Uzasadnienie z 20 października 2025, sygn. VIII U 1889/24
Sygn. akt VIII U 1889/24
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 lipca 2024 r. znak: I/20/021326938 Zakład Ubezpieczeń Społecznych
I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z 27 maja 2024 r., odmówił K. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że podstawę do wydania decyzji stanowiło orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 16 lipca 2024 r., która ustaliła, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy.
(decyzja k. bez nr. akt rentowych).
Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 12 sierpnia 2024 r. złożył K. K. wskazując, że w jego ocenie jest niezdolny do pracy ze względu na wypadek komunikacyjny i wymaga ciągłej rehabilitacji, co potwierdzają badanie lekarskie.
(odwołanie k. 3).
W złożonej w dniu 26 sierpnia 2024 r. odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł
o oddalenie odwołania.
(odpowiedź na odwołanie k. 4).
Na rozprawie w dniu 29 września 2025 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego, alternatywnie przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy
z urzędu, a pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
(końcowe stanowiska stron e-protokół rozprawy z 29 września 2025 r. 00:14:38-00:17:06 – płyta CD k. 128)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczony K. K. urodził się (...) Z zawodu jest technikiem mechanikiem. Ostatnio był zatrudniony na stanowisku pikowacza w Fabryce (...) S.A. Wnioskodawca nie jest zaliczony do żadnego stopnia niepełnosprawności.
(bezsporne, a nadto świadectwo pracy k. bez nr. akt rentowych).
Decyzją z dnia 8 września 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał ubezpieczonemu rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2022 r. do 31 stycznia 2023 r.
(decyzja z 8 września 2022 r. k. bez nr. akt rentowych).
Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z 24 kwietnia 2023 r. ubezpieczonemu ustalono prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 maja 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r.
(decyzja z 24 kwietnia 2023 r. k. bez nr. akt rentowych).
Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z 18 września 2023 r. ubezpieczonemu ponownie ustalono prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 września 2023 r. do 30 czerwca 2024 r.
(decyzja z 18 września 2023 r. k. bez nr. akt rentowych).
W dniu 27 maja 2024 r. K. K. złożył kolejny wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
(wniosek z 27 maja 2024 r. k. bez nr. akt rentowych).
W dniu 19 czerwca 2024 r. Lekarz Orzecznik ZUS, po dokonaniu analizy dokumentów medycznych i przeprowadzeniu osobistego badania ubezpieczonego, rozpoznał u niego: przebyte złamanie prawej kości udowej leczone operacyjnie bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej, ZZA i zespół odstawienny.
(opinia lekarska k. 45-46 dokumentacji orzeczniczej ZUS).
Orzeczeniem z dnia 19 czerwca 2024 r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy.
(orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. bez nr. akt rentowych).
Od powyższego orzeczenia ubezpieczony w dniu 26 czerwca 2024 r. wniósł sprzeciw.
(sprzeciw k. 47-48 dokumentacji orzeczniczej ZUS).
Komisja lekarska ZUS po przeprowadzeniu osobistego badania wnioskodawcy i dokonaniu analizy dokumentacji medycznej rozpoznała u niego: przebyte złamanie prawej kości udowej leczone operacyjnie bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej ZZA w okresie abstynencji.
(opinia lekarska k. 51-53 dokumentacji orzeczniczej ZUS).
Orzeczeniem z dnia 16 lipca 2024 r. komisja lekarska ZUS stwierdziła, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy.
(orzeczenie komisji lekarskiej ZUS k. bez nr. akt rentowych).
Z punktu widzenia biegłego z zakresu ortopedii należy stwierdzić, że K. K. nie jest niezdolny do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zarówno częściowo jak
i całkowicie. U wnioskodawcy rozpoznaje się stan po wieloodłamowym złamaniu trzony prawej kości udowej leczonym operacyjnie. Przeprowadzone naoczne badanie ortopedyczne w porównaniu do opisów badań przedmiotowych zawartych w dokumentacji medycznej potwierdza znaczną poprawę sprawności narządu ruchu wnioskodawcy, co potwierdza odzyskanie zdolności do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Fakt, że w przeprowadzonym badaniu występują odstępstwa od stanu prawidłowego spowodowane są faktem występowania u wnioskodawcy trwałego następstwa przebytego złamania trzonu prawej kości udowej, natomiast stopień naruszenia funkcji narządu ruchu wnioskodawcy nie jest na tyle nasilony, aby stanowił podstawę do uznania u niego dalszej długotrwałej niezdolności do pracy. W związku z powyższym, z ortopedycznego punktu widzenia, nie ma żadnych podstaw do podważania zaskarżonego orzeczenia organu rentowego. Wynik leczenia ortopedycznego aktualnie należy uznać za dobry, czego odzwierciedleniem jest odzyskanie zdolności do pracy przez wnioskodawcę.
(opinia biegłego z zakresu ortopedii lek. med. P. S. k. 82-85, opinia uzupełniająca lek. med. P. S. k. 124-124v.).
W sądowym badaniu neurologicznym u K. K. rozpoznaje się przebyte złamanie prawej kości udowej leczone operacyjnie, ZZA w okresie abstynencji oraz padaczkę
w wywiadzie. Nie stwierdza się niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej. Z punktu widzenia neurologa padaczka nie uzasadnia orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy – bardzo rzadko jest ona przyczyną niezdolności do pracy. Napady bardzo częste, codzienne, nie reagujące na leczenie mogą spowodować niezdolność do pracy. Tymczasem padaczka
u wnioskodawcy jest rozpoznana tylko w wywiadzie. Napady padaczkowe aktualnie nie występują. W momencie podjęcia pracy lekarz profilaktyk określi przeciwwskazania stanowiskowe wynikające z padaczki w wywiadzie chorobowym. W momencie wyrażenia chęci pracy wnioskodawca może udać się do urzędu pracy, gdzie istnieje placówka poradnictwa zawodowego, w której uwzględnia się ograniczenia związane z padaczką. Wnioskodawca nie może wykonywać pracy na wysokości, przy niebezpiecznych maszynach w ruchu i przy otwartym źródle prądu. Istniejące ograniczenia stanowiskowe nie stanowią przeciwwskazania do wykonywania pracy zarobkowej i nie są równorzędne z częściową niezdolnością do pracy.
(opinia biegłej z zakresu neurologii lek. med. J. B. k. 98-100, uzupełaniająca lek. med. J. B. k. 120).
Nie zachodzi konieczność wydania opinii przez biegłych innych specjalizacji niż wskazane powyżej.
(opinia biegłego z zakresu ortopedii lek. med. P. S. k. 82-85, opinia biegłej z zakresu neurologii lek. med. J. B. k. 98-100).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się dokumentacja znajdująca się w aktach przedmiotowej sprawy oraz w aktach organu rentowego, w tym dokumentacja medyczna, a nadto pisemne opinie biegłych: P. S. oraz J. B.. Zostały one sporządzone w przepisanej formie, przez kompetentne osoby, w ramach przysługujących im uprawnień.
W celu wyjaśnienia spornych okoliczności dotyczących ustalenia czy ubezpieczony jest osobą niezdolną do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych. W sprawie opiniowali biegli z zakresu ortopedii oraz neurologii, albowiem nie dysponując specjalistyczną wiedzą medyczną Sąd musiał posiłkować się przy rozstrzyganiu istoty sprawy opinią biegłych sądowych (art. 278 § 1 k.p.c.).
Po zapoznaniu się z aktami sprawy, dokumentacją medyczną odwołującego oraz po przeprowadzeniu badania przedmiotowego biegli lekarze: ortopeda P. S. oraz neurolog J. B. w pisemnych opiniach stwierdzili, że wnioskodawca nie jest osobą niezdolną do pracy.
W związku z kwestionowaniem wniosków orzeczniczych obu biegłych przez stronę odwołującą, Sąd dopuścił dowód z pisemnych opinii uzupełniających w celu odniesienia się przez powyższych biegłych do sformułowanych przez ubezpieczonego zarzutów.
Biegli w pisemnych opiniach uzupełniających w pełni odnieśli się do wszystkich zastrzeżeń i wątpliwości strony skarżącej, podtrzymując wnioski zawarte w pierwotnie wydanych opiniach.
Biegła neurolog w sposób dla Sądu przekonujący wyjaśniła, że padaczka
u wnioskodawcy jest rozpoznana tylko w wywiadzie, a napady padaczkowe aktualnie nie występują, a nadto, że padaczka bardzo rzadko jest przyczyną niezdolności do pracy i że jedynie napady bardzo częste, codzienne, nie reagujące na leczenie, mogą spowodować niezdolność do pracy.
Natomiast biegły z zakresu ortopedii wyjaśnił, że opinia pierwotna nie została wydana jedynie na podstawie krótkotrwałej obserwacji wnioskodawcy podczas przeprowadzenia badania – co sugerował pełnomocnik odwołującego. Opinia została wydana na podstawie analizy wszystkich danych znajdujących się w aktach sprawy oraz na podstawie naocznego badania ortopedycznego, co potwierdza treść opinii pierwotnej. Dalej biegły ortopeda wskazywał, że gdyby wnioskodawca miał tak znacznie ograniczoną sprawność narządu ruchu jak sam podaje, to opis naocznego badania ortopedycznego potwierdzałby znacznie gorszą sprawność niż ta opisana w badaniu przedmiotowym w opinii pierwotnej. Ponadto ze względu na zgłaszany przez wnioskodawcę zły stan narządu ruchu powinien przedstawić orzeczenie
o stopniu niepełnosprawności, tymczasem wnioskodawca sam podał, że nie ma żadnego stopnia niepełnosprawności. Co więcej, biegły wyjaśnił, że określając zdolność wnioskodawcy do pracy zostało uwzględnione jego średnie wykształcenie, co oznacza, że nie ma on kwalifikacji wyłącznie do wykonywania ciężkiej pracy fizycznej. Wnioskodawca ze swoim wykształceniem ma kwalifikacje do wykonywania lekkiej pracy fizycznej oraz pracy biurowej na co pozwala mu sprawność narządu ruchu.
Reasumując, w ocenie Sądu wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazał na uchybienia powyższych biegłych przy wydawaniu opinii i formułowaniu wniosków, które mogłyby je podważać. Zarzuty strony skarżącej wobec przywołanych opinii nie są zasadne i stanowią tylko nieskuteczną polemikę z wnioskami biegłych. Nadto nie zawierają żadnych merytorycznych, zasadnych podstaw do ich zakwestionowania. Biegli odnieśli się do schorzeń skarżącego w sposób wnikliwy, uwzględniając jego aktualny stanu zdrowia oraz wyniki badań. Analiza zarzutów wskazuje, że skarżący kwestionował w/w opinie jedynie dlatego, że biegli inaczej niż on sam ocenili jego stan zdrowia pod względem zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi przez niego kwalifikacjami zawodowymi, uznając odwołującego za zdolnego do pracy.
Należy również podkreślić, iż podstawą zakwestionowania opinii nie może być fakt, iż treść wydanej w sprawie opinii nie jest zbieżna z zapatrywaniami oraz stanowiskiem w sprawie danej strony. Innymi słowy, nie można kwestionować opinii tylko dlatego, że de facto strona nie jest zadowolona z opinii przedstawionej przez dotychczasowego biegłego. Słusznie wskazuje się w judykaturze, że opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem oznaczałoby bowiem przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca (tak: m.in.: wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 1974 r., II CR 5/74, LEX nr 7407, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 28 lutego 2013 r., III AUa 1180/12, LEX 1294835; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 22 lutego 2013 r., I ACa 76/12, LEX 1312019).
Zdaniem Sądu opinie w/w specjalistów są wiarygodne i sporządzone zostały przez biegłych o specjalnościach właściwych z punktu widzenia schorzeń, na jakie cierpi wnioskodawcy, w oparciu o analizę przedłożonej dokumentacji lekarskiej i bezpośrednie badanie odwołującego się oraz aktualne badania przedstawione w toku postępowania sądowego. Biegli w sposób wyczerpujący określili schorzenia, jakie występują u wnioskodawcy i ocenili ich znaczenie dla zdolności do pracy.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c., Sąd pominął wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego ortopedy zgłoszony na rozprawie w dniu 29 września 2025 r. przez pełnomocnika skarżącego. W ocenie Sądu wskazany wniosek zmierzał jedynie do przedłużenia postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter, korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Do dowodów tych nie mogą, więc mieć zastosowania wszystkie zasady o prowadzeniu dowodów. W konsekwencji nie można przyjąć, że Sąd obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii kolejnych biegłych lub z opinii instytutu, jedynie wtedy, gdy zachodzi tego potrzeba, a więc wówczas, gdy opinia złożona już do sprawy zawiera istotne braki, względnie też nie wyjaśnia istotnych okoliczności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego 1974 roku, II CR 817/73, LEX nr 7404).
Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Poza tym konieczność zasięgnięcia przez sąd dodatkowej opinii biegłego (art. 286 k.p.c.) powinna znajdować podstawę w istnieniu poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia i miarodajności wcześniejszej opinii. Należy przypomnieć, iż specyfika dowodu z opinii biegłego polega m.in. na tym, że jeżeli taki dowód już został przez sąd dopuszczony, to stosownie do treści art. 286 k.p.c., opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie „w razie potrzeby”. (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2025 r., I (...) 520/23, LEX nr 3905436). Potrzeba powołania innego biegłego powinna przy tym wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczasowej złożonej opinii (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 1974 r., I CR 562/74, LEX nr 7607; wyrok Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 1999 r., I PKN 20/99, OSNAPiUS 2000, nr 22, poz. 807; wyrok Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2001 r., II CKN 639/99, LEX nr 53135. Przy czym potrzebą taką nie może być przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla strony tezy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2001 r., II UKN 446/00, OSNAPiUS 2003, nr 7, poz. 182).
W ocenie Sądu wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności wymagające wiadomości specjalnych zostały już w sposób wyczerpujący wyjaśnione w dotychczas złożonych przez biegłych opiniach, nie wymagających dalszego uzupełnienia.
Jednocześnie Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 3 i 5 k.p.c. pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie ubezpieczonego na okoliczność ustalenia stanu zdrowia i kroków związanych z zatrudnieniem, jako nieprzydatnego do wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że w sprawach o rentę Sąd ma obowiązek opierać swoje rozstrzygnięcie na podstawie opinii biegłych. Przesłuchanie wnioskodawcy nie przyniosłoby więc Sądowi żadnych informacji mających znaczenie dla sprawy. Jak zauważa się bowiem w orzecznictwie, o nabyciu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mogą przesądzać subiektywne odczucia osoby ubezpieczonej, a tylko taką właśnie subiektywną ocenę stanu zdrowia mógłby uzyskać Sąd dopuszczając dowód z przesłuchania ubezpieczonego. (zob.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 21 kwietnia 2021 roku, III AUa 12/21, LEX nr 3259709). Poza tym w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że ocena stopnia zaawansowania schorzeń występujących u osoby ubiegającej się o prawo do renty i ich wypływ na zdolność organizmu do wykonywania zatrudnienia należy do biegłych sądowych lekarzy, posiadających wiadomości specjalne z zakresu medycyny, a nie do osób, które takich wiadomości specjalnych nie posiadają. Dowód z opinii biegłego nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową takim jak zeznania ubezpieczonego czy świadków. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r., II UK 339/10, LEX nr 898704, postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2021 r., (...) 135/21, LEX nr 3252621).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 57 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 z późn. zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełni łącznie następujące warunki:
1. jest niezdolny do pracy;
2. ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3. niezdolność do pracy powstała w wymienionych okresach składkowych lub nieskładkowych albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
4. nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.
W myśl art. 57 ust. 2 warunku, o którym mowa w przepisie ust. 1 pkt 3 art. 57, nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
Brak choćby jednego z warunków wymienionych w art. 57 powyższej ustawy powoduje brak prawa do świadczenia.
Zgodnie z treścią art. 12 cytowanej ustawy niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która
w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się:
1. stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji;
2. możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 13 ust. 1 ww. ustawy).
W definicji niezdolności do pracy ustawodawca dał wyraz powiązaniu prawa do renty z rzeczywistą znaczną utratą zdolności do pracy zarobkowej jako takiej, a częściową niezdolność do pracy powiązał z niezdolnością do pracy w ramach posiadanych kwalifikacji, przy uwzględnieniu możliwości i sprawności niezbędnych do dalszego zaangażowania w procesie pracy, zaakcentował istnienie potencjalnej przydatności do pracy. Chodzi zatem o zdolność do pracy zarobkowej nie tylko jako zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy, ale zdolność do podjęcia pracy w ogóle, z uwzględnieniem rodzaju i charakteru dotychczas wykonywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku, predyspozycji psychofizycznych.
Zdolność do pracy ma dwa elementy: biologiczny (ogólna sprawność psychofizyczna) i gospodarczy (przydatność na rynku pracy). Należało zatem ustalić, czy wnioskodawca jest zdolny do wykonywania pracy w pełnym zakresie, czy jego kwalifikacje pozwalają na wykonywanie innej pracy, czy dla utrzymania aktywności zawodowej konieczne jest przekwalifikowanie.
Niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy nie jest kryterium niezdolności do pracy w rozumieniu art. 12 w/w ustawy. Brak możliwości wykonywania dotychczasowej pracy nie jest wystarczający do stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy, gdy jest możliwe podjęcie innej pracy (w swoim zawodzie, bez przekwalifikowania lub gdy rokowanie co do przekwalifikowania jest pozytywne). Niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy jest warunkiem koniecznym do ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ale nie jest warunkiem wystarczającym jeżeli wiek, poziom wykształcenia, predyspozycje psychofizyczne dają podstawy do uznania, że jest możliwe podjęcie pracy w zawodzie albo po przekwalifikowaniu. W wyroku z dnia 8 września 2015 roku (I UK 431/14, LEX nr 1797085) Sąd Najwyższy wskazał, iż „doniosłe znaczenie w konstrukcji częściowej niezdolności do pracy (której definicję zawiera art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) ma podkreślenie, że chodzi o ocenę zachowania zdolności do wykonywania nie jakiejkolwiek pracy, lecz pracy „zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji”. R. legis wyodrębnienia tej przesłanki stanowi wyeliminowanie sytuacji, w których ubezpieczeni o wyższych kwalifikacjach po utracie zdolności do ich zarobkowego wykorzystania zmuszeni byliby podjąć pracę niżej kwalifikowaną, do której zachowali zdolność, wobec braku środków do życia.
O częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, ale ocena czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnie z kwalifikacjami.
Zdefiniowanie pojęcia „poziom kwalifikacji”, użytego w tym przepisie ma istotne znaczenie, bowiem stanowi ono podstawę do ustalania rodzajów prac, które są w zasięgu możliwości ubezpieczonego, mimo stwierdzanego upośledzenia sprawności organizmu, a co za tym idzie, do ustalenia czy ograniczenie zdolności do pracy można zakwalifikować, jako znaczne. O poziomie posiadanych kwalifikacji do pracy decyduje nie tylko wykształcenie, lecz także uzyskana poprzez przyuczenie do zawodu umiejętność wykonywania specjalistycznej, kwalifikowanej pracy, także pracy fizycznej. Niższy jest zatem poziom kwalifikacji osób wykonujących proste prace fizyczne, niewymagające przyuczenia zawodowego niż poziom kwalifikacji osób wykonujących prace wymagające określonych specjalistycznych umiejętności nabywanych na podstawie przygotowania zawodowego
(tak: Sądu Apelacyjnego w wyroku z 19 listopada 2015 r , III AUa 786/15, LEX nr 1950585). Częściowo niezdolny do pracy jest pracownik, który w wyniku choroby ma w istotny sposób ograniczoną zdolność do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Może on natomiast wykonywać zatrudnienie niżej kwalifikowane, o niższych zarobkach, w obniżonym wymiarze godzin. Wykonywanie pracy
o takim charakterze nie świadczy o odzyskaniu zdolności do pracy.
(tak: Sądu Apelacyjnego
w S. w wyroku z 19 stycznia 2016 r, III AUa 342/15, LEX nr 2026205).
W ocenie Sądu ustalenia dokonane w toku postępowania nie uzasadniają zmiany zaskarżonej decyzji i nie stanowią podstawy do przyznania ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że ubezpieczony nie jest osobą niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ustawy emerytalnej. Pozostałe przesłanki związane z prawem do świadczenia nie stanowiły natomiast przedmiotu sporu między stronami.
Podstawę orzekania w przedmiotowej sprawie stanowiły przede wszystkim opinie biegłego ortopedy P. S. oraz biegłej neurolog J. B.. Zdaniem Sądu opinie w/w biegłych zostały sporządzone zgodnie ze zleceniem Sądu. Biegli w sposób jasny przedstawili powody swoich twierdzeń i logicznie wyjaśnili przyczyny, dla których uznali, że wnioskodawca nie jest osobą niezdolną do pracy.
U skarżącego rozpoznano przebyte złamanie prawej kości udowej leczone operacyjnie bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej, ZZA i zespół odstawienny, a także padaczkę.
Skarżący ma wykształcenie średnie techniczne. Jest technikiem mechanikiem. Nie musi on zatem podejmować się ciężkich prac fizycznych, których wykonywać nie może ze względu na problemy ortopedyczne, gdyż może wykonywać prace lżejsze, w tym prace biurowe – typowe dla osoby z wykształceniem średnim. Podobnie nie musi on wykonywać prac na wysokości, przy maszynach w ruchu, czy przy otwartych źródłach prądu – dla których przeciwwskazaniem jest padaczka. Jak wskazała to biegła neurolog w opinii uzupełniającej, w momencie wyrażenia chęci pracy wnioskodawca może udać się do urzędu pracy, gdzie może zasięgnąć porady doradcy zawodowego, który uwzględni ograniczenia wnioskodawcy związane z padaczką i skieruje ubezpieczonego na stosowne stanowisko pracy.
Stwierdzone naruszenie sprawności organizmu nie powoduje u skarżącego – przy uwzględnieniu poziomu jego kwalifikacji – długotrwałej niezdolności do pracy na poziomie kompetencji zawodowych.
Sąd przy tym nie neguje – wynika to bowiem z treści opinii biegłych, iż wnioskodawca jest obciążony różnymi schorzeniami, jednakże powyższe samo w sobie żadną miarą nie może być utożsamiane z niezdolnością do pracy.
Należy mieć na uwadze, że przy ocenie biegłych lekarzy sąd nie może zająć stanowiska odmiennego, niż wyrażone w tej opinii, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego. Odmienne ustalenie w tej mierze może być dokonane tylko na podstawie opinii innych biegłych lekarzy, jeżeli ich opinia jest bardziej przekonywająca oraz wszechstronnie przedstawia kwestię nasuwającą wątpliwości w sprawie.
(por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 1987 r., II URN 228/87, (...) 1988, nr 7, poz. 62.). Opinia biegłego podlega ocenie - przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków.
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64). Dowód z opinii biegłych jest przeprowadzony prawidłowo, jeżeli sądy uzyskały od biegłych wiadomości specjalne niezbędne do merytorycznego
i prawidłowego orzekania, a tylko brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej.
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2000 r., II UKN 617/99, OSNP 2002, nr 1, poz. 26.).
Znamiennym w niniejszej sprawie jest również to, że wnioski wynikające z wydanych z sprawie opinii, którym Sąd przyznał moc dowodową, nie zostały skutecznie merytorycznie zakwestionowane przez stronę skarżącą. Reprezentowany przez pełnomocnika ubezpieczony, nie zgadzając się z opiniami biegłych, wyłącznie polemizował z ich wnioskami, subiektywnie opisując swój stan zdrowia, nie przedstawiając argumentów podważających wartość dowodową tych opinii co do meritum, prezentując jedynie swój własny pogląd co do zdolności do pracy.
Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że subiektywne odczucia ubezpieczonego, w której ocenie zły stan zdrowia czynił go niezdolnym do pracy, nie mogły stanowić podstawy do orzeczenia o jego niezdolności do pracy. W wyroku z 20 maja 2013 r. w sprawie o sygn. akt
I UK 650/12, LEX nr 1341963. Sąd Najwyższy podkreślił, iż podstawą do przyznania świadczenia jest przygotowana przez biegłych ocena stanu zdrowia osoby ubiegającej się o nie. Nie są natomiast brane pod uwagę subiektywne odczucia zainteresowanego.
Odwołujący, w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwagi na posiadane schorzenia, nie jest osobą niezdolną do pracy. W konsekwencji żądanie zmiany zaskarżonej decyzji i przyznanie odwołującemu renty z tytułu niezdolności do pracy, nie mogło zostać zaakceptowane.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem oparta na istniejących podstawach faktycznych, jak i prawnych.
W konsekwencji, wobec braku przesłanek do uwzględnienia odwołania, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł, jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
Na mocy rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. sentencji postanowienia, Sąd Okręgowy przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz radcy prawnego A. G. kwotę 442,80 zł (360 zł wraz z podatkiem od towarów
i usług) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej – w oparciu o § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 764 ze zm.).