Wyrok z 21 maja 2026, sygn. II K 457/24

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 457/24

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

U. S.

W dniu 18 lutego 2023 roku w N. przy ulicy (...) dokonał naruszenia nietykalności cielesnej małoletniej D. S. poprzez szarpanie za ręce pokrzywdzonej, tj. o przestępstwo z art. 217 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Małoletnia D. S. pochodzi ze związku (...). Partnerzy rozstali się ze sobą po urodzeniu dziecka w 2013 roku. Małoletnia D. S. na stałe zamieszkiwała z matką, zaś jej kontakty z ojcem zostały uregulowane sądownie.

Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu o sygnaturze akt III Nsm 1666/19, małoletnia D. S. przebywała pod opieką ojca m.in. w każdą środę oraz w co drugi weekend.

D. S. przebywała u ojca od piątku -
17 lutego 2023 roku.

W dniu 18 lutego 2023 roku, w godzinach popołudniowych skontaktowała się telefonicznie z matką wskazując, że nie chce dłużej przebywać u ojca.
Małoletnia w trakcie rozmowy płakała i była roztrzęsiona.

Ojciec nie wyraził zgody na powrót córki do domu i zdecydował o odebraniu jej telefonu komórkowego.
Z tego powodu zachowanie małoletniej eskalowało, D. S. płakała i krzyczała, wpadła w histerię. Finalnie wybiegła na klatkę schodową wzywając pomocy. U. S. wyszedł na klatkę schodową, wezwał córkę do powrotu do mieszkania, ta jednak nie reagowała na jego wołanie. U. S. chwycił D. S. i wniósł ją do mieszkania, następnie w celu uspokojenia dziecka położył ją na łóżko i przytrzymywał. Małoletnia wyrywała się ojcu chcąc ponownie wyjść na klatkę schodową. W międzyczasie skontaktował się z matką dziewczynki, informując byłą partnerkę, iż nie wyraża zgody na wcześniejszy powrót córki.

W związku z powyższym G. M. wezwała na miejsce funkcjonariuszy Policji, wskazując na podejrzenie stosowania przemocy wobec dziecka i sama udała się do miejsca zamieszkania byłego partnera.

Około godziny 19:00 funkcjonariusze Policji odebrali zgłoszenie i udali się pod miejsce zamieszkania ojca.
Na miejscu zastano U. S. wraz z partnerką - U. H., małoletnią D. S. oraz G. M.. W trakcie interwencji matka dziewczynki pozostawała poza mieszkaniem byłego partnera, albowiem nie wyraził on zgody na to aby weszła do środka. Funkcjonariusze zastali D. S. płaczącą i krzyczącą, że chce wrócić do matki. W trakcie przeprowadzonej rozmowy z funkcjonariuszami wskazała, że tęskni za matką i chce do niej wrócić. Jednocześnie zaprzeczyła, aby stała jej się krzywda. Małoletnia nie posiadała żadnych widocznych obrażeń. Funkcjonariusze policji nie znaleźli podstaw do odebrania dziecka, które pozostało pod opieką ojca. Po tej sytuacji, małoletnia uspokoiła się i została pod opieką ojca, aż do końca następnego dnia.

W niedzielę wieczorem, U. S. zgodnie z treścią postanowienia Sądu, odwiózł córkę do matki.
Po powrocie do domu D. S. nie rozmawiała z matką o zdarzeniach z minionych dni. G. M. zaniepokojona sytuacją, umówiła córkę na wizytę do psychologa.

Psycholog D. V. udzieliła dwóch porad psychologicznych w dniach 22 lutego 2023 roku oraz 10 maja 2022 roku. W ich trakcie małoletnia wskazała, iż podczas ostatniego pobytu u ojca tęskniła za mamą. Ojciec miał ją odepchnąć i zabrał jej telefon. Ostatecznie została pod jego opieką ale nie wyrażała chęci kolejnej wizyty w domu ojca.

G. M. po rozmowie z matką - B. M., która miała wspomnieć, iż wie od wnuczki, że została jeszcze wcześniej uderzona przez ojca oraz powzięciu informacji przekazanych przez córkę na wizycie u psychologa, w czerwcu 2023 roku złożyła pisemne zawiadomienie o przestępstwie.

Dokumentacja psychologiczna

k. 4

Płyta DVD

k. 7

Protokół odtworzenia nagrania

k. 8-8v

Częściowo zeznania G. M.

k. 11-12, 206v-207

Raport historii działania

k. 16-19v

Kserokopia notatnika służbowego

k. 20-21

Zeznania Z. H.

k. 24-25, 207

Zeznania B. M.

k. 28-29v, 212

Zrzut ekranu

k. 32

Zeznania U. H.

k. 36-37, 207-208

Dane osobowo-poznawcze dot. D. S.

k. 39-39v

Częściowo zeznania D. S.

k. 42-42v

Płyta CD-R

k. 43

Wyjaśnienia U. S.

k. 57-58, 134-134v

W dniu 7 marca 2023 roku G. M. złożyła do Sądu Rejonowego w Toruniu III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich wniosek o zmianę postanowienia o sygn. III Nsm 1666/19 z dnia
30 listopada 2021 roku w przedmiocie ustalenia kontaktów U. S. z małoletnią córką D. S..

W toku postępowania zawisłego przed Sądem Rejonowym w Toruniu o sygn. akt III Nsm 809/23 biegli z Opiniodawczego Zespołu Sądowych (...) przy Sądzie Okręgowym w Toruniu sporządzili opinię na okoliczność kompetencji wychowawczych rodziców małoletniej, łączącej ich więzi emocjonalnej, stanu emocjonalnego małoletniej, jak również na okoliczność prawidłowości wykonywania władzy rodzicielskiej.

U. S. wniósł o oddalenie powództwa oraz o ograniczenie władzy rodzicielskiej G. M. nad małoletnią D. S..

Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2025 roku, Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich orzekł w kwestii kontaktów U. S. z małoletnią córką, zmieniając postanowienie z dnia
30 listopada 2021 roku wydane w sprawie III Nsm (...). Sąd zobowiązał G. M. i U. S. do udziału w indywidulanych konsultacjach psychologiczno-terapeutycznych w zakresie prawidłowych relacji małoletniej D. S. z rodzicami, zaś w pozostałym zakresie oddalił wnioski stron.

Opinia (...)

k. 139-149

Protokoły rozprawy w sprawie o sygn. III Nsm 809/23

k. 150-176

Postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu w sprawie o sygn. III Nsm 809/23 wraz z uzasadnieniem

k. 177-201

W ocenie biegłej rozwój małoletniej D. S. kształtuje się na poziomie przeciętnym. Wyniki badań w kierunku dysfunkcji (...) pozostają na poziomie z pogranicza normy. W ocenie biegłej małoletnia nie konfabuluje, nie występuje u niej nadmierna podatność na sugestie innych osób, lecz może postępować zgodnie z sugestiami mając jednocześnie świadomość innej oceny sytuacji. Przebieg procesów myślowych i pamięciowych ukształtowany jest u D. S. prawidłowo, na poziomie adekwatnym do rozwoju intelektualnego. Małoletnia ma prawidłową zdolność postrzegania i odtwarzania spostrzeżeń na poziomie adekwatnym do jej rozwoju intelektualnego. D. S. jest bardzo związana emocjonalnie z matką, zaś prawdopodobieństwo że dokona innej oceny sytuacji lub zrobi coś co zasmuci jej matkę jest niewielkie.

W ocenie biegłej, małoletnia wymaga pełnej diagnozy i terapii psychologicznej.

Opinia psychologiczna

k. 47-47v

U. S. ma 41 lat, nie był karany sądownie.

Dane o karalności

k. 63

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

Częściowo zeznania G. M.

G. M. jest matką małoletniej D. S..

W toku postępowania zeznała, iż w dniu 18 lutego 2023 roku, jej córka skontaktowała się z nią telefonicznie, kiedy to pozostawała pod opieką ojca. Dziewczynka była zapłakana i prosiła matkę aby po nią przyjechała. Świadek zeznała, iż próbowała się skontaktować z ojcem małoletniej, jak również z córką, jednak bezskutecznie w związku z powyższym zdecydowała się wezwać na miejsce funkcjonariuszy Policji. Sama również udała się do miejsca zamieszkania byłego partnera. Na miejscu słyszała krzyk jej córki, która miała wołać o pomoc, dziewczyna była zapłakana. Przybyli na miejsce funkcjonariusze Policji weszli do mieszkania U. S., zaś zawiadamiająca pozostała na zewnątrz. Następnie poinformowali matkę dziecka, że D. S. jest bezpieczna, nie dzieje jej się krzywda i zgodnie z treścią postanowienia Sądu pozostanie pod jego opieką. Następnego dnia, dziewczynka wróciła pod opiekę matki, jednakże nie odzywała się do niej. Świadek zeznała, że nie widziała na ciele dziewczynki żadnych obrażeń, lecz zaniepokojona sytuacją umówiła dziecko na wizytę u psychologa.

Świadek przesłuchana na etapie postępowania przygotowawczego wskazała, że o tym iż córka została uderzona dowiedziała się w czerwcu 2023 roku od swojej matki, której D. S. miała się zwierzyć. Świadek zeznała, iż małoletnia na wizycie u psychologa podała, iż została popchnięta przez ojca i upadła na łóżku, a następnie U. S. usiadł na niej i trzymał jej pięści na policzkach próbując ją uciszyć. Od momentu opisywanego przez nią zdarzenia, małoletnia miała budzić się w nocy, nie chciała również nocować u ojca.

Świadek przesłuchana przed Sądem zeznała, że „(D. S.) powiedziała po wizycie u psychologa, że U. S. ją uderzył, popchnął na łóżko, usiadł na niej i przycisnął jej rękami buzię, żeby przestała płakać. Uderzył ją w pupę".

Zasadniczo zeznania świadka odnośnie zdarzenia z dnia
18 lutego 2023 roku pozostawały dla Sądu wiarygodne w części w jakiej świadek mówiła o własnych spostrzeżeniach. Kwestia przekazu relacji małoletniej, jak również wskazania źródła z jakiego powzięła informację o naruszeniu nietykalności dziecka oraz kiedy to nastąpiło, była dla Sądu mało wiarygodna z uwagi na jej niestabilność oraz niepewność. Świadek nie potrafiła w sposób logiczny i pewny wyjaśnić w jaki sposób powzięła takie informacje, jak również dlaczego w trakcie zeznań złożonych przed Sądem wskazała, iż z relacji małoletniej miało wynikać, że została również uderzona w pośladki, podczas gdy taka informacja nie pojawiła się w jej zeznaniach złożonych na etapie postępowania przygotowawczego.

Częściowo zeznania D. S.

Małoletnia D. S. przesłuchana przed Sądem w charakterze świadka niechętnie opowiadała o swojej sytuacji rodzinnej, w tym o zdarzeniu z lutego 2023 roku. Zeznania świadka były zdawkowe, zaś w zasadniczej części stanowiły odpowiedź na zadawane pytania, nie zaś swobodną relację małoletniej. D. S. zeznała, iż w trakcie pobytu u ojca w lutym 2023 roku, do miejsca zamieszkania przyjechali funkcjonariusze Policji, jednakże sama z nimi nie rozmawiała. Po tym jak odjechali, ojciec był na nią zły, wskazał że ma zostać u niego, jednokrotnie uderzył ją ręką w wyniku czego upadłą na łóżko oraz szarpał za ręce. Dodała, że ojciec uderzył ją w pupę, dał jej klapsa. Wspomniała, że wcześniej, gdy nie chciała odrabiać lekcji również dostała klapsa. Po zdarzeniu z lutego 2023 roku do takich zdarzeń już nie dochodziło. Świadek zeznała, że uderzenie w pośladek było silne, ale nie miała śladów.

Zeznania świadka były dla Sądu wiarygodne w części w jakiej małoletnia opowiadała o szarpaniu się z ojcem i położeniu na łóżku, albowiem relacja ta pozostawała w koincydencji z relacją U. S., jego partnerki, jak i B. M.. Kwestia uderzenia małoletniej w pośladki nie znalazła poparcia w żadnym z pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Oceniając wiarygodność relacji świadka, Sąd miał na uwadze to czy zeznania D. S. są stabilne logiczne, spójne z innymi dowodami, jak również uwzględnił kwestię postawy małoletniej względem obojga rodziców, jej konfliktu lojalnościowego oraz silnego przywiązania do matki.

Zeznania B. M.

B. M. jest babcią małoletniej D. S.. Świadek w sposób obszerny i wnikliwy opisała relacje między jej córką, a U. S. wskazując, że były partner jej córki starał się być zaangażowany w życie dziecka, jednakże z uwagi na problemy wychowawcze związane z D. S., jak również skłonności G. M. do "przesadzania", zdarzały się sytuacje gdy nie panował nad swoimi emocjami. Świadek wskazała, że po sytuacji z kwietnia 2022 roku, kiedy doszło do konfliktu między U. S., a G. M., zapytała wnuczki czy została przez ojca uderzona, a ta przytaknęła, jednakże nie wskazała kiedy miało do tego dojść. Nie informowała o tej sytuacji G. M.. Wskazała, że poinstruowała wnuczkę, iż w przypadku podobnej sytuacji ma alarmować ludzi i wzywać pomoc.

Odnośnie sytuacji z dnia 18 lutego 2023 roku, świadek zeznała, iż wnuczka zadzwoniła do G. M., w trakcie rozmowy płakała i krzyczała. G. M. próbowała ponownie skontaktować się z córką i byłym partnerem lecz bezskutecznie, ostatecznie wyszła z domu swojej matki. Świadek zeznała, że nie wie co działo się dalej, jej córka wróciła do domu bez wnuczki. Kiedy sama pierwszy raz po wizycie u ojca zobaczyła D. S. nie zauważyła u niej żadnych obrażeń na ciele. Wnuczka nie chciała nawiązać kontaktu z ojcem, reagowała płaczem, jednocześnie była niedostępna, pyskowała matce. Świadek zaprzeczyła, aby od wnuczki dowiedziała się, iż została w lutym 2023 roku uderzona przez ojca. Wiedzę na ten temat powzięła od G. M.. W czerwcu powiedziała córce, iż według jej wiedzy D. S. miała kiedyś zostać uderzona przez ojca.

W ocenie Sądu zeznania świadka były wiarygodne i przyczyniły się do dokonania ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Świadek pomimo, iż jest osobą ściśle związaną emocjonalnie z córką oraz wnuczką, w sposób obiektywny opisuje relacje w rodzinie, nie pomija kwestii problemów wychowawczych związanych z wnuczką. Ponadto wskazuje konkretne źródło posiadanych przez siebie informacji, jeśli nie polega ona na własnych spostrzeżeniach.

Zeznania U. H.

U. H. jest obecną partnerką U. S., z którym wspólnie zamieszkuje. Świadek zeznała, że dzień poprzedzający interwencję policji, tj. 17 lutego 2023 roku, słyszała rozmowy małoletniej D. S., które prowadziła przez telefon. Na podstawie zasłyszanych treści, jak również zachowania małoletniej, w ocenie świadka, D. S. wykonywała instrukcje matki, symulując atak astmy, aby wrócić do domu. Jej postawa uległa natychmiastowej zmianie gdy została poinformowana, że nie wróci do domu, lecz pojedzie do szpitala.

W dniu zdarzenia, D. S. po rozmowie telefonicznej z matką zaczęła domagać się odwiezienia jej do domu, co nie spotkało się z aprobatą jej ojca, skutkując atakiem histerii u małoletniej. Świadek zeznała, że małoletnia wiedząc, iż matka przyjedzie na miejsce, wybiegła na klatkę schodową i zaczęła wołać o pomoc. Wówczas U. S. wyszedł po nią na klatkę, chwycił i wniósł do mieszkania. Następnie położył ją na kanapie i przytrzymywał bo dziewczynka rzucała się w histerii. Świadek zeznała, że w jej ocenie był tu uspokajający uścisk.

W trakcie gdy partner z córką przebywali na klatce schodowej nie słyszała dźwięku uderzenia, czy też wzmożonego płaczu dziecka w reakcji na uderzenie. Poza tym czasem, cały czas obserwowała zachowanie dziecka i partnera w mieszkaniu.
W trakcie rozmowy z funkcjonariuszami, dziewczynka zaprzeczyła aby wyrządzono jej krzywdę. Po opuszczeniu bloku przez funkcjonariuszy i matkę dziewczynki, D. S. uspokoiła się, przepraszała za swoje zachowanie.

Zeznania świadka były dla Sądu jasne, logiczne i konsekwentne. Relacja świadka nie ulegała zmianom, była jednolita i oparta na własnych spostrzeżeniach. Świadek opisywała zdarzenia dokładnie wskazując, co widziała bądź słyszała.

Zeznania Z. H.

Z. H. jest funkcjonariuszem Policji, który brał udział w interwencji podjętej w dniu 18 lutego 2023 roku w mieszkaniu U. S..

Świadek zeznała, iż podstawą interwencji było zgłoszenie podejrzenia stosowania przemocy wobec dziecka. Na miejscu zdarzenia zastano U. S. wraz z partnerką oraz małoletnią D. S.. Świadek wskazała, że w trakcie rozmowy dziewczynka była zapłakana i mówiła, że tęskni za mamą, lecz zaprzeczyła aby wyrządzono jej krzywdę. Świadek nie ujawniła na ciele dziecka żadnych obrażeń. Z. H. zeznała, iż w trakcie rozmowy z ojcem dziecka, wskazał on, iż matka małoletniej, negatywnie nastawia dziewczynkę do wizyt u ojca. U. S. był przekonany, że pozwalając na każdorazowe wcześniejsze powroty ze spotkań z biegiem czasu zacznie tracić więź z córką. Świadek zeznała, że wedle jej opinii małoletnia D. S., używała płaczu aby wymusić na ojcu uległość.

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zeznań świadka. Relacja Z. H. była spójna i logiczna. Nadto świadek jest funkcjonariuszem Policji, niezwiązanym z żadną ze stron postępowania, z tego względu jego relacja pozostawała obiektywna i pozbawiona uprzedzeń.

Wyjaśnienia U. S.

Oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i złożył stosowne wyjaśnienia.

U. S. wyjaśnił, iż w dniu poprzedzającym interwencję Policji w swoim mieszkaniu, zaobserwował, iż małoletnia D. S. prowadząc rozmowy telefoniczne z matką ustala w jaki sposób ma się zachowywać, m.in. symulować chorobę, płakać. Powyższe zachowanie miało być ukierunkowane za wymuszenie na ojcu małoletniej skrócenia jej wizyty i powrotu do matki. Z uwagi na odmowną odpowiedź ojca, małoletnia zareagowała złością i płaczem, wybiegła na klatkę schodową i wzywała pomocy. Ojciec wezwał dziewczynę do powrotu do domu, a gdy go nie posłuchała, chwycił ją pod pachę i wniósł do mieszkania. Tam, oskarżony położył dziecko na łóżku próbując ją uspokoić. D. S. miała w tym czasie krzyczeć i wyrywać się z uścisku ojca. Oskarżony poinformował wówczas matkę dziewczynki, iż nie zgadza się na skrócenie jej wizyty, co spotkało się z jej przyjazdem na miejsce oraz wezwaniem funkcjonariuszy Policji.

Opisując przebieg zdarzeń, oskarżony zaprzeczył, aby uderzył dziecko. Jednocześnie zauważył, iż w trakcie rozmowy przeprowadzonej z funkcjonariuszami Policji, córka płakała mówiąc, że tęskni za matką, jednakże nie wskazywała, aby ojciec miał ją uderzyć. Po tej sytuacji, małoletnia uspokoiła się oraz przepraszała za swoje zachowanie.

W toku postępowania jurysdykcyjnego, oskarżony zaprzeczył również aby dał córce klapsa wcześniej, tj. przy odrabianiu lekcji.

Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić wyjaśnieniom oskarżonego waloru prawdziwości. Jego relacja pozostawała logiczna, oraz spójna z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, m.in. z zeznaniami U. H. i Z. H.. Oskarżony składając wyjaśnienia wskazał, że faktycznie doszło między nim, a córką do szamotaniny, albowiem próbował ją uspokoić, jednak zaprzeczył aby doszło do jej uderzenia czy też wymierzenia klapsa. Zaprzeczył również aby wcześniej wymierzał córce kary cielesne. W ocenie oskarżonego zachowanie córki podyktowane jest postawą jego byłej partnerki, która zniechęca dziecko do kontaktów z ojcem, nastawia je negatywnie, a nadto wraz ze swoją matką, tj. B. M., instruuje dziecko jak ma się zachowywać w danej sytuacji. Powyższy wniosek znajduje swoje potwierdzenie m.in. w zeznaniach B. M., jak i dołączonej przez nią do akt sprawy wiadomości sms wysłanej do wnuczki.

Opinia psychologiczna

Za istotne dla rozstrzygnięcia Sąd uznał sporządzoną w sprawie opinię psychologiczną, albowiem była jasna, spójna i logiczna, została sporządzona w sposób rzetelny przez osobę dysponującą wysoką wiedzą fachową. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wyprowadzonych z niej wniosków.

Dokumenty zaliczone w poczet materiału dowodowego m.in. w postaci dokumentacji medycznej, kart z notatnika służbowego funkcjonariusza policji oraz kopii z akt postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Toruniu III Wydziałem Rodzinnym i Nieletnich w sprawie o sygn. III Nsm 809/23 były sporządzone przez upoważnione do tego podmioty, ich autentyczność nie była kwestionowana przez strony, a Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich autentyczności bądź prawdziwości z urzędu.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☒3.4. Umorzenie postępowania

I

U. S.

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

Zgromadzony w toku niniejszej sprawy materiał dowodowy pozwolił na przypisanie oskarżonemu winy w zakresie zarzucanego mu czynu eliminując z opisu czynu uderzenie małoletniej D. S. ręką w pośladki.

Art. 217 § 1 k.k. stanowi, że „kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.” Należy nadmienić, iż dobrem chronionym jest w tym przypadku nietykalność cielesna, czyli swoboda dysponowania ciałem i zagwarantowania człowiekowi wolności od fizycznych oddziaływań na jego ciało oraz wolność od niepożądanych doznań. Naruszeniem nietykalności cielesnej zdaje się każde bezprawne dotknięcie innej osoby czy inny krzywdzący kontakt. Wchodzą tu w grę wszelkie kontakty fizyczne, które są obraźliwe, kłopotliwe czy po prostu niepożądane. Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej ma charakter formalny, a zatem zostaje dokonane z chwilą zachowania sprawcy i nie wymaga zaistnienia żadnego skutku. Niektóre jednak formy naruszenia nietykalności cielesnej mogą wiązać się z bólem i powstaniem nieznacznych oraz przemijających śladów na ciele, np. w postaci otarcia naskórka, lecz co do zasady ich powstanie jest obojętne dla bytu komentowanego przestępstwa. Sprawca naruszenia nietykalności cielesnej atakuje bowiem godność osobistą pokrzywdzonego, wyrażającą się w naruszaniu jego sfery cielesnej wbrew jego woli, a nie ma na celu wyrządzenia krzywdy fizycznej. Od strony podmiotowej przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej może być popełnione tylko umyślnie, zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym. Sprawca musi zatem chcieć uderzyć lub w inny sposób naruszyć nietykalność cielesną pokrzywdzonego, albo przewidując, że jego zachowanie może nie być akceptowane przez pokrzywdzonego, na takie naruszenie nietykalności się godzić.

Wobec powyższego szarpanie małoletniej D. S. za ręce przez U. S. bezsprzecznie wypełnia znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. Oskarżony jest osobą zdolną do zawinienia, albowiem zna obowiązujące normy zachowania i zdawał sobie sprawę z tego, że nie powinien naruszać nietykalności cielesnej małoletniej.

Podkreślić jednak należy, iż samo formalne naruszenie przepisu nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności karnej. Przepis art. 115 § 2 k.k., który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu, nie pozostawia wątpliwości, że dominujące znacznie mają okoliczności z zakresu strony przedmiotowej, do której dołączono tylko dwie przesłanki strony podmiotowej (postać zamiaru i motywację sprawcy), a pominięto natomiast okoliczności związane z samym podmiotem czynu, tj. sprawcą, takie jak: wiek, opinia, właściwości i warunki osobiste, które wpływają na wymiar kary (zob. Postanowienie SN z 25.06.2008 r., V KK 1/08, OSNKW 2008, nr 9, poz. 75). W orzecznictwie zasadnie podkreśla się, iż ocena stopnia społecznej szkodliwości konkretnego zachowania powinna być oceną całościową, uwzględniającą okoliczności wymienione w art. 115 § 2 k.k., nie zaś sumą, czy pochodną ocen cząstkowych takiej czy innej "ujemności" tkwiącej w poszczególnych okolicznościach i dlatego też, jeżeli w art. 1 § 2 k.k. mówi się o znikomej społecznej szkodliwości czynu, to wymóg znikomości dotyczy społecznej szkodliwości ocenianej kompleksowo, nie zaś jej poszczególnych faktorów (zob. Wyrok SN z 10.02.2009 r., WA 1/09, OSNwSK 2009, nr 1, poz. 343.). Innymi słowy dla uznania, że stopień szkodliwości społecznej czynu jest znikomy nie jest konieczne, aby ta znikomość była obustronna, tzn. aby dotyczyła ona zarówno strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Chodzi bowiem o pewną wypadkową elementów składających się na społeczną szkodliwość konkretnego czynu zabronionego (zob. Wyrok SA w Łodzi z 18.03.2014 r., II AKa 28/14, LEX nr 1444753.).

Wobec powyższego, jeżeli stopień społecznej szkodliwości jest znikomy, a tym bardziej niższy od znikomego, czyn sprawcy nie może stanowić przestępstwa, nawet jeżeli mieści się w ramach ustawowych znamion czynu zabronionego. W takim przypadku nie wszczyna się postępowania karnego, a wszczęte należy umorzyć na zasadzie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.

W realiach niniejszej sprawy, patrząc przez pryzmat wyżej zarysowanych kryteriów, które zgodnie z art. 115 § 2 k.k. decydują o stopniu społecznej szkodliwości czynu, stwierdzić należy, iż niewątpliwie zachowanie oskarżonego cechuje znikoma społeczna szkodliwość w rozumieniu przepisu art. 1 § 2 k.k. Sąd nie mógł bowiem pominąć okoliczności popełnienia przypisanego czynu.

Zachowania oskarżonego U. S. nie sposób oceniać bez uwzględnienia całokształtu relacji rodzinnych. Należy mieć bowiem na uwadze, iż małoletnia D. S. od wielu lat znajduje się w trudnej sytuacji emocjonalnej z uwagi na fakt, iż jej rodzice nie zamieszkują wspólnie, prowadzą osobne gospodarstwa domowe, a ich relacja jest napięta. Małoletnia jest obserwatorem zdarzeń które zachodzą między rodzicami, pozostając w konflikcie między własnymi subiektywnymi odczuciami, a obawą przed tym aby nie urazić bądź zasmucić matki, z którą łączy ją wyjątkowo silna więź emocjonalna. Powyższa sytuacja przekłada się na labilność w zachowaniu małoletniej oraz trudnościami w sferze emocjonalnej, które przejawiają się jej nieadekwatnymi do sytuacji reakcjami. G. M. choć umożliwiała kontakty ojca z małoletnią, zgodnie z postanowieniem sądu rodzinnego, to jednak do nich nie zachęcała. Przeciwnie, swoim zachowaniem wpływała na małoletnią, stopniowo rozluźniając więź z ojcem. G. M. wykorzystując przywiązanie córki niejako wykorzystywała ten fakt i budowała jej negatywne nastawienia względem kontaktów z ojcem. Matka dziewczynki swoim nastawieniem budowała w małoletniej obawę przed spotkaniami z ojcem. W ten sposób małoletnia D. S. przyjmując sugestie i rady matki, nie chcąc zranić jej uczuć, gdy ta wyrażała tęsknotę za córką, wyrażała niechęć do pozostawania pod opieką ojca. Do czasu, gdy U. S. przychylał się do zdania córki, odwożąc ją wcześniej do matki, nie dochodziło do wybuchu histerii ze strony dziecka. Jednakże w dniu 18 lutego 2023 roku, odmowa skrócenia wizyty spowodowała, że małoletnia rozedrgana emocjonalnie, postąpiła zgodnie z udzielanymi jej niejako w dobrej wierze radami - wybiegła na klatkę schodową wzywając pomocy. Powyższe zachowanie było punktem kulminacyjnym, który wywołał u U. S. reakcję, która legła na kanwie niniejszego postępowania. Oskarżony chcąc uspokoić dziecko chwycił córkę, wniósł do mieszkania, gdzie próbując zapanować nad jej zachowaniem, wbrew woli dziecka szarpał ją za ręce. Analiza zgromadzonych w sprawie dowodów w postaci zeznań U. H., Z. H., jak również B. M. i G. M. nie pozwoliła na ustalenie, iż poza szarpaniem doszło do uderzenia dziecka w pośladki. Powyższa kwestia została poruszona wyłącznie przez małoletnią w toku przesłuchania przed Sądem, które jak wskazano w powyższej części uzasadnienia nie zostało przez Sąd uwzględnione w całości. Małoletnia nie mówiła o uderzeniu podczas spotkań u psychologa, gdzie wskazywała, iż została odepchnięta przez ojca, jak i w rozmowie z babcią. B. M. zaprzeczyła, aby jej wnuczka miała opowiadać, że podczas spotkania w lutym 2023 roku została uderzona przez ojca. Niemniej nawet, gdyby Sąd nie dokonał eliminacji owego zachowania z opisu czynu przedmiotowego zdarzenia, nie wpłynęłoby to na całościową ocenę zdarzenia.

Choć z wychowawczego punktu widzenia, Sąd uznaje postawę matki małoletniej za krzywdzącą względem dziecka, albowiem buduje w niej nieuzasadnione poczucie lęku przed ojcem, to zachowanie U. S. ocenić należy bezsprzecznie negatywnie. Oskarżony jest osobą dorosłą, świadomą iż przymus fizyczny nie jest odpowiednią metodą wychowawczą pozwalającą na poradzenie sobie przez dziecko z emocjami, albowiem może ono jedynie potęgować agresywne zachowania, jak też osłabiać więź i zaufanie na linii rodzic-dziecko. Jednocześnie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na stwierdzenie, iż oskarżony jest osobą agresywną, a przymus fizyczny uważa za prawidłowy sposób do rozwiązywania sporów czy problemów wychowawczych. O powyższym świadczy również fakt, iż matka małoletniej nie miała żadnych obiekcji, aby córka spędzała czas pod opieką ojca, kwestionując jedynie fakt pozostawania u niego na noc.

W tym świetle ładunek społecznej szkodliwości miał ledwie minimalny rozmiar, a to przemawiało za przyjęciem, że czyn oskarżonego nie był przestępstwem. Dlatego też rozstrzygnięcie Sądu przybrało postać umorzenia, w oparciu o art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.

Podsumowując, nawet deklarowane przez rodziców dobre intencje nie mogą usprawiedliwić manipulowania dzieckiem, ani naruszania jego nietykalności cielesnej pod pozorem oddziaływań wychowawczych. Konflikt pomiędzy rodzicami, ich wzajemne uprzedzenia, potrzeby czy obawy, nie mogą być przenoszone na małoletnie dziecko, które nie powinno stawać się narzędziem realizacji oczekiwań któregokolwiek z nich. Od rodziców wymaga się bowiem, aby także w trudnych sytuacjach, silnie nacechowanych emocjonalnie, kierowali się przede wszystkim dobrem dziecka oraz podejmowali wobec niego działania wychowawcze adekwatne do jego rozwoju, wieku i potrzeb, wolne od przymusu. Obowiązkiem rodziców jest przy tym współdziałanie dla dobra dziecka z poszanowaniem jego autonomii i prawidłowego rozwoju emocjonalnego.

☐3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Sąd na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 17 ust. 7 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu przyznał wynagrodzenie dla adw. W. E. działającej w toku postępowania sądowego jako reprezentant małoletniej pokrzywdzonej D. S..

III

Na podstawie art. 632 ust 2 k.p.k. Sąd kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.

Podpis

Sędzia Marek Tyciński