Baza orzeczeń sądowych

...rzepisy art. 1 w związku z art. 189 i art. 459 oraz art. 4778 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sądy powszechne powołane są do rozpoznawania spraw cywilnych (art. 2 k.p.c.). Wskazany - jako naruszony - art. 1 k.p.c. zawiera definicję sprawy cywilnej, która jest sprawą wynikającą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz z prawa pracy. W rozumieniu tego przepisu sprawami cywilnymi są również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne, do których przepi- sy Kodeksu postępowania cywilnego...

...2002 r., III CK 53 02 Sąd – odrzucając pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej – nie może poprzestać na stwierdzeniu, że sprawa przedstawiona do rozstrzygnięcia nie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., lecz zobowiązany jest w uzasadnieniu uzasadnienia wskazać sąd, dla którego właściwości rozpoznanie tej sprawy zostało ustawowo zastrzeżone (art. 45 ust. 1 i art. 177 Konstytucji). Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian Sąd Naj...

...e przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się także sprawy o roszczenia związane ze stosunkiem pracy. Chodzi w nim jednak o roszcze- nia wynikające ze stosunków prawnych o charakterze cywilnoprawnym w rozumieniu art. 1 k.p.c. Roszczenia wynikające ze stosunków administracyjnych, choćby były związane ze stosunkiem pracy w potocznym tego słowa znaczeniu, nie są roszcze- 5 niami, które mogą być dochodzone w postępowaniu cywilnym. Droga sądowa ich dochodzenia jest więc niedopuszczalna, a ich rozpoznanie powoduje nieważność postępowan...

...mowy o tym jaki sąd rozpoznaje odwołania od decyzji w sprawach uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, natomiast co do trybu i terminu odwołań jest odesłanie do przepisów KPC. Stosownie do treści art. 1 KPC sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawane są w postępowaniu sądowym jako sprawy cywilne. Zgodnie z art. 4778 KPC sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych należą do właściwości sądów okręgowych. Na podstawie art. 4779 § 4 KPC odwołanie można wnieść w przypadku, gdy organ...

...1999, nr 1, poz. 6) oraz z dnia 10 marca 1999 r., II CKN 340 98 (OSNC 1999, nr 9, poz. 161), w których stanowisko co do znaczenia art. 1 i 2 k.p.c. uległo istotnej zmianie w tym sensie, że pojęcie "sprawy cywilnej" (art. 1 k.p.c.) rozumiane jest szeroko (podobnie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000, SK 12 99, OTK Zbiór Urzędowy 2000, nr 5, poz. 143). W orzeczeniach tych, wydanych w sprawach, w których chodziło o skutki działań władczych administracji publicznej, trafnie podkreślono, że sprawami cywilnymi w rozumieniu art...

...y przytoczył argumenty prawne przemawiające na rzecz poglądu, w myśl którego sprawy o roszczenia wynikające z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, będące sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 KPC, nie zostały przekazane z mocy przepisów szczególnych do właściwości innych organów stosownie do art. 2 § 3 KPC, lecz zgodnie z art. 2 § 1 KPC podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne. Wykup lub zamiana nieruchomości są bowiem przede wszystkim instytucjami prawa cywilnego uregulowanymi w Kodeksie cywilnym. Za- t...

...czy też obecnie wyraże- nia zgody na opłacenie składki po terminie, są to bowiem sprawy z zakresu ubezpie- czeń społecznych (art.476 § 2 pkt 1 i 3 KPC) i jako takie mają charakter sprawy cy- wilnej w rozumieniu art. 1 KPC. Szersze rozważania na ten temat, podzielane przez skład obecny, zawierają uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r., III ZP 15 00 (OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 864) oraz z dnia 28 marca 2001 r., III ZP 2 01 (OSNAPiUS 2001 nr 13, poz. 445). Wszystko to pozwala na podzielenie stanowiska Sądu Apelacyjnego w tym przed...

...w tytułowi rozdziału IV tylko pierwszy z zawartych w nim przepisów dotyczy tradycyjnie pojmowanej odpowiedzialności cywilnej, natomiast pozostałe wprowadzają nową kategorię spraw cywilnych w znaczeniu formalnym (art. 1 in fine k.p.c.). Materia rozdziału IV łączy się z uregulowaną w tytule I problematyką ogłoszenia upadłości tylko w sposób pośredni, a z tzw. postępowaniem upadłościowym właściwym (art. 64 i nast. Pr.upadł.) nie pozostaje w żadnym związku. Wprowadzając te nowe, różniące od siebie kategorie spraw, oraz powierza...

...tem, zdaniem Sądu Okręgowego, obowiązek uiszczania opłat sądowych, chyba że możliwe będzie zastosowanie przepisu art. 8 ust. 1 u.k.s.c. Rozważając taką możliwość, Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm. – dalej „u.k.s.e.”), komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Z tej przyczyny dopuszczalne byłoby, zdaniem Sądu Okręgowego, zastosowanie wobec komornika, realizującego uprawni...

...ygnięcia kwestii, czy żądanie przyznania świadczeń, o których mowa w ustawie, skierowane przeciwko Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, ma charakter sprawy cywilnej w znaczeniu, jakie temu terminowi nadaje art. 1 k.p.c. Ustawodawca niemiecki w ustawie z dnia 2 sierpnia 2000 r. nie przyjął odpowiedzialności prawnej (cywilnej) Niemiec i niemieckich firm za czyny popełnione w okresie II wojny światowej (w preambule odwołał się jedynie do odpowiedzialności historycznej, politycznej i moralnej), w rezu acie czego nie posłużył się t...

...ów – podlega rozpoznaniu przez sąd. Stwierdzenie, że chodzi o sprawę cywilną oraz że nie ma przepisu wyłączającego kompetencje sądu oznacza istnienie drogi sądowej w tej sprawie. Według definicji zawartej w art. 1 k.p.c., sprawami cywilnymi sensu largo są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy, do których na podstawie ustaw szczególnych stosuje się przepisy tego kodeksu. Na gruncie przytoczonej definicji rozróżnić należy sprawy cywilne...

...na wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że układ zbiorowy pracy jest aktem normatywnym, wobec czego powództwo z art. 189 KPC jest niedopuszczalne, sprawa nie ma więc charak- teru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 KPC, oraz podnosiła, że Zarząd Spółki działał w granicach umocowania. Wyrokiem z dnia 12 marca 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił powództwo, uznając, że „strona powodowa nie ma inte- resu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC ani też interesu faktycznego”. Ustalenie nieważno...

...nych, a więc osoby fizyczne (art. 8 pkt.2 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych), a z drugiej - określony otwarty fundusz emerytalny. Ponadto sformułowanie art. 476 § 3 in fine KPC w związku z art. 1 KPC wskazuje na charakter prawny spraw, o których mowa w tym przepisie (roszczenia ze stosunków prawnych). Postępowanie administracyjne w sprawie wy- dania decyzji administracyjnej o określonej treści, którego stronami z jednej strony jest otwarty fundusz emerytalny jako wnioskodawca, a następnie skarżący, z drugiej zaś U...

...a rozpoznaniu przez określone komisje dyscyplinarne (por. art. 109 tej ustawy). Sprawa dyscyplinarna nie będąc sprawą cywilną, co do zasady nie podlega postępowaniu unormowanemu w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 1 KPC) ani właściwości sądów powszechnych (art. 2 § 1 KPC). Jeżeli ustawa o służbie cywilnej w jej art. 119 ust. 2 i ust. 3 ustanowiła w spra- wie dyscyplinarnej postępowanie odwoławcze przed sądem, to jest to wyłączna pod- stawa prawna, po pierwsze dla właściwości sądu i po drugie, dla zakresu zastoso- 4 wania prz...

...ie od wypowie- dzenia także wtedy, gdy zostaje złożone mianowanemu urzędnikowi państwowemu mieści się w pojęciu spraw z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 KPC.) i tym samym w rozumieniu sprawy cywilnej w ujęciu art. 1 KPC ale jego rozpoznanie wyłączone zo- stało z drogi sądownictwa powszechnego zgodnie z zasadą z art. 2 § 1 KPC, że do rozpoznawania spraw cywilnych nie są powołane sądy powszechne, o ile sprawy te należą do właściwości sądów szczególnych oraz z korespondującą z nią regułą z art. 2 § 3 KPC, w myśl której n...

...pisach KPC ”, w tym dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego, są to bowiem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 476 § 2 pkt 1 i 3 KPC) i jako takie mają charakter sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 KPC. Powyżej przytoczone wywody uzasadniały stanowisko zawarte w powołanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r. i znajdują zastosowanie także dla rozstrzygnięcia obecnego zagadnienia prawnego. 4 Stosownie do art. 18 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyj- nym przewidziane w tej ustawie de...

...przyjął, że z takim rozumieniem konstytucyjnego poję- 12 cia sprawy i - w konsekwencji - przedmiotowego zakresu prawa do sądu należy skonfrontować treść zaskarżonych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Art. 1 KPC głosi, iż Kodeks "normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne)". Z ko...

...jest uzasadniona. Powódka pozostawała w stosunku pracy, wobec czego sprawa rozwiązania tego stosunku, bez względu na podstawę jego nawiązania bądź rozwiązania jest sprawą z zakresu prawa pracy, o jakiej mowa w art. 1 KPC, a więc sprawą cywilną. Do rozpoznania spraw cywilnych powołane są sądy powszech- ne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyż- szy (art. 2 § 1 KPC). Okoliczność, że przepis art. 69 KP wyłącza w odniesieniu do stosunku pracy na podstawie powołania stosowanie niektóryc...

...otrzymania tego równoważnika. Pozostaje do rozważenia, czy sprawa przyznania równoważnika mieszkanio- wego osobie uprawnionej jest sprawą administracyjną, czy też inną sprawą, np. sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 KPC. W związku z tym należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie osobą uprawnioną do otrzymania równoważnika mieszka- niowego na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest żołnierz zawodowy, zaś uprawnienie do otrzymania tego równoważnika wynika ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego....

...u Okręgowego, iż pozew Stefana K. podlega odrzuceniu ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.). Spór między stronami nie może bowiem być uznany za sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., czyli sprawę z takiego stosunku prawnego, którego podmioty występują jako partnerzy. Przedmiotowa sprawa nie jest, zdaniem Sądu Apelacyjnego, sprawą, w której pozycja podmiotów stosunku prawnego wynika z równorzędności pozycji w jego kształtowaniu. Przepisy art. 28 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 u.r.t., określające s...

...mie- niu Konstytucji RP. Sprawy wynikające ze stosunku zatrudnienia funkcjonariusza Służby Granicznej nie są sprawami cywilnymi w podstawowym rozumieniu tych spraw (nie są normowane przez przepisy prawa cywilnego - art. 1 KPC) ani też nie są sprawami z zakresu prawa pracy w pojęciu art. 1 i 476 § 1 KPC. W szczególności nie są to sprawy dotyczące roszczeń ze stosunku pracy i z nim związanych ani też (zasadniczo) sprawy „o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy...

...u administracyjnoprawnego. Sprawa ze stosun- ku pracy jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 § 1 KPC, do rozpoznania której jest 4 właściwy sąd powszechny. Sprawy ze stosunku pracy są bowiem wprost wymienione w art. 1 KPC, w którym określono sprawy unormowane w tym Kodeksie (formułując definicję sprawy cywilnej). Zgodnie z art. 2 § 3 KPC nie są rozpoznawane w postę- powaniu sądowym sprawy cywilne tylko wówczas, gdy przepisy szczególne przeka- zują je do właściwości innych organów. Regulację tę należy rozumieć w ten sposób,...

...sacji sugestii o przyczynieniu się powódki do rozkładu pożycia. Identyczna ocena postępowania stron została dokonana w postępowaniu przed sądami kościelnymi. Nie doszło więc do naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Bezzasadność zarzutu zgłoszonego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 3931 pkt 2 k.p.c.) oznacza, że miarodajne są ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu sądowym. W konsekwencji, w świetle dokonanej oceny postępowania obojga małżonków, uzasadnione było przyjęcie wyłącznej winy pozwanego za ujawniony roz...

...mi, podlegającymi rozpoznaniu przez sady powszechne oraz Sąd Najwyższy, chyba że przepis ustawy kieruje je do właściwości sądów szczególnych lub innych organów (art. 2 § 1 i 3). Ocena sprawy w płaszczyźnie art. 1 k.p.c. zależy przede wszystkim od przedmiotu procesu, tj. przedstawionego pod osąd roszczenia oraz od wskazanego przez powoda stanu faktycznego. Te bowiem dwa elementy, konkretyzując stosunek prawny zachodzący między stronami, kształtują charakter sprawy i tym samym nadają jej – lub odejmują – przymiot sprawy cywilnej...

...ochrona prawna jest – stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego – udzielana ze względu na prawa (obowiązki) albo stan prawny podmiotów stosunków prawnych o charakterze równorzędnym. W rozumieniu art. 1 k.p.c., mogą to być sprawy cywilne wynikające ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz z prawa pracy, a także w innych sprawach, do których mają zastosowanie przepisy kodeksu. Sprawami cywilnymi są zatem sprawy w znaczeniu merytorycznym, stanowiące główny przedmiot rozstrzygnięcia sądu. W...

...twa o uzupełnienie dotacji udzielanej z budżetu państwa, jako wywodząca się z prawa finansowego (budżetowego), pozostającego tradycyjnie poza sferą prawa cywilnego, nie ma charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c., a zatem nie należy do drogi sądowej (art. 2 § 1 k.p.c.). Jest także oczywiste, że organ udzielający dotacji, Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, zajmuje w stosunku do podmiotu uprawnionego do otrzymania dotacji pozycję organu działającego z mocy władzy zwierzchniej, a więc pozycję nadrzędną...

...egającymi rozpoznaniu przez sady powszechne oraz Sąd Najwyższy, chyba że przepis ustawy kieruje je do właściwości sądów szczególnych lub innych organów (art. 2 § 1 i 3 k.p.c.). Ocena sprawy na płaszczyźnie art. 1 k.p.c. zależy przede wszystkim od przedmiotu procesu – przedstawionego pod osąd roszczenia – oraz wskazanego przez powoda stanu faktycznego. Te bowiem dwa elementy, konkretyzując stosunek prawny zachodzący między stronami, kształtują charakter sprawy i tym samym nadają jej – lub odejmują – przymiot sprawy cywilnej...

...wych łączących się z osobowością prawną poszczególnych związ- 5 ków zawodowych) następstwa prawnego jednego związku zawodowego po drugim związku zawodowym, nie jest sporem z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 1 KPC. W przepisie tym nie idzie bowiem o wszelkie sprawy z zakresu prawa pracy, tak jak pojęcie tych spraw i tego prawa jest rozumiane w nauce prawa pracy. Spra- wami z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 1 KPC są bowiem tylko te, które wyli- czone zostały w art. 476 § 1 KPC oraz te, do których przepisy Kodeksu postępowa- n...

...ch wymienionych w ustawie, ”według zasad określonych w przepisach KPC ”, jest to bowiem sprawa z zakresu ubezpie- czeń społecznych (art. 476 § 2 pkt 1 KPC ) i jako taka ma charakter sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 KPC. Oznacza to, że do kompetencji sądu należy merytoryczna ocena zasadności wydanej i podlegającej zaskarżeniu decyzji, w tym odmawiającej umorzenia w całości lub części należności z tytułu składek. Ocena ta – co oczywiste – może być podjęta jedynie na podstawie przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 2 i 3 ust...

...rwsze. Przedstawiciele obu poglądów przyjmują bowiem zgodnie, iż wykup lub zamiana nieruchomości są czyn- nościami cywilnoprawnymi, uregulowanymi w Kodeksie cywilnym. Są one zatem sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 KPC, które rozpoznawane są – w zasadzie – przez sądy powszechne (art. 2 § 1 KPC). Jednakże, zgodnie z art. 2 § 3 KPC, nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Przedstawiciele obu poglądów nadal zgodnie twierdzą, że prze...