Uzasadnienie z 26 maja 2023, sygn. III Ca 1649/21

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 roku, wydanym
w sprawie z powództwa z powództwa Gminy M. Z. reprezentowanej przez Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. przeciwko K. W. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Skierniewicach:

1.  zasądził od K. W. na rzecz Gminy M. Z. reprezentowanej przez Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwotę 1.452,95 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

a.  co do kwoty 1.398,18 zł od dnia 1 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty,

b.  co do kwoty 54,77 zł od dnia 15 maja 2020 roku do dnia zapłaty,

2.  oraz kwotę 208,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

3.  przyznał kuratorowi adw. A. B. wynagrodzenie w kwocie 108,00 zł (sto osiem złotych), które nakazał wypłacić z zaliczki uiszczonej w dniu 23 kwietnia 2021 roku, zaksięgowanej pod poz. 570002120169.

Pozwany w swej apelacji zaskarżył wyrok w całości, zarzucając wydanemu orzeczeniu naruszenie:

1.  art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. - poprzez wadliwe pominięcie, że powód nie udowodnił roszczenia ani co do zasady ani co do wysokości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem winno prowadzić do oddalenia powództwa a limine,

2.  art. 233 § 1 k.p.c. - poprzez dowolną, a nie swobodną, nadto wybiórczą, a nie wszechstronną ocenę złożonych dokumentów tj.:

a.  wezwania z dnia 15 marca 2020 r.,

b.  wydruku komputerowego pt. „analiza konta za okres 10/2017 - 11/2018”,

c.  wyroku z dnia 21 października 2013 r. w sprawie I C 1385/13,

d.  oświadczenia z dnia 3 grudnia 2018 r., albowiem złożyła je inna osoba niż pozwany, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, iż pozwany zajmował sporny lokal w okresie od
1 października 2017 r. do 30 listopada 2018 r. oraz nie uiszczał z tego tytułu zapłaty.

3.  art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego - poprzez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy powód nie wykazał, że pozwany zajmował sporny lokal w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2018 r. oraz nie uiszczał z tego tytułu zapłaty.

4.  §1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - poprzez błędne niezastosowanie i przyznanie wynagrodzenia jedynie w kwocie 108 zł.

W konkluzji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości.

Ponadto skarżący wniósł o przyznanie wynagrodzenia kuratora w wysokości stawki minimalnej na podstawie § 1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Skarżący wniósł także o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji kuratora w postępowaniu apelacyjnym w wysokości stawki minimalnej na podstawie § 1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna w całości i jako taka podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. W myśl art. 505 ¹³ § 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Wreszcie zaznaczyć trzeba, że apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505 ⁹ § 11 i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55). Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie.

Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 233 1 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał ustaleń stanu faktycznego znajdujących oparcie w zebranym materiale dowodowym, ocenionym bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów zakreślonej przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś wszelkie podniesione w tym zakresie zarzuty apelacji stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi i nieobarczonymi jakimkolwiek błędem ustaleniami Sądu pierwszej instancji.

Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że - co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).

Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył powyższych dyrektyw oceny dowodów i w sposób prawidłowy dokonał ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Podniesione przez powoda zarzuty dotyczą w gruncie rzeczy oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, której dokonanie skutkowało uznaniem, że skarżący po śmierci A. S. zajmował lokal numer (...) położony w Z. przy ulicy (...) bez tytułu prawnego. W konsekwencji był zobowiązany do uiszczania odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, jak również opłat dodatkowych za dostawę wody, wywóz śmieci czy odprowadzania ścieków. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dowodów z dokumentów: wykazu zadłużenia pozwanego, wyroku z dnia 21 października 2013 r. w sprawie I C 1385/13, a także oświadczenia z dnia 3 grudnia 2018 r. pozwany zajmował sporny lokal w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2018 r. oraz nie uiszczał z tego tytułu zapłaty.

Wyrok eksmisyjny w sprawie I C 1385/13, został wydany w dniu 21 października 2013 r., a wiec już po śmierci A. S.. Odnosząc się do kwestii oświadczenia z dnia 3 grudnia 2018 r. skarżący w żadnym stopniu nie wykazał, by zostało ono sporządzone przez osobę inną niż pozwany. Jego twierdzenia, że charakter pisma wskazuje, iż oświadczenie kierowane do administratora jak i upoważnienie pozwanego do zdania kluczy do lokalu oraz oświadczenie dotyczące świadomości zadłużenia uczynione przez pozwanego sporządziła E. F., są całkowicie gołosłowne i nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Skarżący na okoliczność, że kwestionowane dokumenty nie pochodzą od pozwanego mógł chociażby zawnioskować o przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego z zakresu badań pisma. W ocenie Sądu Okręgowego brak jest zatem podstaw do uznania, że podpis pod upoważnieniem oraz oświadczeniem dotyczącym świadomości istnienia zadłużenia nie należy do pozwanego, a został sporządzony przez E. F..

Reasumując, skarżący nie zdołał skutecznie postawić zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c., ponieważ nie wykazał, że Sąd I instancji przy ocenie dowodów z dokumentów uchybił zasadom doświadczenia życiowego, a także ich wszechstronnej analizy, a nie tylko wyraził odmienną ocenę dowodów niż ocena Sądu Rejonowego.

Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 232 k.p.c. poprzez wskazanie, że powód w niniejszej sprawie nie udowodnił roszczenia co do zasady i co do wysokości. Pomimo orzeczenia eksmisji względem skarżącego, do dnia 2 grudnia 2018 roku pozostawał on w posiadaniu lokalu objętego powództwem i nie zdał go do dyspozycji powódki. Okolicznością potwierdzającą, że pozwany zajmował sporny lokal jest oświadczenie E. F. potwierdzającej fakt zdania przedmiotowego lokalu powodowi.

Wobec tego, że nie ma podstaw do uznania, że oświadczenie z dnia 3 grudnia 2018 r. zostało sporządzone przez inna osobę niż pozwany, Sąd Rejonowy słusznie oparł się na nim ustalając stan faktyczny i prawidłowo uznał, że pozwany zajmował sporny lokal w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2018 r., a także że nie ponosił żadnych opłat związanych z korzystaniem lokalu do których był zobowiązany. Wręcz przeciwnie — ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że klucze do lokalu posiadała p. E. F..

Twierdzenia powoda potwierdzają również dowody z załączonych dokumentów prywatnych, tj. wezwanie z dnia 15 marca 2020 r. oraz wydruk komputerowy „analiza konta za okres 10/2017 - 11/2018”. Sad okręgowy podziela stanowisko wynikające z orzecznictwa m.in. zaprezentowane przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r. I ACa 782/16, zgodnie z którym dokument prywatny stanowi pełnoprawny środek dowodowy, który sąd orzekający może uznać za podstawę swoich ustaleń faktycznych, a następnie wyrokowania. Co do zasady dokumenty prywatne korzystają przecież z domniemania autentyczności oraz, że osoba, która podpisała dokument, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Domniemania te mogą zostać obalone. Tak więc choć z dokumentem prywatnym nie łączy się domniemanie zgodności z prawdą oświadczenia w nim zawartego, to nie przeszkadza by sąd orzekający w ramach swobodnej oceny dowodów uznał treść dokumentu prywatnego za zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy.

Dodania przy tym wymaga, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2016 r. VI ACa 616/15).

Rację ma skarżący, że twierdzenia strony powodowej zawarte w pozwie, nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Sąd Okręgowy podziela orzecznictwo Sądu najwyższego w tej kwestii. Samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227 k.p.c.) niewątpliwie powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą. W niniejszej sprawie jednak, wbrew zarzutom skarżącego Sąd Rejonowy ustalając fakty oparł się nie na twierdzeniach powoda zawartych w pozwie, lecz na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który i w ocenie Sądu odwoławczego dał podstawę do uznania, że pozwany zajmował sporny lokal w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2018 r. oraz nie uiszczał z tego tytułu zapłaty.

Wobec wykazania przez powoda, że pozwany zajmował sporny lokal w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2018 r. oraz nie uiszczał z tego tytułu zapłaty, bezzasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego.

Nie ma również jakichkolwiek podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu kuratora pozwanego, zawartego w zaskarżonym wyroku, które jest w pełni prawidłowe, zaś apelujący podnosząc zarzut pod tym kątem nie wykazał na czym miałaby polegać wadliwość zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim ani w treści zarzutu, ani w treści uzasadnienia apelacji skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które uzasadniałyby przyznanie kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego – adw. A. B. wyższego wynagrodzenia na podst. §1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.

W tym stanie rzeczy, nie podzielając zarzutów sformułowanych w wywiedzionym środku zaskarżenia, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie artykułu 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu i zasądził od przegrywającego spór powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 135 zł. Na kwotę tą złożyło się jedynie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego, ustalone stosownie do § 2. pkt 2) w zw. z § 10. ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.0.265).

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 roku, poz. 536) w zw. z § 6 pkt 2) i § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.- Dz.U. z 2015 roku, poz. 1800) przyznano od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu na rzecz adw. A. B. kwotę 120 złotych tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora pozwanego K. W. w postępowaniu apelacyjnym.