Uzasadnienie z 16 czerwca 2026, sygn. I Ca 192/24

UZASADNIENIE

Strona powodowa (...) w C. wniosła o zasądzenie od pozwanego U. H. (1) kwoty 6.987,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że Wspólnota Mieszkaniowa jest „dużą wspólnotą mieszkaniową” w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali i reprezentuje ją na zewnątrz wyłoniony przez tę Wspólnotę Zarząd. Pozwany U. H. (1) jako członek Wspólnoty (...), zalega wobec tej Wspólnoty z wpłatami uchwalonymi prawomocnymi uchwałami tejże Wspólnoty oraz związanymi z korzystaniem z lokalu. Pisemne wezwania do zapłaty skierowane do pozwanego pozostają natomiast bezskuteczne. Strona powoda podkreśliła, że najdawniejsza należność objęta pozwem obejmuje opłaty wymagalne od listopada 2021 r., zaś najmłodsza od 10 sierpnia 2022 r.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 7 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt I Nc (...) Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w (...)orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Wydany nakaz zapłaty utracił moc na skutek sprzeciwu złożonego przez pozwanego U. H. (1).

W złożonym środku zaskarżenia pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Argumentując swoje stanowisko pozwany wskazał, że uregulował wszelkie należności z tytułu świadczeń, eksploatacji, funduszu remontowego oraz opłat z tytułu gospodarowania odpadami, wskazywanych w wezwaniu do zapłaty z dnia 25 lipca 2022 r. Opłaty te naliczane były na podstawie uchwał z 2017 r., przedłożonych przez powódkę. Pozwany uiszczał cyklicznie – w miesiącach: styczniu, lipcu, wrześniu, październiku oraz grudniu 2022 r, a także w miesiącach: listopad oraz grudzień 2021 r. – opłaty, regulując całkowicie wysokość powstałego zadłużenia, wyliczonego zgodnie z ww. uchwałami. Wobec powyższego na obecną chwilę pozwany nie posiada żadnego zadłużenia względem powódki.

Odnosząc się natomiast do przedłożonej z pozwem uchwały (...)z dnia 18 lipca 2022 r. – która wprowadziła dociążenie kwotą według udziału od miesiąca następującego po miesiącu w którym ją podjęto – pozwany podniósł, że zaskarżył ją wraz z innymi uchwałami do Sądu Okręgowego w Suwałkach. Mając na uwadze powyższe okoliczności pozwany podkreślił, że żądanie pozwu nie zostało udowodnione i uzasadnione w należyty sposób, bowiem przedłożone w załącznikach przez powódkę dokumenty – w zestawieniu z dowodami przedstawionymi przez pozwanego – wzajemnie się wykluczają.

Ostatecznie precyzując stanowisko w sprawie pismem z dnia 25 października 2023 r. strona powodowa wskazała, że ogranicza żądanie pozwu do kwoty 4.163,80 zł tytułem częściowej należności za fundusz remontowy za sierpień 2022 r. wymagalne od dnia 31 sierpnia 2022 r. zgodnie z uchwałą (...) wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, cofając pozew w pozostałym zakresie – bez zrzeczenia się roszczenia.

Pismem z dnia 29 listopada 2023 r. pozwany wskazał, że nie sprzeciwia się częściowemu cofnięciu pozwu.

Wyrokiem z dnia 18 marca 2024 roku w sprawie sygn. akt (...) upr. Sąd Rejonowy w (...)I Wydział Cywilny:

I.  zasądził od pozwanego U. H. (1) na rzecz strony powodowej (...) w C. kwotę 4.163,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 września 2022 r. do dnia zapłaty;

II.  umorzył postępowanie w pozostałym zakresie;

III.  zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 922,08 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Z ustaleń poczynionych przez Sąd I Instancji wynika, że (...) w C. jest „dużą wspólnotą mieszkaniową” w rozumieniu art. 19 i 20 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali. W jej skład wchodzi 6 lokali – 5 lokali niewyodrębnionych i jeden lokal wyodrębniony. Właścicielem wszystkich 5-ciu lokali niewyodrębnionych jest (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., której przysługuje udział w nieruchomości wspólnej wynoszący (...). Lokal wyodrębniony należy do U. H. (1), któremu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej wynoszący (...).

Uchwałą nr (...) z dnia 13 stycznia 2022 roku (...) w C. podjętą w drodze indywidualnego zbierania głosów, właściciele lokali zdecydowali o odwołaniu dotychczasowych członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej i wybrali nowy Zarząd Wspólnoty (...) w osobie H. V..

Dnia 18 lipca 2022 roku w drodze indywidualnego zbierania głosów (...) w C. podjęła Uchwałę (...) o wykonaniu i partycypowaniu w kosztach dokumentacji projektowej przebudowy kamienicy mieszkalno-handlowej przy ul. (...) w C. na kwotę 186.000,00 zł. W uchwale tej wskazano, że prace związane z wykonaniem rzeczonej dokumentacji projektowej sfinansowane zostaną z wpłat indywidualnych dokonanych przez właścicieli lokali zgodnie z przypadającym na nich udziałem w nieruchomości wspólnej w 3 miesięcznych ratach w wysokości 76.260,00 zł od miesiąca sierpnia do miesiąca października 2022 roku, płatne do końca każdego miesiąca. Jednocześnie, w uchwale tej zawarto zapis, że właściciele lokali upoważniają Zarząd do zawarcia umowy z wykonawcą prac.

W dniu 27 października 2022 roku U. H. (2) wystąpił przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej z pozwem o uchylenie wskazanych uchwał tejże Wspólnoty, w tym uchwały nr (...)z dnia 18 lipca 2022 roku w sprawie wykonania i partycypowania w kosztach dokumentacji projektowej przebudowy kamienicy mieszkalno-handlowej przy ul. (...) w C..

Wyrokiem z dnia 19 maja 2023 roku o sygn. akt I C (...) Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny oddalił powództwo U. H. (1), obciążając go kosztami postępowania w sprawie.

Pismem z dnia 18 lipca 2022 r. U. H. (1) poinformowany został przez Wspólnotę Mieszkaniową o wysokości dopłaty z tytułu funduszu remontowego w związku z uchwałą 01/07/2022 i dociążeniu właścicieli lokali kwotą 76.260,00 zł proporcjonalnie do udziałów, co w przypadku U. H. (1) obejmuje następujące należności: trzy raty w kwotach po 4.163,80 zł płatne do 1 sierpnia 2022 r., 1 września 2022 r. i 1 października 2022 r.

Pismem z dnia 25 lipca 2022 r. U. H. (1) wezwany został przez Wspólnotę Mieszkaniową do zapłaty kwoty 1.873,00 zł z tytułu zaległych należności za lokal za lipiec 2022 r. Pozwany nie uregulował należności za fundusz remontowy wynikających z uchwały (...)

W tak ustalonym stanie faktycznym, zasadne było w ocenie Sądu Rejonowego, uwzględnienie powództwa w części dochodzonej po częściowym ograniczeniu roszczenia.

Sąd Rejonowy podkreślił, że po ostatecznym sprecyzowaniu żądań pozwu strona powodowa domagała się od pozwanego zapłaty z tytułu zaległych opłat za fundusz remontowy wynikających z uchwały nr (...) z dnia 18 lipca 2022 r. – która wprowadziła dociążenie właścicieli kwotą 76.260,00 zł zgodnie z przypadającymi udziałami, co w przypadku pozwanego oznaczało obowiązek uiszczenia kwoty 12.491,40 zł w trzech ratach po 4.163,80 zł z terminami płatności w dniu 1 sierpnia 2022 r., 1 września 2022 r. i 1 października 2022 r. Dochodzona pozwem należność obejmowała wyłącznie pierwsza ratę. Pozwany natomiast fundamentalnie nie zgadzał się z podjętą uchwałą i dociążeniem go ww. należnościami, a w konsekwencji zainicjował postępowanie o uchylenie m. in. uchwały nr (...) nie uzyskując jednak korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, albowiem wyrokiem z dnia 19 maja 2023 roku o sygn. akt I C (...) Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny oddalił powództwo U. H. (1), obciążając go kosztami postępowania w sprawie.

W powyższym stanie rzeczy, Sąd I Instancji skonstatował, że uchwała nr (...), którą usiłował podważyć pozwany w dalszym ciągu obowiązuje i jest wykonalna, a wynikające z niej należności właścicieli nieruchomości położonej przy (...) w C. – wymagalne. Okoliczności tej nie zniweczył podnoszony przez pozwanego fakt zaskarżenia przez niego wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach.

Przywołując treść art. 13 ust. 1 i art. 14 ustawy o własności lokali, Sąd I Instancji wskazał, że strona powodowa wykazała, że pozwany posiada względem niej zadłużenie powstałe z tytułu nieuiszczonej raty na fundusz remontowy w kwocie 4.163,80 zł, czego pozwany z resztą nie kwestionował, zasadne zatem było uwzględnienie powództwa w części dochodzonej po częściowym ograniczeniu roszczenia. Natomiast orzekając o odsetkach Sąd oparł się na treści art. 481 kc.

O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 kpc w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Od powyższego orzeczenia apelację wywiódł pozwany, zaskarżając wyrok w zakresie punktu I i III. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I.  nieważność postępowania, określoną w art. 379 pkt 2 kpc z uwagi na to, iż uchwała nr(...) z dnia 13 stycznia 2022 r., podjęta – według jej treści – zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a dotycząca odwołania dotychczasowych członków Zarządu Wspólnoty (...) oraz wybierająca nowy Zarząd w osobie V. H. V. jest w ocenie pozwanego nieważna z mocy prawa, bowiem została podjęta w trybie indywidualnego zebrania głosów przez większościowego udziałowca, do czego – zgodnie z treścią przepisu art. 23 ust. 1 u.w.l. – uprawniony jest jedynie zarząd, którym na tamtą chwilę był pozwany jednoosobowo, a nie zostało w tym celu zwołane zebranie. Nadto, w dacie podjęcia ww. uchwały – czyli też w trakcie obowiązywania tzw. przepisów covidowych – zwoływanie zebrań „bezpośrednich" we wspólnotach było zabronione, przy czym przepisy te nie zmieniały regulacji dotyczących trybu podejmowania uchwał, pozostawiając je w dotychczasowym brzmieniu, zatem należy również uznać, iż zarówno obecna Prezes Zarządu, jak i ustanowiony przez nią pełnomocnik nie są należycie umocowani do reprezentowania Wspólnoty i w konsekwencji rzutuje to w ocenie pozwanego również na ważność wszystkich podjętych uchwał czy składanych oświadczeń;

II.  naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, dokonanie pobieżnej i nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poczynieniu ustaleń faktycznych stojących w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a nadto pominięcie istotnych dowodów, mających wpływ na wydany wyrok, które wyrażają się w błędnym przekonaniu Sądu, że:

a)  powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części dochodzonej po częściowym ograniczeniu roszczenia, ponieważ pozwany posiada wymagalne zadłużenie wobec wspólnoty podlegające egzekucji, podczas gdy reguluje on na bieżąco opłaty eksploatacyjne, naliczane według obowiązujących uchwał i nie przekroczył progu kwoty 5.000,00 zł, ustanowionej uchwałą nr (...) z dnia 15 lutego 2023 r., zatwierdzającej wysokość zadłużenia po której kieruje się sprawę do Sądu,

b)  skutecznie zawiadomiono pozwanego o podjęciu uchwały nr (...)z dnia 18 lipca 2022 r., podczas gdy takiego zawiadomienia nie wysłano do dnia dzisiejszego, pozwany otrzymał jedynie informację o wysokości dociążenia na fundusz remontowy celem sfinansowania umowy z dnia 14 lipca 2022 r., zawartej z firmą (...), która obejmuje wykonanie dokumentacji projektowej dotyczącej przebudowy kamienicy mieszkalno - handlowej na obiekt hotelowy, co wynika bezpośrednio z oferty oraz umowy, znajdującej się w aktach Sądu Rejonowego w (...), I Wydział Cywilny, prowadzonych pod sygn. (...)

III.  naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, dokonanie pobieżnej i nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poczynieniu ustaleń faktycznych stojących w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oraz zasadami współżycia społecznego i zasadą słuszności co w konsekwencji skutkowało całkowitym pominięciem zarzutów podnoszonych w toku postępowania przez pozwanego, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów powinna prowadzić do wniosku, że:

a)  na dzień zamknięcia rozprawy we wspólnocie obowiązywała uchwała (...) z dnia 15 lutego 2023 r., zatwierdzająca wysokość zadłużenia, po której kieruje się sprawę do Sądu w wysokości 12-krotności opłat nieprzekraczających 5.000,00 zł lub 5.000,00 zł niezależnie od ilości miesięcy zaległości, a zatem nie było podstaw do dochodzenia roszczenia przeciwko pozwanemu,

b)  wobec pozwanego prowadzone są niezasadne działania windykacyjne, podczas gdy takich działań nie wszczęto do dnia dzisiejszego w stosunku do większościowego udziałowca, mimo iż posiada on zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości blisko 12.000,00 zł, przekraczających ponad dwukrotnie próg wskazany uchwałą (...), co świadczy również o zasadności podnoszonego przez niego zarzutu nierównego traktowania członków wspólnoty i uprzywilejowania większościowego współudziałowca,

c)  inwestorem – według dokumentacji projektowej z dnia 4 lipca 2022 r., stworzonej w ramach zawartej umowy z firmą (...) – jest większościowy udziałowiec W. (...), a nie wspólnota i to większościowy udziałowiec jako jedyny będzie czerpał z niej korzyści, zatem nie ma też podstaw, aby wspólnota dokonywała za nią płatności z funduszu remontowego,

d)  umowa z firmą (...) z dnia 14 lipca 2022 r. na wykonanie dokumentacji projektowej – do której odnosi się uchwała nr (...) z dnia 18 lipca 2022 r. – swym zakresem obejmuje zarówno części wspólne, jak i części prywatne współudziałowców, które nie powinny być nią objęte, ani finansowane ze środków funduszu remontowego wspólnoty,

IV.  naruszenie art. 227 kpc w zw. z art. 232 kpc i art. 235 ^{( 1)} kpc poprzez całkowite pominięcie faktów oraz dowodów istotnych dla rozpoznania niniejszej sprawy i podnoszonych przez pozwanego zarzutów w zakresie nierównego traktowania członków wspólnoty, a znajdujących się w aktach Sądu Rejonowego w (...), I Wydział Cywilny, prowadzonych pod sygn. akt (...), o których dołączenie pozwany wnosił na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2023 r. i następnie na rozprawie w dniu 26 lutego 2024 r. powoływał się dodatkowo na wyszczególnione poniżej dokumenty, wnosząc o zapoznanie się z nimi przez Sąd, w szczególności:

a)  dokumentacji projektowej, uzyskanej od konserwatora, a stworzonej na zlecenie inwestora W. S. (...), wskazanej według kart w piśmie pozwanego z dnia 14 sierpnia 2023 r. (karty akt (...) od nr 294 do nr 454), które Sąd uznał za nieprzydatne bez żadnego wyjaśnienia,

b)  uchwały nr (...) z dnia 15 lutego 2023 r. wraz z rejestrem uchwał – stanowiącej załącznik do pisma pozwanego z dnia 22 grudnia 2023 r. (pkt 4 ppkt „f" oraz „i") – wskazującej, że postępowanie sądowe przeciwko członkowi wspólnoty może zostać wytoczone dopiero po przekroczeniu progu kwoty 5.000,00 zł zadłużenia z tytułu opłat, co nie miało miejsca w przypadku pozwanego,

c)  5 wezwań do zapłaty z dnia 20 lipca 2023 r. – wskazanych w piśmie z dnia 22 grudnia 2023 r. (pkt 4 ppkt „j", ale omyłkowo nie dołączonych i uzupełnionych pismem z dnia 27 grudnia 2023 r.)

– jednoznacznie potwierdzających – w zestawieniu z nowymi dowodami dotyczącymi rozliczeń, przedłożonymi w załączeniu – że działania windykacyjne prowadzone są jedynie wobec „niepokornego" członka wspólnoty (pozwanego), mimo iż jego zadłużenie, zgodnie z obowiązującymi uchwałami, nie kwalifikowało się do podjęcia działań sądowych, co już nie ma miejsca w przypadku większościowego współudziałowca, wobec którego nie są prowadzone żadne działania, czy postępowania, mimo iż jego zadłużenie sięga blisko 12.000,00 zł, co czyni zasadnym również zarzut nierównego traktowania i uprzywilejowania jego pozycji,

V.  naruszenie art. 316 § 1 kpc w zw. z art. 327 ¹ § 1 kpc poprzez pominięcie, że Sąd wydając wyrok bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, zatem Sąd powinien wziąć pod uwagę również dalsze uchwały, jak obowiązującą uchwałę nr (...) z dnia 15 lutego 2023 r., określającą wysokość zadłużenia uprawniającą wspólnotę do wytoczenia powództwa, czy dowody powoływane na okoliczność nierównego traktowania pozwanego, co zostało również całkowicie pominięte w sporządzonym uzasadnieniu, które zarówno w części dowodowej, ustalającej stan faktyczny, jak i części merytorycznej rozstrzygnięcia jest lakoniczne i niekompletne;

VI.  naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w zw. z art. 14 u.w.l. oraz art. 23 ust. 1 u.w.l. poprzez dokonanie ich wadliwej oraz błędnej wykładni, prowadzącej Sąd do wniosku, że pozwany posiada zadłużenie względem powódki, mimo iż stworzona dokumentacja projektowa, która finansowana jest z funduszu remontowego Wspólnoty została stworzona na inwestora, którym jest większościowy udziałowiec, nie zaś wspólnota i dotyczy przebudowy kamienicy do obiektu hotelowego, z którego korzyści czerpać będzie wyłącznie W. (...), zatem koszt jej wykonania nie powinien obciążać pozwanego, nadto we wspólnocie obowiązuje uchwała nr (...), która jasno precyzuje warunki – po spełnieniu których – ziszcza się podstawa do skierowania powództwa na drogę postępowania sądowego przeciwko członkowi wspólnoty posiadającemu zadłużenie z tytułu opłat, co w przypadku pozwanego nie wystąpiło, wobec czego powództwo powinno zostać oddalone jako bezzasadne, ewentualnie przedwczesne,

VII.  naruszenie art. 5 kc poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutów pozwanego o jego nierównym traktowaniu, mimo iż tylko wobec niego prowadzone są działania egzekucyjne, podczas gdy wobec zadłużenia większościowego współudziałowca z tytułu opłat – przekraczających dodatkowo próg założony uchwałą nr (...)z dnia 15 lutego 2023 r. – nie są czynione żadne dalsze kroki, a jego zadłużenie zwiększa się cyklicznie z miesiąca na miesiąc, zatem roszczenie powódki powinno być rozpatrywane także z puntu widzenia zasad współżycia społecznego.

Apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając mu jednocześnie rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego, a ewentualnie o zmianę zaskarżonej części wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności, poczynając od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W ramach daleko posuniętej ostrożności procesowej pozwany wniósł o odstąpienie od obciążania pozwanego kosztami postępowania przed Sądem II instancji.

W odpowiedzi na apelację, strona powodowa wniosła o oddalenia apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych ewentualnie według spisu kosztów w przypadku jego przedłożenia.

Postanowieniem z dnia 20.11.2024 roku zawieszono postepowanie w sprawie niniejszej z uwagi na brak prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (...) ( dotyczącej ważności uchwały (...)). Sad Apelacyjny w (...)wyrokiem z dnia 15.10.2025 roku w sprawie sygn. akt I ACa (...), zmienił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji i uchylił zaskarżoną uchwałę powodowej wspólnoty numer(...). Postanowieniem z dnia 8.04.2026 roku podjęto zawieszone postepowanie.

W piśmie z dnia 8 maja 2026 roku pozwany podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w apelacji, wnosząc o oddalenie powództwa w całości z uwagi na prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały nr (...)//(...) stanowiącej wyłączną podstawę żądania zapłaty, zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kwoty 1.817,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję, zwrot opłaty od apelacji oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za sporządzenie i wniesienie apelacji w wysokości 6-krotności stawki minimalnej.

Pismem z dnia 5 maja 2025 roku strona powodowa – z związku z uchyleniem uchwały nr (...) – wskazała, iż ma prawo żądać od pozwanego zapłaty należności dochodzonej w niniejszej sprawie w wysokości 5.909,90 zł na podstawie prawomocnej uchwały nr (...) z dnia 14.10.2022 r. i art. 12 ust. 2 ustawy o własności lokali. Jako ewentualną podstawę dochodzonego roszczenia strona powodowa wskazała art. 405 kc w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o własności lokali.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny apelacji wskazać godzi się, że postępowanie apelacyjne jest kontynuacją postępowania merytorycznego. Zawarty w art. 378 § 1 kpc zwrot „sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji” oznacza, iż sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia, w tym dokonuje własnych ustaleń faktycznych, prowadzi lub ponawia dowody albo poprzestaje na materiale zebranym w pierwszej instancji, ustala podstawę prawną orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji, będąc ewentualnie związanym oceną prawną lub uchwałą Sądu Najwyższego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2017 r. w sprawie II (...)).

Sąd drugiej instancji może przyjąć za własne lub zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji, nawet bez przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 maja 2020 r.,(...)).

Sąd Okręgowy dostrzega, że pozwany w apelacji podniósł szereg zarzutów, artykułując naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.

Analiza uzasadnienia zapadłego orzeczenia doprowadziła Sąd odwoławczy do wniosku, iż Sąd Rejonowy w swoich rozważaniach oparł się przede wszystkim na fakcie, iż uchwała nr (...), którą usiłował podważyć pozwany w dalszym ciągu obowiązuje i jest wykonalna, a wynikające z niej należności właścicieli nieruchomości położonej przy (...) w C. – są wymagalne.

Okoliczności tej nie zniweczył również, zdaniem Sądu I Instancji, podnoszony przez pozwanego fakt zaskarżenia przez niego wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach.

Sąd I Instancji wskazał bowiem, że po ostatecznym sprecyzowaniu żądań pozwu strona powodowa domagała się od pozwanego zapłaty z tytułu zaległych opłat za fundusz remontowy wynikających z uchwały nr (...)z dnia 18 lipca 2022 roku, natomiast pozwany nie zgadzając się z podjętą uchwałą zainicjował postępowanie o uchylenie m. in. uchwały nr (...)nie uzyskując korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, albowiem wyrokiem z dnia 19 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt I C (...) Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny oddalił powództwa U. H. (1).

W tym miejscu należy jednak odnotować, że uchwała (...) przy ul. (...) w C. nr (...) (...) z dnia 18 lipca 2022 r. została uchylona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...)I Wydział Cywilny z dnia 15 października 2025 r. (sygn. akt I (...) zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w (...)z dnia 19 maja 2023 r. (sygn. akt (...).

W powyższym stanie rzeczy Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, iż nie sposób uznać za słuszną argumentacji Sądu Rejonowego dotyczącej uwzględnienia powództwa w części dochodzonej po częściowym ograniczeniu roszczenia. Skoro bowiem Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na treści wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 19 maja 2023 r., który to wyrok został następnie zmieniony na skutek apelacji U. H. (1) – to dochodzone przez stronę powodową roszczenie zapłaty tytułem zaległych opłat za fundusz remontowy wynikających z uchwały nr (...) z dnia 18 lipca 2022 roku jest niezasadne wobec faktu, iż przedmiotowa uchwała (z której to wynikać miał obowiązek zapłaty ww. opłat) została uchylona.

Wyrok uchylający uchwałę ma bowiem charakter konstytutywny i wywiera skutki ex tunc. Co do zasady zatem, unieważnienie uchwały przekreśla wszelkie jej skutki prawne i pociąga za sobą nieważność wszelkich czynności dokonanych na jej podstawie. Powyższe skutkuje tym, iż nie sposób za słuszne uznać dochodzonego przez stronę powodową roszczenia. Nadto, strona powodowa sama przyznała w odpowiedzi na apelację, iż pozwany wywiódł apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 19.05.2023 r. i orzeczenie te zostanie poddane dalszej kontroli instancyjnej przez właściwy Sąd Apelacyjny.

W tym miejscu, zauważenia wymaga również, iż Sąd Okręgowy miał na uwadze podstawę faktyczną dochodzonego przez stroną powodową roszczenia.

Zaakcentować zatem ponownie należy, iż pismem z dnia 25 października 2023 roku strona powodowa wskazała, że ogranicza żądanie pozwu do kwoty 4.163,80 zł tytułem częściowej należności za fundusz remontowy za miesiąc sierpień 2022 r. zgodnie z uchwałą(...) wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, cofając pozew w pozostałym zakresie – bez zrzeczenia się roszczenia.

Natomiast pismem z dnia 5 maja 2025 roku – już w toku postępowania apelacyjnego – strona powodowa – z związku z uchyleniem uchwały nr (...) – wskazała, iż dochodzi od pozwanego zapłaty należności w wysokości 5.909,90 zł na podstawie prawomocnej uchwały nr (...) z dnia 14.10.2022 r. i art. 12 ust. 2 ustawy o własności lokali. Strona powodowa argumentując swoje stanowisko oparła się na okoliczności zawarcia w dniu 14.07.2022 r. umowy z (...) Ł. O. w F., na podstawie której to zostały wykonane na rzecz strony powodowej usługi związane z pracami projektowymi części wspólnych nieruchomości na łączną kwotę 108.240,00 zł. Strona powodowa podkreśliła, iż powyższe należności zostały przez nią uiszczone. W ocenie (...) pozwany jest zatem zobowiązany do zwrotu na rzecz strony powodowej części ww. kosztu w części odpowiadającej udziałowi pozwanego w nieruchomości wspólnej. Nadto, jako ewentualną podstawę dochodzonego roszczenia strona powodowa wskazała art. 405 kc w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o własności lokali.

Zauważyć zatem w tym miejscu godzi się, iż w orzecznictwie wskazywane jest, że zakres żądanej ochrony prawnej określa zarówno przedmiot postępowania, jak i przedmiot orzekania i tym zakresem sąd jest związany. Zakaz orzekania ponad żądanie odnosi się bądź do samego żądania, bądź do jego podstawy faktycznej. Zakaz orzekania ponad żądanie, będący przejawem zasad dyspozycyjności i kontradyktoryjności, oznacza, że o treści wyroku zarówno w sensie pozytywnym, jak i negatywnym decyduje żądanie strony. Sąd nie może zasądzać zatem czego innego od tego, czego żądał powód, więcej niż żądał powód, ani na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda – bez względu na to, czy ustalenia faktyczne poczynione przez sąd uzasadniałyby wystąpienie z jeszcze innym roszczeniem lub z tym samym roszczeniem, ale w większym zakresie. (wyrok Sądu Najwyższego Izby Cywilnej z dnia 30 listopada 2016 roku, (...), N. nr (...), wyrok Sądu Najwyższego Izby Cywilnej z dnia 23 lipca 2015 roku, (...), N. nr (...), wyrok Sądu Najwyższego Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 lutego 2012 roku, (...) N. nr 453480, E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 36, Warszawa 2025) Sąd Okręgowy podziela powyższe stanowisko w całości.

Zaakcentować również należy, iż w świetle art. 383 kpc w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami, jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy. Rozszerzenie powództwa polega zatem na rozszerzeniu żądania pozwu bądź wystąpieniu z nowym roszczeniem i może nastąpić jedynie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, i tylko wyjątkowo przed sądem drugiej instancji (art. 383 w zw. z art. 193 kpc – które to okoliczności nie nastąpiły w niniejszej sprawie).

Zakaz zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym wynika z istoty tego postępowania, jako prowadzącego do kontroli orzeczenia zapadłego przed Sądem I Instancji. Sąd odwoławczy może zatem rozpoznawać – co do zasady – tylko to roszczenie, które było przedmiotem kognicji Sądu I Instancji. Jednolicie bowiem w orzecznictwie przyjmowane jest, iż odmienna regulacja godziłaby w zasadę dwuinstancyjności sprawy sądowej, gdyby faktycznie sąd odwoławczy rozpoznawał inne żądanie niż to, które analizował sąd niższego rzędu. Zakaz rozszerzania powództwa w apelacji oznacza również, że powód nie może na tym etapie postępowania zmodyfikować żądania pozwu w taki sposób, że dochodziłby tego samego świadczenia co przed sądem pierwszej instancji, jednakże przy powołaniu innej podstawy faktycznej. Zmiana podstawy faktycznej roszczenia jest bowiem równoznaczna z dochodzeniem odmiennego roszczenia, nawet jeżeli oba te roszczenia są takie same co do przedmiotu czy też wysokości żądanej kwoty. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2024 r.,(...), N. nr (...))

W konsekwencji powyższego – biorąc pod uwagę wskazaną przez stronę powodową podstawę faktyczną roszczenia dochodzonego w pozwie zmodyfikowanego następnie w piśmie z dnia 25 października 2023 r., a zatem dochodzoną kwotę tytułem zapłaty częściowej należności za fundusz remontowy za miesiąc sierpień 2022 r. zgodnie z uchwałą (...)– nie było w ocenie Sądu Odwoławczego podstaw do rozstrzygania przez Sąd Okręgowy o zasadności dochodzonej przez stronę powodową w piśmie z dnia 5 maja 2025 roku kwoty w wysokości 5.909,90 zł. Jak zostało już bowiem wskazane uprzednio, powyższe pismo rozszerzające powództwo zostało złożone przez stronę powodową w toku postępowania apelacyjnego w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...)uchylającym uchwałę nr(...)

Stąd, za słuszną – na podstawie art. 386 § 1 kpc – Sąd Okręgowy uznał zmianę zaskarżonego orzeczenia w punkcie I poprzez oddalenie powództwa o zapłatę kwoty 4.163,80 zł oraz w punkcie III poprzez zasądzenie od powoda (...) nieruchomości położonej przy (...) w C. na rzecz pozwanego U. H. (1) kwoty 1.817,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty na podstawie art. 98 kpc w zw. z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 215). (punkt I wyroku)

O zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości 850,00 zł, Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 98 kpc w zw. z § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, nie znajdując podstaw do zastosowania podwyższonej stawki wynagrodzenia pełnomocnika po wzięciu pod uwagę podjętych przez pełnomocnika czynności, charakteru sprawy i wkładu w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. (punkt II wyroku)

sędzia Ryszard Piaścik