Centrum tematu
Odwołanie darowizny
Odwołanie darowizny to cofnięcie skutków darowizny w przypadkach przewidzianych w Kodeksie cywilnym. Najczęściej chodzi o rażącą niewdzięczność obdarowanego albo o sytuację, w której darowizna nie została jeszcze wykonana, a sytuacja majątkowa darczyńcy istotnie się pogorszyła.
Co warto wiedzieć
Odwołanie darowizny nie jest zwykłą zmianą decyzji darczyńcy. Przepisy wymagają konkretnej podstawy. Inne zasady dotyczą darowizny jeszcze niewykonanej, a inne darowizny już wykonanej, np. mieszkania, działki, pieniędzy albo samochodu przekazanego obdarowanemu.
Przy darowiźnie wykonanej najważniejszą podstawą jest rażąca niewdzięczność obdarowanego wobec darczyńcy. Chodzi o zachowania szczególnie naganne, oceniane indywidualnie w danej sprawie. W praktyce mogą to być np. poważne naruszenia obowiązków rodzinnych, przemoc, ciężkie znieważenie, uporczywy brak pomocy w szczególnych okolicznościach albo inne zachowania skierowane przeciwko darczyńcy. Nie każdy konflikt rodzinny lub brak wdzięczności wystarcza.
Odwołanie darowizny powinno nastąpić przez pisemne oświadczenie złożone obdarowanemu. Przy rażącej niewdzięczności trzeba pilnować terminu rocznego, liczonego od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o niewdzięczności. Jeżeli darczyńca przebaczył obdarowanemu, odwołanie z tej przyczyny może być wyłączone.
Samo złożenie oświadczenia często nie kończy sprawy. Jeżeli obdarowany nie chce zwrócić przedmiotu darowizny, konieczne może być dochodzenie roszczenia przed sądem. Przy nieruchomości zwykle pojawia się problem ponownego przeniesienia własności. W sprawie istotne są dowody: umowa darowizny, korespondencja, dokumentacja medyczna, notatki policyjne, zeznania świadków i dokumenty pokazujące zachowanie obdarowanego.
Najczęściej potrzebne pisma
Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.
Najważniejsze przepisy
Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.
Pytania z forum
Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.
Powiązane orzeczenia
Wybrane przez podstawy prawne i frazy tematu, bez ciężkiego przeszukiwania pełnej treści przy wejściu na stronę.
Najczęstsze pytania
Kiedy można odwołać darowiznę?
Darowiznę wykonaną można odwołać przede wszystkim z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Darowiznę niewykonaną można odwołać, gdy po zawarciu umowy sytuacja majątkowa darczyńcy pogorszyła się w sposób wskazany w przepisach.
Czym jest rażąca niewdzięczność?
To szczególnie naganne zachowanie obdarowanego wobec darczyńcy. Nie wystarcza zwykły konflikt, rozczarowanie albo brak kontaktu, jeżeli okoliczności nie wskazują na poważne naruszenie wobec darczyńcy.
Ile jest czasu na odwołanie darowizny?
Przy rażącej niewdzięczności darowizny nie można odwołać po upływie roku od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.
Jaką formę powinno mieć odwołanie darowizny?
Odwołanie darowizny następuje przez pisemne oświadczenie złożone obdarowanemu. Dla celów dowodowych warto zadbać o potwierdzenie doręczenia.
Czy po odwołaniu darowizny obdarowany musi automatycznie oddać rzecz?
Nie zawsze dzieje się to dobrowolnie. Jeżeli obdarowany odmawia zwrotu, darczyńca może potrzebować postępowania sądowego, zwłaszcza gdy chodzi o nieruchomość.
Czy przebaczenie wyłącza odwołanie darowizny?
Tak, darowizna nie może zostać odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył.
Czy spadkobiercy mogą odwołać darowiznę po śmierci darczyńcy?
Mogą to zrobić tylko w przypadkach wskazanych w przepisach, m.in. gdy darczyńca w chwili śmierci był uprawniony do odwołania darowizny.
Co powinien zawierać pozew o zwrot darowizny?
Pozew powinien wskazywać strony, umowę darowizny, podstawę odwołania, treść i doręczenie oświadczenia, żądanie oraz dowody potwierdzające rażącą niewdzięczność albo inną podstawę roszczenia.