazanych przez W., nawet jeśli te wnioski były nieprawidłowe czy zawierały podrobione dokumenty. Oskarżona nawet nie kwestionowała, że zgadzała się na podpisywanie umów kredytowych poza siedzibą banku, w sąsiednim (...). Stąd też w zakresie przedstawianych okoliczności udzielania kredytów Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonej”. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera jednak również fragment na s. 140-141, zgodnie z którym oskarżona - cyt.: „(…) I. K. jako Naczelnik (…), miała kluczowe kompetencje i możliwości wpływania na proces przyznawania kredytów. W latach 2009–2010, podczas działania zorganizowanej grupy przestępczej, K. udzielała kredytów na znaczną skalę, naruszając obowiązujące procedury bankowe. Zeznania świadków i dokumentacja bankowa wskazywały na nieprawidłowości w przypadkach kredytów udzielonych przez nią, z uwzględnieniem fałszywych dokumentów i nieprawdziwych danych wpisywanych do wniosków kredytowych. K. miała możliwość obsługi własnych klientów, a kredyty były udzielane również w oparciu o sfałszowane zaświadczenia o zatrudnieniu i rzekomych dochodach kredytobiorców. Procedury kredytowania obejmowały weryfikację dokumentacji, a decyzje kredytowe w przypadku negatywnych rekomendacji systemu mogły być przełamywane przez dyrektora oddziału banku. Oskarżona I. K. współpracowała nieformalnie z pośrednikami, m.in. z J. W., co jest sprzeczne z procedurami bankowymi zakazującymi współpracy z pośrednikami kredytowymi. Ustalono, że większość spornych kredytów była obsługiwana wyłącznie przez I. K., a umowy kredytowe często finalizowane były w godzinach wieczornych. Wykazano również, że kredyty początkowo były spłacane prawidłowo, a problemy ze spłatą rat zaczęły się pojawiać po kilku miesiącach. Oskarżona przyznała, że udzielała kredytów objętych zarzutami, wskazując, które części wniosków kredytowych były przez nią osobiście wypełniane oraz które zaświadczenia o rzekomym zatrudnieniu kredytobiorców były przez nią sprawdzane. Wyjaśniła również, że większość tych kredytobiorców przychodziła do banku w towarzystwie J. W., a umowy kredytowe najczęściej były podpisywane w jego obecności. Zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentacja bankowa i zeznania świadków, jasno wskazuje na świadome i aktywne uczestnictwo I. K. w procederze wyłudzania kredytów na znaczną skalę, w ramach działalności zorganizowanej grupy przestępczej.

Z zebranych w sprawie dowodów jednoznacznie i bezspornie wynika, że oskarżona dopuściła się zarzucanych jej czynów. Okoliczności te wynikają zarówno z wyjaśnień oskarżonej która, przedstawiła swoją rolę w procesie udzielania kredytów nie kwestionując żadnych okoliczności dotyczących ich przyznawania opisała proces dostarczania dokumentów przez W., przyznała do podpisywania dokumentów przygotowywanych poza bankiem podpisywanie ich poza siedzibą banku przyznała się do tego iż miała świadomość iż dokumenty te były nierzetelne, nie odzwierciedlały faktycznej rzeczywistości co do kredytobiorców, jak też zawierały podrobione dokumenty.

Okoliczności dotyczące pracy oskarżonej i nieprawidłowości w zakresie udzielania kredytów wynikają z zeznań świadków pracowników banku, tj. A. M., V. G., I. C., M. R., M. S., B. N.. Nadto okoliczności dotyczące udzielania nieprawidłowych kredytów wynikają z zeznań świadków T. B., W. B., M. J. (1), K. J., M. K., R. K., B. Ł., J. M., T. N., M. P., J. P., M. S., A. W., J. W., D. Z. (1), a także częściowo wyjaśnień oskarżonych W. S. i R. D., a także obszernej dokumentacji zebranej w sprawie” [podkreślenia Sądu Apelacyjnego].

Sąd Apelacyjny zacytował wyżej obszerne fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku po to, aby unaocznić fakt, że autor apelacji ograniczył się do akcentowania fragmentu uzasadnienia na s. 100, zarazem nie dostrzegając, że w świetle fragmentu na s. 140-141, stawianie przez niego pytania o treści: „Skoro Sąd dał wiarę oskarżonej, to co jest podstawą uznania jej winy?”, jest nieuprawnione. Odpowiedź na tak postawione pytanie zawiera się bowiem na s. 140-141 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, co zostało już obszernie wykazane w niniejszych rozważaniach.

Apelujący podniósł, że z materiału dowodowego wynika, iż oskarżona znała jedynie J. W., który prowadził działalność w postaci pośrednictwa kredytowego, przy czym świadek ten w zeznaniach nie wskazywał na oskarżoną jako osobę, z którą współpracował w przyznawaniu kredytów i przedkładaniu dokumentacji, ani na to, że informował oskarżoną, iż składana dokumentacja jest podrobiona i poświadcza nieprawdę. Do tych kwestii Sąd Apelacyjny już się odniósł, a aktualność zachowuje stanowisko, zgodnie z którym oskarżona, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła pokrzywdzony Bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, wprowadzając w błąd jego pracowników co do rzetelności przedkładanej dokumentacji, a w szczególności:

miała świadomość naruszenia procedur bankowych, ale ufała J. W.,

nie mogła nie wiedzieć, że proceder dotyczy przyznawania kredytów osobom niespełniającym wymogów stawianych przez bank, gdyż w przeciwnym razie proceder nie miałby sensu,

świadomość oskarżonej odnośnie do skali przedsięwzięcia, wielości jego uczestników, podziału na role oraz istnienia ośrodka decyzyjnego prowadzą do wniosku, że co najmniej przewidywała i godziła się z możliwością udziału w działaniach zorganizowanej grupy przestępczej, tym bardziej, że jako osoba wykształcona i doświadczona w pracy w bankowości z pewnością dysponowała potencjałem intelektualnym oraz wiedzą, pozwalającymi na dojście do tego rodzaju wniosków.

Nietrafnym pozostaje argument obrońcy, iż oskarżona znała J. W., ponieważ był on wcześniej pracownikiem banku na stanowiskach kierowniczych i nie było powodu, aby mogła przypuszczać, że przedkłada jej fałszywą dokumentację. Tak sformułowany przez apelującego wniosek jest w oczywisty sposób wadliwy pod względem logicznym. Jak już bowiem wskazywano w niniejszym uzasadnieniu, gdyby J. W. dysponował dokumentacją rzetelną, nie byłoby żadnego racjonalnego uzasadnienia dla angażowania I. K. jako osoby zaufanej, ponieważ na podstawie rzetelnych dokumentów kredyty zostałyby udzielone bez potrzeby uciekania się do wykorzystywania przez J. W. znajomości z oskarżoną.

Obrońca podniósł, że oskarżona mogłaby wprawdzie odpowiadać jedynie za niesprawdzenie dokumentów kredytowych, byłaby to jednak tylko odpowiedzialność dyscyplinarna. Wbrew tej ocenie, Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że oskarżona nie dopuściła się przewinień dyscyplinarnych, ale w sposób systematyczny, wielokrotny, długotrwały i ze znacznym zaangażowaniem (spotkania z „klientami” po godzinach pracy Banku i w restauracji (...)) kreowała na potrzeby przełożonych „fikcyjną rzeczywistość”, w której, rzekomo w zwykłym trybie, pozyskiwała ponadprzeciętne ilości kredytobiorców, a w rzeczywistości dopuszczała do udzielenia przez Bank kredytu każdemu, kogo polecił J. W., któremu „ufała”.

Apelujący wskazał, że z zeznań S. K. wynika, iż oskarżona nie miała świadomości jego działań związanych z wyłudzeniem kredytu i jego działalności z pozostałymi oskarżonymi. Odpierając ten argument Sąd odwoławczy stwierdza, że zeznania S. K. nie mogą być traktowane jako dowód wiarygodny, ponieważ świadkowi temu nie można przypisać obiektywizmu, jako że tempore criminis pozostawał on małżonkiem I. K.. Co więcej, wyżej Sąd Apelacyjny wykazał, że I. K. musiała mieć pełną świadomość udziału w działaniach przestępczych, w tym w ramach przestępczości zorganizowanej, o czym przekonuje chociażby już sam charakter jej relacji z J. W. oraz świadomość naruszania procedur bankowych, za których przestrzeganie była odpowiedzialna.

Nie ma żadnego znaczenia podnoszona w uzasadnieniu apelacji okoliczność, że J. W. i S. K. poddali się dobrowolnie karze, czego nie uczyniła oskarżona, ponieważ nie czuła się winna, a mogła uzyskać korzystną karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Ocena o winie oskarżonej w żadnym zakresie nie zależała od jej taktyki procesowej, w tym od tego, czy i z jakiego powodu nie zdecydowała się ona na skorzystanie z możliwości dobrowolnego poddania się karze. Jak już bowiem Sąd Apelacyjny kilkukrotnie wskazał w niniejszym uzasadnieniu, oskarżoną obciążały jej wyjaśnienia, zeznania J. W. oraz zeznania innych świadków, poddane ocenie swobodnej, realizowanej z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego.

Obrońca podniósł, że „zarzut działania w zorganizowanej grupie przestępczej nie został przez Sąd Okręgowy umotywowany, brak jest dowodów, że oskarżona znała osoby wymienione w zarzucie, nie ustalono w jaki sposób oskarżona działała w grupie”. W kwestii mankamentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku aktualność zachowuje stanowisko przedstawione przez Sąd Apelacyjny we wstępnej części rozważań w tej sekcji uzasadnienia. Nie zachodziła konieczność udowodnienia oskarżonej, że znała wszystkie osoby wymienione w opisie czynu z art. 258 § 1 k.k. Tak szczegółowy opis stanowił „opis grupy” z perspektywy całokształtu materiału dowodowego, niejako definiując tę konkretną grupę przestępczą, której dotyczył zarzut aktu oskarżenia, a w konsekwencji opis przypisanego czynu. Co do świadomości oskarżonej, że brała udział w działaniach grupy przestępczej, należy powtórzyć, iż jej wiedza o skali przedsięwzięcia, wielości jego uczestników, podziału na role oraz istnienia ośrodka decyzyjnego prowadzą do wniosku, że co najmniej przewidywała i godziła się z możliwością udziału w działaniach zorganizowanej grupy przestępczej, tym bardziej, że jako osoba wykształcona i doświadczona w pracy w bankowości z pewnością dysponowała potencjałem intelektualnym oraz wiedzą, pozwalającymi na dojście do tego rodzaju wniosków.

Obrońca podniósł, że na s. 140 uzasadnienia Sąd Okręgowy stwierdził, iż oskarżona współpracowała nieformalnie z pośrednikami, m. in. J. W., co naruszało procedury bankowe, ale nie jest to podstawą do przypisania udziału oskarżonej w zorganizowanej grupie przestępczej. Nie jest to argument trafny, a aktualność zachowuje stanowisko przedstawione w poprzednim akapicie, jak również, obszerniej, we wcześniejszych rozważaniach w tej sekcji uzasadnienia.

Obrońca uznał za nieprawdziwy fakt spotykania się oskarżonej z klientami w godzinach wieczornych podnosząc, że „oskarżona pracowała w godzinach od 8 do 18 w zależności od dni, czego Sąd nie ustalił”. Wbrew stanowisku obrońcy, nie doszło do ustalenia nieprawdziwego faktu, o czym świadczą następujące dowody:

zeznania świadka E. B. (k. 26.915-26.915v), w świetle których zdarzało się, że klienci zostawali z I. K. po godzinach,

zeznania świadka I. C. (k. 26.582v), która potwierdziła spotkania oskarżonej z klientami po wyjściu wszystkich pracowników,

zeznania świadka B. N. (k. 26.577v) w zakresie, w jakim stwierdziła: „umowy zawierały podpisy pracowników, ale z tego co wiem od nich to były podpisy zbierane następnego dnia lub wieczorem przed wyjściem pracownika z pracy”.

Prawidłowa ocena tych dowodów przekonuje, że oskarżona regularnie, w sposób zauważalny dla współpracowników, zostawała z klientami „po godzinach”, a skoro Bank pracował do godziny 18.00., to nie stanowi oceny wadliwej ustalenie o wieczornej porze spotkań. Sam fakt przyjmowania przez I. K. klientów „po godzinach” nie obciąża jej w sposób samodzielny, lecz jako okoliczność składająca się na całokształt dowodów i okoliczności, będących podstawą przypisania jej sprawstwa poszczególnych występków. Takie postępowanie I. K. korespondowało bowiem z faktem jaskrawego naruszania przez nią procedur bankowych, ponieważ oskarżona z pewnością nie chciała wzbudzać zainteresowania otoczenia procederem, który od początku, z założenia, wiązał się z łamaniem przez nią prawa.

*

Za nieskuteczny uznać należało zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonej kary.

Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie i piśmiennictwie, z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy jest ona nadmiernie surowa lub nadmiernie łagodna w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. W przypadku oskarżonej z taką sytuacją z pewnością nie mamy do czynienia, gdyż orzeczona wobec niej kara jest karą dalece wyważoną w zestawieniu z wysokim stopniem społecznej szkodliwości czynów i wysokim stopniem winy. Jest to również kara bliższa dolnej, niż górnej granicy ustawowego zagrożenia, co dodatkowo przemawia za oceną o umiarkowanym jej charakterze.

Należy wyrazić aprobatę dla argumentacji przedstawionej w zakresie wymiaru kary w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku. Tej argumentacji obrońca nie zakwestionował, a Sąd Apelacyjny nie dostrzega z urzędu nieprawidłowości w tym zakresie.

Orzeczone wobec oskarżonej kary za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. oraz za ciągi przestępstw są karami stosunkowo łagodnymi, gdy weźmie się pod uwagę, że orzeczono je, między innymi, za oszustwa skutkujące wyrządzeniem szkody w mieniu znacznie przekraczającej 8 milionów złotych. O ile o wysokim stopniu społecznej szkodliwości czynów świadczy przede wszystkim wysokość wyrządzonej szkody, o tyle o znacznym stopniu winy oskarżonej decyduje głownie fakt, że dopuściła się ona oszustwa na szkodę swojego pracodawcy, rażąco naruszając zasady, których przestrzeganie było jej obowiązkiem. Zachowanie oskarżonej było warunkiem koniecznym powodzenia planu popełnienia przestępstwa realizowanego przez członków zorganizowanej grupy przestępczej. Gdyby oskarżona nie zdecydowała się na współdziałanie z J. W., zapobiegłaby tym samym popełnieniu czynów, których realizację jej przypisano. Decydując się na jego propozycję, nie tylko umyślnie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła pokrzywdzony Bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, ale także sprzeniewierzyła się zasadzie lojalności względem pracodawcy, nie wspominając już nawet o niezachowaniu zwykłej uczciwości. Dla porządku jedynie należy wspomnieć, że dopuszczenie się przez oskarżoną ciągów przestępstw oraz działanie w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej stanowiło okoliczności, mogące uzasadniać nawet nadzwyczajne obostrzenie kary.

Nie sposób zgodzić się z obrońcą, że orzeczona wobec oskarżonej kara winna być taka sama, jak kary orzeczone wobec J. W. i S. K.. Skoro bowiem osoby te skorzystały dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, a kara wymierzona oskarżonej nie była karą nadzwyczajnie złagodzoną, to poszczególne rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Oskarżona nie skorzystała z możliwości współpracy z organami ścigania, gdyż, jak wynika z jej wyjaśnień, nie czuła się winna. Oskarżona zatem świadomie przyjęła określoną taktykę obrony w postępowaniu, która pozbawiła ją szans na ewentualne skorzystanie z dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary. Skoro zatem oskarżona dokonała takiego wyboru, to aktualnie nie ma prawnych podstaw do wykazania rzekomej niesprawiedliwości wydanego wobec niej rozstrzygnięcia.

Wniosek

o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej, ewentualnie o zmianę wyroku poprzez obniżenie kary i jej warunkowe zawieszenie.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutów apelacyjnych.

3.5.

zarzut I. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

rażąca obraza przepisów prawa procesowego (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k. powodując tym samym niemożność prawidłowej kontroli instancyjnej orzeczenia, niemożność ustosunkowania się przez obronę do przyjętych przez Sąd meriti ustaleń faktycznych, która wynika z tego, że Sąd Okręgowy nie dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w całości, bowiem (…) pominął w jego treści wskazania na jakich dowodach (a nie domniemaniach) się oparł, uznając, iż oskarżona B. W. dopuściła się zarzucanych jej czynów, działając w zorganizowanej grupie przestępczej, dlaczego nie rozważył, iż w istocie czyny te mogą być kwalifikowane jako odrębne działanie wspólnie i w porozumieniu poszczególnych kredytobiorców i pośrednika, zaniechał uzasadnienia na jakiej podstawie uznał w jakich okresach ta oskarżona miała działać w takiej grupie, a nawet czy miała wiedzę bądź mogła posiadać jakąkolwiek wiedzę na temat kredytów zaciąganych w innych miastach na terenie Polski, o których nigdy nie słyszała, nie poznała nigdy owych kredytobiorców, a także nie posiadała żadnej wiedzy kto i na podstawie jakich dokumentów przy pozyskiwaniu tych kredytów bądź pożyczek z kredytobiorcami współpracował a nadto uznając, iż pełniła ona w tej grupie rolę kierowniczą, a nadto pominął w istocie wyjaśnienie w tej mierze podstawy prawnej wyroku, czym doprowadził do istotnych sprzeczności w treści wyroku chociażby polegających na przypisaniu oskarżonej popełnienia czynów, których w istocie nie popełniła;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut należy uznać za skuteczny, ponieważ jego analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

1. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów”,

2. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…) albowiem uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd Apelacyjny wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami, w szczególności w zakresie wniosku dowodowego obrony z dnia 18 stycznia 2024 r.”,

3. „o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej (…) od czynu zarzucanego jej w punkcie XLV aktu oskarżenia, a także o wyeliminowanie z opisów czynów działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i przyjęcie działania wspólnie i w porozumieniu, a w konsekwencji także zmianę orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie wykonania”.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek oznaczony numerem 2. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.6.

zarzut II. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

rażąca obraza przepisów prawa procesowego (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez zaniechanie dokonania analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez zaniechanie rozważenia, we wzajemnym ze sobą powiązaniu, okoliczności wynikających z każdego z zebranych w sprawie dowodów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonej, zastępując, w pisemnym uzasadnieniu wyroku, taką analizę połączoną z dokonaniem wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego, jedynie zbiorczym przytoczeniem tylko szczątkowych dowodów, które w istocie nie mogły dotyczyć i nie dotyczyły wszystkich stawianych oskarżonej zarzutów (okoliczności popełnienia czynów zarzucanych oskarżonej były każdorazowo inne), w tym nie wskazał żadnych dowodów niezbędnych dla utrzymania konstrukcji zorganizowanej grupy przestępczej w ramach której miała funkcjonować B. W. i nawet pełnić w niej rolę kierowniczą, skoro się nie zważy, iż nawet z zeznań osób pomawiających, co do zasady, oskarżoną, wynikało, że nie miała ona żadnej wiedzy na temat okoliczności i konfiguracji osobowej funkcjonującej przy zaciąganiu szeregu kredytów, w szczególności na terenie Polski północno-zachodniej (przykładowo należy wskazać, iż świadkowie T. B., K. J., P. R., A. S., B. Ł., A. W. i inni w jakikolwiek sposób nie wskazują aby przy pozyskiwaniu kredytów w tym regionie współdziałała B. W.);

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut należy uznać za skuteczny, ponieważ jego analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

1. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów”,

2. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…) albowiem uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd Apelacyjny wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami, w szczególności w zakresie wniosku dowodowego obrony z dnia 18 stycznia 2024 r.”,

3. „o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej (…) od czynu zarzucanego jej w punkcie XLV aktu oskarżenia, a także o wyeliminowanie z opisów czynów działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i przyjęcie działania wspólnie i w porozumieniu, a w konsekwencji także zmianę orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie wykonania”.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek oznaczony numerem 2. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.7.

zarzut III. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

obraza przepisów prawa procesowego (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez oparcie orzeczenia o winie oskarżonej na pomówieniach osób ewidentnie zainteresowanych korzystnym dla nich rozstrzygnięciem sprawy, co oznacza uzyskanie wyroków wolnościowych (takie korzystne orzeczenia w istocie osoby te uzyskały) w szczególności skoro się zważy, iż to te osoby, będące w trudnej sytuacji finansowej, zwracały się o pomoc do B. W. będącej pośrednikiem kredytowym o udzielenie pomocy w pozyskaniu kredytu, bądź naprawienie sytuacji finansowej prowadzonych przez nich firm, zaś jej zachowanie nie naruszało obowiązujących wówczas przepisów prawa, pozwalających na uzyskanie kredytu w przypadku braku zdolności kredytowej poprzez dokooptowanie współkredytobiorcy posiadającego taką zdolność i przedstawienie potwierdzających to dokumentów, przy czym wszystkie składane wnioski wraz z dokumentami były weryfikowane przez odpowiednie służby banku, bądź też kredyty były zabezpieczane przez ustanowienie hipoteki na nieruchomościach, których weryfikacja odbywała się także poprzez właściwe służby banków, co wskazuje, że oskarżona jako doświadczony pośrednik kredytowy nie ryzykowałaby przedkładania nieprawdziwych dokumentów i narażania się na odpowiedzialność karną, co w konsekwencji wskazuje, iż nie miała ona świadomości przestępczego działania innych osób wskazywanych w ramach niniejszego postępowania, które to osoby „załatwiały” nieprawdziwe dokumenty potwierdzające chociażby ich zatrudnienie i wysokość osiąganych dochodów i świadomie przekazywały je oskarżonej chcąc pozyskać kredyt, zaś w niniejszym postępowaniu w wielu wypadach kreują się na pokrzywdzonych, co pozwala na zasadne postawienie zarzutu rozstrzygania przez Sąd meriti jawiących się w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonej, przy czym należy w tym miejscu zwrócić uwagę, czego Sąd nie uczynił, chociaż na zeznania świadka K. J. (1), który w swoich zeznaniach wprost wskazał, że J. P. namawiał do składania zeznań, które miały obciążać B. W.;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut należy uznać za skuteczny, ponieważ jego analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

1. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów”,

2. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…) albowiem uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd Apelacyjny wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami, w szczególności w zakresie wniosku dowodowego obrony z dnia 18 stycznia 2024 r.”,

3. „o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej (…) od czynu zarzucanego jej w punkcie XLV aktu oskarżenia, a także o wyeliminowanie z opisów czynów działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i przyjęcie działania wspólnie i w porozumieniu, a w konsekwencji także zmianę orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie wykonania”.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek oznaczony numerem 2. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.8.

zarzut IV. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

obraza przepisów prawa procesowego (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i art. 424 § 1 i 2 k.p.k. polegająca na zaniechaniu ustalenia przez Sąd meriti (było to zasadniczym obowiązkiem tego Sądu) jaka w istocie szkoda zaistniała w odniesieniu do każdego z zarzucanych oskarżonym czynów, skoro Sąd meriti zaniechał poczynienia ustaleń czy w trakcie procedowania zaciągnięte kredyty (chociażby niektóre) zostały spłacone czy też zostały one zrestrukturyzowane, a w konsekwencji zmieniona ich wysokość, ustalenia czy nadal istnieje tożsamość pokrzywdzonych. Nie może budzić bowiem wątpliwości, że prawidłowe ustalenie szkody ma nie tylko znaczenie dla ewentualnego orzekania obowiązku naprawienia szkody, ale również ma wpływ na wymiar kary. Innej ocenie będzie podlegało uzyskanie kredytu przy wykorzystaniu nawet pozaprawnych działań i jego spłacenie, a innej ocenie będzie podlegało uzyskanie takiego kredytu z powziętym z góry zamiarem niespłacenia takiego kredytu. Nie można też zapominać, iż niektóre kredyty były zabezpieczane poprzez wpisy hipoteczne na nieruchomościach, mogło więc dojść do wypowiedzenia umów kredytowych i przejęcia tych nieruchomości przez banki i ich sprzedaż, a w konsekwencji spłatę kredytów, ponadto Sąd meriti nie podjął jakichkolwiek działań w celu ustalenia czy udzielone kredyty były ubezpieczone, czy z tego tytułu wypłacone zostało odszkodowanie, w konsekwencji czy wierzytelności nie zostały scedowane na rzecz ubezpieczycieli, co w konsekwencji spowodowało przejęcie praw pokrzywdzonych. Absolutnie więc nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu meriti, który „uciekł” od wykonania wyżej wskazanych a spoczywających na nim powinności orzekając nawiązki na rzecz pokrzywdzonego (...) (…), co w istocie pozbawiło oskarżoną prawa do rzetelnego procesu;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut należy uznać za skuteczny, ponieważ jego analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

1. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów”,

2. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…) albowiem uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd Apelacyjny wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami, w szczególności w zakresie wniosku dowodowego obrony z dnia 18 stycznia 2024 r.”,

3. „o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej (…) od czynu zarzucanego jej w punkcie XLV aktu oskarżenia, a także o wyeliminowanie z opisów czynów działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i przyjęcie działania wspólnie i w porozumieniu, a w konsekwencji także zmianę orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie wykonania”.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek oznaczony numerem 2. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.9.

zarzut V. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

rażąca obraza przepisów prawa procesowego (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i art. 424 § 1 i 2 k.p.k. polegająca na:

a)  odmowie waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonej B. W., która zarówno w postępowaniu przygotowawczym jak i w postępowaniu sądowym konsekwentnie nie przyznawała się do popełnienia zarzucanych jej (…) czynów i wskazywała, iż działała jako pośrednik kredytowy, zaś jej zachowanie nie naruszało obowiązujących wówczas przepisów prawa, jej wiedza odnośnie postępowań kredytowych nie wychodziła poza kredyty obsługiwane przez nią, nadto nie miała świadomości przestępnego działania innych osób wskazywanych w ramach niniejszego postępowania,

b)  przyznaniu waloru pełnej wiarygodności zeznaniom świadków gremialnie wskazanych w punkcie 2.1. uzasadnienia wyroku bez dokonania analizy ich zeznań pod kątem konkretnych umów kredytowych we wzajemnym ze sobą powiązaniu z dokumentacją kredytową załączoną do akt sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego założenia, iż wszyscy wymienieni świadkowie potwierdzają winę oskarżonej w popełnieniu wszystkich stawianych jej zarzutów, co jest w oczywisty sposób nieprawdziwe,

c)  oparciu ustaleń faktycznych w sprawie z naruszeniem swobodnej oceny dowodów, w odniesieniu do oskarżonej B. W. na materiale dowodowym wskazanym w punkcie 1.1.3.a i wyciągnięcie błędnych wniosków świadczących o popełnieniu przez oskarżoną wszystkich zarzucanych jej (…) czynów, z założeniem działania w zorganizowanej grupie przestępczej, w której miała ona pełnić w bliżej nieokreślonym okresie rolę kierowniczą (Sąd w tej mierze popełnił wiele sprzecznych ze sobą ustaleń, które zostaną omówione w dalszej części apelacji) bez konfrontacji tych ustaleń z faktycznymi zeznaniami świadków i pominięcie chociażby takich zeznań jak zeznania J. W., który wskazał, że P., P., J., wykluczyli B. W. w połowie 2009 r. i opisał szereg kredytów, które odbywały się bez wiedzy oskarżonej, która nie uczestniczyła w grupie, jak również przykładowo zeznań T. B., K. J., P. R., A. S., B. Ł., A. W., związanych z kredytami z K. (2), którzy nic nie wiedzieli o istnieniu B. W., nie znali jej, nie wskazują na jej udział w pozyskiwaniu kredytów, jednocześnie wskazując, iż kierował tymi działaniami M. P.,

d)  oparciu ustaleń faktycznych w sprawie w odniesieniu do zarzutów stawianych oskarżonej B. W. na zeznaniach świadków i oskarżonych wskazanych w punkcie 1.1.3.a uzasadnienia zaskarżonego wyroku, tj. częściowo na wyjaśnieniach oskarżonego W. S., częściowo na wyjaśnieniach oskarżonej I. K., na wyjaśnieniach oskarżonego R. D., L. O., A. P., a także na zeznaniach świadków T. B., P. C., K. J., M. J. (1), A. K., M. P., J. W., W., A. Z., B. Ł., W. M., T. N., R. K., A. S., M. K. (1), a także Ł. A. bez należytego ich omówienia, bez wskazania w jakiej części Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia I. K., a także bez jakiegokolwiek wyjaśnienia różnic wynikających z zeznań świadków i oskarżonych, zaniechaniu przypisania zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych do konkretnych zarzutów stawianych oskarżonej, a nadto pominięciu korzystnych dla oskarżonej okoliczności świadczących o jej niewinności, a także zaniechanie wskazania z jakiego powodu zeznania pozostałych 185 świadków wskazanych w akcie oskarżenia Sąd nie wziął pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy w zakresie zarzutów stawianych oskarżonej B. W.,

e)  ustalenie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do oskarżonej B. W. w oparciu o wyjaśnienia oskarżonego W. S., L. O. i A. P. – punkt 1.1.3 uzasadnienia wyroku, jednocześnie odmawiając tym oskarżonym wiarygodności i wskazując ich wyjaśnienia w punkcie 2.2. uzasadnienia wyroku jako niewiarygodne, a tym samym całkowitą wewnętrzną sprzeczność wyroku i brak ustalenia w należyty sposób stanu faktycznego w sprawie w zakresie zarzutów stawianych oskarżonej B. W., nadto ustalenie okoliczności faktycznych w sprawie co do roli oskarżonej B. W. w oparciu o zeznania świadka M. P. podczas gdy w punkcie 2.2. wyroku Sąd ten poddaje pod wątpliwość wiarygodność tego świadka, dokonując wybiórczej oceny jego zeznań i uznając że są one wiarygodne jedynie co do okoliczności dotyczących B. W.,

f)  pozostawieniu poza podstawą orzeczenia, zaniechania dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych i braku uzasadnienia jakie dowody wskazują na popełnienie przez oskarżoną czynu wskazanego w zarzucie XLVII dotyczącego kredytu na kwotę 380.000 zł. zaciągniętego na nazwisko R. W., a także czynu wskazanego w zarzucie LXXVIII dotyczącego kredytu na kwotę 20.100 zł. na nazwisko M. P. (1), pomimo uznania oskarżonej za winną ich popełnienia, a nadto zaniechanie uzasadnienia zarzutów wskazanych w punktach LXXXXIX, XC, XCII, XCIII zaskarżonego wyroku pod kątem działania oskarżonej wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w sytuacji gdy pozostałych czynów miała dopuścić się w ramach działania w zorganizowanej grupie przestępczej, zaś Sąd rozpoznający sprawę zaniechał sporządzenia uzasadnienia wyroku w tym zakresie;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut należy uznać za skuteczny, ponieważ jego analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

1. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów”,

2. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…) albowiem uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd Apelacyjny wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami, w szczególności w zakresie wniosku dowodowego obrony z dnia 18 stycznia 2024 r.”,

3. „o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej (…) od czynu zarzucanego jej w punkcie XLV aktu oskarżenia, a także o wyeliminowanie z opisów czynów działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i przyjęcie działania wspólnie i w porozumieniu, a w konsekwencji także zmianę orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie wykonania”.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek oznaczony numerem 2. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.10.

zarzut VI. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na:

a)  przyjęciu za udowodnione istotnych faktów dotyczących oskarżonej bez należytej podstawy w materiale dowodowym,

b)  dokonaniu ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym sprawy a opartych jedynie na domniemaniach, a nie na zebranych dowodach,

c)  wyciągnięciu dowolnych wniosków, sprzecznych z dokonanymi ustaleniami, w szczególności:

1.  dowolnym, sprzecznym z materiałem dowodowym przyjęciu, opartym jedynie na pomówieniach, że oskarżona popełniła zarzucane jej aktem oskarżenia czyny,

2.  dowolnym, sprzecznym z materiałem dowodowym przyjęciu, że oskarżona w okresie od 21 listopada 2009 r. do 30 sierpnia 2010 r. działała w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, w której pełniła kierowniczą rolę;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut należy uznać za skuteczny, ponieważ jego analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

1. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów”,

2. „o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (…) albowiem uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd Apelacyjny wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami, w szczególności w zakresie wniosku dowodowego obrony z dnia 18 stycznia 2024 r.”,

„o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej (…) od czynu zarzucanego jej w punkcie XLV aktu oskarżenia, a także o wyeliminowanie z opisów czynów działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i przyjęcie działania wspólnie i w porozumieniu, a w konsekwencji także zmianę orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie wykonania”.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek oznaczony numerem 2. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.11.

zarzut VII. apelacji obrońców oskarżonej B. W.:

rażąca niewspółmierność (…) kary pozbawienia wolności, kary grzywny i nawiązki (…) w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynów oraz winy, warunków osobistych tej oskarżonej, jej postawy przed i po popełnieniu przestępstwa, wynikającą z orzeczenia zbyt wysokiej kary, co powoduje, że kara ta jest sprzeczna z jej funkcją w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej, w szczególności jeśli się zważy na wysokość kar wymierzonych innym oskarżonym, wobec których sformułowano w istocie takie same zarzuty jak wobec oskarżonej (…) i którym wymierzono kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, co w konsekwencji nasuwa nieodparte wrażenie, iż oskarżona ta została tak surowo ukarana jedynie z uwagi na nieprzyznanie się do popełnienia zarzucanych jej czynów, pomimo iż obrona swej niewinności jest ustawowym prawem każdego z oskarżonych;

art. 436 k.p.k.

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut jest bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 436 k.p.k., albowiem wyrok w zakresie zaskarżonym apelacją uchylono, sprawę przekazując Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez złagodzenie kary i jej warunkowe zawieszenie, bądź też wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym roku i 2 miesięcy, a więc czasu w jakim oskarżona była tymczasowo aresztowana (…) ewentualnie wymierzenie kary w wymiarze umożliwiającym oskarżonej ubieganie się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z wolności, skoro zważy się iż B. W. (…) była pozbawiona wolności łącznie przez 1 rok 2 miesiące i 4 dni i osadzanie jej po upływie prawie 12 lat od zdarzenia, jak również z uwagi, iż liczy sobie ona 67 lat, jest osobą schorowaną, byłoby wysoce niehumanitarne;

art. 436 k.p.k.

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 436 k.p.k.

3.12.

zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego L. O. :

1.  błąd w ustaleniach faktycznych (…) poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, pomimo że w przedmiotowej sprawie istniało wiele wątpliwości, które nie pozwalały na przypisanie jemu zarzucanego czynu, a zwłaszcza na stwierdzenie, iż działał w zamiarze bezpośrednim, co w konsekwencji doprowadziło do obrazy przepisów postępowania tj. art. 5 § 2 k.p.k. (…), a nadto błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż (…) oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, a nie zachodziła żadna z okoliczności wyłączających winę, mimo że z ustaleń faktycznych wynika, iż - jeżeli nawet gdyby oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu – to działał w warunkach (…) art. 28 k.k.,

2.  obraza przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się czynu z art. 286 § 1 k.k. w zb. a rt. 297 § 1 k.k. i w zb. z art. 270 § 1 k.k. w odniesieniu do (...) S.A. pomimo, że jak wynika z uzasadnienia i zebranych w sprawie dowodów, zachowanie oskarżonego (…) nie doprowadziło ani do przedłożenia podrobionego dokumentu poświadczającego nieprawdę, o których mowa w ww. przepisie i treści zaskarżonego wyroku,

3.  obraza (…) art. 424 k.p.k. polegająca na nienależytym uzasadnieniu wyroku, która w znacznym stopniu utrudnia prawidłową kontrolę odwoławczą,

4.  obraza (…) art. 391 k.p.k. i art. 392 § 2 k.p.k. poprzez nieprzesłuchanie świadka Z. R. (…) pomimo podania go do wezwania w akcie oskarżenia jak i wniosku oskarżonego i nieodczytanie jego zeznań, a w szczególności nieprzeprowadzenie konfrontacji tego świadka z oskarżonym (…),

5.  obraza przepisów prawa materialnego:

a)  art. 46 § 2 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż stanowi on podstawę do wymierzenia nawiązki w sytuacji, gdy oskarżony (…) spłacił kredyt z 31 lipca 2009 r. do banku (...) S.A. w całości (…),

b)  art. 53 § 1 k.k. poprzez nieuwzględnienie przy wymiarze kary stopnia winy oskarżonego;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadną jedynie w tej części, w której skierowano ją przeciwko rozstrzygnięciu wydanemu na podstawie art. 46 § 2 k.k. o nawiązce. W pozostałym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przed odniesieniem się do zarzutów apelacyjnych dotyczących orzeczenia o winie oskarżonego, Sąd Apelacyjny stwierdza, że aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym wyjaśnienia oskarżonego L. O. nie zasługiwały na wiarę. Niewątpliwie bowiem nie przekracza granic oceny swobodnej ocena organu pierwszej instancji w zakresie, w jakim uznano, że nierealnym jest rzekome podpisanie przez oskarżonego dokumentów kredytowych bez świadomości, że do wniosku załączono podrobioną dokumentację. Po pierwsze bowiem nie sposób przyjąć, że oskarżony, będący osobą wykształconą, wykonującą wymagający intelektualnie zawód brokera ubezpieczeniowego, podpisał dokumenty bez zapoznania się z ich treścią, zwłaszcza, że z zaciągnięciem kredytu wiązały się dla niego znaczne zobowiązania finansowe względem banku. Po drugie i najważniejsze, nielogicznym jest, by ktoś, rzekomo bez wiedzy oskarżonego, podłożył bez jego wiedzy podrobione dokumenty do dokumentacji kredytowej, np., jak wyjaśniał oskarżony, już po podpisaniu przez niego umowy kredytowej. Skoro bowiem oskarżony miał, jak twierdzi, uzyskać kredyt bez potrzeby posiłkowania się podrobioną dokumentacją (ponieważ takiej dokumentacji w chwili podpisywania umowy rzekomo nie było wśród ogółu dokumentów), to nie sposób na gruncie zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego zrozumieć, kto i w jakim celu miał te dokumenty później dołączyć, nadto dlaczego czynił to bez wiedzy oskarżonego.

Sąd Okręgowy ma również rację co do tego, że nie zasługiwały na wiarę twierdzenia L. O. o braku świadomości, jakiego rodzaju działalnością zajmował się Z. R.. Sąd Apelacyjny za konieczne uznaje w tym zakresie powtórzenie, że oskarżony, jako osoba doświadczona życiowo, wykształcona i wykonująca wymagający intelektualnie zawód, posiadał odpowiednie kompetencje do dokonania oceny w przedmiocie zajęcia Z. R..

Autor apelacji nie zakwestionował ustaleń Sądu Okręgowego, zgodnie z którymi L. O. uzyskał kredyt za pośrednictwem Z. R. i B. W., przy czym oskarżony posiadał już jeden kredyt hipoteczny w kwocie około 75.000 zł., drugi na zakup samochodu w kwocie około 40.000 zł. oraz trzeci w kwocie około 100.000 zł. na działalność gospodarczą. Z. R. poinformował go, że może uzyskać kolejny kredyt na kwotę 450.000 zł., po czym, po podpisaniu dokumentów kredytowych, o podpisaniu dokumentów kredytowych, oskarżony wypłacił w gotówce 100.000 zł., z czego 60.000 zł. przekazał Z. R.. Niezależnie od tego, z kwoty kredytu L. O. pożyczył synowi Z. R. łącznie 315.000 zł. Należy wyrazić ocenę, iż tego rodzaju hojność oskarżonego, skierowana w stronę Z. R. i jego syna przekonuje, iż oskarżony był doskonale zorientowany w nielegalnym charakterze czynu. Gdyby bowiem L. O. uzyskał kredyt, jak twierdzi, w zwykłym trybie, nie miałby racjonalnego powodu dla przekazania niemal całej uzyskanej z banku, znacznej sumy osobom trzecim.

Niezasadnym okazał się zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, mający, zdaniem obrońcy, wynikać z nierozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego. Wbrew ocenie obrońcy, w sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wątpliwości, o jakich mowa w art. 5 § 2 k.p.k., a wszelkie dowody i okoliczności pozwalały na dokonanie oceny swobodnej, a więc opartej, zgodnie z art. 7 k.p.k., na całokształcie materiału dowodowego, analizowanego zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego.

Niewątpliwie nie doszło również do błędu w ustaleniach faktycznych poprzez zaniechanie ustalenia, że oskarżony działał w warunkach art. 28 k.k. Zgodnie z art. 28 § 1 k.k. nie popełnia przestępstwa, kto pozostaje w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Sąd Apelacyjny podziela ocenę Sądu Okręgowego, iż oskarżony doskonale wiedział o przestępczym charakterze uzyskania kredytu. Ocena ta wynikała z analizy przez Sąd pierwszej instancji całokształtu materiału dowodowego, ocenianego w sposób swobodny zgodnie z art. 7 k.p.k. Apelujący nie sprecyzował, których znamion przypisanego występku dotyczył rzekomy błąd oskarżonego. Sąd odwoławczy podtrzymuje stanowisko zgodnie z którym oskarżony był w pełni świadomy wszelkich okoliczności czynu, o czym była już mowa wcześniej. Można co najwyżej jeszcze bardziej dobitnie stwierdzić, że wersja prezentowana przez oskarżonego razi tak dużą naiwnością, iż uznanie jej w realiach sprawy za wersję prawdziwą, urągałoby nie tylko dyrektywie określonej w art. 7 k.p.k., lecz również zwykłemu, zdrowemu rozsądkowi.

Niezasadnym jest zarzut obrazy art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. i w zb. z art. 270 § 1 k.k., mającej polegać na uznaniu przez Sąd Okręgowy winy oskarżonego, pomimo tego, że - jak to ujął obrońca - „zachowanie oskarżonego (…) nie doprowadziło (…) do przedłożenia podrobionego dokumentu poświadczającego nieprawdę, o których mowa w ww. przepisie i treści zaskarżonego wyroku”.

Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku - zgodnym z jednolitym stanowiskiem judykatury - iż podnoszenie zarzutu obrazy prawa materialnego musi być połączone z akceptacją dotychczasowych ustaleń faktycznych, gdyż tego rodzaju uchybienie sprowadza się do wadliwej subsumcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z 24.01.2007r., II KK 256/06, z 18.01.2007r., III KK 459/06, z 09.01.2002r., V KKN 319/99, z 26.02.2009r., WA 3/09, z 29.05.2008r., V KK 89/08, z 20.11.2008r., V KK 158/08, z 02.12.2008r., III KK 230/08). Naruszenie przepisu prawa materialnego ma zatem miejsce wówczas, gdy wystąpi błąd subsumcji, a więc gdy prawidłowemu ustaleniu faktycznemu sąd przypisze niewłaściwą kwalifikację prawną, tj. nie zastosuje przepisu prawa materialnego, który ma obowiązek zastosować lub zastosuje przepis prawa materialnego, którego zastosować mu nie wolno. Jeżeli stan faktyczny nie został - zdaniem stron procesowych - należycie ustalony, to ewentualna uchybienie tego rodzaju „wyprzedza” zagadnienia oceny prawnokarnej, gdyż tej nie można prawidłowo dokonać przed ustaleniem prawdziwych okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem osądu.

Podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego, apelujący posłużył się argumentacją, której istotą jest próba podważenia trafności ocen dokonanych przez sąd orzekający, skoro uchybienie wskazane w zarzucie ma polegać na wadliwym ustaleniu faktów. Ponieważ zatem Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony dopuścił się popełnienia czynu opisanego w zaskarżonym wyroku, a obrońca jest zdania przeciwnego, to autor apelacji w istocie kwestionuje w ten sposób ustalenia faktyczne, a nie sposób zastosowania przez Sąd orzekający przepisów art. art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. i w zb. z art. 270 § 1 k.k. W przedmiocie ustaleń faktycznych Sąd Apelacyjny przedstawił już stanowisko wyżej, a zostanie ono doprecyzowane w dalszych rozważaniach, dotyczących argumentacji podnoszonej w uzasadnieniu środka odwoławczego.

W ocenie obrońcy nie doszło do przełamania linii obrony oskarżonego, gdyż w chwili zawarcia umowy kredytu dochody oskarżonego z działalności gospodarczej wynosiły ponad 600.000 zł. rocznie, nadto oskarżony uprzednio wielokrotnie korzystał z kredytów bankowych, a zatem sytuacja finansowa oskarżonego była stabilna, miał on zdolność do uzyskania kredytu. W ocenie Sądu Apelacyjnego ten argument przemawia przeciwko oskarżonemu. Skoro bowiem miał on, jak utrzymuje, zdolność kredytową, to absurdalnym byłoby założenie, że ktoś, zupełnie bez powodu, załączył do jego wniosku kredytowego podrobione dokumenty. Należy powtórzyć, że gdyby dokumenty te ktoś przedłożył bez wiedzy oskarżonego, to musiałoby to być działanie obliczone na sprowadzenie na niego odpowiedzialności karnej, co w sprawie nie zostało ani wykazane, ani nawet uprawdopodobnione.

Oceny powyższej nie zmienia argument obrońcy, iż przed uzyskaniem kredytu oskarżony przekazał dokumenty, w tym PIT-y, Z. R., który miał załatwiać formalności. Z okoliczności tej nie wynika wniosek, iż jedynie Z. R. winien odpowiadać za wyłudzenie kredytu. Już samo to, że oskarżony powierzył załatwienie kredytu Z. R., zamiast załatwiać go osobiście (mimo rzekomo posiadanej zdolności kredytowej), nadto kredyt miał być na potrzeby Z. R., który miał go spłacać, przekonuje, iż oskarżony miał pełną świadomość udziału w przestępstwie. Zasady prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego prowadzą do wniosku, że L. O., jako osoba wykształcona i wykonująca wyspecjalizowany zawód w branży ubezpieczeniowej, nie zaniechał kontroli poczynań Z. R., tym bardziej, że to ten ostatni miał być beneficjentem kredytu, formalnie obciążającego oskarżonego.

Obrońca podniósł, że zawsze gdy L. O. miał pieniądze, były one najpierw przeznaczane na spłatę kredytu niezależnie od tego, czy Z. R. przekazywał pieniądze na spłatę rat, przy czym spłat oskarżony dokonywał w różnej wysokości, gdyż jako broker ubezpieczeniowy spłacał raty w miarę uzyskiwanych dochodów, a w końcu cały kredyt został spłacony, co wynika z zaświadczenia (...) S.A. z 18.09.2023 r. Sąd Apelacyjny z uznaniem podchodzi do postawy L. O., który ostatecznie spłacił ciążące na nim zobowiązanie, niemniej, w świetle reguł prawa karnego, świadczy to jedynie o naprawieniu przez oskarżonego wyrządzonej przestępstwem szkody, ponieważ oszustwo zostało dokonane z chwilą doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a więc w chwili wypłacenia środków z wyłudzonego na podstawie podrobionych dokumentów kredytu. Nie można również uznać, że oskarżony nie zamierzał popełnić przestępstwa, skoro spłacił całe zobowiązanie. Istotą niekorzystnego rozporządzenia mieniem było bowiem w tym wypadku udzielenie przez bank kredytu osobie nieuprawnionej, która jedynie w drodze wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd, poprzez przedłożenie podrobionej dokumentacji, uzyskała środki z tytułu zawartej umowy kredytowej.

W ocenie obrońcy nie została spełniona przesłanka z art. 286 § 1 k.k. w postaci niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W tym zakresie apelujący powołał się na orzeczenie sądowe, w tezie którego stwierdzono, że „fakt niezwrócenia kredytu w terminie nie może stanowić jeszcze dostatecznych podstaw do uznania za wyłudzenie jeżeli nie zostanie ustalone, że już w momencie zawierania umowy o kredyt sprawca nie miał zamiaru zwrotu zaciągniętego kredytu”. Z opisu czynu przypisanego L. O., popartego prawidłowymi ustaleniami faktycznymi Sądu Okręgowego, nie wynika, aby powodem przypisania oskarżonemu przestępstwa było niespłacenie w terminie. Jak już wyżej wskazano, nawet w wypadku kredytu spłacanego terminowo można mówić o uzyskaniu go w drodze oszustwa, o ile podstawą do jego udzielenia były zabiegi oszukańcze, takie jak przedłożenie do wniosku kredytowego podrobionych dokumentów.

Obrońca stwierdził, że doszło do obrazy art. 424 k.p.k. polegającej na nienależytym uzasadnieniu wyroku, która w znacznym stopniu utrudnia prawidłową kontrolę odwoławczą. Sąd Apelacyjny zgadza się co do tego, że uzasadnienie w rozpoznanej sprawie zostało sporządzone w sposób daleki od wzorowego, ale w części dotyczącej L. O., ze względu na nieskomplikowany stan faktyczny, nie utrudnia to w istotny sposób czynności Sądu odwoławczego. Należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 455a k.p.k. nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424 k.p.k.

Wbrew stanowisku obrońcy nie doszło do mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy art. 391 k.p.k. i art. 392 § 2 k.p.k. poprzez nieprzesłuchanie świadka Z. R.. Wyrok skazujący L. O. zapadł w drodze swobodnej oceny dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego, który potwierdził w nich wszystkie istotne okoliczności czynu, jedynie interpretując zdarzenia w sposób dla siebie korzystny. Obrońca nie wskazał na okoliczności, dla których przesłuchanie świadka Z. R. mogłoby mieć wpływ na ocenę o winie L. O.. Należy podkreślić, że same tylko wyjaśnienia L. O., oceniane w powiązaniu z innymi dowodami przeprowadzonymi i ujawnionymi przez Sąd Okręgowy, dawały podstawy do przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu czynu.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut rażącej surowości orzeczonej kary.

Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie i piśmiennictwie, z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy jest ona nadmiernie surowa lub nadmiernie łagodna w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. W przypadku oskarżonego z taką sytuacją z pewnością nie mamy do czynienia, gdyż orzeczona wobec niego kara jest karą dalece wyważoną w zestawieniu z wysokim stopniem społecznej szkodliwości czynu i wysokim stopniem winy oskarżonego. Jest to nie tylko kara zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, ale w dodatku jest ona karą wolnościową, co dodatkowo przemawia za oceną o jej umiarkowanym charakterze.

Należy wyrazić aprobatę dla argumentacji przedstawionej w zakresie wymiaru kary w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku. Tej argumentacji obrońca przeciwstawił wyłączenie argument, zgodnie z którym Sąd nie wskazał, czy oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim czy ewentualnym, a to ma znaczenie przy ocenie stopnia winy. Sąd Apelacyjny wskazuje, iż występek z art. 286 § 1 k.k. zawsze ma charakter umyślny i możliwy jest do popełnienia wyłącznie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, tj. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, na co wskazano w opisie przypisanego oskarżonemu czynu. Tym samym w przypadku oskarżonego nie ma możliwości miarkowania stopnia winy ze względu na działanie z zamiarem ewentualnym. Stąd też nie nasuwa zastrzeżeń ocena Sądu Okręgowego o wysokim stopniu winy oskarżonego, wynikającym, między innymi, z działania nacechowanego chęcią dokonania przypisanego mu czynu.

Wniosek

o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Tak sformułowane wnioski apelacyjne nie są zasadne w świetle niezasadności zarzutów apelacyjnych innych niż zarzut dotyczący niezasadnego orzeczenia nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k.

3.13.

zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego A. P. :

obraza przepisów postępowania (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez:

1)  dowolną ocenę zeznań świadków J. P., M. K., J. W., I. K., W. B., K. J. (1), M. S., J. M., M. J., D. Z., K. J., A. S., B. Ł., D. Z. (1), S. K. oraz J. M. (1) – skutkującą błędnymi ustaleniami faktycznymi (…) finalnie prowadzącymi do uznania, że oskarżony (…) dopuścił się zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów (…),

2)  dokonanie ustaleń faktycznych (…) w sposób nieznajdujący pokrycia w zebranym materiale, w szczególności wobec braku ku temu wystarczających dowodów, a nadto sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający podanie zaskarżonego orzeczenia kontroli instancyjnej, tj. – bez należytego i wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego (…) i bez należytego omówienia faktów, które Sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione – w szczególności zaniechanie rozważenia wartości dowodowej (prawidłowej oceny) zeznań wyżej wskazanych świadków (wymienionych na s. 70-71 formularza uzasadnienia); bez należytego omówienia tych dowodów, w szczególności bez wskazania, które z fragmentów ich zeznań mają wskazywać na udział oskarżonego (…) w przestępczym procederze, w tym również depozycji J. P. w relacji do innych dowodów, zwłaszcza że wspomniany świadek w toku postępowania przygotowawczego radykalnie zmieniał wyjaśnienia w ten sposób, że bez wyjaśnienia motywów swojej decyzji obciążył oskarżonego (…) przypisując mu przestępczą działalność, do której wcześniej, będąc wielokrotnie przesłuchiwanym się przyznawał i dokładnie opisywał swoją rolę oraz udział w zakresie poszczególnych czynności składających się na fałszowanie i przygotowywanie dokumentacji kredytowej;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty należy uznać za skuteczne, ponieważ ich analiza przyczyniła się do powzięcia przez Sąd Apelacyjny przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie, uwzględniające również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu apelacji, przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadnym okazał się wniosek uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Motywy tej oceny przedstawiono dalej, w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

3.14.

zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego P. M. :

1.  naruszenie (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie dowodnej, a nie swobodnej oceny (…) materiału dowodowego (…) dotyczącego właściwości i warunków osobistych oskarżonego, jego linii życiowej i sytuacji osobistej, sposobu życia przed popełnieniem (…) czynów oraz zachowania po ich popełnieniu, co doprowadziło do nadania nadmiernego znaczenia okolicznościom obciążającym przy jednoczesnym zbagatelizowaniu okoliczności o charakterze łagodzącym wymiar kary,

2.  błąd w ustaleniach faktycznych (…) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że prognoza kryminologiczna oskarżonego kształtuje się negatywnie, a właściwą i adekwatną reakcją karną będzie orzeczenie (…) bezwzględnej kary pozbawienia wolności, podczas gdy prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne winny prowadzić do wniosku, że przestępcza działalność oskarżonego definitywnie ustała w 2013 r., od tamtego czasu oskarżony nie popełniał przestępstw, a jego obecna i utrwalona postawa życiowa wskazuje, że nie jest on osoba zdemoralizowaną wymagającą resocjalizacji polegającej na osadzeniu w jednostce penitencjarnej,

3.  wymierzenie rażąco niewspółmiernie surowej kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności wskutek uwzględnienia w stopniu niedostatecznym (…) okoliczności łagodzących (…) przy jednoczesnym nadaniu nieproporcjonalnego, nadmiernego znaczenia okolicznościom obciążającym wymienionym w przepisie art. 53 k.k.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty apelacyjne okazały się o tyle zasadnymi, a przez to skutecznymi, że skutkiem ich rozpoznania, było przychylenie się do wniosku apelacyjnego o złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonego kary.

Sąd Apelacyjny wyraża generalną aprobatę dla stanowiska Sądu Okręgowego, zgodnie z którym, w przypadku oskarżonego P. M. okolicznością obciążającą była, między innymi, uprzednia karalność. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że w tychże pisemnych motywach wyroku, Sąd Okręgowy dokonał istotnego rozróżnienia, zgodnie z którym:

o ile, cyt. „wymierzone oskarżonym L. O., A. G., P. M. [podkreślenie Sądu Apelacyjnego], W. S., Z. D. dotychczas kary były jednostkowe i o charakterze wolnościowym, co wskazuje, iż nie są osobami nagminnie łamiącymi porządek prawny, a podczas uprzednich skazań sądy stawiały pozytywną prognozę wobec oskarżonych”, to jednak

„inna sytuacja występuje w przypadku skazanego Ł. M., który był wielokrotnie skazywany, również na bezwzględne kary pozbawienia wolności”.

Zatem już w optyce Sądu Okręgowego, P. M. znalazł się w grupie oskarżonych, którzy byli wprawdzie karani, jednakże nie są osobami „nagminnie łamiącymi porządek prawny” i zasługiwały poprzednio na „pozytywną prognozę”. Zatem zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, P. M. należy traktować jako sprawcę, pomimo uprzedniej karalności, incydentalnego. Sąd Apelacyjny ocenę tę aprobuje, wskazując, iż pokrywa się ona z oceną zamieszczoną w apelacji.

Sąd Okręgowy nie analizował wprawdzie tego, kiedy P. M. popełnił poprzednie przestępstwa, jednakże zgodzić należy się z obrońcą, słusznie wskazującym, iż oskarżony był karany wiele lat temu, co zdaje się świadczyć o „błędach młodości”, popełnianych na etapie życia, który sam oskarżony uważa już za zamknięty.

Nie sposób odmówić racji autorowi apelacji, że o „zamkniętym rozdziale” w życiu oskarżonego świadczy jego aktualna sytuacja osobista, zdefiniowana, między innymi w formie dokumentów przedstawionych na rozprawie odwoławczej (k. 27.791-27.796 akt). Oskarżony założył rodzinę, ma z partnerką dwoje dzieci, wykonuje stałą pracę i zaciągnął kredyt hipoteczny, co świadczy o trwałej stabilizacji w jego życiu.

W powyższą narrację obrońcy wpisuje się równie trafny argument, zgodnie z którym czyny przypisane oskarżonemu w niniejszej sprawie zostały popełnione przez niego bardzo dawno, kilkanaście lat temu.

Obrońca ma również rację co do tego, że oskarżony był jedynie poślednim uczestnikiem procederu, jego rola była służebna i polegała na wypełnianiu poleceń osób, które konceptualizowały przedsięwzięcie, zlecały wykonanie zadań i były głównymi beneficjentami przestępstwa. Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, „(…) jego rola polegała na rekrutowaniu osób, które miały stać się kredytobiorcami, często z marginesu społecznego lub w trudnej sytuacji materialnej, z terenu W. (1) i okolic. Współpracował z innymi członkami grupy, w tym z M. J. i R. K., którzy pełnili rolę koordynatorów. W zamian za każdą pozyskaną osobę otrzymywał wynagrodzenie od K. i J.”. Przy takich ustaleniach apelujący słusznie uznał, że zadania oskarżonego miały charakter „techniczny”, a korzyści z przestępstwa były niewielkie w proporcji do skali przedsięwzięcia.

Sąd Apelacyjny zgadza się z obrońcą również co do tego, że przy wymiarze kary należało w większym stopniu wziąć pod uwagę fakt, iż oskarżony całościowo przyznał się do winy już na etapie postępowania przygotowawczego i wyraził skruchę.

Należy wprawdzie podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że na niekorzyść oskarżonego przemawiały wielość czynów oraz wysokość szkody, jednakże ważąc wszelkie okoliczności istotne dla wymiaru kary, Sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że w tym konkretnym wypadku zachodziły warunki do obniżenia kary łącznej pozbawienia wolności do lat 2 oraz do jej warunkowego zawieszenia na okres próby lat 3.

Orzekając o obniżeniu wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą warunki do zastosowania pełnej absorpcji, ponieważ kara łączna w tym wymiarze należycie odzwierciedla stopień społecznej szkodliwości działalności kryminalnej oskarżonego oraz stopień jego winy w ramach tej działalności. Pomimo, że oskarżony popełnił czyny, które wyczerpywały znamiona różnych przepisów Kodeksu karnego, to jednak prowadzona przez niego działalność przestępcza miała charakter jednorodny, sprowadzający się w istocie do udziału w oszustwach kredytowych. Była to również działalność realizowana w warunkach zbieżności czasowej poszczególnych czynów. Gdy dodatkowo wziąć pod uwagę:

utrwalone od dawna w orzecznictwie i doktrynie, a obecnie wprost wyrażone w art. 85a k.k. stanowisko, zgodnie z którym orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego,

wystąpienie w przypadku oskarżonego szeregu okoliczności łagodzących, przedstawionych obszernie w początkowej części tej sekcji uzasadnienia,

to karę łączną w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności należy uznać za odpowiednio surową, a zarazem sprawiedliwą, tym bardziej, że Sąd Apelacyjny nałożył na P. M. obowiązek naprawienia, solidarnie z innymi oskarżonymi, szkody wyrządzonej przestępstwem w kwocie 1.366.723,91 zł. Należy uznać, że znaczna dolegliwość obowiązku naprawienia szkody niweluje w tym wypadku dobrodziejstwo najniższej możliwej do orzeczenia, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., kary łącznej, ponieważ ciężar dolegliwości przejmuje w ten sposób stosunkowo surowy (chociaż nie surowy rażąco niewspółmiernie) środek karny, tj. obowiązek naprawienia szkody przewidziany w art. 46 § 1 k.k.

Istotnym uzupełnieniem powyższej argumentacji jest odwołanie się do słusznej argumentacji obrońcy, zgodnie z którą wymierzona mu przez Sąd Okręgowy kara jest jedynie nieznacznie niższa od kary wymierzonej oskarżonej I. K.. Skoro bowiem tej ostatniej wymierzono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności, a przypisano jej popełnienie większej ilości przestępstw niż P. M., wyrządzenie znacznie wyższej szkody, pełnienie w popełnieniu przestępstw doniosłej roli, nadto nie przyznała się ona do winy, to niewątpliwie obniżenie oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności do 2 lat wzmacnia tzw. wewnętrzną sprawiedliwość wyroku.

Skoro istniały podstawy do obniżenia P. M. orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności do 2 lat, to koniecznym było rozważanie, na gruncie stanu prawnego mającego zastosowanie w oparciu o art. 4 § 1 k.k., jej warunkowego zawieszenia. Wówczas bowiem dopuszczanym było warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności, której wymiar nie przekraczał 2 lat, a art. 69 § 3 k.k. (obecnie uchylony) pozwalał na warunkowe zawieszenie kary również wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k. (mającego zastosowanie wobec P. M. ze względu na skazanie w warunkach art. 65 § 1 k.k.) w wyjątkowym wypadku, uzasadnionym szczególnymi okolicznościami. W ocenie Sądu Apelacyjnego, tego rodzaju wypadek zachodzi, co uzasadnia suma okoliczności łagodzących, obszernie omówionych we wstępnej części rozważań w tej sekcji uzasadnienia. Należy jedynie syntetycznie stwierdzić, że skoro P. M. w całości przyznał się do winy, popełnił czyny, w których pełnił drugorzędną rolę, wiele lat temu, a od tego czasu diametralnie zmienił sposób życia na zgodny z porządkiem prawnym, to pomimo przypisania mu działania w warunkach art. 65 § 1 k.k., nadal istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomimo niewykonania kary, będzie on przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa. Należy również ponownie odnotować fakt, że na oskarżonego nałożono istotną dolegliwość w postaci obowiązku naprawienia szkody.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zasadność zarzutu apelacyjnego.

3.15.

zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego Ł. M. :

1.  obraza (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (…) uznanie za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego w tym zakresie, gdzie wskazywał, iż współpracował z M. J. i R. K., a jednocześnie brak podzielenia wyjaśnień w tej części, w której oskarżony wskazywał, iż nie miał świadomości, że uczestniczy w nielegalnym procederze (…),

2.  błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na dowolnym uznaniu, iż oskarżony:

podjął razem z M. J., R. K., M. M. i Z. S. oraz innymi osobami wspólną inicjatywę zmierzającą do utrudnienia lub zapobieżenia ustalenia nielegalnego pochodzenia funduszy o łącznej wartości przynajmniej 160.000 zł. pochodzących z korzyści osiągniętych w wyniku przestępstwa polegającego na nielegalnym wykorzystaniu środków finansowych Banku (...) S.A. (…),

miał świadomość przestępczego pochodzenia środków pieniężnych opisanych w zarzucie, które miały pochodzić z wyłudzonego kredytu,

świadomie uczestniczył w „procederze zarzucanym mu w sprawie”,

działał w porozumieniu z innymi osobami i osiągnął znaczną korzyść majątkową,

a w konsekwencji błędne ustalenie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 299 § 1, 5 i 6 k.k. w zw. z art.12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.

3.  rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności (…) i brak (…) warunkowego jej zawieszenia, a ponadto orzeczenie kary grzywny, a także (…) naruszenie (…) art. 624 k.p.k. poprzez obciążenie oskarżonego kosztami procesu i opłatą w sytuacji, gdy istniały wszelkie podstawy do tego, aby zwolnić go od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Oskarżonemu Ł. M. Sąd Okręgowy przypisał popełnienie czynu opisanego następująco: „w okresie od 27.08.2009 r. do 3.06.2011 r., w B. i P., w ramach podziału ról, wspólnie i w porozumieniu z M. J. (…) R. K. (…) M. M. i Z. S. oraz innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami (…) w celu udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia środków płatniczych w wysokości łącznej co najmniej 160.000 zł pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego polegającego na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem Banku (...) S.A. zs. w W., poprzez uprzednie przedłożenie podrobionych dokumentów i wprowadzenie w błąd pracowników ww Banku przy procedurze związanej z udzieleniem kredytu (...) nr (...) na nazwisko M. K. (1) (…) jak i innych kredytów pozyskanych w ten sposób w tym okresie, z których to środków R. K. wspólnie z M. J. przekazali kwotę 80.000 zł przed podpisaniem aktu notarialnego, w pozostałej części w okresie późniejszym - działającej w imieniu i na rzecz firmy (...) sp. z o.o. zs. P. ul. (...) - O. G., od której 12.10.2009r., działając na polecenie M. J. podpisując akt notarialny w obecności notariusza P. K. (…) zakupił za kwotę 160.000 zł nieruchomość położoną w Ż. Pl. (...) (…), którą to następnie nieruchomość, podpisując 10.11.2009r. akt notarialny w obecności notariusza A. A. (…) wniósł aportem, celem objęcia nowoutworzonych udziałów do Spółki (...) sp. z o.o. (…), w imieniu której jako prezes zarządu czynności w tym dniu dokonywał M. M. składając stosowne oświadczenia przed notariuszem o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki z kwoty 50.000 zł do kwoty 210.000 zł poprzez utworzenie 320 udziałów po 500 zł każdy i przyznaniu mu jako dotychczasowemu wspólnikowi 320 udziałów pokrytych aportem w postaci niniejszej nieruchomości, a następnie działający w imieniu sp. (...) sp. z o.o. jako kolejny Prezes Zarządu Z. S. 3.06.2011r. podpisując akt notarialny (…) przed notariuszem V. D. (…) w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązań wynikających z rzekomej umowy pożyczki, przeniósł prawo własności ww nieruchomości na rzecz R. R., przez co w znaczny sposób utrudnił stwierdzenie przestępczego pochodzenia środków pieniężnych pozyskanych z wyłudzonych kredytów uniemożliwiając ich wykrycie”. Czyn ten Sąd zakwalifikował z art. 299 § 1, 5 i 6 kk w zw. z art. 12 k.k.

Oskarżony Ł. M. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, przy czym w złożonych wyjaśnieniach stwierdził, że realizował czynności wykonawcze opisane w zarzucie, tj. nabył nieruchomość, a następnie wniósł ją jako aport do spółki, jednakże działał na polecenie innych osób, bez pełnej wiedzy o celach i konsekwencjach swoich działań.

Skazując oskarżonego za zarzucany mu czyn, Sąd Okręgowy przyjął, że „zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają relacje świadków i bezsprzecznie wskazują na odpowiedzialność oskarżonego za dokonanie zarzucanego mu czynu”.

Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że tak lakoniczne uzasadnienie stanowiska Sądu Okręgowego w zakresie winy oskarżonego w istocie niczego nie uzasadnia, co stanowi obrazę art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. Ponieważ jednak zgodnie z art. 455a k.p.k. nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424, a w części dotyczącej oskarżonego Ł. M. nie stwierdzono innych uchybień, Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, którą w tym wypadku należało przeprowadzić poprzez analizę poszczególnych dowodów.

Głównym z nich są wyjaśnienia samego oskarżonego Ł. M. złożone na rozprawie 18.09.2018 r. (k. 26.508v), które warto zacytować, gdyż stanowią bardzo dobrą ilustrację stosunku psychicznego oskarżonego względem zachowań, których realizacji nie negował. Oskarżony wyjaśnił: „Ja założyłem tę spółkę (...) albo była ona kupiona. Ja byłem prezesem. Spółka nie wiem co miała robić. Wszystkie dokumenty, pieczątki miał K.. Ja byłem tylko prezesem spółki. Nie mam pojęcia co spółka robiła. Ja się nie zajmowałem ta spółką. Tą spółką zajmował się R. lub M.. Ta spółka była na papierze. Ja nie miałem żadnych papierów (…) nie znam R.. Nie pamiętam czy ten R. R. był w spółce, nie kojarzę R. R.. Ja czekałem tylko na maszynę do rozrabiania, mnie nic więcej nie interesowało, żadna spółka. Nie mam pojęcia po co było zwiększanie udziałów (…) Nazwisko M. K. (1) nic mi nie mówi. Ja jeździłem do różnych banków z R. albo M. w celu zawarcia umów kredytowych. Była to na pewno W., gdzieś w (...) G.lub G. (2). Ja nie miałem wcześniej sprawy dotyczącej kredytów. J. ani K. nie płacili mi żadnych pieniędzy”.

Z przytoczonych wyjaśnień wynika jednoznacznie, że oskarżony Ł. M. realizował wszystkie czynności wykonawcze, o których mowa w zarzucie aktu oskarżenia, przy czym na temat spółki, której był prezesem, nie wie kompletnie nic poza tym, że była ona „na papierze”, a „zajmowali się nią R. albo M.”. Takiej treści wyjaśnienia przekonują, że Ł. M. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej ani nie pełnił faktycznie funkcji prezesa, lecz został zaangażowany przez współoskarżonych do odegrania określonej roli, na co się zgodził. Zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego uzasadniały w tych okolicznościach wnioski, że oskarżony wiedział dlaczego inne osoby oczekują od niego podjęcia określonych działań, a tym samym, że jego zachowanie jest częścią wspólnej akcji przestępczej kilku osób.

Potwierdzeniem wniosków, wynikających z oceny wyjaśnień oskarżonego Ł. M., są zeznania złożone przez świadka R. K., na które zasadnie powołał się Sąd Okręgowy.

*

Nie zasługiwały na uwzględnienie podnoszone w apelacji zarzuty obrazy przepisów postępowania karnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzuty te należało omówić łącznie jako uzasadnione jednolitą, wzajemnie powiązaną argumentacją.

W ocenie obrońcy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, że oskarżony miał świadomość, iż uczestniczy w procederze mającym polegać na jakimkolwiek wykorzystywaniu środków pozyskanych przestępstwa, żeby utrudnić stwierdzenie ich przestępczego pochodzenia. Na poparcie tej tezy apelujący stwierdził, że z wyjaśnień oskarżonego jednoznacznie wynika, iż był przekonany, że działalność R. K. była legalna, o czym był wielokrotnie zapewniany, a ponadto nie był informowany o szczegółach. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, że był zabierany do notariusza przez R. K., podpisywał co mu kazano, ale mając w świadomości okoliczność, że interesy są legalne. Nie miał ponadto dostępu do pieczątek oraz nie wiedział do końca jaki miał być przedmiot działalności spółki (...). Odpierając te argumenty należy stwierdzić, że wyjaśnień Ł. M. nie można traktować jako dowodu obiektywnego, gdyż niewątpliwie zmierzał on do uniknięcia odpowiedzialności karnej. Wyjaśnienia oskarżonego nie są logiczne, gdyż z jednej strony twierdzi on, że był przekonany o legalności podejmowanych działań, z drugiej zaś nie przejawia żadnej refleksji wobec faktu, że musiał istnieć jakiś powód, dla którego M. J. polecił mu odegranie roli prezesa i podpisanie aktu notarialnego dotyczącego zakupu nieruchomości. W ocenie Sądu Apelacyjnego jedynym racjonalnym powodem, dla którego Ł. M. odegrał rolę prezesa spółki, było zawarcie transakcji w sposób bezpieczny dla M. J., tj. tak, aby w przyszłości nie można było go powiązać z wyasygnowaniem na zakup nieruchomości środków pochodzących z oszustw kredytowych. Ł. M. niewątpliwie wiedział, że M. J. dlatego poleca mu wystąpienie w roli prezesa spółki, że sam nie chce tej roli odgrywać w obawie o możliwość poniesienia odpowiedzialności karnej. Ł. M. wiedział, że R. J. i M. K. (2) dysponują środkami z kredytów bankowych, przy czym nie mógł wątpić, że nie uczestniczył w zwykłym zaciąganiu kredytów, lecz w działalności przestępczej, skoro stwierdził: „ja jeździłem do różnych banków z R. albo M. w celu zawarcia umów kredytowych. Była to na pewno W., gdzieś w (...) G.lub G. (2)” (k. 26.508v). Już sama ta świadomość oznacza, że Ł. M. wiedział, iż jego działania mogą spowodować udaremnienie lub znaczne utrudnienie stwierdzenia przestępnego pochodzenia środków pieniężnych służących do zakupu nieruchomości lub miejsca ich umieszczenia, względnie ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku. Oskarżony musiał bowiem wiedzieć, że w wypadku legalności całej operacji nie byłoby potrzeby angażowania go do roli prezesa, ponieważ nie posiadał on absolutnie żadnych kompetencji do kierowania działalnością spółki prawa handlowego. Pomimo przewidywania, iż bierze udział w procederze przestępczym, oskarżony godził się na to, ponieważ nie wycofał się z procederu, a podjął działania, których realizację mu polecono.

Powyższego toku rozumowania nie podważa skutecznie argument obrońcy, iż oskarżony wyjaśniał szczerze, że nie wiedział, że środki pochodzą z przestępstwa, ani nie znał osoby M. K. (1), w związku z czym nie ma podstaw, aby wyjaśnieniom tym nie dać wiary. Wbrew temu argumentowi, wyjaśnienia oskarżonego na pewno nie mogą zostać uznane za w pełni prawdziwe. Jedynym szczerym fragmentem wyjaśnień oskarżonego są stwierdzenia o tym, że „nie ma pojęcia co spółka robiła”, nie zajmował się spółką, a zajmowali się nią „R. lub M.”, nie miał żadnych papierów, czekał tylko na maszynę, i nic więcej go nie interesowało, żadna spółka”.

Te stwierdzenia są prawdziwe, ponieważ nie ma żadnych podstaw by wątpić, że Ł. M. nie jest przedsiębiorcą, nie wie nic o spółkach prawa handlowego, a jakiekolwiek działania był w stanie podejmować wyłącznie na polecenie i pod kierunkiem innej osoby. Niewątpliwie nie były szczere wyjaśnienia oskarżonego o tym, iż nie ma nic wspólnego z „praniem pieniędzy”. Kwestię tę już wyjaśniono w poprzednim akapicie.

Za nieskuteczny uznać należy argument obrońcy, iż oskarżony cały czas był zapewniany o legalności podejmowanych działań, mówiono mu, że szczegóły zostaną wyjaśnione później, a do notariusza zawsze chodził razem z R. K. lub M. J.. Jak już bowiem wykazano wyżej, pomimo tych zapewnień, oskarżony niewątpliwie przewidywał i godził się na udział w procederze „prania pieniędzy”, a uspokajające zapewnienia jego mocodawców z pewnością nie były w stanie przesłonić mu oczywistego faktu, że jedynym powodem, dla którego ani R. K., ani M. J. nie wystąpili osobiście w roli prezesa spółki dokonującego transakcji nabycia nieruchomości, jest to, że owa transakcja mieściła się w obszarze przestępczych działań tych osób, polegając na wprowadzeniu do obrotu środków pieniężnych nielegalnego pochodzenia poprzez użycie ich do zakupu nieruchomości.

Oceny powyższej nie zmieniają argumenty obrońcy, zgodnie z którymi oskarżony nie płacił za transakcję, nie dysponował pieczątkami, często podpisywał podsuwane mu papiery przy zapewnieniach, że wszystko jest zgodne z prawem, nadto mówiono mu, że (...) Sp. z o.o. zajmować się będzie udzielaniem pożyczek, później branżą budowlaną. Ponownie należy stwierdzić, że skoro kierowane do Ł. M. zapewnienia nie miały potwierdzenia w faktach, a wszystkie czynności realizował on na zasadzie ślepego, bezrefleksyjnego wykonywania woli R. K. lub M. J., to tym bardziej należało uznać, że przewidywał on i godził się, iż uczestniczy w działaniach jako figurant, którego zadaniem jest tylko odegranie określonej roli, a nie faktyczne zajmowanie się jakimkolwiek biznesem, w tym rzeczywiste nabywanie nieruchomości.

Autor apelacji podniósł, że z wyjaśnień R. K. wynika, iż Ł. M. został poproszony o bycie prezesem („został wyznaczony”), ponieważ był jego przyjacielem, a ten darzył oskarżonego zaufaniem (k. 13.195). Wyjaśnił, że w przypadku leasingu z (...) M. o niczym nie wiedział (k. 12.757) Wyjaśnił: „Ja M. w ogóle nie wtajemniczałem w proceder leasingowy” (k. 13.131), a przy zakupie pałacyku w Ż. wszelkimi formalnościami i zapłatą zajmowali się R. K. i M. J. (k. 14.414). W ocenie obrońcy, już z tych wyjaśnień wynika, że oskarżony został wykorzystany, wprowadzony w błąd przez R. K. i M. J. oraz nie był wtajemniczany w ich działania. Odpierając te argumenty, Sąd Apelacyjny zgadza się z obrońcą, iż Ł. M. „został wykorzystany”, ale nie w tym znaczeniu, że go oszukano lub zmanipulowano w taki sposób, iż pozostawał w błędnym, lecz usprawiedliwionym przekonaniu, że uczestniczy w działaniach zgodnych z prawem. R. K. i M. J. „wykorzystali” Ł. M. w tym sensie, że uczynili z niego „słupa”, w tym wypadku oznaczającego figuranta, rzekomego prezesa spółki, podejmującego w jej imieniu określone czynności. Jak już wykazano wcześniej, oskarżony doskonale wiedział, że jest „słupem”, gdyż nie krył w wyjaśnieniach, iż nie ma żadnego pojęcia o spółce, zakresie jej działania i sensie podejmowanych w jej mieniu czynności. Wiedzą powszechną jest, że rolą „słupów” jest kreowanie fikcji, mającej stwarzać pozory wiarygodności działań niezgodnych z prawem. Oskarżony wiedział, że R. K. i M. J., nie prowadząc żadnej realnej działalności gospodarczej, uzyskują z banków znaczne kwoty tytułem kredytów. W tych okolicznościach niewątpliwie przewidywał, że skoro M. J. poleca mu wystąpienie w roli „słupa”, to jego zadaniem będzie podjęcie czynności mających maskować faktyczny cel czynności prawnej i jej faktycznego inicjatora. Oskarżony niewątpliwie wiedział, że zakup nieruchomości następuje za środki z kredytów bankowych, a skoro R. K. lub M. J. nie chcą kupić nieruchomości w imieniu spółki osobiście, to całą operacja zmierza do zalegalizowania pieniędzy uzyskanych przez nich w sposób nielegalny.

W ocenie obrońcy nie można przyjąć, że w świetle wyjaśnień R. K. i M. J. oskarżony był zaznajomiony z działalnością podjętą przez nich i aby objął jakąś rolę na bazie mającego ich łączyć porozumienia. Nie ustalał nigdy, że obejmuje jakąś rolę, ani nigdy nie otrzymał takiej informacji, że będzie miał określone czynności wykonywać, jednocześnie z zastrzeżeniem, iż będzie to nielegalny proceder, a środki pochodzące z przestępstwa będą później wykorzystywane w legalnych transakcjach, aby ukryć ich pochodzenie. Wbrew temu stanowisku autora apelacji, dla przypisania Ł. M. winy nie było konieczności udowodnienia, że R. K. lub M. J. zaznajomili go prowadzoną działalnością przestępczą lub spowodowali „objęcie przez niego jakiejś roli na bazie mającego ich łączyć porozumienia”. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sadowym i doktrynie, porozumienie przestępcze można zawrzeć w sposób dorozumiany. Tak też niewątpliwie było w przypadku relacji między oskarżonym a osobami, z którymi działał wspólnie i w porozumieniu. Oskarżony uczestniczył w działalności R. K. i M. J., między innymi odwiedzając wraz z nimi banki, z których wyłudzali kredyty (wyjaśnienia Ł. M. na rozprawie). Wiedział, że spółka jest „na papierze”, a on sam jako prezes ma jedynie odegrać rolę według wskazówek R. K. i M. J. (wyjaśnienia Ł. M. na rozprawie). Zatem umyślnie wziął udział w operacji „prania pieniędzy” i rozumiał jej istotę nawet, jeżeli owa istota nie została z nim szczegółowo omówiona.

*

Sąd Apelacyjny podziela stanowisko obrońcy o braku podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia czynu zabronionego przewidzianego w art. 299 § 6 k.k. Zgodnie z tym przepisem sprawca „prania pieniędzy” ponosi surowszą odpowiedzialność karną, jeżeli osiąga znaczną korzyść majątkową. Zgodnie z art. 115 § 4 k.k. korzyścią majątkową jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego. Art. 115 § 5 k.k. stanowi, że mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 200 000 złotych. Opis czynu przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku w ogóle nie zawiera stwierdzenia o osiągnięciu przez oskarżonego lub inna osobę korzyści majątkowej, w tym korzyści znacznej wartości w rozumieniu art. 115 § 5 k.k. Kwestii tej nie uzasadnia również uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Ewentualne uzupełnienie wyroku Sądu Okręgowego przez Sąd odwoławczy nie jest dopuszczalne ze względu na niewniesienie apelacji na niekorzyść oskarżonego, zawierającej stosowny zarzut. Tym samym konieczną okazała się stosowna zmiana zaskarżonego wyroku.

*

Zarzut 3 apelacji okazał się o tyle zasadnym, że Sąd odwoławczy dopatrzył się podstaw do warunkowego zawieszenia orzeczonej wobec oskarżonego Ł. M. kary pozbawienia wolności. W stanie prawnym, który ze względu na art. 4 § 1 k.k. miał zastosowanie przy prawnokarnej ocenie czynu oskarżonego, dopuszczalnym było warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym lat 2. W ocenie Sądu Apelacyjnego aktualnie, z perspektywy czasu, zachodzą podstawy do uzasadnionego przekonania, że oskarżony, pomimo niewykonania kary, będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa. Oskarżony był wprawdzie karany za przestępstwa, jednakże te zostały przez niego popełnione w latach 2014 i 2015, a więc na tyle dawno, że nie powinno to mieć decydującego znaczenia dla formułowanej obecnie prognozy przestrzegania przez niego porządku prawnego. Również od popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu w niniejszej sprawie upłynęło wiele, bo około 14 lat, a przypisany mu czyn miał charakter jednorazowy i nie został popełniony w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej. Oskarżony działał wprawdzie w warunkach art. 12 k.k., lecz w brzmieniu obowiązującym tempore criminis, co w szczególności oznaczało brak podstaw do zastosowania art. 57b k.k., dodanego do Kodeksu karnego później. Rola oskarżonego w przestępstwie, będąca w istocie rolą figuranta („słupa”), nie miała charakteru szczególnie doniosłego. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny uznał, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, że oskarżony, pomimo niewykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa.

Wniosek

o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania albo zmniejszenie wymiaru kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania, nadto o uchylenie kary grzywny i zwolnienie oskarżonego od kosztów sądowych za obie instancje;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Częściową zmianę wyroku uzasadniały jedynie zarzuty skierowane przeciwko kwalifikacji prawnej oraz wymiarowi orzeczonej kary.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

6.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

Wszystkie rozstrzygnięcia poza tymi, które Sąd Apelacyjny uchylił i zmienił.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Niezasadność zarzutów apelacyjnych, niestwierdzenie okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

6.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

W punkcie II wyroku Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

7.  w zakresie dotyczącym oskarżonego R. D.:

a)  w punkcie 3 w miejsce orzeczonej tam nawiązki orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 275.665,63 (dwieście siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt pięć 63/100) złotych solidarnie z I. K., W. S., J. W. i R. K., a ponadto z M. J., M. J. (1), D. B. i I. J. ograniczając odpowiedzialność solidarną czworga ostatnich osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17,

8.  w zakresie dotyczącym oskarżonej I. K.:

a)  w punkcie 5 przyjął, że w skład przypisanego tam oskarżonej ciągu przestępstw wchodzą czyny opisane w punktach VIII, IX, X, XIII, XV, XVI, XVII, XVIII, XXI, XXIII, XXIV, XXVII, XXVIII, XXIX, XXX, XXXI, XXXII, XXXIV, XXXV, XXXVII, XXXVIII, XXXIX, XL, XLI, XLII i XLIII części wstępnej wyroku,

b)  w punkcie 6 przyjął, że w skład przypisanego tam oskarżonej ciągu przestępstw wchodzą czyny opisane w punktach III, IV, V, VI, VII, XI, XII, XIV, XIX, XX, XXII, XXV, XXVI, XXXIII, XXXVI, XLIV części wstępnej wyroku,

c)  w punkcie 8 w miejsce orzeczonej tam nawiązki orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 6.406.766,64 (sześć milionów czterysta sześć tysięcy siedemset sześćdziesiąt sześć 64/100) złotych solidarnie z:

R. D., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 275.665,63 (dwieście siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt pięć 63/100) złotych,

W. S., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 591.801,06 (pięćset dziewięćdziesiąt jeden tysięcy osiemset jeden 06/100) złotych,

P. M., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 1.394.144,71 (milion trzysta dziewięćdziesiąt cztery tysiące sto czterdzieści cztery 77/100) złotych,

R. K., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty do kwoty 2.108.333,88 (dwa miliony sto osiem tysięcy trzysta trzydzieści trzy 88/100) złotych,

M. J., M. J. (1), D. B., I. J. i K. K. ograniczając odpowiedzialność solidarną tych osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17,

D. Z. ograniczając jego odpowiedzialność solidarną do kwoty obowiązku naprawienia szkody określonej wobec niego w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 17.05.2017 r., sygn. akt. III K 226/16,

B. Ł. i M. P., ograniczając solidarną odpowiedzialność tych osób do kwoty obowiązku naprawienia szkody określonej wobec każdej z nich wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 09.10.2014 r., sygn. akt III K 69/14,

9.  w zakresie dotyczącym oskarżonego L. O.:

b)  uchylił punkt 16,

10.  w zakresie dotyczącym oskarżonego P. M.:

b)  w punkcie 28 orzeczoną wobec oskarżonego karę łączną pozbawienia wolności obniżył do 2 (dwóch) lat, a jej wykonanie, po zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie art. 69 § 1 i 3 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 3 (trzech) lat próby, oddając go na podstawie art. 73 § 2 k.k. pod dozór kuratora sądowego,

b)  w punkcie 29 w miejsce orzeczonej tam nawiązki, orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 1.366.723,91 (milion trzysta sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset dwadzieścia trzy 91/100) złotych, solidarnie z I. K., J. W. i R. K., a ponadto solidarnie z M. J., M. J. (1) i I. J., ograniczając odpowiedzialność solidarną trojga ostatnich osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17,

11.  w zakresie dotyczącym oskarżonego W. S.:

c)  w punkcie 34 na podstawie art. 73 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. dodatkowo orzekł o oddaniu oskarżonego pod dozór kuratora sądowego,

c)  w punkcie 35 w miejsce orzeczonej tam nawiązki, orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 571.401,06 (pięćset siedemdziesiąt jeden tysięcy czterysta jeden 06/100) złotych, solidarnie z:

I. K., J. W., R. K. i J. P.,

R. D., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 275.665,63 (dwieście siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt pięć 63/100) złotych,

M. J., M. J. (1), D. B. i I. J. ograniczając odpowiedzialność solidarną tych osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17,

12.  w zakresie dotyczącym oskarżonego Ł. M.:

d)  w punkcie 42 z kwalifikacji prawnej czynu wyeliminował art. 299 § 6 k.k., a po zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 (trzech) lat próby.

Zwięźle o powodach zmiany

W zakresie dotyczącym oskarżonego R. D. Sąd Apelacyjny:

a)  w punkcie 3 w miejsce orzeczonej tam nawiązki orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 275.665,63 (dwieście siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt pięć 63/100) złotych solidarnie z I. K., W. S., J. W. i R. K., a ponadto z M. J., M. J. (1), D. B. i I. J. ograniczając odpowiedzialność solidarną czworga ostatnich osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17.

Motywy tego rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.2. uzasadnienia. Wysokość szkody podlegającej naprawieniu oraz zakres odpowiedzialności solidarnej innych osób, również tych, które nie były oskarżonymi w niniejszej sprawie, ustalono na podstawie treści pisma pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego z 26.02.2025 r (k. 27.785-27.790) oraz odpisów wyroków skazujących zamieszczonych w załączniku nr 17 do akt sprawy.

*

W zakresie dotyczącym oskarżonej I. K. Sąd Apelacyjny:

a)  w punkcie 5 przyjął, że w skład przypisanego tam oskarżonej ciągu przestępstw wchodzą czyny opisane w punktach VIII, IX, X, XIII, XV, XVI, XVII, XVIII, XXI, XXIII, XXIV, XXVII, XXVIII, XXIX, XXX, XXXI, XXXII, XXXIV, XXXV, XXXVII, XXXVIII, XXXIX, XL, XLI, XLII i XLIII części wstępnej wyroku,

d)  w punkcie 6 przyjął, że w skład przypisanego tam oskarżonej ciągu przestępstw wchodzą czyny opisane w punktach III, IV, V, VI, VII, XI, XII, XIV, XIX, XX, XXII, XXV, XXVI, XXXIII, XXXVI, XLIV części wstępnej wyroku.

Powyższe zmiany wynikały ze stwierdzenia oczywistych błędów w konstruowaniu ciągów przestępstw przez Sąd Okręgowy.

Sąd pierwszej instancji przypisał oskarżonej popełnienie dwóch ciągów przestępstw na podstawie art. 91 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia przez oskarżoną przypisanych jej czynów zabronionych, tj. po zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.

Oskarżonej I. K. przypisano działanie przestępcze w okresie od 01.01.2009 r. do 30.08.2010 r. W tym okresie art. 91 § 1 k.k. brzmiał:
„jeżeli sprawca popełnia w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę na podstawie przepisu, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę”. Takie brzmienie wykluczało możliwość objęcia jednym ciągiem przestępstw występków z art. 286 § 1 k.k. popełnionych w związku z art. 294 § 1 k.k. i bez takiego związku. Konstruując według tej zasady ciągi przestępstw przypisane oskarżonej I. K., Sąd Okręgowy:

w punkcie 5 zamierzał zgrupować występki, które nie zawierały w kwalifikacji prawnej art. 294 § 1 k.k.,

w punkcie 6 zamierzał zgrupować występki, które zawierały w kwalifikacji prawnej art. 294 § 1 k.k.

Podczas realizacji tych założeń Sąd pierwszej instancji popełnił szereg błędów, których wykaz przedstawia się następująco:

w punkcie 5 Sąd Okręgowy zgrupował czyny, spośród których jedynie te, które zarzucono oskarżonej w punktach XV i XLIII aktu oskarżenia nie zawierają w kwalifikacji prawnej art. 294 § 1 k.k.,

w punkcie 6 Sąd Okręgowy zgrupował czyny, spośród których jedynie te, które zarzucono oskarżonej w punktach XIV,XIX, XX, XXII, XXV, XXVI i XXXVI aktu oskarżenia zawierają w kwalifikacji prawnej art. 294 § 1 k.k.,

czyny opisane w punktach XV, XIX, XX, XXVI, XXXVI i XLIII przypisano oskarżonej dwukrotnie, tj. zarówno w punkcie 5 jak i w punkcie 6 zaskrzonego wyroku.

Korygując powyższe błędy, Sąd Apelacyjny przypisał do poszczególnych ciągów przestępstw: w punkcie 5 wyroku czyny, których kwalifikacja prawna nie zawiera art. 294 § 1 k.k. oraz w punkcie 6 wyroku czyny, których kwalifikacja prawna zawiera art. 294 § 1 k.k.

*

Ponadto w zakresie dotyczącym oskarżonej I. K. Sąd Apelacyjny w punkcie 8 w miejsce orzeczonej tam nawiązki orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 6.406.766,64 (sześć milionów czterysta sześć tysięcy siedemset sześćdziesiąt sześć 64/100) złotych solidarnie z:

R. D., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 275.665,63 (dwieście siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt pięć 63/100) złotych,

W. S., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 591.801,06 (pięćset dziewięćdziesiąt jeden tysięcy osiemset jeden 06/100) złotych,

P. M., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 1.394.144,71 (milion trzysta dziewięćdziesiąt cztery tysiące sto czterdzieści cztery 77/100) złotych,

R. K., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty do kwoty 2.108.333,88 (dwa miliony sto osiem tysięcy trzysta trzydzieści trzy 88/100) złotych,

M. J., M. J. (1), D. B., I. J. i K. K. ograniczając odpowiedzialność solidarną tych osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17,

D. Z. ograniczając jego odpowiedzialność solidarną do kwoty obowiązku naprawienia szkody określonej wobec niego w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 17.05.2017 r., sygn. akt. III K 226/16,

B. Ł. i M. P., ograniczając solidarną odpowiedzialność tych osób do kwoty obowiązku naprawienia szkody określonej wobec każdej z nich wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 09.10.2014 r., sygn. akt III K 69/14.

Motywy tego rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.2. uzasadnienia. Wysokość szkody podlegającej naprawieniu oraz zakres odpowiedzialności solidarnej innych osób, również tych, które nie były oskarżonymi w niniejszej sprawie, ustalono na podstawie treści pisma pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego z 26.02.2025 r (k. 27.785-27.790) oraz odpisów wyroków skazujących zamieszczonych w załączniku nr 17 do akt sprawy.

*

W zakresie dotyczącym oskarżonego L. O. Sąd Apelacyjny uchylił punkt 16 zaskarżonego wyroku, ponieważ zostało wykazane stosownym zaświadczeniem, którego kopię załączono do apelacji obrońcy oskarżonego, że doszło do całkowitego naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.

*

W zakresie dotyczącym oskarżonego P. M. w punkcie 28 orzeczoną wobec oskarżonego karę łączną pozbawienia wolności obniżono do 2 (dwóch) lat, a jej wykonanie, po zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie art. 69 § 1 i 3 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawieszono na okres 3 (trzech) lat próby, oddając go na podstawie art. 73 § 2 k.k. pod dozór kuratora sądowego. Motywy tego rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.14 uzasadnienia.

Ponadto, również w zakresie dotyczącym oskarżonego P. M., w punkcie 29 w miejsce orzeczonej tam nawiązki na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W., orzeczono na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 1.366.723,91 (milion trzysta sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset dwadzieścia trzy 91/100) złotych, solidarnie z I. K., J. W. i R. K., a ponadto solidarnie z M. J., M. J. (1) i I. J., ograniczając odpowiedzialność solidarną trojga ostatnich osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17. Motywy tego rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.2. uzasadnienia. Wysokość szkody podlegającej naprawieniu oraz zakres odpowiedzialności solidarnej innych osób, również tych, które nie były oskarżonymi w niniejszej sprawie, ustalono na podstawie treści pisma pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego z 26.02.2025 r. (k. 27.785-27.790) oraz odpisów wyroków skazujących zamieszczonych w załączniku nr 17 do akt sprawy.

*

W zakresie dotyczącym oskarżonego W. S. w punkcie 34 na podstawie art. 73 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. dodatkowo orzeczono o oddaniu oskarżonego pod dozór kuratora sądowego. Motywy rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.1. uzasadnienia.

Również w zakresie dotyczącym oskarżonego W. S. w punkcie 35 w miejsce orzeczonej tam nawiązki na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. orzeczono na podstawie art. 46 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 571.401,06 (pięćset siedemdziesiąt jeden tysięcy czterysta jeden 06/100) złotych, solidarnie z:

I. K., J. W., R. K. i J. P.,

R. D., ograniczając jego solidarną odpowiedzialność do kwoty 275.665,63 (dwieście siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt pięć 63/100) złotych,

M. J., M. J. (1), D. B. i I. J. ograniczając odpowiedzialność solidarną tych osób do kwot obowiązku naprawienia szkody określonych wobec każdej z nich w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 12.12.2017 r., sygn. akt. III K 274/17.

Motywy tego rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.2. uzasadnienia. Wysokość szkody podlegającej naprawieniu oraz zakres odpowiedzialności solidarnej innych osób, również tych, które nie były oskarżonymi w niniejszej sprawie, ustalono na podstawie treści pisma pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego z 26.02.2025 r (k. 27.785-27.790) oraz odpisów wyroków skazujących zamieszczonych w załączniku nr 17 do akt sprawy.

*

W zakresie dotyczącym oskarżonego Ł. M. w punkcie 42 z kwalifikacji prawnej czynu wyeliminowano art. 299 § 6 k.k., a po zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 3 (trzech) lat próby. Motywy rozstrzygnięcia wskazano w sekcji 3.15. uzasadnienia.

6.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

6.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Sąd Apelacyjny na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w punktach od 9 do 13 w zakresie dotyczącym oskarżonej B. W. oraz w punktach od 17 do 20 w zakresie dotyczącym oskarżonego A. P. i w tej części sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia jest konieczność ponownego przeprowadzenia w całości przewodu sądowego odnośnie do tych dwojga oskarżonych, co wynika z faktu, że zaskarżony wyrok nie zawiera rozstrzygnięć co do wszystkich czynów zarzucanych im czynów. Uchybienie to zasadnie wskazał w zarzucie apelacyjnym pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.

W zakresie dotyczącym oskarżonej B. W., żaden z przypisanych jej w punktach 10 i 11 zaskarżonego wyroku ciągów przestępstw nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie czynu zarzucanego oskarżonej w punkcie LIX aktu oskarżenia.

W zakresie dotyczącym oskarżonego A. P., żaden z przypisanych mu w punktach 17 i 18 zaskarżonego wyroku ciągów przestępstw nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie czynu zarzucanego oskarżonemu w punkcie CIX aktu oskarżenia.

Powyższe stanowi obrazę przepisu art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 05.10.2021 r., IV KK 207/21, LEX nr 3327293, w którego uzasadnieniu zamieszczono tezę, zgodnie z którą wyrok skazujący powinien w sentencji zawierać, m.in. dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz kwalifikację prawną (art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.), nadto oczywiste jest, że w sytuacji, kiedy oskarżonemu zarzucono popełnienie większej ilości czynów, wymóg określenia każdego z czynów przypisanych (o ile względem liczby czynów przypisanych wobec zarzucanych sąd nie dokona zmian) odnosi się do takiej liczby czynów, jaka wynika z postawionych w akcie oskarżenia zarzutów.

W zakresie dotyczącym oskarżonych B. W. i A. P., Sąd Okręgowy nie orzekł w przedmiocie części zarzutów aktu oskarżenia, i chociaż zaniechanie to dotyczy tylko dwóch czynów (po jednym w przypadku każdej z tych osób oskarżonych), to jednak w rozpoznanej sprawie musi być oceniane w kategoriach braku wymaganej rzetelności przeprowadzonego procesu, gdyż koresponduje z miernym poziomem merytorycznym pisemnych motywów wyroku w części, która dotyczy obojga wymienionych oskarżonych.

Nierzetelność procesu widoczna jest przede wszystkim w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia w przedmiocie winy oskarżonej B. W.. Obok bowiem braku rozstrzygnięcia co do jednego z zarzucanych jej czynów, również w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok, podobnie jak jego uzasadnienie, wskazuje na zupełne zaniechanie przez Sąd Okręgowy zbadania istotnych kwestii związanych z odpowiedzialnością karną oskarżonej.

W punkcie 9 wyroku Sąd Okręgowy przypisał oskarżonej B. W. popełnienie występku z art. 258 § 3 k.k., opisanego w punkcie XLV części wstępnej wyroku. Z opisu tego wynika, że oskarżona miała kierować zorganizowaną grupą przestępczą w okresie od 21.11.2009 r. do 30.08.2010 r.

W punktach 10 i 11 zaskarżonego wyroku B. W. przypisano ciągi przestępstw w postaci oszustw, w opisach których w większości przypadków wskazano, że oskarżona dopuściła się ich „kierując zorganizowaną grupą przestępczą” (zarzuty zamieszczone w punktach od XLVI do LXXXVIII oraz XCIV i XCV).

Między opisami przestępstwa przypisanego oskarżonej w punkcie 9 zaskarżonego wyroku (tj. z art. 258 § 3 k.k.) a opisami przestępstw przypisanych oskarżonej w punktach 10 i 11 zaskarżonego wyroku (ciągi przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i inne) zachodzi zasadnicza rozbieżność, polegająca na tym, że przyjęte przez Sąd Okręgowy daty popełnienia przez oskarżoną szeregu oszustw, według opisów popełnionych w warunkach kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, pozostają poza przyjętym w wyroku czasowym zakresem popełnienia czynu z art. 258 § 3 k.k.

Przed przyjętą przez Sąd Okręgowy początkową datą kierowania przez oskarżoną zorganizowaną grupą przestępczą, oskarżona miała według tego Sądu popełnić czyny opisane w puntach od XLVI do LI, LV, od LVII do LXVI, od LXVIII do LXXI, od LXXIV do LXXVI, LXXXIV, LXXXV, LXXXVII.

Zaledwie 13 przypisanych oskarżonej czynów mieści się w ramach czasowych kierowania przez nią zorganizowaną grupą przestępczą. Są to czyny opisane w punktach od LII do LIV, LVI, LXVII, LXXII, LXXIII, od LXXVII do LXXXIII oraz LXXXVI części wstępnej wyroku.

Inne nieprawidłowości to przyjęcie w opisie czynów opisanych w punktach od LXXXIX do XCIII, że nie zostały popełnione w warunkach kierowania przez oskarżoną zorganizowaną grupą przestępczą, podczas gdy w kwalifikacji prawnej zamieszczono art. 65 § 1 k.k. Z kolei w przypadku czynu z pkt LXXXVIII w jego opisie zamieszczono kierowanie przez oskarżoną zorganizowaną grupą przestępczą, co nie znalazło odzwierciedlenia w kwalifikacji prawnej czynu.

Powyższe uchybienia, ze względu na ich rodzaj i liczbę, uzasadniają wniosek, zgodnie z którym Sąd Okręgowy zupełnie zaniechał analizy istotnej części materiału dowodowego. Gdyby bowiem tak było, nie pominąłby w wyroku zupełnie jednego z czynów oraz - nade wszystko - zauważyłby sprzeczność, słusznie wskazywaną w apelacji obrońców B. W., polegającą na przypisaniu oskarżonej licznych oszustw jako popełnionych poza ramami czasowymi kierowania przez nią grupą przestępczą. Gdy powyższe uzupełni się oceną, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest, mówiąc oględnie, dość ogólnikowe, pozbawione rzeczowej analizy zwłaszcza w zakresie dotyczącym kierowania przez oskarżoną zorganizowaną grupą przestępczą, to niestety nie pozbawionymi podstaw wydają się sugestie apelującego, że w pisemnych motywach wyroku doszło, przynajmniej w części, do powielenia argumentacji z uzasadnienia aktu oskarżenia, z dalece niewystarczającym przeprowadzeniem przez Sąd własnej analizy materiału dowodowego. Procesu przeprowadzonego z opisanymi uchybieniami nie można uznać za rzetelny, ponieważ nie mamy do czynienia z samymi tylko brakami na poziomie uzasadnienia wyroku, lecz z tak chaotycznym przypisaniem oskarżonej poszczególnych czynów, że zachodzi obawa, iż wyrok skazujący zapadł bez wymaganej refleksji, w tym chociażby minimum krytycyzmu względem zarzutów aktu oskarżenia.

Umotywowaną wyżej przez Sąd Apelacyjny ocenę o nierzetelności procesu w części dotyczącej oskarżonej B. W. potwierdza lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ponieważ trafnymi są oceny obrońców oskarżonej o sprzecznościach, wskazanych na s. 16-17 środka odwoławczego, dotyczących kwestii kierowania zorganizowaną grupą przestępczą. W tym zakresie Sąd Okręgowy posłużył się w uzasadnieniu wyroku wyłącznie pewnymi uogólnieniami, a obrońcy słusznie wskazują, że utrudnia to obronę oskarżonej, w tym sformułowanie zarzutów odwoławczych, ponieważ nie wiadomo, co dokładnie zostało uznane za udowodnione. Ogólnikowość pisemnych motywów wyroku dotyczy także oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonych i zeznań świadków, co obrońcy rzeczowo wykazali na kolejnych stronach apelacji. Powoduje to, że w części dotyczącej B. W. mamy do czynienia nie tyle z przewidzianym w art. 455a k.p.k. niespełnieniem przez uzasadnienie wymogów określonych w art. 424 k.p.k., lecz z faktycznym brakiem rzeczowego uzasadnienia orzeczenia o winie oskarżonej.

*

Podobna do powyższej konstatacja dotyczy zaskarżonego wyroku w zakresie odnoszącym się do oskarżonego A. P.. W tej części doszło przede wszystkim do pominięcia w punktach 17 i 18 wyroku czynu zarzucanego oskarżonemu w punkcie CIX części wstępnej wyroku. Co więcej, również przyjęta przez Sąd Okręgowy konstrukcja dwóch ciągów przestępstw budzi istotne zastrzeżenia, wskazujące na brak niezbędnej analizy materiału dowodowego.

Ciąg przestępstw przypisany oskarżonemu A. P. w punkcie 18 wyroku, ze względu na powołanie się przez Sąd Okręgowy (w pełni słusznie) na art. 4 § 1 k.k., winien obejmować przestępstwa, za które można orzec jedną karę na podstawie przepisu, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje (zob. pierwotne brzmienie art. 91 § 1 k.k., obowiązujące do 30.06.2015 r.). W tych realiach ciąg przestępstw mógł obejmować wyłącznie przestępstwa podlegające kwalifikacji prawnej z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Tymczasem wprawdzie większość objętych omawianym ciągiem przestępstw podlega takiej kwalifikacji prawnej, ale pięć z czynów, oznaczonych w części wstępnej wyroku numerami C, CII, CIII, CVII i CVIII nie dotyczy mienia znacznej wartości, a w kwalifikacji prawnej nie zawiera art. 294 § 1 k.k..

Podobna sytuacja dotyczy ciągu przestępstw przypisanego oskarżonemu A. P. w punkcie 17 wyroku. Ciąg ten obejmuje zarówno pomocnictwo do podstawowej formy oszustwa (czyn CX), jak i dokonanie oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości (czyn CXI), co w stanie prawnym przejętym przez Sąd Okręgowy nie było dopuszczalne.

W związku z powyższym, również w części dotyczącej oskarżonego A. P. zaskarżony wyrok, niezależnie od pominięcia przy rozstrzygnięciu sprawy jednego z zarzucanych czynów, wydaje się orzeczeniem wydanym bez uprzedniej gruntownej analizy dowodów, opartym o chaotyczne, niezrozumiałe w logicznego punktu widzenia, pogrupowanie czynów w ciągi przestępstw. W ocenie Sądu Apelacyjnego świadczy to nierzetelności procesu również w zakresie dotyczącym tego oskarżonego.

Umotywowaną wyżej przez Sąd Apelacyjny ocenę o nierzetelności procesu w części dotyczącej oskarżonego A. P. potwierdza poziom sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tym zakresie. Lektura uzasadnienia, bez znajomości akt sprawy, może wywołać u odbiorcy tego dokumentu wrażenie, że oskarżonego A. P. obciążyły liczne dowody, głownie o charakterze osobowym. Tymczasem rację ma obrońca oskarżonego wywodząc, że kluczowe znaczenie ma w zasadzie jeden dowód, tj. zeznania świadka J. P., którego jednak Sąd Okręgowy w praktyce nie poddał niemal żadnej analizie.

W pisemnych motywach wyroku Sąd Okręgowy dokonał rażąco nieobiektywnej oceny wyjaśnień oskarżonego A. P., o czym świadczą dwie kluczowe okoliczności.

Po pierwsze, odnosząc się do wyjaśnień A. P., Sąd Okręgowy posłużył się samymi ogólnikami. „Próbki” tej metody uzasadniania orzeczenia o winie oskarżonego przedstawiają się następująco - cytaty z uzasadnienia:

„P. wspominał o współpracy z A. P.”,

„Wyjaśnienia A. P. nie są należycie umotywowane i są nielogiczne. Jego twierdzenia nie są zgodne z ustalonym stanem faktycznym, co wskazuje na próbę umniejszenia własnej roli w procederze. A. P. miał dostęp do specjalistycznego sprzętu i posiadał wiedzę oraz doświadczenie w zakresie przygotowywania fałszywej dokumentacji, co jest niezgodne z jego własnymi zapewnieniami o braku zaangażowania. Jego wyjaśnienia nie są zwarte i spójne, co dodatkowo obniża ich wiarygodność. Ponadto, wyjaśnienia A. P. są nierzetelne i nieobiektywne. Nie są one stanowcze ani szczególnie dokładne, co jest kluczowe w kontekście powagi zarzutów. Brak spójności między jego zeznaniami a zeznaniami świadków wskazuje na to, że wyjaśnienia oskarżonego są próbą przedstawienia innego obrazu zdarzeń. Oskarżony konsekwentnie starał się przekazać obraz zdarzeń, który jest korzystny dla jego pozycji, lecz brak jest w jego wypowiedziach elementów, które by ten obraz potwierdzały. Jego wypowiedzi są zatem nie tylko niewiarygodne, ale także wykazują brak odpowiedzialności za własne działania (…)” [podkreślenia Sądu Apelacyjnego].

Taki obraz pisemnych motywów wyroku w zakresie dotyczącym A. P. (innych, przynajmniej jakościowo, rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu nie ma) uderza przede wszystkim wyrażonym wprost przez Sąd Okręgowy oczekiwaniem, że oskarżony podejmie się udowodnienia własnej niewinności. Zgodnie bowiem z podkreślonymi wyżej fragmentami, A. P. nie był w oczach Sądu pierwszej instancji wiarygodny, gdyż złożonych wyjaśnień „nie umotywował należycie”, nadto zachodził „brak (…) w jego wypowiedziach elementów, które by ten obraz potwierdzały”. Należy przypomnieć Sądowi Okręgowemu, że oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia własnej niewinności, co wprost wynika z treści art. 74 § 1 k.p.k. Oskarżony A. P. nie miał zatem ani obowiązku „należytego umotywowania” stanowiska prezentowanego w składanych wyjaśnieniach, ani oczekiwanego przez Sąd orzekający zawarcia w wyjaśnieniach „elementów, które by ten obraz potwierdzały”. To obowiązkiem Sądu było konkretne, rzeczowe określenie, jakie stwierdzenia oskarżonego i z jakich konkretnie powodów nie zasługiwały na danie im wiary, czego jednak organ ten się nie podjął, zastępując ocenę swobodną, oceną dowolną, rażąco sprzeczną z dyrektywą z art. 7 k.p.k.

Po drugie, Sąd Okręgowy nie dokonał żadnej konkretnej oceny relacji procesowych świadka J. P., będących jedynym dowodem bezpośrednio obciążającym oskarżonego A. P.. Rażącą nierzetelnością Sądu jest prezentacja tego dowodu w sposób sugerujący jego konsekwencję i logikę (niepoparta zresztą żadnymi przykładami o tym świadczącymi), z jednoczesnym przemilczeniem faktu, że J. P. zaczął obciążać oskarżonego dopiero na pewnym etapie postępowania. Rażącą nierzetelnością Sądu pierwszej instancji jest również niepodjęcie chociażby próby oceny tego dowodu jako „dowodu z pomówienia”. Obrońca oskarżonego na s. 5-10 wywiedzionej apelacji, skrupulatnie i rzeczowo wskazał na okoliczności, w świetle których teza Sądu Okręgowego, jakoby zeznania J. P. w zakresie dotyczącym oskarżonego A. P. były konsekwentne i logiczne, jest co najmniej dyskusyjna. Sąd Okręgowy nie podjął jakiejkolwiek próby analizy w tym zakresie, zastępując ją ogólnikami, o których była już mowa wcześniej. Taki stan powoduje, że w części dotyczącej A. P. mamy do czynienia nie tyle z przewidzianym w art. 455a k.p.k. niespełnieniem przez uzasadnienie wymogów określonych w art. 424 k.p.k., lecz z faktycznym brakiem jakiegokolwiek uzasadnienia orzeczenia o winie oskarżonego. Faktyczny brak motywów rozstrzygnięcia pozbawia A. P. prawa do obrony na etapie postępowania odwoławczego, zwłaszcza, że oskarżony ten konsekwentnie nie przyznawał się do winy i składał wyjaśnienia, do których Sąd Okręgowy odniósł się równie ogólnikowo, co do relacji procesowych J. P.. Innymi słowy, oskarżony i jego obrońca mają podstawy do pozostawania w przekonaniu, że w istocie zupełnie nie wiadomo, dlaczego w sprawie A. P. zapadł wyrok skazujący. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku takiej wiedzy nie daje, gdyż nie jest nią posłużenie się przez Sąd, w miejsce rzeczowej oceny dowodów, stwierdzeniami całkowicie powierzchownymi i ogólnikowymi, z jednoczesnym przemilczeniem faktu, że główny dowód oskarżenia nie miał ani charakteru dowodu niezmiennego, a przez to konsekwentnego.

*

Upatrując w powyższych okolicznościach podstawy do uchylenia wyroku w częściach dotyczących oskarżonych B. W. i A. P., przewidzianych w art. 437 § 2 k.p.k. in fine, Sąd Apelacyjny wskazuje, że podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu uchwały z 22.05.2019 r., I KZP 3/19 (OSNK 2019/6, poz. 31), zgodnie z którym konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, będącego częścią przewodu sądowego, powinna zostać oceniona nie tylko w aspekcie ilościowym, tj. co do każdego dowodu, ale także w aspekcie jakościowym, tj. co do prawidłowej oceny materiału dowodowego. W rozpoznanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, polegającą zarówno na wadliwym sposobie przypisania oskarżonym poszczególnych przestępstw lub ciągów przestępstw, jak i z faktycznym niewskazaniem motywów wyroku, w związku z czym bez przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo, konwalidowanie tych uchybień w dopuszczalnym zakresie (Sąd odwoławczy nie mógłby rozstrzygnąć co do czynów, co do których żadnego rozstrzygnięcia nie podjął Sąd Okręgowy), oznaczałoby naruszenie prawa oskarżonych do obrony, gdyż z konieczności polegałoby na przeprowadzeniu od podstaw tego rodzaju analizy materiału dowodowego, która jest właściwa wyłącznie procesowi pierwszoinstancyjnemu. Jedynie zatem ponowne rozpoznanie sprawy B. W. i A. P. przez Sąd Okręgowy zagwarantuje tym oskarżonym w pełni rzetelny proces, w tym możliwość kontroli instancyjnej przyszłego rozstrzygnięcia, o ile oskarżeni będą widzieli ku temu stosowne podstawy.

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

6.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

W części, w której zaskarżony wyrok uchylono i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, główną powinnością Sądu pierwszej instancji będzie przeprowadzenie w pełni rzetelnego procesu, tj. procesu wolnego od rażących uchybień, wskazanych w sekcji 5.3.1.2.1. niniejszego uzasadnienia.

Zarówno w przypadku oskarżonej B. W., jak i oskarżonego A. P., osądowi należy poddać wszelkie czyny zarzucane aktem oskarżenia.

W przypadku oskarżonej B. W. należy ze szczególną starannością podejść do kwestii zarzucanego jej kierownictwa zorganizowaną grupą przestępczą, w tym okresu czasu, w jakim miała się tego dopuścić. Dowody związane z poszczególnymi zarzucanymi oskarżonej oszustwami należy przeprowadzić i ocenić w taki sposób, aby powiązać je z konkretnymi czynami. Należy unikać, jako niedopuszczalnej, zbiorczej oceny dowodów, która była jednym z mankamentów, przesądzających o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku.

W przypadku oskarżonego A. P. należy szczególnie wnikliwie przeprowadzić i ocenić dowód z zeznań i uprzednich wyjaśnień świadka J. P., traktując go jako „dowód z pomówienia”, a w ślad za tym analizując go z uwzględnieniem wypracowanych w orzecznictwie i piśmiennictwie kryteriów oceny tego rodzaju dowodu. Należy również rzetelnie ocenić wyjaśnienia oskarżonego, odnosząc się w sposób konkretny i rzeczowy do każdego z podnoszonych w nich argumentów.

W pisemnych motywach wyroku, o ile będą sporządzane, należy zachować przynajmniej minimalne standardy wynikające z art. 424 k.p.k., a więc wskazanie faktów uznanych za udowodnione lub nieudowodnione co do każdego z czynów z osobna, a także wskazanie dowodów na poparcie tych ocen z precyzyjnym określeniem, które z nich dotyczą poszczególnych czynów i jakich okoliczności dowodzą, względnie jakim okolicznościom przeczą.

6.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

IV.

Zasądzono od Skarbu Państwa:

b)  na rzecz adw. B. B., Kancelaria Adwokacka w B., kwotę 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu R. D.,

c)  na rzecz adw. M. N., Kancelaria Adwokacka w B., kwotę 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu Ł. M..

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzono na rzecz obrońców oskarżonych na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184) oraz § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763 z dnia 2024.05.21).

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

V, VI

W punkcie V wymierzono oskarżonym opłaty:

I. K. w kwocie 4.400 złotych,

L. O. w kwocie 2.300 złotych,

P. M. w kwocie 2.900 złotych (za obie instancje, z uchyleniem opłaty wymierzonej zaskarżonym wyrokiem)

Ł. M. w kwocie 1.900 złotych

oraz obciążono każdą z tych osób oskarżonych wydatkami postępowania odwoławczego w jednej ósmej wysokości, przy czym wydatkami związanymi z obroną z urzędu wyłącznie oskarżonego Ł. M..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o art. 633 k.p.k., art. 634 k.p.k., art. 635 k.p.k. oraz art. 636 § 1 i 2 k.p.k. Wysokość opłat określono na podstawie przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 3 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z 26.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U.2023.123)

W punkcie VI zwolniono oskarżonych R. D. i W. S. od kosztów postępowania odwoławczego, a wydatkami tego postępowania w zakresie dotyczącym tych oskarżonych obciążono Skarb Państwa. Sąd Apelacyjny rozstrzygnął w tym zakresie na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. według zasady słuszności, uwzględniając fakt, że żaden z tych oskarżonych nie inicjował postępowania odwoławczego w swojej sprawie, a zmiana wyroku w zakresie ich dotyczącym wynikała ze stwierdzenia uchybień Sądu pierwszej instancji, na których wystąpienie oskarżeni nie mieli żadnego wpływu.

7.  PODPIS

6.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

brak orzeczenia o dozorze kuratora wobec oskarżonego W. S.

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

6.12.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

- rozstrzygnięcia dot. oskarżonych R. D., I. K., B. W., L. O., A. P., P. M., W. S. w części dot. orzeczenia o karze, środkach karnych i kompensacyjnych, w związku z brakiem orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k.,

- w odniesieniu do oskarżonej B. W. w zakresie czynu z pkt LIX aktu oskarżenia, w odniesieniu do oskarżonego A. P. w zakresie czynu z pkt CIX aktu oskarżenia, w odniesieniu do oskarżonego W. S. w zakresie czynu z pkt CXCIX oraz CC aktu oskarżenia (odpowiednio pkt CXLV oraz CXLVI części wstępnej wyroku) i prawnych konsekwencji tych czynów, w tym orzeczenia o śrokach kompensacyjnych;

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☒

co do winy

☒

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

6.13.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonej I. K.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

6.14.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

4

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonej B. W.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

6.15.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

5

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego L. O.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

6.16.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

6

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego A. P.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

6.17.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

7

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego P. M.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

orzeczenie o karze

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

6.18.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

8

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego Ł. M.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana