Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich

Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) górach – rozumie się przez to obszar Beskidu Niskiego, Beskidu Wyspowego, Beskidu Średniego, Beskidu Sądeckiego, Beskidu Żywieckiego, Beskidu Małego, Beskidu Śląskiego, Bieszczadów, Gorców, Pienin, Sudetów Wschodnich, Sudetów Środkowych, Sudetów Zachodnich, Tatr, pasma Spisko-Gubałowskiego oraz Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej z wyłączeniem obszarów jednostek osadniczych i dróg publicznych;
2) parkach narciarskich – rozumie się przez to tereny, na których znajdują się obiekty przeznaczone do wykonywania ewolucji akrobatycznych na nartach i snowboardzie, w szczególności takie jak skocznie, rynny, poręcze;
3) pólkach ćwiczebnych – rozumie się przez to tereny przeznaczone w szczególności do nauczania narciarstwa lub snowboardingu;
4) narciarskiej trasie biegowej – rozumie się przez to tereny wyznaczone i odpowiednio oznakowane, przeznaczone do uprawiania narciarstwa biegowego o szerokości co najmniej 3 m;
5) narciarskiej trasie zjazdowej – rozumie się przez to tereny przeznaczone do uprawiania narciarstwa i snowboardingu, zapewniające istnienie wolnej przestrzeni do zjazdu, odpowiedniej do stopnia trudności narciarskiej trasy zjazdowej i zdolności przewozowej urządzeń transportu linowego i taśmowego przeznaczonych do transportu osób, przy których się znajdują;
6) nartostradzie – rozumie się przez to tereny przeznaczone do uprawiania narciarstwa zjazdowego i snowboardingu, o szerokości co najmniej 3 m, służące w szczególności do komunikacji pomiędzy: narciarskimi trasami zjazdowymi, zorganizowanymi terenami narciarskimi, stacjami urządzeń transportu linowego i taśmowego przeznaczonych do transportu osób, oraz trasy dojazdowe do dróg, parkingów i obiektów użyteczności publicznej;
7) ratownictwie górskim – rozumie się przez to organizowanie i udzielanie pomocy osobom, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia w górach oraz transportowanie zwłok z gór;
8) ratownictwie narciarskim – rozumie się przez to organizowanie i udzielanie pomocy osobom, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na zorganizowanych terenach narciarskich;
9) ratowniku górskim – rozumie się przez to osobę posiadającą uprawnienia ratownicze lub instruktorskie w zakresie ratownictwa górskiego oraz specjalistyczną wiedzę z zakresu technik ratownictwa górskiego i topografii obszaru, na którym działa dany podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego, spełniającą wymagania określone w:
a) ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1720, 1733, 2705 i 2770) dla lekarza systemu i pielęgniarki systemu realizujących doskonalenie zawodowe lub ratownika,
b) ustawie z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (Dz. U. poz. 2705) dla ratownika medycznego realizującego doskonalenie zawodowe
– zatrudnioną lub pełniącą służbę w tym podmiocie lub będącą członkiem tego podmiotu;
10) ratowniku narciarskim – rozumie się przez to osobę, która ukończyła szkolenie w zakresie transportu osób potrzebujących pomocy na zorganizowanych terenach narciarskich organizowane przez podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego, spełniającą wymagania określone w:
a) ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym dla lekarza systemu i pielęgniarki systemu realizujących doskonalenie zawodowe lub ratownika,
b) ustawie z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych dla ratownika medycznego realizującego doskonalenie zawodowe;
11) wypadku – rozumie się przez to nagłe zdarzenie lub zachorowanie, którego następstwem jest naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia osoby przebywającej w górach lub na zorganizowanych terenach narciarskich;
12) zarządzającym zorganizowanym terenem narciarskim – rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą właścicielem, użytkownikiem, najemcą, dzierżawcą lub posiadającą inny tytuł prawny do zorganizowanego terenu narciarskiego lub urządzeń transportu linowego lub taśmowego przeznaczonych do transportu osób, przy których znajduje się zorganizowany teren narciarski;
13) zorganizowanym terenie narciarskim – rozumie się przez to ogólnie udostępnione i odpowiednio naśnieżone lub z odpowiednio przygotowanym sztucznym podłożem, oznaczone i zabezpieczone tereny przeznaczone do uprawiania narciarstwa lub snowboardingu, znajdujące się przy urządzeniach transportu linowego lub taśmowego przeznaczonych do transportu osób, a także narciarskie trasy biegowe oraz parki narciarskie i pólka ćwiczebne. Rozdział 2 Bezpieczeństwo w górach

Osoby przebywające w górach obowiązane są do zachowania należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego oraz innych osób, a w szczególności:
1) zapoznania się z zasadami korzystania z danego terenu, obiektu lub urządzenia i ich przestrzegania;
2) stosowania się do znaków nakazu i zakazu umieszczanych przez podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1;
3) zapoznania się oraz dostosowania swoich planów aktywności do umiejętności, aktualnych warunków atmosferycznych, prognozy pogody, komunikatu lawinowego dla danego obszaru i zastosowania się do zaleceń i ograniczeń wynikających z ogłoszonego stopnia zagrożenia lawinowego oraz z panujących i przewidywanych warunków atmosferycznych;
4) użytkowania sprzętu odpowiedniego do rodzaju podejmowanej aktywności, sprawnego technicznie i zgodnie z jego przeznaczeniem i zasadami użycia;
5) bezzwłocznego informowania podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego o zaistniałym wypadku lub zaginięciu osoby oraz o innych zdarzeniach nadzwyczajnych mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo osób. Rozdział 3 Podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego, zakres ich obowiązków i uprawnień oraz zasady finansowania ich działalności

1. Ratownictwo górskie mogą wykonywać podmioty, które uzyskały zgodę ministra właściwego do spraw wewnętrznych na wykonywanie ratownictwa górskiego oraz wpis do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, zwane dalej „podmiotami uprawnionymi do wykonywania ratownictwa górskiego”. 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji administracyjnej, udziela zgody, o której mowa w ust. 1, na wniosek podmiotu ubiegającego się o jej udzielenie pod warunkiem, że podmiot ten:
1) zapewnia stan gotowości do wykonywania ratownictwa górskiego na obszarze, na którym zamierza działać podmiot ubiegający się o udzielenie zgody, o której mowa w ust. 1;
2) dysponuje kadrą ratowników górskich w liczbie niezbędnej do zapewnienia stanu gotowości, o którym mowa w pkt 1;
3) posiada sprzęt specjalistyczny, środki transportu i łączności niezbędne do wykonywania ratownictwa górskiego. 3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:
1) nazwę podmiotu, siedzibę i jego adres;
2) informację o obszarze działania, na którym ma być wykonywane ratownictwo górskie;
3) wykaz ratowników górskich wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnianie przez nich warunków określonych w art. 2 pkt 9;
4) wykaz sprzętu specjalistycznego, środków transportu i łączności;
5) informację o źródłach finansowania planowanej działalności. 3a. Decyzja, o której mowa w ust. 2, wygasa, jeżeli podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego, który uzyskał zgodę, o której mowa w ust. 1, w terminie 6 miesięcy od dnia jej wydania nie został wpisany do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym. 4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji administracyjnej:
1) cofa zgodę, o której mowa w ust. 1, jeżeli podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego, któremu taka zgoda została udzielona, przestał spełniać warunki, o których mowa w ust. 2, lub został wykreślony z rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, lub
2) może cofnąć zgodę, jeżeli podmiot, któremu taka zgoda została udzielona, nie usunął w wymaganym terminie nieprawidłowości mających istotny wpływ na wykonywanie ratownictwa górskiego stwierdzonych protokołem kontroli. 5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych zawiadamia wojewodę właściwego do dokonania wpisu do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, o cofnięciu zgody, o której mowa w ust. 1.

1. Podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego:
1) organizują, kierują, koordynują i bezpośrednio prowadzą działania ratownicze w
ramach ratownictwa górskiego;
2) organizują i prowadzą szkolenia ratowników górskich i narciarskich oraz psów
ratowniczych, w tym psów lawinowych, wraz z ich przewodnikami;
3) nadają uprawnienia ratownicze i instruktorskie w zakresie ratownictwa
górskiego, ratownictwa narciarskiego, ratownictwa z użyciem psów oraz
ratownictwa podwodnego w akwenach górskich i jaskiniach;
4) prowadzą dokumentację działań ratowniczych, o których mowa w pkt 1, w tym
rejestr działań ratowniczych;
5) prowadzą działalność profilaktyczną i edukacyjną dotyczącą bezpieczeństwa w
górach i na zorganizowanych terenach narciarskich.
2. Ponadto podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego mogą
w szczególności:
1) prowadzić ewakuację osób z kolei linowych przeznaczonych do transportu osób;
2) zabezpieczać w zakresie ratownictwa górskiego i narciarskiego imprezy
sportowe oraz imprezy turystyczne na wniosek organizatora imprezy;
3) wydawać, na wniosek organu jednostki samorządu terytorialnego, dyrektora
parku narodowego lub krajobrazowego, albo zarządzającego zorganizowanym
terenem narciarskim, osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki
organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prowadzącej działalność w
zakresie sportu, rekreacji lub turystyki opinie dotyczące warunków
bezpieczeństwa osób uprawiających sport, rekreację lub turystykę w górach lub
na zorganizowanych terenach narciarskich;
4) organizować, kierować, koordynować i bezpośrednio prowadzić działania
ratownicze na zorganizowanych terenach narciarskich na podstawie umowy z
zarządzającym zorganizowanym terenem narciarskim;
5) organizować i prowadzić szkolenia wysokościowe z ewakuacji osób z
unieruchomionych kolei linowych przeznaczonych do transportu osób, w
szczególności dla pracowników zorganizowanych terenów narciarskich, na
których te urządzenia się znajdują;
6) prowadzić rejestr wypadków, o którym mowa w art. 37 ust. 1, na podstawie
upoważnienia udzielonego przez zarządzającego zorganizowanym terenem
narciarskim;
7) brać udział w działaniach ratowniczych poza obszarem gór ze szczególnym
uwzględnieniem klęsk żywiołowych i katastrof na wezwanie właściwych służb i
sztabów kryzysowych;
8) organizować i prowadzić szkolenia dla osób uprawiających sport, rekreację lub
turystykę w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich ze szczególnym
uwzględnieniem zagadnień bezpieczeństwa.
3. Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, zawiera:
1) imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz adres zamieszkania osoby, której
udzielono pomocy w ramach działań ratowniczych;
2) rodzaj doznanego urazu lub zachorowania osoby, o której mowa w pkt 1;
3) rodzaj udzielonej pomocy;
4) miejsce wypadku lub innego zdarzenia;
5) imiona i nazwiska ratowników górskich udzielających pomocy;
6) datę i czas prowadzenia działań ratowniczych;
7) czas i miejsce przekazania osoby, o której mowa w pkt 1, jednostkom systemu
Państwowe Ratownictwo Medyczne lub innym służbom.
4. Informacje, o których mowa w ust. 3, przechowywane są w rejestrze, o którym
mowa w ust. 1 pkt 4, przez okres 10 lat od dnia ich wprowadzenia do zbioru.
5. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego udostępnia
informacje, o których mowa w ust. 3, na pisemny wniosek:
1) osobie, której udzielono pomocy w ramach działań ratowniczych, oraz
2) Policji, prokuraturze, sądom, dyrektorowi parku narodowego i zakładom
ubezpieczeń w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem.
6. Dane osobowe, o których mowa w ust. 3, podlegają zabezpieczeniom
zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub
przekazywaniu polegającym co najmniej na:
1) dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób
posiadających pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych;
2) pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych
osobowych do zachowania ich w poufności.

1. Ratownik górski i ratownik narciarski przy wykonywaniu działań ratowniczych korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726, 1855, 2339 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 289) dla funkcjonariuszy publicznych. 2. W przypadku gdy wykonywane przez ratownika górskiego lub ratownika narciarskiego działania ratownicze polegają na udzieleniu pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy lub podjęciu medycznych czynności ratunkowych, może on poświęcić dobra osobiste innej osoby, inne niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe, w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Art. 11a. 1. Ratownikowi górskiemu przysługuje świadczenie ratownicze w wysokości 200 złotych, pod warunkiem że:
1) osiągnął 65. rok życia – w przypadku mężczyzn oraz 60. rok życia – w przypadku kobiet oraz
2) przez co najmniej 25 lat – w przypadku mężczyzn oraz 20 lat – w przypadku kobiet wykonywał działania ratownicze podejmowane w ramach ratownictwa górskiego jako członek podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa górskiego i nie był zatrudniony do wykonywania tych działań. 2. Wysokość świadczenia ratowniczego, o którym mowa w ust. 1, podlega corocznej waloryzacji na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 194 i
658). 3. Do okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ratownikowi górskiemu wlicza się okres wykonywania przed dniem 1 stycznia 2012 r. działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego jako członek specjalistycznej organizacji ratowniczej – Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego lub Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, o ile nie był zatrudniony do wykonywania tych działań. 4. Przy ustalaniu okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie jest wymagane zachowanie ciągłości wykonywania działań ratowniczych, pod warunkiem że działania ratownicze były wykonywane co najmniej raz w roku.

Art. 11b. 1. Przyznanie prawa do świadczenia ratowniczego, jego wypłata oraz obsługa następuje na zasadach określonych w art. 16 ust. 6 oraz art. 17–22 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. 2. Wraz z wnioskiem w sprawie przyznania świadczenia ratowniczego należy przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3. 3. Spełnienie warunku, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2, potwierdza zaświadczenie o okresach wykonywania działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego wydane przez podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego. 4. Na żądanie organu przyznającego w rozumieniu ustawy, o której mowa w ust. 1, podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego przedkłada dokumenty, na podstawie których wydał zaświadczenie, o którym mowa w ust. 3. 5. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego jest zobowiązany do wskazania na piśmie przyczyn, z powodu których nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3. 6. W przypadku wskazanym w ust. 5 spełnienie warunku, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2, potwierdza się na podstawie pisemnych oświadczeń 3 ratowników górskich, którzy wykonywali działania ratownicze w ramach ratownictwa górskiego z osobą ubiegającą się o przyznanie świadczenia ratowniczego. 7. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 8. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego potwierdza fakt wykonywania działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego przez ratownika górskiego składającego oświadczenie, o którym mowa w ust. 6, w okresach wskazanych w tym oświadczeniu. 9. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 3, zaświadczenie o okresach wykonywania działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego wydaje Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe lub Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Przepisy ust. 2–8 stosuje się odpowiednio.

Art. 11c. 1. Świadczenie, o którym mowa w art. 11a ust. 1, przysługuje również członkowi specjalistycznej organizacji ratowniczej – Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego lub Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, który przed dniem 1 stycznia 2012 r.:
1) osiągnął 65. rok życia – w przypadku mężczyzn oraz 60. rok życia – w przypadku kobiet oraz
2) przez co najmniej 25 lat – w przypadku mężczyzn oraz 20 lat – w przypadku kobiet wykonywał działania ratownicze podejmowane w ramach ratownictwa górskiego i nie był zatrudniony do wykonywania tych działań. 2. Przepisy art. 11a ust. 3 i art. 11b stosuje się.

Art. 11d. Ratownikowi górskiemu, który przy wykonywaniu działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu, oraz członkom jego rodziny przysługują świadczenia, o których mowa w art. 13 i art. 14 ustawy, o której mowa w art. 11b ust. 1.

Art. 11e. 1. Członkom rodziny ratownika górskiego, którego śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przysługuje świadczenie pieniężne na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658). 2. Do ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego stosuje się obowiązujące na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego datę złożenia wniosku przeciętne uposażenie, o którym mowa w art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1969 oraz z 2023 r. poz. 240, 347 i 641). 3. Prawo do świadczenia pieniężnego oraz jego wysokość ustala w formie decyzji organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 4. Świadczenie pieniężne wypłaca organ emerytalny, o którym mowa w ust. 3. 5. Do spraw załatwianych w formie decyzji, o której mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy art. 5, art. 7, art. 8 ust. 2 i 5–11, art. 9 ust. 2, art. 10 i art. 11 ustawy, o której mowa w ust. 1. 6. Do wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego załącza się:
1) zaświadczenie podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa górskiego potwierdzające, że śmierć ratownika górskiego nastąpiła wskutek okoliczności, o których mowa w ust. 1;
2) aktualny odpis aktu stanu cywilnego potwierdzający zaistnienie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku;
3) inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności innych niż wymienione w pkt 1 i 2 uzasadniających złożenie wniosku.

Art. 11f. W razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 11e, z prawem do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się świadczenie wyższe albo wybrane przez członka rodziny, o którym mowa w art. 3 ustawy, o której mowa w art. 11e ust. 1, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia pieniężnego nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących emerytom i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach.

1. Wykonywanie zadań z zakresu ratownictwa górskiego przez podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego następuje na podstawie powierzenia realizacji zadań publicznych, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571) w zakresie określonym w umowie. Przepisy art. 11a–art. 11c tej ustawy stosuje się odpowiednio. 2. Zadania z zakresu ratownictwa górskiego powierzane i finansowane są przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w ramach dotacji celowych przyznawanych z części budżetu państwa, której jest dysponentem. 3. Jednostki samorządu terytorialnego mogą udzielać dotacji celowych podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa górskiego na finansowanie zadań w zakresie ratownictwa górskiego nieobjętych umową, o której mowa w ust. 1. 4. Opłaty za wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary, o których mowa w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916, 1726, 2185 i 2375), przekazuje się w wysokości 15% wpływów pomniejszonych o należny podatek od towarów i usług za każdy kwartał podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa górskiego na obszarze, na którym znajduje się określony park narodowy, z przeznaczeniem na dofinansowanie zadań w zakresie ratownictwa górskiego nieobjętych umową, o której mowa w ust. 1. 5. Dotacje, o których mowa w ust. 2 i 3, udzielane są z pominięciem otwartego konkursu ofert. 6. Zadania, o których mowa w ust. 1, 3 i 4, obejmują:
1) utrzymanie gotowości ratowniczej;
2) prowadzenie działań ratowniczych;
3) organizowanie i prowadzenie szkoleń ratowników górskich oraz psów ratowniczych, w tym psów lawinowych;
4) opracowywanie i udostępnianie komunikatu lawinowego;
5) utrzymanie śmigłowca ratowniczego wraz z załogą lotniczo-techniczną będącego w dyspozycji podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa górskiego, przeznaczonego w szczególności do działań ratownictwa górskiego w Tatrach oraz na terenie południowej Małopolski;
6) prowadzenie dokumentacji wypadków. 7. Utrzymanie gotowości operacyjnej śmigłowca, o którym mowa w ust. 6 pkt 5, obejmuje w szczególności koszty:
1) eksploatacyjne wraz z kosztami paliwa, oraz bieżącej i okresowej obsługi technicznej;
2) obowiązkowych ubezpieczeń lotniczych;
3) osobowe utrzymania załogi lotniczo-technicznej;
4) utrzymania zaplecza socjalno-technicznego dla śmigłowca i jego załogi. 8. Działania określone w ust. 6 i 7 realizowane są poprzez:
1) utrzymanie kadry ratowników górskich zawodowych i ochotników oraz ich szkolenie;
2) zakup i utrzymanie obiektów oraz ich wyposażenia;
3) zakup i utrzymanie środków transportu i łączności;
4) wyposażanie ratowników górskich w sprzęt i ekwipunek;
5) zakup i utrzymanie sprzętu ratowniczego;
6) utrzymanie obsługi administracyjnej;
7) prowadzenie działań profilaktycznych mających na celu zapobieganie wypadkom. 9. Dotacje, o których mowa w ust. 2 i 3, mogą być przyznawane podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa górskiego bez względu na lokalizację siedziby tego podmiotu.

1. Narciarskie trasy zjazdowe oraz nartostrady są jednokierunkowymi drogami przeznaczonymi wyłącznie dla narciarzy i snowboardzistów, a trasy biegowe wyłącznie dla narciarzy uprawiających narciarstwo biegowe. 2. Zabrania się wjazdu na zorganizowane tereny narciarskie pojazdami silnikowymi. 3. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego, ratowników narciarskich i służb wykonujących zadania z zakresu bezpieczeństwa, porządku publicznego oraz ochrony przyrody, pod warunkiem używania pojazdów wysyłających jednocześnie sygnały świetlne w postaci niebieskich świateł błyskowych i sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie. 4. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy używania przez zarządzającego zorganizowanym terenem narciarskim na tym terenie pojazdu silnikowego w razie konieczności usunięcia usterek technicznych urządzeń transportu linowego lub taśmowego przeznaczonych do transportu osób lub dokonania niezbędnych prac zabezpieczających, pod warunkiem używania pojazdu wysyłającego jednocześnie sygnały świetlne w postaci żółtych świateł błyskowych i sygnały dźwiękowe. 5. Osoby znajdujące się na terenie zorganizowanego terenu narciarskiego obowiązane są ułatwić przejazd pojazdu, o którym mowa w ust. 3, w szczególności przez niezwłoczne ustąpienie pierwszeństwa przejazdu.

1. Zarządzający zorganizowanym terenem narciarskim informuje o
zasadach korzystania ze zorganizowanych terenów narciarskich poprzez umieszczenie
i rozpowszechnienie tych informacji w miejscach wejścia na te tereny, a w
szczególności przy miejscach sprzedaży biletów wstępu i przy stacjach urządzeń
transportu linowego i taśmowego przeznaczonych do transportu osób.
2. W miejscach, o których mowa w ust. 1, zarządzający zorganizowanym
terenem narciarskim zamieszcza dodatkowo informacje zawierające w szczególności:
1) mapy poglądowe zorganizowanych terenów narciarskich z zaznaczeniem
przebiegu, trudności, długości i sposobu oznaczenia udostępnionych do użytku
narciarskich tras zjazdowych, biegowych oraz nartostrad oraz miejsca udzielania
pierwszej pomocy;
2) informacje o ewentualnych zamknięciach niektórych narciarskich tras
zjazdowych, biegowych, nartostrad lub ich odcinków;
3) informacje o warunkach narciarskich obejmujące w szczególności warunki
śniegowe, stan przygotowania trasy, temperaturę, prędkość wiatru, widzialność;
4) informacje promujące zasady bezpiecznego uprawiania narciarstwa i
snowboardingu;
5) sposoby powiadamiania o wypadkach wraz z numerami telefonicznymi
lokalnego ratownictwa narciarskiego oraz numerami alarmowymi.

1. Zarządzający zorganizowanym terenem narciarskim prowadzi rejestr wypadków na tym terenie, zwany dalej „rejestrem wypadków na zorganizowanym terenie narciarskim”. 2. Zarządzający zorganizowanym terenem narciarskim może, w drodze umowy, o której mowa w art. 32 ust. 2, upoważnić podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego do prowadzenia rejestru wypadków na zorganizowanym terenie narciarskim. 3. Rejestr wypadków na zorganizowanym terenie narciarskim zawiera:
1) imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz adres zamieszkania osoby, której udzielono pomocy w ramach działań ratowniczych;
2) rodzaj doznanego urazu lub zachorowania osoby, o której mowa w pkt 1;
3) rodzaj udzielonej pomocy;
4) miejsce wypadku;
5) imiona i nazwiska ratowników udzielających pomocy;
6) datę i czas prowadzenia działań ratowniczych;
7) czas i miejsce przekazania osoby, o której mowa w pkt 1, jednostkom systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne lub innym służbom. 4. Informacje, o których mowa w ust. 3, przechowywane są w rejestrze wypadków na zorganizowanym terenie narciarskim przez okres 10 lat od dnia ich wprowadzenia do zbioru. 5. Zarządzający zorganizowanym terenem narciarskim lub podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego upoważniony do prowadzenia rejestru wypadków na zorganizowanym terenie narciarskim, udostępnia informacje, o których mowa w ust. 3, na pisemny wniosek:
1) osobie, której udzielono pomocy w ramach działań ratowniczych, oraz
2) Policji, prokuraturze, sądom i zakładom ubezpieczeń w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem. 6. Zarządzający zorganizowanym terenem narciarskim przekazuje dane dotyczące liczby wypadków i rodzaju doznawanych urazów jednemu z podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego, w terminie do dnia 31 maja każdego roku. 7. Zarządzający zorganizowanym terenem narciarskim, w przypadku trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, obowiązany jest do przekazania informacji, o których mowa w ust. 3, podmiotowi uprawnionemu do wykonywania ratownictwa górskiego. Rozdział 6 Nadzór i kontrola nad ratownictwem górskim

1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych zarządza kontrolę i
zawiadamia o niej podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego
najpóźniej w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych.
2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
wewnętrznych może wystąpić do podmiotu uprawnionego do wykonywania
ratownictwa górskiego o przygotowanie wskazanych dokumentów, zestawień i wyjaśnień dotyczących jego działalności.
3. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) wskazanie podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli;
2) nazwę podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa górskiego
objętego kontrolą;
3) przedmiot, zakres oraz miejsce przeprowadzenia kontroli wraz z terminem jej
rozpoczęcia i zakończenia;
4) imię i nazwisko osoby upoważnionej do przeprowadzenia kontroli.
4. Kontrolę przeprowadzają pracownicy urzędu obsługującego ministra
właściwego do spraw wewnętrznych, zwani dalej „kontrolującymi”, na podstawie
imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli ważnego wraz z dowodem
osobistym lub innym dokumentem potwierdzającym tożsamość.
5. Kontrolujący podlega wyłączeniu od udziału w kontroli, na wniosek lub z
urzędu, jeżeli wyniki kontroli mogą dotyczyć jego praw lub obowiązków albo praw
lub obowiązków jego małżonka lub osoby pozostającej z nim faktycznie we wspólnym
pożyciu, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia albo osób związanych z nim
z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli. Powody wyłączenia kontrolującego
trwają mimo ustania małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub
kurateli.
6. Kontrolujący podlega wyłączeniu z urzędu od udziału w kontroli, której
przedmiot stanowił zadania należące wcześniej do zakresu jego obowiązków jako
pracownika podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa górskiego
objętego kontrolą, przez rok od zakończenia ich wykonania, oraz w razie zaistnienia w toku kontroli okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
7. O wyłączeniu decyduje minister właściwy do spraw wewnętrznych.

1. Kontrola jest przeprowadzana w siedzibie podmiotu uprawnionego do
wykonywania ratownictwa górskiego objętego kontrolą, w czasie wykonywania jego
zadań, a jeżeli wymaga tego dobro kontroli – również poza jego siedzibą.
2. W ramach udzielonego upoważnienia kontrolujący ma prawo do:
1) swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń podmiotu uprawnionego do
wykonywania ratownictwa górskiego objętego kontrolą, bez obowiązku
okazywania przepustki;
2) wglądu do wszelkich dokumentów i innych materiałów, w tym kontroli
systemów elektronicznych, związanych z działalnością podmiotu uprawnionego
do wykonywania ratownictwa górskiego objętego kontrolą;
3) przeprowadzania oględzin majątku należącego do podmiotu uprawnionego do
wykonywania ratownictwa górskiego objętego kontrolą;
4) sprawdzania przebiegu określonych czynności;
5) żądania od kierownika i pracowników podmiotu uprawnionego do wykonywania
ratownictwa górskiego objętego kontrolą ustnych i pisemnych wyjaśnień;
6) zabezpieczania dowodów;
7) przetwarzania danych osobowych, w tym danych dotyczących stanu zdrowia,
osób, którym udzielono pomocy w ramach działań ratowniczych.
3. Wszystkie czynności w imieniu podmiotu uprawnionego do wykonywania
ratownictwa górskiego objętego kontrolą wykonuje jego kierownik lub osoba przez
niego wyznaczona.
4. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego objęty kontrolą
zapewnia kontrolującemu:
1) warunki i środki niezbędne do przeprowadzenia kontroli, w tym dostęp do
pomieszczeń wyposażonych w urządzenia biurowe i środki łączności;
2) dostęp do obiektów i dokumentów;
3) uzyskiwanie ustnych i pisemnych informacji i wyjaśnień oraz danych w zakresie
objętym kontrolą w terminie wskazanym przez kontrolującego;
4) możliwość sporządzania na koszt kontrolowanego niezbędnych do kontroli
odpisów lub wyciągów dokumentów;
5) możliwość dokonywania oględzin obiektu lub innych składników majątkowych.
5. Oględzin, o których mowa w ust. 4 pkt 5, dokonuje się w obecności osoby
upoważnionej przez podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego
objęty kontrolą.
6. Z przebiegu i wyniku oględzin sporządza się niezwłocznie protokół, który
podpisują kontrolujący i osoba, o której mowa w ust. 5. W przypadku odmowy
podpisania protokołu przez osobę, o której mowa w ust. 5, zamieszcza się w nim
wzmiankę o odmowie jego podpisania.

1. Ustalenia kontroli przedstawia się w protokole kontroli, który zawiera opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym ustalone nieprawidłowości, osoby za nie odpowiedzialne oraz ocenę kontrolowanej działal- ności. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości protokół zawiera wnioski i zalecenia pokontrolne wraz ze wskazaniem sposobu usunięcia nieprawidłowości. Protokół sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach podpisanych przez kontrolującego. 2. W terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa górskiego objęty kontrolą może wnieść do kontrolującego na piśmie umotywowane zastrzeżenia do protokołu kontroli, w tym do sformułowanych wniosków i zaleceń, lub podpisuje protokół kontroli. 3. Zgłoszone zastrzeżenia kontrolujący może uznać za zasadne, zmieniając lub uzupełniając protokół kontroli, albo uznać je za niezasadne i przekazać stanowisko podmiotowi uprawnionemu do wykonywania ratownictwa górskiego objętemu kontrolą. Zastrzeżenia wniesione po terminie, przez osobę nieuprawnioną lub bez zachowania formy pisemnej pozostawia się bez rozpatrzenia. 4. W przypadku uznania zasadności zastrzeżeń zmieniony lub uzupełniony protokół kontroli zostaje przekazany ponownie do podpisu podmiotowi uprawnionemu do wykonywania ratownictwa górskiego objętemu kontrolą. Przepisy art. 43 stosuje się odpowiednio.

W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) art. 11c otrzymuje brzmienie:
„Art. 11c. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w przypadkach dotyczących zadań z zakresu ochrony ludności i ratownictwa, może
zlecać podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa
górskiego, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. Nr ..., poz. ...), podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych
(Dz. U. Nr ..., poz. ...), jednostkom ochrony przeciwpożarowej, o
których mowa w art. 15 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r.
o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380
oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 353), oraz Polskiemu Czerwonemu
Krzyżowi realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego
konkursu ofert. Przepisy art. 43, art. 47 oraz art. 151 ustawy z
dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio.”.