Baza orzeczeń sądowych

...anie elastycznej wykładni przepisów procesowych. Zagadnienie przedstawia się analogicznie w postępowaniu apelacyjnym, w którym obowiązuje zakaz rozszerzania żądania i pozwu i występowania z nowymi roszczeniami (art. 383 k.p.c.). Problem zyskał na ostrości po wprowadzeniu środka odwoławczego w postaci kasacji; charakter kasacji i rygorystyczne zasady oraz ograniczenia związane z charakterem tego postępowania nie dawały już żadnej możliwości zgłoszenia roszczeń współwłaścicielskich przewidzianych w art. 618 § 1 k.p.c. w postępow...

...a za bezskuteczną. Sąd Apelacyjny orzekł zaś nie tyle zgodnie z żądaniem zawartym we wspomnianym piśmie lecz określił zachowanie pozwanej inaczej. W ten sposób, zdaniem skarżącej, naruszone zostały przepisy art. 383 i 384 k.p.c. oraz art. 321 § 1 k.p.c. Zarzuty te nie są jednak zasadne. Sprecyzowanie jak ma się zachować osoba, której czynność na podstawie art. 527 k.c. uznana została za bezskuteczną, nie musi się znaleźć w sentencji wyroku. Jeżeli jednak tak jak w rozpoznawanej sprawie sąd określa bliżej zachowanie pozwanego,...

...ący podnieśli naruszenie art. 410 w związku z art. 405 i 65 k.c., a w ramach podstawy naruszenia 3 przepisów postępowania - art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c., art. 321 w związku z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c., art. 383 w związku z art.187 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 386 § 6 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zawarte w kasacji wywody skarżących sprowadzić można do dwóch zasadniczych kwestii. Pierwsza, to niedopuszczalność zasądzenia należności na rzecz powodów na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdy ż...

...żna pracownikowi, gdyby wyroki te wskutek niewniesienia ape- lacji stawały się prawomocne. W przeciwnym razie spór toczy się w granicach zakre- ślonych treścią skarżonego wyroku, chyba że pracownik na podstawie art. 383 zda- nie drugie (in fine) k.p.c., a więc z uwagi na sprawę o świadczenia powtarzające się rozszerzy żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy. Domaganie się zasądze- nia bliżej nieokreślonego „dalszego wynagrodzenia za czas po wydaniu wyroku”, sformułowane lakonicznie w protokole rozprawy apelacyjnej w dniu 2...

.... tynków strukturalnych nie zasługiwały a limine na odrzucenie, ponieważ ewentualną skuteczność tych argumentów mogłaby wykluczyć tylko zasada nieprzekroczenia wartości przedmiotu sporu na tym etapie procesu (art. 383 k.p.c.), czego, bez sprawdzenia „konieczności” nakładów przyjętych dotychczas, nie sposób było przewidzieć. Wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonym wyroku, twierdzenia powódki co do tego, że podtrzymuje ona żądanie zasądzenia na jej rzecz kwoty 52.985,- zł z odsetkami ustawowymi z tytułu wartości nak...

...ą w stosunku do przepisów o procesie charakter przepisów szczególnych. Zgodnie z tym, do oceny dopuszczalności przedmiotowej zmiany powództwa w sprawie o rozwód albo o separację mają zastosowanie art. 193 § 1 i art. 383 k.p.c. Na podstawie pierwszego z nich zmiana powództwa przez żądanie rozwodu zamiast separacji i odwrotnie jest zawsze możliwa przed sądem pierwszej instancji. Odmiennie natomiast kwestia ta przedstawia się w postępowaniu apelacyjnym, art. 383 k.p.c. zawiera bowiem zakaz rozszerzenia żądania pozwu oraz występowania z n...

...kwestii rozumieć jako rozszerzenie żądań pozwu, względnie wystąpienie z nowymi roszczeniami, to takie rozszerzenie żądań pozwu w postępowaniu kasa- cyjnym jest oczywiście niemożliwe (art. 39319 w związku z art. 383 k.p.c.). Kwestie te, wbrew stanowisku kasacji, nie pozostają też w związku z żądaniem pozwu. W kon- sekwencji Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do ich rozważenia. W istotnej sprawie zadośćuczynienia za naruszenie godności osobistej za- gadnienie sprowadza się do kwestii istnienia podstaw do żądania przez powódkę...

...dszkodowania na zasadach ogólnych w postępowaniu cywilnym”, czemu sprzeciwia się zasada niedopuszczalności rozszerzenia żądania lub występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym lub kasacyjnym (art. 383 k.p.c. i art. 39319 k.p.c., aktualnie art. 39821 k.p.c.). Nie przesądzając charakteru i dopusz- czalności formułowania roszczeń na gruncie art. 42 § 4 k.p., sprawa o ustalenie bez- prawności okresowego przeniesienia pracownika do innej pracy w trybie tego prze- 3 pisu, jeżeli nie powoduje ono obniżenia wynagrodzenia, ma...

...edłożyć w terminie 14 dni. Powodowie nie przedstawili zbioru. Pozwany podtrzymał swoje stanowisko i zarzucił m.in., że powodowie w postępowaniu apelacyjnym zmienili powództwo, co było niedopuszczalne w świetle art. 383 k.p.c. Na rozprawie w dniu 17.03.2005 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek pełnomocnika powodów o odroczenie rozprawy, uznając, że nie zachodziły przesłanki z art. 214 k.p.c. Aczkolwiek Sąd nie posiada wpływu na organizację pracy adwokatur, to niego należało dokonanie oceny, czy niemożność znalezienia w ciągu 6 dni...

...wania cywilnego z 1964 r. w brzmieniu pierwotnym nie przyniósł zmian wpływających na tę wykładnię. Dopiero wraz z wprowadzeniem apelacyjnego modelu zaskarżania wyroku wydanego w pierwszej instancji dotychczasowy art. 383 k.p.c. uzyskał brzmienie wykluczające w postępowaniu apelacyjnym rozszerzenie żądania pozwu oraz występowanie z nowymi roszczeniami, z wyjątkiem dotyczącym zmiany okoliczności i odnośnie do świadczeń powtarzających się. Przepisu tego nie można jednak rozszerzyć na oświadczenia w sprawie orzekania o winie za rozk...

...między Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego, a Białoruską Socjalistyczna Republiką Radziecką nie została ratyfikowana oraz że została wykonana. Ponadto zaskarżony wyrok narusza art. 39319 k.p.c. w związku z art. 383 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż w toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym powódki wykroczyły poza żądanie i podstawę faktyczną powództwa, podczas gdy w istocie powódki jedynie wskazały na istniejące także przed Sądem Okręgowym podstawy prawne powództwa, dotyczące odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody spow...

...zmiana tytułu zgłoszonego przed Sądem Okręgowym zarzutu potracenia kwoty 44.233,20 zł, jako „wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości” oceniona została przez Sąd Apelacyjny za niedopuszczalną w świetle art. 383 k.p.c. Zarzut ten wszak nie był przedmiotem oceny sądu pierwszej instancji, nie można zatem zarzucać temu Sądowi naruszenia art. 498 § 1 k.c., a ponadto profesjonalny pełnomocnik pozwanego nie wskazał sposobu wyliczenia tej kwoty. W kasacji pozwany zarzucił – w ramach podstawy z art. 3931 pkt 2 k.p.c. – naruszenie ar...

...pozwu i domagał się wprost (po podjęciu postępowania) ustalenia istnienia jego wierzytelności. Trafnie Sąd drugiej instancji zauważył to, że zmiana taka byłaby dopuszczalna także w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 k.p.c.). Za prawidłowe należałoby uznać stanowisko, zgodnie z którym także wyrok zasądzający należność pieniężną, wydany po podjęciu postępowania na podstawie art. 62 prawa upadłościowego, mógłby spełniać tę samą funkcję procesową co wyrok ustalający sam fakt istnienia wierzytelności pieniężnej. W se...

...ądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później (art. 382 k.p.c.), z drugiej zaś strony - granice tego postępowania wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (art. 383 k.p.c.) w tym sensie, że sąd odwoławczy nie może przeprowadzać postępowania dowodowego co do roszczeń nieobjętych wyrokiem sądu pierwszej instancji (uwzględnionych bądź oddalonych). Gdy natomiast chodzi o art. 4771 k.p.c., to skarżący nie podał, którego przepisu (której jednostki redakcyjnej) dotyczy zarzut jego...

...rony bierze pod rozwagę również te postanowienia sądu okręgowego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy”) oraz na tle poprzednika obecnego przepisu – art. 383 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Pra...

...i do ponownego jej rozpoznania i orzeczenia o kosztach za instancję kasacyjną (art. 393 § 3 k.p.c.). Strona powodowa określiła swoje żądanie pod względem podmiotowym i przedmiotowym a zważywszy na postanowienie art. 383 k.p.c. wykluczające zmianę powództwa, przytaczanie w apelacji a następnie w kasacji, przepisu prawa materialnego wskazującego na inny stan faktyczny, niż ten na którym oparte było żądanie pozwu stanowi – niedopuszczalną zmianę – w tej fazie postępowania – powództwa. Bezprzedmiotowe jest zatem rozważanie zarzu...

...na kasację wniosła o oddalenie kasacji jako bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zmiana żądania była w postępowaniu apela- cyjnym niedopuszczalna. Zgodnie z art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Nie na- stąpiła żadna zmiana okoliczności, która w myśl zdania drugiego tego przepisu uza- sadniałaby żądanie zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, zmienione żądanie nie...

...podporządkowania się zasadniczym tezom zawartym w wymienionym orzeczeniu tego Sądu z 16 marca 2000 r. (wiążące się z zarzutem naruszenia art. 39317 k.p.c.) pojawiły się dopiero w kasacji. Zważywszy na treść art. 383 k.p.c., zgodnie z którym w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania ani występować z nowymi roszczeniami, oraz art. 39319 k.p.c., nakazującego stosować odpowiednio przepisy o apelacji do postępowania przed Sądem Najwyższym, wystą- pienie z tymi żądaniami nie było dopuszczalne. Poza tym pierwsze żąd...

...k.c. nie mogły odnieść skutku, gdyż uwzględnienie ich byłoby jednoznaczne z akceptacją przedmiotowego przekształcenia powództwa, a tego rodzaju przekształcenie jest niedopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 k.p.c.); tym bardziej – jeżeli sprawa została wszczęta w postępowaniu nakazowym (art. 495 i 496 k.p.c.). W skardze kasacyjnej strona powodowa podniosła, że wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł z naruszeniem art. 471 w związku z art. 363 § 1 k.c. oraz art. 383 i 495 k.p.c. Istotą skargi kasacyjnej jest twierdzenie, że stro...

...ództwo o to roszczenie. 4. Przepis art. 4771 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu apelacyjnym. W postępowaniu drugoinstancyjnym nie można też rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami (art. 383 k.p.c.). Sąd drugiej instancji nie może przeto orzekać o roszczeniach, o których nie orzekał Sąd pierwszej instancji. Skoro zatem Sąd pierwszej instancji nie zakwalifikował żądania skarżącej jako roszczenia z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych i nie orzekał o nim, to Sąd drugiej instancji nie mógł tego uczyni...

..., co oznaczało, iż powództwa te powinien rozpoznać Wydział Cywilny Sądu Rejonowego w Poznaniu, któremu ten zakres sprawy Sąd Okręgowy przekazał do rozpoznania. W szczególności za niedopuszczalne w rozumieniu art. 383 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał zawarte dopiero w apelacjach powódek twierdzenia, że rosz- czenia o wynagrodzenie za dyżury pełnione przez nie w styczniu i lutym 1999 r. wy- nikają ze stosunków pracy nawiązanych przez strony na nowo po dniu 31 grudnia 1998 r. W szczególności w odniesieniu do powódki Joanny C.-D. brakuje do...

...any został po raz pierwszy art. 24 k.c. (zarzut skarżącej dotyczył jego „pominięcia”). Sąd Okręgowy rozpoznał apelację w zakresie objętym orzeczeniem Sądu pierwszej instancji i było to zgodne z treścią art. 383 k.p.c. Ukształtowane wiążąco przez powódkę roszczenie (art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 144 k.c.) ma charakter majątkowy, dlatego zaskarżone postanowienie jest trafne. Powołany w zażaleniu art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie zajmuje się w ogóle problematyką procesową. Zarówn...

...aleniu roszczeń powoda z tytułu wynagrodzenia za pracę za czas od dnia 27 kwietnia 2000 r., to - wbrew zapatrywaniu Sądu Apelacyjnego - było dopuszczalne wniesienie przez po- woda apelacji w tym zakresie, a przepis art. 383 k.p.c. nie mógł stanowić po temu przeszkody. W postępowaniu apelacyjnym nie jest bowiem możliwe jedynie rozsze- rzenie żądania pozwu ani występowanie z nowymi roszczeniami (zdanie pierwsze). Tym samym trafny okazał się zarzut kasacji przypisujący zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 383 k.p.c. Skarżący trafnie powo...

...zeciwko możliwości zasądze- nia w postępowaniu apelacyjnym innego roszczenia niż zgłoszone przed sądem pierwszej instancji. Na rzecz przedstawionego poglądu przemawiają ponadto argumenty wynika- jące z analizy art. 383 k.p.c. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami (zdanie pierwsze). Jednak w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenia powtarzające się...

...ł, że odwołanie się przez pełnomocnika powódki na rozprawie do odpowiedzialności kontraktowej stanowiło zgłoszenie nowego roszczenie. Zgłoszenie zaś takiego roszczenia w postępowaniu apelacyjnym jest w myśl art. 383 k.p.c. niedopuszczalne. W skardze kasacyjnej powódka podniosła, że wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł z naruszeniem art. 471 k.c., art. 383 w związku z art. 187 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 210 k.p.c. Istotą skargi kasacyjnej jest sprzeciw wobec wyrażonego przez Sąd Apelacyjny poglądu o zgłoszeniu przez powódkę na rozpra...

...Późniejsze przekształcenie przedmiotowe powództwa z powództwa o świadczenie w powództwo o „ustalenie”, że przysługuje im odszkodowanie i odprawa, byłoby niedopuszczalne już w postępowaniu apelacyj- nym (art. 383 k.p.c.), a tym bardziej w postępowaniu kasacyjnym. Ostatecznie należało zatem zakwalifikować sprawę jako sprawę o świadcze- nie w rozumieniu art. 393 pkt 1 k.p.c., co implikuje ograniczenia dopuszczalności ka- sacji związane z wartością przedmiotu zaskarżenia. 2. Drugie z przytoczonych na wstępie zagadnień musi być...

...o ustalenie istnienia stosunku najmu, musiało budzić wątpliwości, czy przedmiot procesu przed Sądem odwoławczym pokrywa się (i ewentualnie w jakim zakresie) z przedmiotem procesu przed Sądem pierwszej instancji (art. 383 k.p.c.). Wątpliwości te pogłębia uzasadnienie apelacji, stwierdzające, że powód ”opiera swoje żądanie jedynie na zasadach prawa spadkowego, gdyż jest jedynym spadkobiercą zmarłego najemcy”. W kasacji zarzucającej naruszenie art. 922 k.c. przez błędną jego wykładnię w związku z art. 8 u.naj.lok. strona powod...

...21 KP), powodowie zmierzali do zmiany podstawy prawnej i rodzaju powództwa w tym zakresie, domagając się ustalenia peł- nego wymiaru zatrudnienia u pozwanego pracodawcy w trybie art. 189 KPC. Tym- czasem dyspozycje art. 383 KPC wykluczają dopuszczalność rozszerzania żądania pozwu lub występowanie z nowymi roszczeniami, co już w postępowaniu apelacyj- nym oznaczało niedopuszczalność zmiany powództw w zakresie sprostowania świa- dectw pracy powodów na powództwa o ustalenie wymiaru zatrudnienia powodów u strony pozwanej. W konsekwencji...

...du w ustaleniach faktycznych. Zgodnie z art. 382 KPC sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Wyrok podlega uchyleniu z mocy art. 383 § 4 KPC tylko wówczas, gdy wydanie wyroku co do istoty sprawy wy- maga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Zasadą jest, że sąd drugiej instancji orzeka merytorycznie, jeżeli pozwala na to ze- brany materiał dowodowy. W tej sprawie istniały wystarczające dowody zarówno co do usta...

...o przywrócenie do pracy na tej podstawie powód nie występował w rozpoznawanej sprawie i nie jest już możliwe wystąpienie z nim przy ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym ze względu na treść art. 383 KPC, gdyż byłoby to nowe roszczenie zgłoszone po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym. Ewentualne przyjęcie, że stosunek pracy powoda wygasł dopiero 12 września 1998 r., a nie 25 sierpnia 1998 r., nie wymagało w rozpoznawa- nej sprawie ustalania i oceny, czy w roku szkolnym 1998 1999 istniała możliwość zatrudnieni...