Baza orzeczeń sądowych

...więc ustaleń faktycznych. Moc prejudycjalną sensu stricto (tj. przesądzającą o znaczeniu rozstrzygnięcia sprawy karnej dla sprawy cywilnej) ma natomiast wyrok karny np. w wypadkach wskazanych w art. 442 1 § 2 i art. 928 § 1 k.c., art. 52 § 1 pkt 2 k.p. oraz art. 403 § 1 pkt 2 i art. 404 k.p.c. W tych sytuacjach objęte tymi normami skutki cywilnoprawne zależą od uprzedniego stwierdzenia, że zostało popełnione określone przestępstwo. W art. 11 k.p.c. natomiast chodzi o wypadki, gdy istnienie wyroku karnego nie jest konieczną przesłank...

...że spadek po H. S. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 31 marca 2016 roku – nabył w całości syn A. S. (1). Należy przy tym wskazać, iż w sprawie nie zaszły okoliczności, o których stanowią przepisy art. 928 k.c. i 1048 k.c. O kosztach postępowania – biorąc pod uwagę fakt, iż wnioskodawczyni została od tych kosztów zwolniona w całości (postanowienie z dnia 3 stycznia 2022 roku k. 113) – Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., który stanowi, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udzia...

...nująco uzasadnione. Nadto, w opinii uzupełniającej biegłe w sposób logiczny, rzeczowy i przekonujący odniosły się do zarzutów zgłoszonych przez stronę powodową. Podstawę prawną powództwa stanowił przepis art. 928 § 1 k.c., zgodnie z którym spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli: 1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; 2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z ty...

...o – sporządzonego według reguł ustawowych wskazanych w przepisie art. 949 k.c. – nabyła w całości córka J. I.. Należy przy tym wskazać, iż w sprawie nie zaszły okoliczności, o których stanowią przepisy art. 928 k.c. i 1048 k.c. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po E. Ś., Sąd odrzucił na podstawie art. 199 § 2 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. z uwagi na zaistnienie powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie z treścią art. 523 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym, prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie moż...

...otrzebnym do orzekania w sprawie a dalsze procedowanie zmierzałoby jedynie do przewlekłości postepowania. Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzut niegodności dziedziczenia nie mógł odnieść skutku, gdyż zgodnie z art. 928 k.c. wymagałby odrębnego procesu. Ocenił także, że zapis z końcowej części § 8 umowy darowizny nie może być przeszkodą do zasądzenia zachowku co do zasady a pozbawienie zachowku może nastąpić jedynie w przypadku wyraźnego wydziedziczenia. Wskazał dalej Sąd Okręgowy, że testament został sporządzony przez not...

...ażywszy, iż nie przedstawiono żadnych dowodów (np. nagrań innych ekscesów, zeznań świadków etc.), które by poddawały w wątpliwość wiarygodność tych zeznań. Podstawę prawną powództwa stanowił przepis art. 928 § 1 k.c., zgodnie z którym spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli: 1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; 2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z ty...

...ma potrzebowała, nie dając od siebie nic w zamian. Zarówno powódka jak i jej dzieci wykorzystywały D. D. (1) notorycznie, łamały prawo poprzez kradzieże, obelżywe się odnosili względem spadkodawczyni. Przepis art. 928 § 1 k.c. wskazuje, kto jest niegodny dziedziczenia. Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w doko...

...stąpić jedynie wyjątkowo (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia19 maja 1981 r., sygn. III CZP 18 81). Dotyczy to przede wszystkim sytuacji dających podstawę do uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia – art. 928 k.c. lub jego wydziedziczenia – art. 1008 k.c. Uzasadnieniem stanowiska pozwanej w zakresie sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego stanowił zarzut niewłaściwej relacji powoda ze spadkodawcą, przejawiającej się zaniedbywaniem ojca, brakiem zainteresowania jego sprawami, złym traktowaniem i lekceważ...

...leżnione od tego, aby w konkretnym stanie faktycznym osoby te byłyby powołane do spadku z ustawy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie dochodzą do dziedziczenia osoby, które zostały uznane za niegodnych (por. art. 928 § 2 k.c.), małżonek wyłączony od dziedziczenia w trybie art. 940 k.c., małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację (por. art. 935 1 k.c.), wydziedziczone przez spadkodawcę w testamencie (por. art. 1008 k.c.), osoby które odrzuciły spadek (por. art. 1020 k.c.) oraz takie, które zawarły umowę o zrzeczeniu si...

...k brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie niegodności spadkobiercy. Takie postępowanie winno zostać zainicjowane przed stwierdzeniem nabycia spadku, albowiem uznanie spadkobiercy za niegodnego skutkuje zgodnie z art. 928§3 k.c. tym, że spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, a zatem ma wpływ na krąg spadkobierców. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że trybem postępowania sądowego właściwym dla stwierdzenia niegodności jest proces (por. M. Pazdan [w:] Kodeks cywilny,...

...wek, aby okoliczności leżące u podstaw zarzutu nadużycia prawa podmiotowego dotyczyły relacji pomiędzy stronami sporu o zachowek, a nie relacji pomiędzy uprawnionym do zachowku a spadkodawcą. Regulacja zawarta w art. 928 i 1008 kc ma bowiem na względzie zachowanie naganne w stosunku do spadkodawcy, a klauzula generalna z art. 5 kc dotyczy oceny zachowania uprawnionego wobec dłużnika, czyli stron procesu w sprawie o zachowek lub oceny w szerszym kontekście społeczno - gospodarczym przeznaczenia prawa (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie...

...ie określonej osoby za niegodną dziedziczenia ciężar dowodu rozkłada się zgodnie z ogólną regułą dowodzenia zawartą w art. 6 k.c. Zatem, to powód musi udowodnić istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 928 § 1 k.c. (por. wyrok SA w Warszawie z 5 marca 2015 r., VI ACa 731 14, L.; wyrok SA w Katowicach z 16 czerwca 2016 r., I ACa 139 16, L.; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2012 r., I ACa 444 12, L.). W niniejszej sprawie powódki nie sprostały powyższemu obowiązkowi. Zważyć należy, iż mimo że powód...

...5). Nieco inaczej kwestię tę ujął SN w wyroku z dnia 28 marca 2018 r. (IV CNP 10 17, Legalis), w myśl którego: „niezależnie od możliwości pozbawienia spadkobiercy prawa do zachowku w sytuacjach określonych w art. 928 k.c. i art. 1008 k.c., nie jest wyłączone obniżenie albo pozbawienie prawa do zachowku na podstawie art. 5 k.c. z powodu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy" (zob. też wyr. SN z 14.3.2018 r., II CSK 276 17, Legalis; zob. też M. Załucki, Obniżenie, s. 98 i n.)....

...leżnione od tego, aby w konkretnym stanie faktycznym osoby te byłyby powołane do spadku z ustawy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie dochodzą do dziedziczenia osoby, które zostały uznane za niegodnych (por. art. 928 § 2 k.c.), małżonek wyłączony od dziedziczenia w trybie art. 940 k.c., małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację (por. art. 935 1 k.c.), wydziedziczone przez spadkodawcę w testamencie (por. art. 1008 k.c.), osoby które odrzuciły spadek (por. art. 1020 k.c.) oraz takie, które zawarły umowę o zrzeczeniu si...

...łanka ciężkiego przestępstwa w rozumieniu art. 928 § 1 pkt 1 k.c. w sytuacji, gdy zachowanie pozwanej względem spadkodawcy wypełniało znamiona przestępstwa określonego w art. 162 k.k. Wedle regulacji zawartej w art. 928 k.c., spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności lub umyślnie u...

...tąpić jedynie wyjątkowo (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., sygn. III CZP 18 81). Dotyczy to przede wszystkim sytuacji dających podstawę do uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia – art. 928 k.c. lub jego wydziedziczenia – art. 1008 k.c. W przedmiotowej sprawie Sąd miał na uwadze, iż powódka J. M. ma stabilną sytuację życiową, tj. ma gdzie mieszkać i ma pracę, a także nie ma małych dzieci na utrzymaniu, w przeciwieństwie do pozwanej K. Ś., której sytuacja jest trudniejsza, albowiem pracuje ona jako u...

...zie karnym, pozostając por raz trzeci skazany na karę pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa znęcania się nad rodziną. W ocenie wnioskodawców uczestnik jest osobą niegodną dziedziczenia w rozumieniu art. 928 kc. M. G. przez wiele lat żył pasożytował na swojej rodzinie, a jednocześnie znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie. Jednocześnie uczestnik jest alkoholikiem. Był wielokrotnie hospitalizowany w szpitalach psychiatrycznym z rozpoznaniem uzależnienia od alkoholu, padaczki alkoholowej, zaburzonej osobowości, deficyt...

...iczenia osoby niegodnej dochodzi dopiero z chwilą jego uprawomocnienia się. Orzeczenie sądu wywołuje skutek ex tunc; spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 928 § 2 k.c.). Przyjęcie takiej konstrukcji niegodności dziedziczenia niesie za sobą konkretne konsekwencje praktyczne, w tym zwłaszcza taką, że zgłoszenie zarzutu niegodności dziedziczenia wymaga wytoczenia stosownego powództwa, co nie nastąpiło. Co więcej, zarówno z naprowadzanych w trakcie przesłuchania pozwanego, j...

...rzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że sytuacja prawna wydziedziczonego, pozbawionego statusu spadkobiercy ustawowego, jest podobna do sytuacji osoby, która nie dożyła chwili otwarcia spadku (np. art. 928 § 2 k.c.). Jak wskazano, brak obecnie w prawie odpowiednika art. 31 dekretu z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe (Dz.U. Nr 60, poz. 328 ze zm. - dalej: "Pr. spadk."), zgodnie z którym, jeżeli spadkodawca wyłączył w testamencie od dziedziczenia swojego krewnego lub małżonka, nie ustanawiając równocześnie inne...

...czenia praw, musi być wykładany ściśle oraz stosowany ostrożnie i w wyjątkowych przypadkach, i co do zasady jego zastosowanie nie może prowadzić do trwałej utraty prawa podmiotowego. Wymaga podkreślenia, że w art. 928 k.c. i art. 1008 k.c. zostały uregulowane przypadki ograniczenia zasady ochrony dziedziczenia, wyrażonej w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Przepisy te mają charakter wyjątku od ogólnej zasady i zawierają zamknięty katalog przypadków, w jakich może dojść do uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia (art. 928 k.c.)...

...tamentu zachodzi na podstawie art. 945 k.c. z powodu wymienionych wyżej przesłanek, które w niniejszej sprawie nie zachodzą. Instytucja niegodności dziedziczenia wykluczająca spadkobiercę ze spadkobrania ujęta w art. 928 k.c. pozwala na takie wykluczenie jedynie w przypadkach gdy spadkobierca dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciw spadkodawcy, podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu tych czynności, umyślnie ukrył lub zni...

...z ustaleniami wynikającymi z opinii kilku niezależnych biegłych. Z kolei powództwo w stosunku do pozwanej U. J. należało oddalić, albowiem pozwanej tej nie sposób przypisać żadnego z zachowań stypizowanych w art. 928 k.c. Nawet przy założeniu, że wiedziała ona o podrobieniu testamentu przez G. S., to sama nie dopuściła się tego fałszerstwa. Nie była też beneficjentką według treści podrobionego testamentu, zatem nie można uznać, aby miała z niego w jakimkolwiek zakresie skorzystać. Można co najwyżej spekulować, czy U. J. mi...

...ości będą przedmiotem ewentualnego postępowania o dział spadku po zmarłej. W toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku Sąd nie ma również kompetencji do orzekania o niegodności spadkobiercy na podstawie art. 928 Kodeksu cywilnego- w tym zakresie składa się osobny pozew o uznanie za niegodnego dziedziczenia, którego uczestnik, mimo podnoszenia twierdzeń co do niegodności dziedziczenia wnioskodawcy, nie złożył. Sąd nie jest również uprawniony do badania, jakie składniki wchodzą w skład spadku, ani kto i jakie poczynił nakła...

...tępuje w sytuacjach wyjątkowych, kiedy postępowanie spadkobiercy jest tak dalece naganne, że uzasadnia odsunięcie go od dziedziczenia po określonym spadkodawcy i traktowanie tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 928 § 2 k.c.). Działanie spadkobiercy musi być umyślne, przestępstwo "ciężkie" i skierowane przeciwko spadkodawcy. W grę mogą wchodzić różne rodzaje przestępstw w tym przeciwko rodzinie i opiece. W toku sprawy o uznanie spadkobiercy za niegodnego sąd jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym (art. 11 k.p.c.). Sąd...

...ązków moralnych, jakie spadkodawca ma wobec swoich najbliższych. Pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na mocy art. 5 k.c. może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a zatem również nie objętych treścią art. 928 k.c. i art. 1008 k.c.; możliwe jest to również z powodu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy, jak również w stosunku do zobowiązanego do wypłaty zachowku. Odwołując się do poglądów judykatury Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przy podejmowaniu ocen...

...nej za niegodną dziedziczenia. Wyrokiem tego Sądu z 21 października 2020 roku sygn. akt VIII C 557 19 powództwo oddalono wskazując w uzasadnieniu częściowo na brak przesłanek uznania za niegodną dziedziczenia z art. 928 k. c. zaś częściowo wskazując na wniesienie powództwa po upływie terminu zawitego określonego w art. 929 k .c. (wyrok z uzasadnieniem k. 170 - 177) Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentów podlegających z mocy art. 243 2 kpc zaliczeniu w poczet materiału dowodowego. Ich prawdziwość oraz autenty...

...ziedziczenia zarówno na podstawie ustawy, jak i testamentu. Wola spadkodawcy, bez względu na to, czy był wyrażona w testamencie, czy też nie ma już wówczas żadnego dziedziczenia. Spadkobierca niegodny, zgodnie z art. 928 § 2 k.c., traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Jak zaś stanowi art. 931 § 2 k.c. jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy (w niniejszej sprawie – ½), który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Skoro niegodna dziedziczenia M. L. (1) ma dwoje dz...

...5 k.c. nie jest wykluczone także do spadkowych praw podmiotowych. Pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na mocy art. 5 k.c. może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a zatem również nie objętych treścią art. 928 k.c. i 1008 k.c.; możliwe jest to również z powodu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy, jak również w stosunku do zobowiązanego do wypłaty zachowku. Reasumując, w sprawach o zachowek Sąd Najwyższy ograniczył możliwość stosowania tego przepisu do sytuacj...

...tamentu zachodzi na podstawie art. 945 k.c. z powodu wymienionych wyżej przesłanek, które w niniejszej sprawie nie zachodzą. Instytucja niegodności dziedziczenia wykluczająca spadkobiercę ze spadkobrania ujęta w art. 928 k.c. pozwala na takie wykluczenie jedynie w przypadkach gdy spadkobierca dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciw spadkodawcy, podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu tych czynności, umyślnie ukrył lub zni...

...roszczenia przeciwko jego osobie. W tym miejscu warto zaznaczyć, że roszczenie o zachowek nie przysługuje uprawnionemu, który został wydziedziczony (art. 1008 k.c.), a także : spadkobiercy uznanemu za niegodnego (art. 928 § 2 k.c.), małżonkowi wyłączonemu od dziedziczenia na podstawie art. 940, spadkobiercy, który odrzucił spadek (art. 1020 k.c.), oraz spadkobiercy, który zrzekł się dziedziczenia (art. 1049 § 2 k.c.). Sąd nie podzielił argumentacji strony pozwanej o braku legitymacji czynnej powódki w związku z odrzuceniem przez C....